తెలంగాణ ఉన్నత న్యాయస్థానం

వికీపీడియా నుండి
(తెలంగాణ హైకోర్టు నుండి దారిమార్పు చెందింది)
Jump to navigation Jump to search
తెలంగాణ హైకోర్టు
Hyderabad High Court.jpg
హైకోర్టు భవనం
Established20 ఏప్రిల్, 1920
Countryభారతదేశం
Locationహైదరాబాద్, తెలంగాణ
Coordinates17°22′09″N 78°28′19″E / 17.369181°N 78.472039°E / 17.369181; 78.472039Coordinates: 17°22′09″N 78°28′19″E / 17.369181°N 78.472039°E / 17.369181; 78.472039
Composition methodExecutive selection subject to qualification
Authorized byభారత రాజ్యాంగం, ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014
Decisions are appealed toసుప్రీం కోర్టు
Judge term length62 సంవత్సరాలకు పదవి విరమణ
Number of positions24
{పర్మినెంట్ 18 ; అడిషినల్ 6}
Websitehc.ts.nic.in
ప్రధాన న్యాయమూర్తి
Currentlyజస్టిస్ ఆర్‌ఎస్ చౌహాన్ (ప్రస్తుతం)
Since3 ఏప్రిల్, 2019

తెలంగాణ హైకోర్టు తెలంగాణ రాష్ట్ర రాజధాని హైదరాబాదులో ఉన్న హైకోర్టు. 1920, ఏప్రిల్ 20న ఏడవ నిజాం ప్రభువు మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్ ఆధ్వర్యంలో ప్రారంభించబడింది.[1] హైదరాబాదు రాష్ట్రం కోసం ఏర్పాటుచేయబడిన ఈ హైకోర్టు, 1956లో రాష్ట్ర పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం ప్రకారం 1956, నవంబర్ 5న ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టుగా మార్చబడింది. 2014, జూన్ 2న ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర విభజన తరువాత ఉమ్మడి హైకోర్టుగా ఉండి, 2019 జనవరి 1న పూర్తిస్థాయిలో తెలంగాణ హైకోర్టుగా మార్చబడింది.

చరిత్ర[మార్చు]

బ్రిటిషు ప్రభుత్వం రూపొందించిన అనేక నిబంధనలు హైదరాబాద్‌ రాష్ట్రంలోకి ప్రవేశించడంతో, 1893నాటికి బ్రిటిష్ పాలిత భారతదేశంలో ఉన్న కోర్టుల మాదిరిగానే హైదరాబాద్ హైకోర్టు ప్రస్తావన వచ్చింది. ప్రారంభంలో హైకోర్టు పత్తర్‌గట్టిలో ఏర్పాటుచేయబడింది. 1908నాటి హైదరాబాదు వరదలు రావడంతో లాల్‌బాగ్‌లో ఉండే అసమన్‌జా నవాబ్ నివాస గృహాంలోకి హైకోర్టు మార్చబడింది. 1912లో హైదరాబాద్‌లో కలరా వ్యాధి రావడంతో పబ్లిక్‌ గార్డెన్స్ హాల్‌కు, నాలుగు నెలల తర్వాత చెత్తబజార్‌లోని సాలార్‌జంగ్ బహద్దూర్ నివాసానికి తరలించబడింది. అక్కడ స్థలం సరిపోకపోడంతో కొంతకాలం తరువాత సైఫాబాద్లోని సర్తాజ్‌జంగ్ నవాబ్ ఇంటికి మార్చబడి, ప్రస్తుత భవనం నిర్మించేంతవరకు అక్కడే కొనసాగింది.

1915, ఏప్రిల్ 15న జైపూర్‌ ప్రాంతానికి చెందిన ఆర్కిటెక్క్ శంకర్‌లాల్ రూపకల్పనలో, ఇంజినీర్ మెహర్‌ అలీఫజల్ పర్యవేక్షణలో హైకోర్టు భవన నిర్మాణం ప్రారంభించబడింది. శంషాబాద్‌ వద్ద గగన్‌పహడ్ ప్రాంతంలోని కొండలను తొలిచి ఇండో ఇస్లామిక్ శైలిలో ఎరుపు తెలుపు రంగురాళ్లతో పాతబస్తీలోని మూసి ఒడ్డున 1919, మార్చి 31న భవనం నిర్మాణం పూర్తిచేయబడింది. 18,22,750 రూపాయలతో తొమ్మిది ఎకరాల్లో నిర్మించిన ఈ భవనాన్ని 1920, ఏప్రిల్ 20న మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్ ప్రారంభించారు. నిజాం కాలంలో మొదటి ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా నవాబ్ ఆలంయార్‌ జంగ్ విధులు నిర్వర్తించారు.[2]

1956, నవంబర్ 5న ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టుగా మార్చబడింది. 1958లో మరికొన్ని భవనాల నిర్మాణాలు జరిగాయి. తొమ్మిదిన్నర ఎకరాల ప్రభుత్వ మెటర్నిటీ దవాఖాన స్థలాన్ని హైకోర్టుకు కేటాయించడంతో, అక్కడ ప్రత్యేక బ్లాకు నిర్మాణం చేపట్టబడ్డాయి.[3]

ఇతర వివరాలు[మార్చు]

  1. 1936లో జరిగిన సిల్వర్ జూబ్లీ ఉత్సవాల్లో నిజాం మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్ కు వెండి హైకోర్టు భవన ప్రతిమ, వెండి కీ బహురించారు. 300కిలోల బరువుగల మందపాటి షీట్ పై చెక్కబడిన భవన ప్రతిమ ప్రస్తుతం పురానీ హవేలీలోని నిజాం మ్యూజియంలో ఉంది.
  2. 2009, ఆగస్టు 31న హైకోర్టులో భారీ అగ్ని ప్రమాదం జరగడంతో గ్రంథాలయం లోపలిభాగంలోకి మంటలు వ్యాపించడంతో మద్రాసు హైకోర్టు నుంచి జస్టిస్ కోకా సుబ్బారావు తెప్పించిన విలువైన పుస్తకాలు, జర్నల్స్ కాలిపోయాయి. కొన్ని ఛాంబర్లు, సమావేశ మందిరం కూడా కాలిపోవడంతో అందులోవున్న నిజాం కాలంలోని అపురూపమైన చిత్రాలు కాలిపోయాయి. వాటన్నింటిని బాగుచేసి 2011, అక్టోబర్ 13న ప్రారంభించారు.
  3. తెలంగాణ హైకోర్టు ప్రథమ ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా 2019, జనవరి 1న రాధాకృష్ణన్ ప్రమాణం స్వీకరించగా, ప్రస్తుతం తాత్కాలిక న్యాయమూర్తిగా ఆర్‌ఎస్ చౌహాన్ కొనసాగుతున్నారు.

న్యాయమూర్తులు[మార్చు]

  1. తడకమళ్ల వినోద్‌కుమార్‌[4]
  2. అన్నిరెడ్డి అభిషేక్‌రెడ్డి
  3. కూనూరు లక్ష్మణ్‌ గౌడ్[5]

ఇవికూడా చూడండి[మార్చు]

మూలాలు[మార్చు]

  1. సాక్షి, వీడియోలు (20 April 2019). "తెలంగాణ హైకోర్టుకు వందేళ్లు". మూలం నుండి 20 April 2019 న ఆర్కైవు చేసారు. Retrieved 20 April 2019. Cite news requires |newspaper= (help)
  2. ఆంధ్రజ్యోతి, తెలంగాణ ముఖ్యాంశాలు (20 April 2019). "హైకోర్టు.. 100 ఏళ్ల చరిత్రకు సాక్షి". మూలం నుండి 20 April 2019 న ఆర్కైవు చేసారు. Retrieved 20 April 2019. Cite news requires |newspaper= (help)
  3. నమస్తే తెలంగాణ, తెలంగాణ వార్తలు (20 April 2019). "హైకోర్టు సేవలకు వందేండ్లు". మూలం నుండి 20 April 2019 న ఆర్కైవు చేసారు. Retrieved 20 April 2019. Cite news requires |newspaper= (help)
  4. నమస్తే తెలంగాణ, తెలంగాణ (26 August 2019). "ముగ్గురు హైకోర్టు న్యాయమూర్తుల ప్రమాణస్వీకారం". ntnews.com. మూలం నుండి 28 August 2019 న ఆర్కైవు చేసారు. Retrieved 28 August 2019.
  5. సాక్షి, రామన్నపేట (నకిరేకల్‌) (25 August 2019). "హైకోర్టు న్యాయమూర్తిగా బోగారం వాసి". Sakshi. మూలం నుండి 28 August 2019 న ఆర్కైవు చేసారు. Retrieved 28 August 2019.