తినడంలో లోపం
| Eating disorders | |
|---|---|
| Sketch of a person with anorexia nervosa | |
| ప్రత్యేకత | Psychiatry |
| లక్షణాలు | Abnormal eating habits that negatively affect physical or mental health[1] |
| సంక్లిష్టతలు | Anxiety disorders, depression, substance abuse[2] |
| రకాలు | Binge eating disorder, anorexia nervosa, bulimia nervosa, pica, rumination disorder, avoidant/restrictive food intake disorder[1] |
| కారణాలు | Unclear[3] |
| ప్రమాద కారకములు | Gastrointestinal disorders, history of sexual abuse, being a dancer or gymnast[4][5][6][7] |
| చికిత్స | Counselling, proper diet, normal amount of exercise, medications[2] |
ఆహారపు అలవాట్ల రుగ్మత అనేది ఒక మానసిక రుగ్మత, ఇది ఒక వ్యక్తి యొక్క శారీరక లేదా మానసిక ఆరోగ్యంపై ప్రతికూల ప్రభావం చూపే అసాధారణ ఆహారపు అలవాట్ల ద్వారా నిర్వచించబడుతుంది.[1] వాటిలో బింజ్ ఈటింగ్ డిజార్డర్ (అతిగా తినే రుగ్మత) ఉంటుంది, దీనిలో ప్రజలు తక్కువ సమయంలో ఎక్కువ మొత్తంలో తింటారు; అనోరెక్సియా నెర్వోసా (అనోరెక్సియా నెర్వోసా), దీనిలో ప్రజలు బరువు పెరుగుతామనే భయంతో చాలా తక్కువగా తింటారు, అందువల్ల వారి శరీర బరువు తక్కువగా ఉంటుంది; బులిమియా నెర్వోసా (బులిమియా నెర్వోసా), దీనిలో ప్రజలు చాలా ఎక్కువగా తిని, ఆపై ఆ ఆహారాన్ని వదిలించుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తారు; పికా (పికా), దీనిలో ప్రజలు ఆహారం కాని వస్తువులను తింటారు; రూమినేషన్ సిండ్రోమ్ (రూమినేషన్ సిండ్రోమ్ ), దీనిలో ప్రజలు ఆహారాన్ని తిరిగి కక్కుతారు ; అవాయిడెంట్/రిస్ట్రిక్టివ్ ఫుడ్ ఇన్టేక్ డిజార్డర్ (ARFID), దీనిలో ప్రజలకు ఆహారంపై ఆసక్తి ఉండదు;, ఇతర నిర్దిష్ట ఫీడింగ్ లేదా ఈటింగ్ డిజార్డర్ల సమూహం ఉన్నాయి.[1] ఆహార సంబంధిత రుగ్మతలు ఉన్నవారిలో ఆందోళన రుగ్మతలు, నిరాశ, మాదకద్రవ్యాల దుర్వినియోగం సర్వసాధారణం.[2] ఈ రుగ్మతలలో ఊబకాయం చేర్చబడలేదు.[1]
ఆహార రుగ్మతల కారణాలు స్పష్టంగా తెలియవు, అయినప్పటికీ జీవసంబంధమైన, పర్యావరణ కారకాలు రెండూ పాత్ర పోషిస్తున్నట్లు కనిపిస్తున్నాయి.[2] ఆహార సంబంధిత రుగ్మతలు సుమారు 12 శాతం మంది నృత్యకారులను ప్రభావితం చేస్తాయి. సన్నగా ఉండాలనే సాంస్కృతిక ఆదర్శీకరణ కొన్ని ఆహార రుగ్మతలకు దోహదపడుతుందని నమ్ముతారు.[3] లైంగిక వేధింపులకు గురైన వ్యక్తులు ఆహార సంబంధిత రుగ్మతలను అభివృద్ధి చేసుకునే అవకాశం కూడా ఎక్కువగా ఉంటుంది. పికా, రూమినేషన్ డిజార్డర్ వంటి కొన్ని రుగ్మతలు మేధో వైకల్యం ఉన్న వ్యక్తులలో ఎక్కువగా సంభవిస్తాయి.[1] ఒకే సమయంలో ఒకే తినే రుగ్మతను మాత్రమే నిర్ధారించవచ్చు.[1]
అనేక ఆహార రుగ్మతలకు చికిత్స ప్రభావవంతంగా ఉంటుంది.[2] వ్యాధిని బట్టి చికిత్స మారుతుంది, ఇందులో కౌన్సెలింగ్, ఆహార సలహా, అధిక వ్యాయామాన్ని తగ్గించడం, ఆహారాన్ని తొలగించే ప్రయత్నాలను తగ్గించడం వంటివి ఉండవచ్చు.[2] కొన్ని సంబంధిత లక్షణాలకు సహాయపడటానికి మందులను ఉపయోగించవచ్చు.[2] మరింత తీవ్రమైన కేసులలో ఆసుపత్రిలో చేరవలసి రావచ్చు.[2] అనోరెక్సియాతో బాధపడుతున్న వారిలో సుమారు 70% మంది, బులిమియాతో బాధపడుతున్న వారిలో 50% మంది ఐదు సంవత్సరాలలోపు కోలుకుంటారు. అతిగా తినే రుగ్మత నుండి కోలుకోవడం అంత స్పష్టంగా లేదు, 20% నుండి 60% వరకు ఉంటుందని అంచనా వేయబడింది.[8] అనోరెక్సియా, బులిమియా రెండూ మరణ ప్రమాదాన్ని పెంచుతాయి.[8]
అభివృద్ధి చెందిన ప్రపంచంలో, ఒక సంవత్సరంలో యువతులలో సుమారు 0.4% మంది అనోరెక్సియాతో, సుమారు 1.3% మంది బులిమియాతో బాధపడుతున్నారు.[1] ఒక సంవత్సరంలో దాదాపు 1.6% మంది మహిళలు, 0.8% మంది పురుషులలో అతిగా తినే రుగ్మత కనిపిస్తుంది.[1] మహిళల్లో సుమారు 4% మందికి అనోరెక్సియా, 2% మందికి బులిమియా, 2% మందికి వారి జీవితంలో ఏదో ఒక సమయంలో బింజ్ ఈటింగ్ డిజార్డర్ ఉంటుంది. తక్కువ అభివృద్ధి చెందిన దేశాలలో ఆహార సంబంధిత రుగ్మతల రేట్లు తక్కువగా ఉన్నట్లు కనిపిస్తున్నాయి. అనోరెక్సియా, బులిమియా పురుషుల కంటే స్త్రీలలో దాదాపు పది రెట్లు ఎక్కువగా సంభవిస్తాయి.[1] ఆహార సంబంధిత రుగ్మతలు సాధారణంగా బాల్యం చివరి దశలో లేదా యవ్వనారంభంలో మొదలవుతాయి.[2] ఇతర ఆహార రుగ్మతల రేట్లు స్పష్టంగా లేవు.[1]
సూచనలు
[మార్చు]- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 American Psychiatric Association (2013). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (5th ed.). Arlington, VA: American Psychiatric Association. pp. 329–354. ISBN 978-0-89042-555-8.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 "What are Eating Disorders?". NIMH. Archived from the original on 23 May 2015. Retrieved 24 May 2015.
- 1 2 ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని
<ref>ట్యాగు; "Ri2013" అనే పేరుగల ref లలో పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు - ↑ ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని
<ref>ట్యాగు; "Ar2014" అనే పేరుగల ref లలో పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు - ↑ ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని
<ref>ట్యాగు; "SatherleyHoward2015" అనే పేరుగల ref లలో పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు - ↑ ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని
<ref>ట్యాగు; "Chen2010" అనే పేరుగల ref లలో పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు - ↑ McNamee, Mike (2014). Sport, Medicine, Ethics. Routledge. p. 115. ISBN 9781134618330. Archived from the original on 2020-08-01. Retrieved 2020-08-02.
- 1 2 ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని
<ref>ట్యాగు; "Sm2013" అనే పేరుగల ref లలో పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు