తాలి మహాదేవ్ ఆలయం, కోజికోడ్
| తాలి శివ ఆలయం, కోఝికోడ్ | |
|---|---|
 ముందు వైపు దృశ్యం | |
  ఆలయ స్థానం | |
| భౌగోళికం | |
| భౌగోళికాంశాలు | 11°14′52″N 75°47′14″E / 11.247740°N 75.787338°E |
| దేశం |  భారతదేశం |
| రాష్ట్రం | కేరళ |
| జిల్లా | కోఝికోడ్ జిల్లా |
| స్థలం | పాలయం |
| సంస్కృతి | |
| దైవం | శివుడు |
| ముఖ్యమైన పర్వాలు | మహా శివరాత్రి |
| వాస్తుశైలి | |
| నిర్మాణ శైలులు | (కేరళ శైలి) (కేరళ శిల్పకళ) |
| చరిత్ర, నిర్వహణ | |
| వెబ్సైట్ | https://talimahakshethram.in/ |
తాళి శివ ఆలయం లేదా తాళి మహాక్షేత్రం అనేది శివునికి అంకితమైన ఒక ప్రముఖ హిందూ ఆలయం. ఇది కేరళ రాష్ట్రంలోని కోజికోడ్ నగర కేంద్రభాగంలో ఉంది. ఈ ఆలయాన్ని 14వ శతాబ్దంలో కలికట్ జామోరిన్ నిర్మించారు.[1][2] తాళి క్షేత్రం కోజికోడ్ పట్టణ హృదయంలో ఉన్న ఒక ప్రాచీన ఆలయం. ఇక్కడ ప్రధాన దేవుడిగా శివుడు పూజించబడుతున్నాడు. గర్భగుడిలో ఉన్న జ్యోతిర్లింగాన్ని పరశురాముడు ప్రతిష్ఠించినట్లు భక్తుల విశ్వాసం.
ఈ ఆలయం కోజికోడ్ రైల్వే స్టేషన్కు తూర్పున సుమారు ఒక కిలోమీటరు దూరంలో ఉంది. ఇది పాళయం మార్కెట్ పరిసర ప్రాంతంలో ఉంది. ఇది కోజికోడ్ను పాలించిన జామోరిన్ల కుటుంబ ఆలయంగా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఆలయం ప్రస్తుతం మలబార్ దేవస్వం బోర్డు ఆధీనంలో ఉన్నప్పటికీ, జామోరిన్ ఇప్పటికీ నిర్వహణ ట్రస్టీగా వ్యవహరిస్తున్నారు. ఈ ఆలయం సంప్రదాయ కేరళ శిల్పకళా శైలిలో నిర్మించబడింది. రెండు అంతస్తుల గర్భగుడి రథ ఆకారంలో ఉంటుంది. ఆలయ గోడలపై శివుని పరివార దేవతలను చూపించే చిత్రలేఖనాలు, అలాగే గ్రానైట్ శిల్పాలు అలంకరించబడి ఉన్నాయి.
శ్రీకోవిల్ లోపల తాళి గణపతి, దేవరతిల్ గణపతి, త్రుమంధకున్ లు భగవతి దేవతలు ప్రతిష్ఠింపబడి ఉన్నాయి. శివ ఆలయం వెలుపల శ్రీకృష్ణుడు, దేవరతిల్ భగవతి, అయ్యప్ప, శ్రీ విష్ణువు, నాగం దేవతల ఆలయాలు ఉన్నాయి. శ్రీకృష్ణ ఆలయంలో శ్రీ వలయనాడ్ భగవతి విగ్రహం ప్రతిష్ఠించబడింది. శ్రీ విష్ణు ఆలయానికి దక్షిణ వైపున ఒక చిన్న నరసింహమూర్తి ఆలయం కూడా ఉంది.
చరిత్ర
[మార్చు]తాళి ఆలయం కోజికోడ్లోని అత్యంత పురాతన ఆలయాలలో ఒకటి. ఈ ఆలయాన్ని స్వామి తిరుములపాడ్ నిర్మించినట్లు చెప్పబడుతుంది. కోజికోడ్ నగర స్థాపన, అభివృద్ధి ఈ ఆలయ పవిత్రతతో ముడిపడి ఉన్నదిగా భావిస్తారు.
ఆలయ గర్భగుడిలోని లింగంను ద్వాపర యుగం చివరలో శ్రీ పరశురాముడు ప్రతిష్ఠించాడని విశ్వాసం. గర్భగుడిలో దేవుడు ఉమామహేశ్వర స్వరూపంలో ఉన్నట్లు చెబుతారు. ఈ దైవశక్తి అనాది కాలం నుంచే ఉన్నప్పటికీ, కోజికోడ్ ప్రజలు సుమారు 1500 సంవత్సరాల క్రితం నుంచే ఈ ఆలయ వైభవాన్ని గుర్తించారని పేర్కొనబడుతుంది.
తరువాత ఈ ఆలయం జామోరిన్ పాలన సమయంలో అత్యున్నత స్థితికి చేరుకుంది. వారికి "శైలబ్ధేశ్వర" అనే గౌరవప్రదమైన బిరుదు కూడా ఉండేది. ఆలయ ప్రస్తుత నిర్మాణం 14వ శతాబ్దంలో ఏర్పడింది.[3]
18వ శతాబ్దంలో టిప్పు సుల్తాన్ కోజికోడ్పై దాడి చేసినప్పుడు ఆలయం దాదాపు నాశనం అయింది. తరువాత 1964లో ఆలయాన్ని మళ్లీ పునరుద్ధరించారు.
ఈ ఆలయంలోనే రేవతి పట్టథానం కార్యక్రమం ప్రారంభమైంది. ఈ సభకు ప్రముఖ పండితులు, తత్త్వవేత్తలు హాజరయ్యేవారు. భారత మీమాంస, ప్రభాకర మీమాంస, వేదాంత మీమాంస, వ్యాకరణం వంటి శాస్త్రాలపై చర్చలు జరిపేవారు.
15వ, 16వ శతాబ్దాల్లో పద్దెనిమిది మంది కవులు ఈ సభలో పాల్గొన్నారు. ఈ కార్యక్రమం ఇప్పటికీ కొనసాగుతోంది. కొంతమంది చరిత్రకారులు కోజికోడ్ నగరం నిర్మితమయ్యే ముందు నుంచే ఈ ఆలయం ఉందని కూడా అభిప్రాయపడుతున్నారు.
ప్రాముఖ్యత
[మార్చు]తాలి శివాలయం చారిత్రకంగా ఎంతో ప్రాముఖ్యమున్నది. అనేక దేవతామూర్తులు, అందమైన నిర్మాణ కళతో ఇది ఒక అపూర్వ ధనభాండాగారంలా నిలిచి ఉంది. ఇది రెండు అంతస్థుల గర్భగృహాన్ని కలిగి ఉంటుంది. ఈ ఆలయం రథాకార నమూనాలో నిర్మించబడి, గోడలపై ఉన్న భిత్తిచిత్రాల (మ్యూరల్ పెయింటింగ్స్) తో అలంకరించబడి ఉంది.[4]
ఆలయాన్ని అన్ని వైపులా విశాలమైన ప్రాకార గోడలు సంరక్షిస్తున్నాయి. ఇవి ఏనుగు పొట్ట ఆకారంలో రూపొందించబడినట్లు వర్ణించబడుతుంది. ఆలయ ప్రాంగణంలో అద్భుతమైన గ్రానైట్ శిల్పాలు ఉన్నాయి. ఇవి ప్రధానంగా శివుని ప్రతిరూపాలను చూపిస్తాయి. అంతేకాకుండా పక్షులు, జంతువుల శిల్పాలు కూడా ఉన్నాయి. ఇవి వివిధ పురాణ కథలను ప్రతిబింబిస్తాయి.[5]
గర్భగృహంలో ఒక జ్యోతిర్లింగం కూడా ఉంది. భారతదేశంలోని 12 జ్యోతిర్లింగాలలో 5 జ్యోతిర్లింగాలు మహారాష్ట్రలోని పూణే ప్రాంతం చుట్టూ ఉన్నాయని స్థానిక విశ్వాసం. ఆలయ అంతర్గత గోడలలో ఉమామహేశ్వరుడు, తాలి గణపతి, దేవరథిల్ గణపతి, తిరుమంధకున్ను భగవతి దేవతలు కూడా ఉన్నారు. బాహ్య ప్రాకార గోడలపై అయ్యప్ప, దేవరథిల్ భగవతి, నాగ దేవతల ప్రతిష్ఠలు ఉన్నాయి.[6]
ఈ సముదాయం లోపల ప్రత్యేకమైన ఒక విష్ణు ఆలయం కూడా ఉంది. ఈ ఆలయానికి స్వంత ధ్వజస్తంభం ఉంది. విష్ణు ఆలయంలో శ్రీ వలయనാട് భగవతి విగ్రహం కూడా ప్రతిష్ఠించబడి ఉంది.[7] ఇక్కడ మరో చిన్న ఆలయం కూడా ఉంది. దాని ప్రధాన దేవుడు నరసింహమూర్తి. ఈ ఆలయం విష్ణు ఆలయం దక్షిణ భాగంలో ఉంది. ఉత్తర భాగంలో ఎరంజిపురం అనే భాగం ఉంది. ఇది అన్ని వైపులా వెలుగులతో అత్యంత అందంగా దర్శనమిస్తుంది.[8]
ప్రధాన ఆలయ సముదాయం నాలుగు ముఖ్యమైన భాగాలుగా విభజించబడింది.
- ధ్వజస్తంభం: ఇది పతాక స్థంభాన్ని సూచిస్తుంది. దీనిని స్వర్గం, భూమి మధ్య అనుసంధానంగా కూడా కొందరు నమ్ముతారు.
- ఆనకోటిల్: ఇది ధ్వజస్థంభం వేదిక. ఇది ఏనుగుల కోసం నిర్మించబడిందని చెబుతారు.
- గోపురాలు: ఇవి విశాలమైన ప్రవేశద్వారాలు. వీటిపై సూక్ష్మ శిల్పకళ ఎంతో ఆకర్షణీయంగా ఉంటుంది.
- దీపస్తంభం: ఇది దీపాలతో వెలిగించే సుందరమైన స్థంభ నిర్మాణం.
ఆలయ ప్రాంగణంలోని వివిధ ఆలయ భాగాలు శివక్షేత్రం, నాలంబలం, కృష్ణక్షేత్రంగా పిలవబడుతాయి.[9]
పండుగలు
[మార్చు]ఈ ఆలయంలో అనేక ప్రధాన పండుగలు ఘనంగా నిర్వహించబడుతాయి.
- మహా శివరాత్రి: శివభక్తుల ప్రధాన పర్వదినంగా ఈ ఉత్సవం ఎంతో విశేషంగా జరుగుతుంది.
- రేవతి పట్టతానము: ఈ ఉత్సవం ఇప్పటికీ తాలి ఆలయంలో కొనసాగుతోంది. ఇది సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలతో కూడిన ఏడు రోజుల ఉత్సవం. ఇది సాధారణంగా అక్టోబరు లేదా నవంబరు నెలల్లో జరుగుతుంది. పురాణ కథనం ప్రకారం, నంబూతిరులను హత్య చేసిన పాప పరిహారంగా సామోరిన్లు ఈ పండుగను ప్రారంభించారని విశ్వాసం. ఈ సందర్భంగా పండితులకు బహుమతులు కూడా అందజేస్తారు.[10]
- మలయాళ నూతన సంవత్సర ఉత్సవం: ఆలయంలో అత్యంత పెద్ద ఉత్సవం మలయాళ నూతన సంవత్సర సమయంలో జరుగుతుంది. ఈ ఉత్సవం ఏడు రోజులపాటు కొనసాగుతుంది. ఈ సమయంలో ప్రజలు శివుని ప్రత్యేకంగా పూజిస్తారు.[11]
తాలి మహాక్షేత్రం వేడుకలు
[మార్చు]- ఉదయం: ఉదయం 4:30 నుండి 11:00 వరకు
- సాయంత్రం: సాయంత్రం 5:00 నుండి రాత్రి 8:30 వరకు
తాలి మహాక్షేత్ర ఉప దేవతలు
[మార్చు]- తాలి గణపతి
- దేవరతిల్ గణపతి
- తిరుమందకున్ను భగవతి
- శ్రీకృష్ణుడు
- దేవరతిల్ భగవతి
- అయ్యప్ప
- విష్ణువు
- నాగం
- శ్రీ వలయనാട് భగవతి
- నరసింహ మూర్తి
ప్రవేశం
[మార్చు]ఈ ఆలయాన్ని కోజికోడ్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం (23 కి.మీ), కోజికోడ్ రైల్వే స్టేషన్ నుండి చేరుకోవచ్చు.
జీన్స్, పాశ్చాత్య దుస్తులు ధరించిన వారు ఆలయంలోకి ప్రవేశించడానికి అనుమతించరు. సంప్రదాయ దుస్తులు (వేష్టి లేదా ముండూ) ఆలయ కౌంటర్ వద్ద అద్దెకు లభిస్తాయి. కులవ్యవస్థ ప్రకారం, 1947లో భారత స్వాతంత్ర్యంకు ముందు ఈ ఆలయంలోకి కేవలం నంబూతిరులు, క్షత్రియులు, అంబలవాసీలు, నాయర్లు మాత్రమే ప్రవేశించేందుకు అనుమతి ఉండేది. అయితే తరువాత ఇది అన్ని హిందూ కులాలకు తెరవబడింది.[12]
ఇవి కూడా చూడండి
[మార్చు]మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "Tali Temple, Revathy Pattathanam, Kozhikode, Kerala, India". Kerala Tourism. Retrieved 9 June 2017.
- ↑ "Calicuttalimahakshetram". Pooja Time. Archived from the original on 31 May 2017. Retrieved 9 June 2017.
- ↑ "History". Archived from the original on 28 December 2017. Retrieved 28 November 2017.
- ↑ Temple significance and architectural description
- ↑ Granite sculptures and Puranic depictions
- ↑ Deities within inner and outer walls
- ↑ Vishnu temple and associated shrines
- ↑ Subshrines in temple complex
- ↑ Main structural components of the temple
- ↑ Revathi Pattathanam festival tradition
- ↑ Malayalam New Year temple festival
- ↑ "తాలి మహాక్షేత్రం అధికారిక వెబ్సైట్". talimahakshethram.in (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 2022-08-27.