తంజావూరు చిత్రకళ
| తంజావూరు చిత్రకళ | |
|---|---|
 రాధాకృష్ణుల తంజావూరు చిత్రం | |
| వివరణ | తంజావూరులో ఉద్భవించిన చిత్రకళ శైలి |
| రకం | తయారీ |
| ప్రాంతం | తంజావూరు, తమిళనాడు |
| దేశం | భారతదేశం |
| నమోదైంది | 2007-08 |
| పదార్థం | కాన్వాస్, రంగు, చెక్క |
తంజావూరు చిత్రకళ అనేది ఒక సంప్రదాయ దక్షిణ భారత చిత్రకళా శైలి. ఇది తమిళనాడు లోని తంజావూరు (టాంజోర్) పట్టణంలో ఉద్భవించింది. ఈ కళారూపం సుమారు క్రీ.శ. 1600 నాటి నుండి దాని మూలాలను, ప్రేరణను పొందింది. ఆ కాలంలో విజయ నగర రాయల ఆధిపత్యం కింద తంజావూరును పాలించిన నాయకులు కళలను (ముఖ్యంగా శాస్త్రీయ నృత్యం, సంగీతం), సాహిత్యాన్ని (తెలుగు, తమిళ భాషలలో), దేవాలయాలలో ప్రధానంగా హిందూ మతపరమైన అంశాల చిత్రలేఖనాన్ని ప్రోత్సహించారు. అయితే ప్రస్తుతం మనకు తెలిసిన తంజావూరు చిత్రకళ తంజావూరు మరాఠా ఆస్థానంలో (1676–1855) ఉద్భవించిందని కచ్చితంగా చెప్పవచ్చు.[1] ఇది 2007–08లో భారత ప్రభుత్వం ద్వారా భౌగోళిక గుర్తింపు పొందింది.[2]
తంజావూరు చిత్రాలు గొప్ప, స్పష్టమైన రంగులు, సరళమైన ఐకానిక్ కూర్పు, సున్నితమైన కానీ విస్తృతమైన గెస్సో పనిపై మెరిసే బంగారు రేకులు, గాజు పూసలు, ముక్కలు లేదా చాలా అరుదుగా విలువైన, పాక్షిక విలువైన రత్నాల పొదగడాలకు ప్రసిద్ధి చెందాయి. తంజావూరు చిత్రాలలో దక్కని, విజయనగర, మరాఠా, ఐరోపా లేదా కంపెనీ శైలుల ప్రభావం చూడవచ్చు. ప్రధానంగా భక్తి చిహ్నాలుగా ఉపయోగపడే ఈ చిత్రాల ఇతివృత్తాలు ఎక్కువగా హిందూ దేవుళ్లు, దేవతలు, సాధువులు అయి ఉంటారు. హిందూ పురాణాలు, స్థల-పురాణాలు, ఇతర మతపరమైన గ్రంథాలలోని ఘట్టాలను ఇందులో దృశ్యమానం చేసేవారు. ప్రధాన బొమ్మ లేదా బొమ్మలు చిత్రంలోని మధ్య భాగంలో (ఎక్కువగా 'మంటపం' లేదా 'ప్రభావళి' వంటి నిర్మాణపరంగా వేరుచేయబడిన స్థలంలో) ఉంచబడతాయి. వీటి చుట్టూ అనేక ఉప బొమ్మలు, ఇతివృత్తాలు, విషయాలు ఉంటాయి. జైన, సిక్కు, ముస్లిం, ఇతర మతపరమైన, లౌకిక విషయాలు కూడా తంజావూరు చిత్రాలలో చిత్రీకరించబడిన సందర్భాలు ఉన్నాయి.[మూలం అవసరం]
తంజావూరు చిత్రాలు చెక్క పలకలపై వేసిన ప్యానెల్ చిత్రాలు. అందుకే స్థానిక పరిభాషలో వీటిని 'పలగై పడం' (పలగై = "చెక్క పలక"; పడం = "చిత్రం") అని పిలుస్తారు. ఆధునిక కాలంలో ఈ చిత్రాలు దక్షిణ భారతదేశంలో పండుగ సందర్భాలలో బహుమతులుగా మారాయి.
శైలి, సాంకేతికత
[మార్చు]పనితీరు, విషయం, పోషకుడి ఎంపికను బట్టి తంజావూరు చిత్రాలు వివిధ పరిమాణాలలో తయారయ్యేవి. దేవతలు, మరాఠా పాలకులు, వారి ఆస్థాన ప్రముఖులు, ప్రభువుల పెద్ద చిత్రాలు మరాఠా రాజభవనాలు, భవనాలలో నిర్మాణ అలంకరణలుగా ఏర్పాటు చేయబడ్డాయి. డల్లాపికోలా ప్రకారం – "చెక్క ఆధారంపై అతికించిన కాన్వాస్పై రూపొందించిన ఈ పనులు ఫ్రేమ్ చేయబడ్డాయి. ఇది పాన్-ఇండియన్ సంప్రదాయానికి భిన్నమైనది. ఆ సంప్రదాయంలో చిత్రాలు చిన్న పరిమాణంలో ఉండేవి. ఇవి ఇంటి పూజ గదుల గోడలపై లేదా భజన మందిరాలలో వేలాడదీయడానికి రూపొందించబడ్డాయి. ఇతివృత్తాలు సాధారణంగా దేవుళ్ళు, దేవతలు, పవిత్ర స్థలాలు, మతపరమైన వ్యక్తులు, అప్పుడప్పుడు చిత్తరువులుగా ఉండేవి. వీటి అద్భుతమైన రంగుల పాలెట్లో స్పష్టమైన ఎరుపు, ముదురు ఆకుపచ్చ, సుద్ద తెలుపు, టర్కోయిస్ బ్లూ, బంగారం (రేకు), గాజు పూసల విస్తృత వినియోగం ఉంటాయి. కొన్నిసార్లు చిత్రాలలో విలువైన రాళ్లను కూడా ఉపయోగించేవారు. ఎక్కువ చిత్రాల పెద్ద ఫార్మాట్, సాపేక్షంగా సరళమైన కూర్పు ఈ శైలి ముఖ్య లక్షణాలు. ఈ శైలి యూరోపియన్ సాంకేతికతలతో బాగా ప్రభావితమైంది. ఇరవైలవ శతాబ్దం ప్రారంభం వరకు తమిళనాడులో అత్యంత ప్రాచుర్యం పొందింది."[3]
కాన్వాస్పైనే కాకుండా గోడలు, చెక్క ప్యానెల్, గాజు, కాగితం, మైకా, దంతం వంటి అన్యదేశ మాధ్యమాలపై కూడా చిత్రాలు వేసేవారు. చిన్న దంతపు చిత్తరువులను సాధారణంగా 'రాజహారం' అని పిలిచే లాకెట్టులుగా ధరించేవారు. ఇవి బాగా ప్రాచుర్యం పొందాయి.
చైనీస్ రివర్స్ గ్లాస్ పెయింటింగ్ పద్ధతులను అనుసరించే తంజావూరు గాజు చిత్రాలు రెండవ శరభోజీ పాలనలో చౌకైన, వేగవంతమైన కళగా ప్రాచుర్యం పొందాయి. గాజు పలక వెనుక ఉపరితలంపై చిత్రాలు వేసి, ఆభరణాలు, రత్నాల ప్రభావాన్ని అనుకరించడానికి పారదర్శక ఖాళీలలో లోహపు బద్దీలను అమర్చేవారు. ఎక్కువ చిత్రాలు హిందూ దేవతలు, సాధువులకు సంబంధించినవి. ఇతర ఆస్థాన, లౌకిక చిత్తరువులు కూడా సృష్టించబడ్డాయి.
తంజావూరు చిత్రాన్ని సాధారణంగా అరబిక్ గమ్తో చెక్క (పనస లేదా టేకు) పలకపై అతికించిన కాన్వాస్పై తయారు చేసేవారు. కాన్వాస్పై ఫ్రెంచ్ సుద్ద (గోపి) లేదా పొడి సున్నం, బైండింగ్ మాధ్యమంతో చేసిన పేస్ట్ను సమానంగా పూసి ఆరబెట్టేవారు. అప్పుడు కళాకారుడు కాన్వాస్పై స్టెన్సిల్ ఉపయోగించి ప్రధాన, అనుబంధ విషయాల వివరణాత్మక రూపురేఖలను గీసేవారు. సున్నపు పొడి, 'సుక్కన్' లేదా 'మక్కు' అనే బైండింగ్ మాధ్యమంతో చేసిన పేస్ట్ను గెస్సో పనికి వాడేవారు. స్తంభాలు, తోరణాలు, సింహాసనాలు, దుస్తులు వంటి ఎంపిక చేసిన ప్రాంతాలలో బంగారు రేకులు, వివిధ రంగుల రత్నాలను పొదిగేవారు. చివరగా స్కెచ్పై రంగులు వేసేవారు.
గతంలో కళాకారులు కూరగాయలు, ఖనిజ రంగుల వంటి సహజ రంగులను ఉపయోగించేవారు. ప్రస్తుత కళాకారులు రసాయన రంగులను వాడుతున్నారు. అవుట్లైన్ల కోసం ముదురు గోధుమ లేదా ఎరుపు రంగును సాధారణంగా ఉపయోగించేవారు. నేపథ్యానికి ఎరుపు రంగును ఇష్టపడేవారు. నీలం, ఆకుపచ్చ రంగులను కూడా ఉపయోగించేవారు. విష్ణువును నీలం రంగులో, నటరాజును సుద్ద తెలుపు రంగులో, ఆయన భార్య శివకామిని ఆకుపచ్చ రంగులో చిత్రించేవారు. ఆకాశం నీలం రంగులో ఉన్నప్పటికీ, సందర్భానుసారంగా నలుపును కూడా ఉపయోగించేవారు. చిత్రాలలో బొమ్మల ముఖాలు గుండ్రంగా, కళ్లు బాదం ఆకారాన్ని కలిగి, శరీరాలు నునుపుగా ఉండేవి. కూర్పు స్థిరంగా, ద్విమితీయంగా ఉండి బొమ్మలు తోరణాలు, కర్టెన్లు, అలంకార సరిహద్దుల లోపల ఉండేవి. ప్రధాన విషయం ఇతర విషయాల కంటే చాలా పెద్దదిగా ఉండి చిత్రలేఖనం మధ్యలో ఉంటుంది. యూరోపియన్ పెయింటింగ్లు, ఇస్లామిక్ సూక్ష్మచిత్రాలలో ఉండే సెరాఫ్లు లేదా దేవదూతలను పోలిన బొమ్మలు ప్రధాన బొమ్మకు ఇరువైపులా ఉండేవి. షేడింగ్ చూపిన ముఖం మినహా బొమ్మలకు ప్రకాశవంతమైన ఫ్లాట్ రంగులు వేసేవారు. తంజావూరు కళలో షేడింగ్ అనేది కాంతి, దృక్పథం (perspective) యూరోపియన్ నిబంధనలకు అనుగుణంగా కాకుండా లోతు అనే భావనను సృష్టించడానికి ఎక్కువ ఉపయోగించేవారు.
తంజావూరు లో రెండవ శరభోజీ నిర్మించిన సరస్వతి మహల్ లైబ్రరీ లో ఈ కళకు సంబంధించిన కొన్ని ఉదాహరణలు ఉన్నాయి.[4] లైబ్రరీలోని సంస్కృత గ్రంథం 'ప్రబోధ చంద్రోదయం', 'మహాభారతం', 'భాగవతం' మరాఠీ అనువాదాలలో తంజావూరు కళకు సంబంధించిన కొన్ని పేజీలు ఉన్నాయి. వీటిలో 1824 నాటి చిత్రకారుడు మాధవ స్వామి పనులు ఉన్నాయి. కాశీ యాత్ర తర్వాత శరభోజీ నిర్మించిన తిరువయ్యారు సత్రం గోడలపై గాజుతో పొదిగిన మరాఠా శైలి చిత్రాల ఆనవాళ్లు ఉన్నాయి.[5] తంజావూరు చుట్టుపక్కల ఉన్న అనేక ఇతర భవనాల పైకప్పులు, గోడలపై చిత్రాల చక్కటి ఉదాహరణలు ఉన్నాయి. అయితే తీవ్రమైన నిర్లక్ష్యం, విధ్వంసక చర్యల వల్ల చాలా వరకు కనుమరుగవుతున్నాయి.[6][7][8]
చెన్నై లోని ప్రభుత్వ మ్యూజియం, తంజావూరు ఆర్ట్ గ్యాలరీలలో[9] మరాఠా రాజులు, ఇతర సంబంధిత అంశాలను వివరించే తంజావూరు చిత్రాల చక్కటి సేకరణలు ఉన్నాయి.[10] అనేక ప్రైవేట్ మ్యూజియంలు, సేకరించేవారి దగ్గర కూడా తంజావూరు చిత్రాల గొప్ప సేకరణలు ఉన్నాయి.[11]
ఇంగ్లాండ్లోని బ్రిటిష్, విక్టోరియా & ఆల్బర్ట్ మ్యూజియంలలో కూడా కంపెనీ, సంప్రదాయ శైలులలో తంజావూరు చిత్రాల పెద్ద సేకరణ ఉంది. కోపెన్హాగన్లోని నేషనల్ మ్యూజియంలో 17వ శతాబ్దపు తంజావూరు చిత్రాల చక్కటి సేకరణ ఉంది. డెన్మార్క్ రాజు క్రిస్టియన్ IV తరంగంబాడి (ట్రాంక్విబార్)లో ఒక కోటను నిర్మించడానికి అనుమతి పొందారు. ఇది డేన్స్బోర్గ్ కోట నిర్మాణానికి, తంజావూరుతో డానిష్ సంబంధానికి దారితీసింది. ఫలితంగా మ్యూజియం సేకరణ ఏర్పడింది.[12]
ప్రభావాలు
[మార్చు]
తంజావూరులోని బృహదీశ్వరాలయం (పెరియ కోయిల్)లో 11వ శతాబ్దపు చోళ కుడ్యచిత్రాలు, 16వ శతాబ్దానికి చెందిన నాయక కాలపు చిత్రాలు (చాలాసార్లు మునుపటి చోళ చిత్రాలపై చిత్రించబడినవి[13]) ఉన్నాయి.[14] 1521–22లో శ్రీ కృష్ణదేవరాయలు తమిళ దేశాన్ని సందర్శించి దేవాలయాలకు, ఇతర మతపరమైన సంస్థలకు విరాళాలు ఇచ్చారు.[15] ఈ దాతృత్వం కళలు, కళాకారులకు కూడా అందిందని ఊహించవచ్చు. 1565లో తళ్ళికోట యుద్ధంలో విజయనగర సామ్రాజ్యం పతనం, హంపి విధ్వంసం తర్వాత సామ్రాజ్య పోషణపై ఆధారపడిన చిత్రకారులు వలస వెళ్ళవలసి వచ్చింది. వారిలో కొందరు తంజావూరుకు వలస వచ్చి తంజావూరు నాయకుల పోషణలో పనిచేశారు. తంజావూరు నాయక వంశం సేవప్ప నాయక (1532–72)తో ప్రారంభమైంది. సేవప్ప తన కుమారుడు అచ్యుతప్ప (1564–1614) మద్దతుతో చాలా సంవత్సరాలు పాలించాడు. అచ్యుతప్ప పాలనలోనే విజయనగర సామ్రాజ్యం పతనమైంది. ఫలితంగా అనేకమంది సాహితీవేత్తలు, తత్వవేత్తలు, సంగీతకారులు, కళాకారులు మైసూర్, తంజావూరు వంటి పొరుగు రాజ్యాలకు వలస వెళ్ళారు. అచ్యుతప్ప తర్వాత అతని కుమారుడు రఘునాథ నాయకుడు, ఆ తర్వాత విజయరాఘవ నాయకుడు అధికారంలోకి వచ్చారు. రఘునాథ నాయకుడు తంజావూరు నాయక పాలకులలో అత్యంత విజయవంతమైనవాడు. అతను కళలను, కళాకారులను బాగా పోషించాడు. తంజావూరు చిత్రకారుల ప్రత్యేక పాఠశాలను స్థాపించడంలో సహాయపడ్డాడు. వీరు తరువాత మరాఠాల కాలంలో తంజావూరు శైలి చిత్రలేఖనాన్ని అభివృద్ధి చేశారు. తదనంతరం తంజావూరు నాయకులను ఓడించిన మరాఠా పాలకులు తంజావూరు చిత్రకళను పోషించడం ప్రారంభించారు. కళాకారులు స్థానిక ప్రభావాలను, తమ మరాఠా పోషకుల అభిరుచులను గ్రహించి ప్రత్యేకమైన తంజావూరు శైలిని అభివృద్ధి చేయడంలో సహాయపడ్డారు. తంజావూరు కళాకారులు దేవాలయాలను అలంకరించడంతో పాటు మరాఠా రాజులు, ప్రభువుల ప్రధాన భవనాలు, రాజభవనాలు, సత్రాలు, నివాసాలను చిత్రించడం, అలంకరించడం ప్రారంభించారు. తంజావూరు శైలి చిత్రలేఖనం దక్షిణ భారతీయ శాస్త్రీయ కళ చివరి దశ నుండి ఉద్భవించింది. ఈ శైలి సమకాలీన విభిన్న సాంస్కృతిక ప్రభావాలను (తమిళ, తెలుగు, మరాఠా, యూరోపియన్, దక్కని, జానపద మొదలైనవి) కలుపుకొని ఒక మిశ్రమ శైలిగా రూపొందింది. ఈ శైలి విజయనగర పాఠశాల ద్వారా ప్రభావితమైన ఇతర ప్రధాన దక్షిణ భారతీయ చిత్రలేఖన శైలుల నుండి ప్రేరణ పొందింది. వీటిలో దగ్గరి పోలికలు కలంకారీ, తిరుపతి చిత్రాలలో చూడవచ్చు.
తిరుపతి చిత్రాలు ముఖ్యంగా పెయింట్ చేసిన టెర్రకోట రిలీఫ్లు, ఇత్తడి రేకు పనులు, కాగితం, కాన్వాస్పై చిత్రాలు మొదలైన వివిధ మాధ్యమాలలో ఆ ప్రసిద్ధ ఆలయ పట్టణంలో రూపొందించబడ్డాయి. దేవుని చిత్రించిన, బంగారు పూత పూసిన టెర్రకోట రిలీఫ్ స్లాబ్లు అత్యంత సాధారణ ఉదాహరణలు. వీటిని చక్కటి చెక్క పెట్టెలలో ప్యాక్ చేసేవారు. యాత్రికులు వీటిని పవిత్ర జ్ఞాపికలుగా తీసుకెళ్లి తమ పూజ గదిలో పూజించేవారు. తంజావూరు చిత్రాల మాదిరిగానే బంగారు పూత, రత్నాలు పొదిగిన ప్రధాన దైవ చిత్రాలు కూడా ఉన్నాయి.
_(1787-98)_and_Sarabhoji_(1798-1832).jpg)
తంజావూరులో వర్ధిల్లిన పెయింట్ చేసిన, చెక్కిన చెక్క పనులు, బంగారు పూత, రాతి ఆభరణాల పనులకు తంజావూరు చిత్రాలతో దగ్గరి సంబంధం ఉంది. తంజావూరు కళ క్రియాశీలకమైనది. అంటే కస్టమర్ నుండి నిర్దిష్ట డిమాండ్పై నిర్దిష్ట ప్రయోజనం కోసం ఇది తయారు చేయబడేది. పహారీ సూక్ష్మచిత్రాలు లేదా సుర్పుర్ చిత్రాలకు భిన్నంగా తంజావూరు చిత్రాల ఐకానిక్ శైలిని అర్థం చేసుకోవడానికి ఈ సందర్భం ఉపయోగపడుతుంది.[16]
రెండవ శరభోజీ తంజావూరు మరాఠా సింహాసనాన్ని అధిష్టించే సమయానికి ఆంగ్లేయులు రాష్ట్ర పరిపాలనను పూర్తిగా స్వాధీనం చేసుకున్నారు. కోట, చుట్టుపక్కల ఉన్న కొన్ని భూములపై అధికారాన్ని వినియోగించుకోవడానికి రాజు నామమాత్రపు హోదాలో మాత్రమే ఉండేవారు. తంజావూరు మరాఠా సింహాసనం కోసం తన పినతండ్రి అమరసింహ నుండి శరభోజీ II తీవ్రమైన పోటీని ఎదుర్కోవలసి వచ్చినప్పటికీ, అతని పాలనలోనే[5] తంజావూరు చిత్రకళ అభివృద్ధి చెంది, నేడు మనం చూస్తున్న రూపం, శైలిని సంతరించుకుంది.
చివరి పాలకుడు శివాజీ II మరణానంతరం మరాఠా పాలన విచారకరంగా ముగిసింది. మగ వారసులు లేకపోవడంతో రాజ్యసంక్రమణ సిద్ధాంతం ప్రకారం ఆంగ్లేయులు తంజావూరు రాజ్యాన్ని తమ రాజ్యాలలో కలిపేసుకున్నారు. మరాఠా పాలన క్షీణించిన తర్వాత, వర్తక చెట్టియార్ సంఘం తంజావూరు కళాకారులను ఆదరించడం కొనసాగించింది. తీవ్ర శైవ భక్తులైన చెట్టియార్లు శైవ ఇతివృత్తాలను ప్రోత్సహించారు. కోవిలూరు లోని వారి మఠాలలో 63 మంది నాయనార్ల జీవితాలు, శివుని 64 లీలల (తిరువిళైయాడల్ పురాణం) పెద్ద చిత్రాలు తమిళంలో వివరంగా రాయబడి ఉన్నాయి.[17] అదేవిధంగా తంజావూరులోని భీమరాజగోస్వామి మఠంలో 108 విష్ణు దేవాలయాల పెద్ద చిత్రం ఉంది. ఆంగ్లో-మైసూర్ యుద్ధాల తర్వాత తంజావూరుకు వచ్చిన ఆంగ్లేయులు కూడా తంజావూరు కళాకారులను, వారి చిత్రాలను ఆదరించారు.
కళాకారులు
[మార్చు]చార్లెస్ గోల్డ్ తన 'ఓరియంటల్ డ్రాయింగ్స్' (1806) పుస్తకంలో తంజావూరు చిత్రాలను 'మూచీలు' లేదా 'భారతదేశ కళాకారులు' చిత్రించారని పేర్కొన్నారు. సంప్రదాయబద్ధంగా తంజావూరు, తిరుచ్చికి చెందిన రాజు సంఘం (వీరిని జినిగర్ లేదా చిత్రగర్ అని కూడా పిలుస్తారు), మదురైకి చెందిన నాయుడు సంఘం వారు ఈ చిత్రాలను రూపొందించేవారు.[18][19] ఈ కళాకారులు (రాజులు, నాయుడులు) వాస్తవానికి ఆంధ్రాలోని రాయలసీమ ప్రాంతం నుండి వచ్చిన తెలుగు మాట్లాడే ప్రజలు. విజయనగర సామ్రాజ్య పతనం, మదురై, తంజావూరులలో నాయక పాలన స్థాపన తర్వాత వీరు తమిళనాడుకు వలస వచ్చారు.
పోషకుడి ఆసక్తి, ఆవశ్యకత, ముఖ్యంగా పలుకుబడి, ఆర్థిక స్తోమతను బట్టి కళాకారులు విభిన్న విషయాలపై వివిధ నాణ్యత గల చిత్రాలను రూపొందించారు. అయితే భారతీయ కళా సంప్రదాయం ప్రకారం ఈ కళను పవిత్రమైన పనిగా భావించి మాస్టర్ క్రాఫ్ట్స్ మెన్ సరైన ఆచార స్వచ్ఛత, వినయంతో నిర్వహించేవారు. వీరిలో చాలా మంది అజ్ఞాతంగా ఉండటానికి ఇష్టపడేవారు. తమ చిత్రాలపై సంతకం చేసేవారు కాదు. అయితే తంజావూరు కళాకారులు సంతకం చేసిన కొన్ని పనులు కూడా ఉన్నాయి. కోవిల్పట్టికి చెందిన ప్రముఖ క్యాలెండర్ కళాకారుడు సి. కొండయ్య రాజు[20] ఆధునిక కాలంలో రాజు సంఘం నుండి కళాకారుడిగా పేరు తెచ్చుకున్న ప్రసిద్ధ వ్యక్తులలో ఒకరు.
తంజావూరు, మైసూర్ చిత్రాలు
[మార్చు]తంజావూరు, మైసూర్ చిత్రాలు రెండూ ఒకే మూలం నుండి (మొదట విజయనగర చిత్రలేఖనం, తరువాత నాయక చిత్రలేఖనం) ఉద్భవించాయి. అవే కళాకారుల కుటుంబాలు (చిత్రగర్లు, నాయుడులు) తంజావూరు, మైసూర్ వంటి వివిధ ప్రదేశాలకు వలస వెళ్లారు. రెండు శైలుల మధ్య అద్భుతమైన సారూప్యత ఉండటానికి ఇదే కారణం. అయితే రెండింటి మధ్య అనేక తేడాలను నిశితంగా పరిశీలిస్తే గుర్తించవచ్చు.
ఈ కళాకృతులను రూపొందించడానికి ఉపయోగించే సాంకేతికతలు, వాటి ప్రత్యేక ఐకానోగ్రఫీలో తేడాలు ఎక్కువగా ఉన్నాయి.[21] మైసూర్ కళాకారులు అవలంబించే పద్ధతులు తంజావూరు పాఠశాల పద్ధతులకు కొద్దిగా భిన్నంగా ఉంటాయి. తంజావూరు పాఠశాల చెక్క పలకలపై విస్తరించిన వస్త్రంపై అరబిక్ గమ్తో సున్నపు పొడి, చింత గింజల పొడిని ఉపయోగించగా, మైసూర్ కళాకారులు కాగితంపై వైట్ లెడ్ పౌడర్ (మఖిసఫేదా) లేదా స్థానిక చెట్టు నుండి తీసిన రసంతో చేసిన మఖి గాంబోజ్ (పసుపు) రంగును ఉపయోగించేవారు. కాగితాన్ని కొన్నిసార్లు చెక్క బోర్డుకి అతికించేవారు. కానీ ఎక్కువగా అలాగే ఫ్రేమ్ చేసేవారు. తంజావూరు గెస్సో పని అధిక ఎత్తులో (high relief) ఉంటే, మైసూర్ పాఠశాల నగలు, దుస్తులు, సరిహద్దులు వంటి ఎంపిక చేసిన ప్రాంతాలలో తక్కువ ఎత్తును (low relief) ఎంచుకుంది. మైసూర్ పాఠశాల తక్కువ పరిమాణంలో స్వచ్ఛమైన బంగారు రేకును ఉపయోగించగా, తంజావూరు కళాకారులు పెద్ద ప్రాంతాలలో బంగారు పూత పూసిన వెండి రేకును వాడేవారు. మైసూర్ చిత్రాలలో గాజు పూసలు, విలువైన, పాక్షిక విలువైన రాళ్ల వినియోగం చాలా అరుదు. మైసూర్ చిత్రాలలో మరింత విస్తృతమైన, వివరణాత్మక ఇండోర్, అవుట్డోర్ దృశ్యాలు ఉంటాయి. అయితే తంజావూరు చిత్రాలు మరింత ఐకానిక్గా, స్థిరంగా ఉంటాయి. మైసూర్ చిత్రాలలో నగలు, దుస్తులు, నిర్మాణ లక్షణాలు, ఫర్నిచర్ మొదలైనవి మైసూర్ ప్యాలెస్లో ప్రబలంగా ఉన్న సమకాలీన శైలిని ప్రతిబింబిస్తాయి. అనేక మైసూర్ చిత్రాలలో దేవుళ్లు, దేవతలు కూర్చున్న సింహాసనం మైసూర్ సింహాసనాన్ని పోలి ఉంటుంది.[22]
రెండు శైలులు ప్రధాన పాత్రలను ఫ్రేమ్ చేయడానికి సంప్రదాయ ఆలయ మంటపాలు (ప్రభావళి), గోపురాలను తరచుగా చూపిస్తాయి. అయితే భౌగోళిక సామీప్యత, కళాకారుల నిరంతర వలసలు, ఆలోచనలు, సాంకేతికతల మార్పిడి వల్ల మైసూర్ సాంకేతికతలను ఉపయోగించే తంజావూరు చిత్రాలను, తంజావూరు పద్ధతులను వాడే మైసూర్ చిత్రాలను చూడవచ్చు.
కంపెనీ శైలిలో తంజావూరు చిత్రాలు
[మార్చు]
1498లో పశ్చిమ తీరంలో అడుగుపెట్టిన పోర్చుగీసు వారు మొదలుకొని యూరోపియన్లు అనేక మంది సంప్రదాయ భారతీయ కళాకారులను పోషించారు. క్రమంగా ఇతర యూరోపియన్లు కూడా స్థానిక కళాకారులను కంపెనీ శైలిలో చిత్రించడానికి నియమించుకున్నారు. కంపెనీ స్కూల్ ఆఫ్ పెయింటింగ్స్కు నిర్దిష్ట లక్షణం లేదా సాంకేతికత లేకపోయినప్పటికీ, వివిధ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీల ఉద్యోగులైన యూరోపియన్లను ఆకర్షించేలా భారతీయ కళాకారులు మిశ్రమ ఇండో-యూరోపియన్ శైలిలో వేసిన అనేక చిత్రాలుగా దీనిని అర్థం చేసుకోవచ్చు.
.jpg)
1767–99 ఆంగ్లో-మైసూర్ యుద్ధాల సమయంలో 1773లో తంజావూరులో బ్రిటీష్ గారిసన్ ఏర్పాటుతో తంజావూరు చిత్రాలపై యూరోపియన్ ప్రభావం మొదలైంది. పంతొమ్మిదవ శతాబ్దం అంతటా తంజావూరు, చుట్టుపక్కల ఉన్న కళాకారులు ఆంగ్ల అభిరుచులకు అనుగుణంగా 'స్థానిక' లేదా 'భారతీయ' ఆసక్తికరమైన అంశాలతో ప్రామాణిక చిత్రాల సెట్లను తయారు చేశారు. వీటిని ఆల్బమ్లు లేదా ఆల్బమ్ పెయింటింగ్లు అని పిలిచేవారు. దేవుళ్లు, దేవతలు, హిందూ పురాణాల ఘట్టాలు, జాతరలు, వేడుకలు, ఊరేగింపులు, పండుగలు, కులాలు, వారి వృత్తులు, దుస్తులు, భారతీయ వృక్షజాలం, జంతుజాలం మొదలైనవి సాధారణ ఇతివృత్తాలు. పాశ్చాత్య అభిరుచులకు తగిన శైలిలో అదే తంజావూరు కళాకారులు ఈ చిత్రాలను రూపొందించారు. గెస్సో పని లేకుండా, తక్కువ లేదా బంగారు రేకు లేకుండా, గాజు లేదా రత్నాల పొదగడాలు లేకుండా సాధారణంగా యూరోపియన్ కాగితంపై చిత్రాలు వేసేవారు. చిత్రాల కింద ఆంగ్లంలో, కొన్నిసార్లు తమిళం లేదా తెలుగులో విషయం గురించి సంక్షిప్త వివరణ (చాలా సార్లు విచిత్రంగా, ఇంగ్లీష్ వారి శైలిలో) ఉండేది. ఆంగ్ల పోషకుల కోసం చెక్క పలకల మద్దతు ఉన్న వస్త్రంపై కూడా చిత్రాలు రూపొందించబడ్డాయి. వీటిలో చాలా వరకు ఇంగ్లాండ్కు తీసుకెళ్లబడ్డాయి. బ్రిటిష్ మ్యూజియం, విక్టోరియా మరియు ఆల్బర్ట్ మ్యూజియంలో ఇటువంటి చిత్రాల గొప్ప సేకరణ ఉంది.
బ్రిటీష్ వారు పోషించిన చిత్రాలను కంపెనీ శైలి చిత్రాల కింద వర్గీకరించినప్పటికీ, అవి తంజావూరు చిత్రాల స్ఫూర్తిని కలిగి ఉంటాయి. కలకత్తా లేదా లక్నోలో రూపొందించిన కంపెనీ చిత్రాల శైలికి భిన్నంగా, తంజావూరు, పొరుగున ఉన్న తమిళ దేశంలోని సంప్రదాయ కళాకారుల సమూహమే వీటిని రూపొందించడం వల్ల ఈ చిత్రాల శైలి, వర్ణన సాధారణంగా తంజావూరు శైలిలోనే ఉంటాయి.
ఆధునిక కాలం
[మార్చు]పూర్వపు చిత్రాలలో ఉన్న కచ్చితత్వం, నైపుణ్యం లేకపోయినప్పటికీ తంజావూరు చిత్రాలు నేటికీ తయారవుతున్నాయి. రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలతో సహా అనేక సంస్థలు తంజావూరు చిత్రాలపై 'పునరుజ్జీవన' కార్యక్రమాలు, ప్రదర్శనలు,[23] వర్క్షాప్లు, శిక్షణా శిబిరాలను క్రమం తప్పకుండా నిర్వహిస్తున్నాయి.[24][25] ఖర్చు, లభ్యత సౌలభ్యం, వ్యక్తిగత కళాకారుల ఎంపికను బట్టి ఉపయోగించే పదార్థాలు కూడా మారాయి. ఉదాహరణకు పనస, టేకు చెక్క స్థానంలో ప్లైవుడ్ వచ్చింది. సహజ, ఖనిజ రంగులు, ఇతర సంప్రదాయ పదార్థాలకు బదులుగా సింథటిక్ రంగులు, అడెసివ్లకు (గమ్) ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నారు. చిత్రాలలో 3D ప్రభావాన్ని సృష్టించడానికి మక్ పౌడర్ (సుద్ద పొడి) కూడా ఉపయోగిస్తున్నారు. సంప్రదాయ ఇతివృత్తాలతో పాటు అనేక రకాల ప్రసిద్ధ, ఆధునిక విషయాలు, ఇతివృత్తాలు తంజావూరు చిత్రాలలో చిత్రీకరించబడుతున్నాయి. ఈ సంప్రదాయ కళ తన ఉనికిని కొనసాగించడం సంతోషకరమైన పరిణామం అయినప్పటికీ, విపరీతమైన వాణిజ్యీకరణ, సౌందర్య లేమి ఆందోళన కలిగించే అంశాలు. ఏది ఏమైనప్పటికీ తంజావూరు చిత్రాల శైలి, సౌందర్యం అనేక సమకాలీన కళాకారులకు స్ఫూర్తినిస్తూనే ఉన్నాయి. రాజా రవివర్మ పాశ్చాత్య సహజత్వానికి భిన్నంగా సి. కొండయ్య రాజు, అతని అనుచరుల క్యాలెండర్ ప్రింట్లు ఆధునిక, ప్రసిద్ధ, అకడమిక్ కళలో తంజావూరు చిత్రాల నిరంతర ప్రభావానికి ఉదాహరణలు.
కళాకారులు ఈ పురాతన కళారూపాన్ని తీసుకొని సంవత్సరాలుగా ఇతర శైలులతో మిళితం చేసి మిశ్రమ మీడియా కళలను సృష్టించారు. ఉదాహరణకు తంజావూరు చిత్రాలను అద్దాలు, గాజు, కాన్వాస్పై కూడా చేస్తున్నారు. బంగారు రేకును అప్లై చేసే ఆలోచన ఈ సంప్రదాయ కళకు ప్రత్యేకం. కాబట్టి ఇదే శైలిని వేర్వేరు మాధ్యమాలలో పునఃసృష్టిస్తున్నారు.
మూలాలు
[మార్చు]
- ↑ "Parampara Project – Tanjore Gold Leaf Painting". paramparaproject.org.
- ↑ "Geographical indication". Government of India. Archived from the original on 26 ఆగస్టు 2013. Retrieved 28 జూన్ 2015.
- ↑ South Indian Paintings – A catalogue of the British Museum collection by A. L. Dallapiccola Published by Mapin Publishing in association with the British Museum Press
- ↑ "Archived copy". Archived from the original on 26 ఏప్రిల్ 2014. Retrieved 25 ఏప్రిల్ 2014.
{{cite web}}: CS1 maint: archived copy as title (link) - ↑ 5.0 5.1 Thanjavur – A Cultural History by Pradeep Chakravarthy Published by Niyogi Books
- ↑ "Thanjavur Paintings of Later Maratha Period Discovered - Chennaionline News". Archived from the original on 14 జూలై 2014. Retrieved 13 జూలై 2014.
- ↑ M. Balaganessin (2 జూన్ 2014). "A treasure trove of Thanjavur paintings lies in neglect". The Hindu.
- ↑ "Thanjavur Paintings of Later Maratha Period Discovered in Abandoned Temple". The New Indian Express. Archived from the original on 3 జూన్ 2014.
- ↑ Frommer's India by Pippa de Bruyn, Keith Bain, David Allardice, Shonar Joshi
- ↑ "Government Museum Chennai".
- ↑ Hasta Shilpa heritage village, Manipal "Welcome to Manipal Heritage Village". Archived from the original on 16 నవంబరు 2014. Retrieved 13 జూలై 2014.
- ↑ Chiang Mai & Northern Thailand Footprint Focus Guide By Andrew Spooner
- ↑ Preserving the past – Unique achievement by archaeologists in restoring Thanjavur paintings – S.H. Venkatramani in Thanjavur 19 November 2013 | UPDATED 16:06 IST https://www.indiatoday.in/magazine/heritage/story/19880131-unique-achievement-by-archaeologists-in-restoring-thanjavur-paintings-769031-2013-11-18
- ↑ "Great Living Chola Temples, Brihadisvara Temple at Thanjavur; Temple of Gangaikonda Cholisvaram, Tamil Nadu, Archaeological Survey of India". asi.nic.in.
- ↑ British Museum; Anna Libera Dallapiccola (2010). South Indian Paintings: A Catalogue of the British Museum Collection. Mapin Publishing Pvt Ltd. ISBN 978-0-7141-2424-7.
- ↑ Tanjavur Painting of the Maratha Period, By Jaya Appasamy Published by Abhinav publications
- ↑ Thanjavur Paintings in Koviloor By C. Nachiappan Hardcover Kalakshetra Publications 14 Nov 2004, 1st ed.
- ↑ Tanjore Paintings, A Chapter in Indian Art History by N. S. 'Kora' Ramaswami
- ↑ "Thanjavur Paintings – About Thanjavur paintings". Archived from the original on 25 అక్టోబరు 2021. Retrieved 4 మార్చి 2026.
- ↑ Lawrence A. Babb; Susan S. Wadley, eds. (1 జనవరి 1998). Media and the Transformation of Religion in South Asia. Motilal Banarsidass. p. 55. ISBN 978-81-208-1453-0.
- ↑ "PIB English Features".
- ↑ A History of Indian Painting : The Modern Period by Krishna Chaitanya pages 36 & 37 ISBN 8170173108
- ↑ "Thanjavur paintings steal the show at Madurai exhibition". The Times of India. 8 జూలై 2013.
- ↑ "News Archives". The Hindu. 16 మే 2011. Archived from the original on 26 మే 2011.
- ↑ "Women queue up to learn Thanjavur painting". The Times of India. 10 ఆగస్టు 2013.
మరింత చదవడానికి
[మార్చు]- British Museum; Anna Libera Dallapiccola (2010). South Indian Paintings: A Catalogue of the British Museum Collection. Mapin Publishing Pvt Ltd. ISBN 978-0-7141-2424-7.
- Welch, Stuart Cary (1985). India: art and culture, 1300–1900. New York: The Metropolitan Museum of Art. ISBN 978-0-944142-13-4.
- Tanjavur Painting of the Maratha Period, By Jaya Appasamy published by Abhinav Publishers
- Thanjavur – A Cultural History by Pradeep Chakravarthy Published by Niyogi books