తిస్తా దాస్
తిస్తా దాస్ (జననం 9 మే 1978) భారతదేశంలోని పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రానికి చెందిన భారతీయ లింగమార్పిడి హక్కుల కార్యకర్త, నటి, రచయిత్రి.[1] ఆమె అనేక హిందీ, బెంగాలీ చిత్రాలలో నటించింది.
వ్యక్తిగత జీవితం
[మార్చు]చాలా చిన్నప్పటి నుంచీ, దాస్ తన ప్రస్తుత లింగ గుర్తింపు పట్ల ఎక్కువ మొగ్గు చూపింది, కానీ ఆమె పాఠశాల ఆమెను అబ్బాయిగా ముద్ర వేసింది. ఆమె తన కుటుంబంలోకి ఒక మహిళగా రావాలని నిర్ణయించుకున్నప్పుడు, వారు మొదట్లో ఆమె లింగ గుర్తింపును అంగీకరించలేదు. ఆమె విశ్వవిద్యాలయంలో, వీధిలో చాలా సంవత్సరాలు గడిపిన తర్వాత,, ఆమె ఇంటి జీవితం నుండి నిరాశ ప్రారంభమైన తర్వాత, దాస్ రిక్తి అనే ఎన్.జి.ఓ కి వెళ్లడానికి వెళ్లిపోయింది. ఇక్కడ, న్యాయవాది శాంతిరంజన్ బసు ఆమెకు ప్రూఫ్ రీడర్గా ఉద్యోగం సంపాదించాడు. 2003లో, ఆమె తన కుటుంబానికి తిరిగి వెళ్ళింది, అక్కడ వారు చివరకు ఆమెను ఒక మహిళగా అంగీకరించారు .[2]
ఒక సంవత్సరం తర్వాత, దాస్ కోల్కతాకు చెందిన ప్రముఖ ప్లాస్టిక్ సర్జన్ డాక్టర్ షీలా రోహత్గి ఆధ్వర్యంలో లింగమార్పిడి శస్త్రచికిత్స చేయించుకున్నారు , ఆమె తల్లిదండ్రుల సహాయానికి కృతజ్ఞతలు తెలిపారు. ఈ శస్త్రచికిత్స ఆమె పుట్టినరోజుతో సమానంగా జరిగింది, మే 9, 2004న జరిగింది. "ఈ రోజున నాకు శస్త్రచికిత్స చేయాలని నేను పట్టుబట్టాను. నాకు పునర్జన్మ కావాలి, ఇదే జరిగింది". దీని తరువాత, టిస్టా తన గుర్తింపును బహిరంగంగా వెల్లడించింది, లింగమార్పిడి సమాజంతో సంబంధం ఉన్న స్టీరియోటైప్లకు సంబంధించి వివాదం, సామాజిక తిరుగుబాటుకు మూలంగా నిలిచింది. ఆమె కేసు భారతీయ సమాజంలో లింగమార్పిడి గురించి అపోహలను మార్చడంలో కీలక పాత్ర పోషించింది, భారతదేశంలో లింగమార్పిడి మార్పు, లింగమార్పిడి హక్కుల నైతికతపై పత్రికలు, మీడియాలో సానుకూల జాతీయ చర్చను రేకెత్తించింది. భారతదేశంలోని లింగమార్పిడి సమాజానికి సాధికారత, ఎంపిక యొక్క చిహ్నంగా ఆమెను చాలా మంది భావిస్తారు.[3]
క్రియాశీలతలో ఆమె చేసిన పనితో పాటు, తిస్తా చలనచిత్ర, టెలివిజన్ ధారావాహికలలో వరుస ప్రదర్శనలతో ప్రముఖ నటి కూడా.
రవీంద్ర భారతి విశ్వవిద్యాలయంలో అండర్ గ్రాడ్యుయేట్ చదువులకు మొదట్లో ఆమెకు ప్రవేశం నిరాకరించబడినప్పటికీ , ఆమె కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయంలోని బెతున్ కళాశాల నుండి కరస్పాండెన్స్ ద్వారా పట్టభద్రురాలైంది .[3]
2019లో, దాస్ ట్రాన్స్జెండర్ అయిన దీపాన్ చక్రవర్తిని వివాహం చేసుకున్నాడు. వారి వివాహం సందర్భంగా వారు పశ్చిమ బెంగాల్లోని మొదటి ట్రాన్స్ జంటగా నిలిచారు.[4]
కెరీర్
[మార్చు]తిస్టా దాస్ ఒక నటి, వృత్తిరీత్యా కమ్యూనిటీ ఆధారిత కౌన్సెలర్, ఆమె అనేక సినిమాలు, వివిధ టెలివిజన్ పాత్రలు, ప్రదర్శనలలో నటించింది. ఆమె రూప్రేఖా చౌదరి వద్ద కలకత్తాలో పరిశోధన సహాయకురాలిగా కూడా పనిచేసింది. కాలిఫోర్నియా విశ్వవిద్యాలయం, బర్కిలీలో ట్రాన్స్-సెక్సువల్ల జీవనశైలి, సమాజంలో వారి అంగీకారంపై పరిశోధన ప్రాజెక్టులో సహచరురాలు.
ఆమె సోహిని దాస్గుప్తా నిర్మించిన ఐ కుడ్ నాట్ బి యువర్ సన్, మామ్ అనే డాక్యుమెంటరీలో నటించింది - "ఇది తనకు ఇచ్చిన జీవితాన్ని తిరస్కరించే ధైర్యవంతురాలైన యువతి కథ" అని బుద్ధదేబ్ దాస్గుప్తా అన్నారు , సోహిని దాస్గుప్తా దర్శకత్వం వహించిన 20 నిమిషాల డాక్యుమెంటరీని నిర్మించారు. 2006లో బల్గేరియా చలనచిత్రోత్సవంలో ప్రదర్శించబడిన సుబ్రతా దత్తా యొక్క 45 నిమిషాల చిత్రం ది థర్డ్ జెండర్? లో ఆమె ఒక పాత్ర పోషించింది. ఉమేష్ బిస్ట్ దర్శకత్వం వహించిన ఆమె జీవితం గురించిన చిత్రం బియాండ్ రిఫ్లెక్షన్స్లో కూడా ఆమె ప్రధాన పాత్ర పోషించింది. టిస్టా దాస్ జూన్ మాలియాతో కలిసి శంఖో ఘోష్ పూర్తి నిడివి చలనచిత్రం ఎబాంగ్ ఫెరాలో, ఆమె కళాశాల అమ్మాయిగా నటించిన టెలిఫిల్మ్ నారిలో కూడా నటించింది.[5]
ఆకాష్ బంగ్లా సిరీస్లో ఒకటైన సాహిత్య్ సెరా సోమోయ్లో నటించడానికి ఆమె ఎంపికైంది . తిస్తా దాస్ తన జీవితంపై ఒక పుస్తకం రాయడానికి కూడా సిద్ధమవుతోంది, దానిని ఆమె శుధు హృదయ్ జోన్యో అని పిలుస్తుంది. 2014లో, ఆమె శస్త్రచికిత్స తర్వాత బెంగాలీ ట్రాన్స్జెక్సువల్ అమ్మాయి యొక్క నిజమైన కథ ఆధారంగా " అరెక్తి జిబోనర్ గోల్పో " అనే 48 నిమిషాల లఘు చిత్రంలో హీరోయిన్గా నటించింది . ఈ చిత్రం చిత్రనిర్మాత రీతుపర్ణో ఘోష్కు నివాళి.[2]
ఆమె బెంగాలీలో రెండు సినిమాలు పూర్తి చేసింది, అందులో ఆమె కథానాయికగా నటించింది. హృసికేశ్ మండల్ డాక్యుమెంటరీ చిత్రంలో అచేనా బొంధుట్టోలో తిస్తా దాస్ సైకలాజికల్ కౌన్సెలర్గా నటించింది. అచేనా బొంధుట్టోలో ఆమె పాత్ర ఆమోదం పొందడానికి, ట్రాన్స్జెండర్ కమ్యూనిటీకి చప్పట్లు కొట్టడం, నేరాలను బహిర్గతం చేయడం కంటే చాలా ఎక్కువ పనులు ఉన్నాయని ప్రజలను ఒప్పించడానికి చేసే పోరాటం గురించి. ఈ చిత్రం యొక్క థీమ్ సాంగ్ను ప్రముఖ బెంగాలీ రాక్ గాయకులు ఫాసిల్స్కు చెందిన రూపమ్ ఇస్లాం , కాక్టస్కు చెందిన సిద్ధూ, భూమికి చెందిన సురోజిత్ ఛటర్జీ పాడారు - వీరందరూ ఈ ప్రాజెక్ట్ వెనుక తమ బరువును అంకితం చేశారు.[6]
మరో సినిమా పునోర్బసన్లో , శోభా బజార్లోని జమీందారీ కుటుంబానికి చెందిన ఇంటర్సెక్స్ కుమార్తెగా తిస్తా దాస్ ప్రధాన పాత్ర పోషించింది. ఈ చిత్రంలో ఆమె చిత్రకారిణిగా కనిపించింది, ఆమె ముంబైకి చెందిన ఒక డాక్యుమెంటరీ చిత్రనిర్మాతతో ప్రేమలో పడింది. సీనియర్ జర్నలిస్ట్ జిష్ణుదీప్ బర్మాన్ కథలో తిస్తా దాస్ను హీరోయిన్గా ఎంపిక చేసుకోవడం పట్ల నిజంగా సంతోషంగా, సంతృప్తిగా ఉన్న మొదటి చిత్రం ఇది.
కలకత్తాలోని కొన్ని ప్రసిద్ధ నాటక సంస్థల నుండి సానుకూల స్పందనలు రావడంతో, తిస్టా దాస్ షావోన్లీ మిత్రా యొక్క పంచమ్ బైదిక్లో చేరాల్సి ఉంది . కానీ మీడియాలో ఆమె స్వేచ్ఛా లింగ వ్యక్తీకరణ కారణంగా తిరస్కరించబడింది. చివరికి ఆమె సన్నిహితమైన అసాధారణ థియేటర్ గ్రూప్ బివాబన్ థియేటర్ అకాడమీలో చేరింది. కాలక్రమేణా ఆమెను కోల్కతాలోని అనేక నాటక సమూహాల నుండి అనేక రంగస్థల నాటకాల్లో పాల్గొనమని ఆహ్వానించారు.
ఫిల్మోగ్రఫీ
[మార్చు]- డాక్యుమెంటరీ-ఐ కాన్ట్ బీ యువర్ సన్, మామ్ (2002)
- లఘు చిత్రం-ఎబాంగ్ ఫెరా, (2004)
- టెలిఫిల్మ్-నారి, (2004)
- లఘు చిత్రం-ది థర్డ్ జెండర్?మూడో లింగమా?, (2006)
- బియాండ్ రిఫ్లెక్షన్స్ అనే డాక్యుమెంటరీ, (2009)
- లఘు చిత్రం రూపంతర్, (2012)
- డాక్యుమెంటరీ-మా ఐ ఎక్సిస్ట్ బియాండ్ X & Y (2013)
- లఘు చిత్రం-అరేక్టి జిబోనర్ గోల్పో/స్టోరీ ఆఫ్ అనదర్ లైఫ్ (2013)
- చలన చిత్రం-అచ్చెనా బోండ్హుట్టో, (2014)
- చలన చిత్రం-పునర్బసన్, (2014)
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "Gender bender: will and way to cross over". The Telegraph (Calcutta).
- ↑ 2.0 2.1 Ghosal, Sutanuka. "For Kolkata's Tista das, who was trapped for long in a male body, the battle for acceptance isn't quite over". The Economic Times.
- ↑ 3.0 3.1 "Tista's struggle". The Statesman (India). Archived from the original on 1 January 2009.
{{cite news}}: CS1 maint: bot: original URL status unknown (link) - ↑ "Meet the first transgender married couple from West Bengal - Times of India". The Times of India (in ఇంగ్లీష్). 23 August 2019. Retrieved 2022-06-06.
- ↑ "I could not be your son, mom". The Free Press Journal.
- ↑ "First Bengali film casting LGBT community awaits release". The Business Standard.