తెలంగాణ రాష్ట్ర వక్ఫ్ బోర్డు
| స్థాపన | 1954 |
|---|---|
| కేంద్రీకరణ | భారతదేశంలోని తెలంగాణలో ముస్లింల దాన ఆస్తుల నిర్వహణ, నియంత్రణ & పరిరక్షణ |
| ప్రధాన కార్యాలయాలు | సెంట్రల్ వక్ఫ్ కౌన్సిల్, న్యూఢిల్లీ--110017 |
| కార్యస్థానం | |
| సేవా ప్రాంతాలు | భారతదేశం |
| అధికారిక భాష | ఇంగ్లీష్, తెలుగు & ఉర్దూ |
| చైర్మన్ | సయ్యద్ అజ్మతుల్లా హుస్సేనీ |
| ప్రధానభాగం | కౌన్సిల్ |
| అనుబంధ సంస్థలు | తెలంగాణ ప్రభుత్వ మైనారిటీ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ సహాయ మంత్రి |
తెలంగాణ రాష్ట్ర వక్ఫ్ బోర్డు (పూర్వం ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర వక్ఫ్ బోర్డు ), భారతదేశంలోని తెలంగాణ రాష్ట్ర ముస్లిం సమాజానికి చెందిన ముస్లిం ఎండోమెంట్ (వక్ఫ్) ఆస్తులు, వక్ఫ్ సంస్థలు, వివాహ రికార్డుల ప్రత్యేక వ్యవహారాలను నిర్వహించడానికి, నియంత్రించడానికి & రక్షించడానికి 1954 కేంద్ర చట్టం ద్వారా స్థాపించబడిన ఒక బోర్డు. ఇది సాధారణంగా ముస్లిం వక్ఫ్ బోర్డు అనే పేరుతో పిలువబడుతుంది, ఆ పేరుతోనే కార్యకలాపాలు నిర్వహిస్తుంది.
అప్పటి ముఖ్యమంత్రి శ్రీ ఎన్.టి. రామారావు గారి హయాంలో ఏపీ రాష్ట్ర వక్ఫ్ బోర్డు ఛైర్మన్గా శ్రీ సయ్యద్ అహ్మద్ అలీ (అల్హాజ్ సయ్యద్ అహ్మద్ అలీ) పని చేశాడు. మొదట్లో వ్యాపారవేత్తగా ఉన్న అహ్మద్ అలీ వక్ఫ్ బోర్డు ఛైర్మన్గా ఉన్న కాలంలో చాలా సమర్థవంతంగా పని చేశాడు. విజయవాడలో ఇమదాద్ ఘర్ను స్థాపించడంలో ఆయన కీలక పాత్ర పోషించాడు, ఇది ఇప్పుడు విజయవాడలోని వక్ఫ్ బోర్డుకు ప్రధాన ఆదాయ వనరుగా ఉంది.
దీనిని గతంలో 1396లో ఉమూర్-ఎ-మజాబీ అని, హైదరాబాద్ రాష్ట్రం నిజాం పాలనలో ఫస్లీ అని పిలిచేవారు.[1]
చరిత్ర
[మార్చు]1996 జూలైలో వక్ఫ్ చట్టం నిబంధనల ప్రకారం ముస్లిం వక్ఫ్ బోర్డు ఏర్పాటు చేయబడింది. ఈ చట్టం కింద ఎన్నికల నియమాలను రూపొందించి, ఎన్నికలను నిర్వహించిన భారతదేశంలో మొట్టమొదటి రాష్ట్రంగా ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రత్యేకత కలిగి ఉంది, అందువల్ల, కొత్త చట్టం నిబంధనల ప్రకారం ఏర్పాటు చేయబడిన దేశంలో మొట్టమొదటి బోర్డుగా ఎపిఎస్ వక్ఫ్ బోర్డు గుర్తింపు పొందింది. వక్ఫ్ చట్టం 1995 నిబంధనల ప్రకారం వక్ఫ్ బోర్డు శాశ్వత వారసత్వాన్ని కలిగి ఉన్న కార్పొరేట్ సంస్థ.
పరిపాలన
[మార్చు]తెలంగాణ రాష్ట్ర వక్ఫ్ బోర్డుకు తెలంగాణ ప్రభుత్వ మైనారిటీ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలోని వక్ఫ్ బోర్డు ఛైర్మన్ నాయకత్వం వహిస్తారు.[2]
నిజాంల కాలంలో
[మార్చు]హైదరాబాద్ అత్యున్నత 7వ నిజాం 1349 ఫస్లీ నియంత్రణను ప్రకటించాడు, దీనిని హైదరాబాద్ ఎండోమెంట్ రెగ్యులేషన్స్ అని పిలుస్తారు, దీని కింద ప్రభుత్వం తరపున వక్ఫ్ పరిపాలనను పర్యవేక్షించడానికి నజీమ్ ఉమూర్ ఇ మజాబీ (డైరెక్టర్, ఎక్లెసిస్టికల్ డిపార్ట్మెంట్) ను నియమించారు. ఈ నిబంధనలు సంక్షిప్తంగా ఉన్నప్పటికీ, పూర్వపు హైదరాబాద్ ప్రభుత్వంలో వక్ఫ్ పరిపాలనకు సంబంధించిన ప్రతి ముఖ్యమైన అంశాన్ని పొందుపరిచాయి. ఇందులో 16 సెక్షన్లు ఉన్నాయి, వక్ఫ్ ఆస్తుల నమోదు, నజీమ్ ద్వారా నిర్దేశించిన పద్ధతిలో కితాబ్ ఉల్ అవకాఫ్ ( వక్ఫ్ రిజిస్టర్) (S3-11) నిర్వహణకు నిబంధనలు ఉన్నాయి.[1]
హైదరాబాద్ ఎండోమెంట్ రెగ్యులేషన్స్, 1349 ఫస్లీ ప్రత్యేక లక్షణం దాని లౌకిక స్వభావం, ఇది హిందూ, ముస్లిం వక్ఫ్లకే కాకుండా అన్ని మతాల ఎండోమెంట్ల నమోదు, పర్యవేక్షణకు వీలు కల్పించింది. అందువల్ల, ఈ నిబంధనల క్రింద రూపొందించిన నియమాలు చాలా సమగ్రమైనవి, వాటి సంఖ్య సుమారు 525. [1]
లక్షణాలు
[మార్చు]| ప్రాంతం | సంస్థల సంఖ్య | ఎకరాల్లో విస్తీర్ణం |
|---|---|---|
| తెలంగాణ | 32,157(90%) | 77,538 (53.3%) |
| రాయలసీమ | 1,616 (4.5%) | 27,044 (18.6%) |
| ఆంధ్ర | 1,930 (5.4%) | 40,929 (28.1%) |
| మొత్తం | 35,703 | 145,511 |
సంక్షేమ కార్యక్రమాలు
[మార్చు]ఆంధ్రప్రదేశ్ ముస్లిం వక్ఫ్ బోర్డు హైదరాబాద్, సాధారణ ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని ముస్లిం నివాసితుల ప్రయోజనాలను చూసుకుంటుంది. వారు ముస్లిం వర్గాల పేద ప్రజల సామూహిక వివాహాలను నిర్వహిస్తారు. వారు ముస్లిం యువతకు వృత్తి సాంకేతిక శిక్షణను అందిస్తారు లేదా స్పాన్సర్ చేస్తారు.[4]
ముస్లిం వక్ఫ్ బోర్డు ఎపి లోని అనేక నగరాల్లో అనాథాశ్రమాలను స్పాన్సర్ చేస్తుంది, అత్యంత ప్రసిద్ధమైనది హైదరాబాద్ లోని నాంపల్లి లోని అనీస్-ఉల్-గుర్బా అనే అనాథాశ్రమము.[5]
ఆక్రమణ
[మార్చు]ఒక్క తెలంగాణలోనే 77,000 ఎకరాల్లో 55,000 ఎకరాలకు పైగా భూమిని దుండగులు ఆక్రమించారు. హైదరాబాద్లోని ఐటీ కారిడార్ సమీపంలో వచ్చిన భారీ ప్రాజెక్టులు చాలావరకు వక్ఫ్, ప్రధాన ఉదాహరణ, లాంకో హిల్స్ కు చెందినవి. తెలంగాణ వక్ఫ్ బోర్డు వక్ఫ్ భూ రికార్డులను డిజిటలైజ్ చేయడానికి ప్రయత్నిస్తోంది, తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం కూడా వక్ఫ్ భూమిని రక్షించడానికి చర్యలు తీసుకుంటోంది. ఇటీవల తెలంగాణ ప్రభుత్వం వక్ఫ్, ఎండోమెంట్ భూముల రిజిస్ట్రేషన్ను నిషేధించింది.
ఇవి కూడా చూడండి
[మార్చు]మూలాలు
[మార్చు]- 1 2 3 "Strategies to Develop Waqf Administration in India, by Hasanuddin Ahmed and Ahmadullah Khan1" (PDF). Archived from the original (PDF) on 22 మార్చి 2012. Retrieved 21 August 2011.
- ↑ "Telangana State WAQF Board". Archived from the original on 2020-08-06.
- ↑ "Official Website of Andhra Pradesh Wakf Board - Hyderabad". apwakfboard.ap.nic.in. Archived from the original on 4 March 2012. Retrieved 2025-04-06.
- ↑ "State Wakf Board to conduct free mass marriage". www.thehindu.com. 22 April 2011. Retrieved 21 August 2011.
- ↑ "Wakf Board Chairman On Surprise Tour". Retrieved 21 August 2011.