తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు (య-ర-ల-ళ)

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు


  • This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added) published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002.
  • You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made and needs to be corrected.
  • PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks
  • American spelling is used throughout.
  • There is no clearly established, standardized alphabetical order in Telugu. The justification for the scheme used here would be too long for discussion here.

16 March 2016.

నిర్వచనములు ఆసక్తికర చిత్రములు

Part 1: యం - yaM, య - ya

యంత, yaMta
--driver; controller; charioteer;

యంతకుడు, yaMtakuDu

యంతరపి, yaMtarapi
--entropy; disorder;

యంత్రం, yaMtraM
--machine; device; instrument;

యంత్రసజ్జిత, yaMtrasajjita
--mechanized;  % to e2t

యంత్రసామగ్రి, yaMtrasAmagri
--mechanical equipment;

యంత్రసూరి, yaMtrasUri

యంత్రలాభం, yaMtralAbhaM
--mechanical advantage;

యంత్రాంగం, yaMtraMgaM
--machinery; mechanism; infrastructure;

య, ya

యకరం, yakaraM
- n.
-- acre; a measure of area;
-- 1 యజకరం = 100 సెంట్లు;
-- 1 యకరం = 1210 అంకణాలు;

యకాయెకీ, yakAyekI
--immediately; quickly; without any further delay;

యజమాన్యం, yajamAnyaM
--ownership; stewardship; management; supervision;

యజమాని, yajamAni
--master; steward; supervisor; owner; proprietor;

యజ్ఞం, యాగం, yaj~naM, yAgaM
-religious sacrificial worship;

యజ్ఞ్నోపవీతం, yaj~~jnOpavItaM
-- sacred thread worn by Brahmans, Kshatriyas and Vaisyas;

యణ్ణులు, yaNNulu
--[gram.] the letters య, వ and ర;

యత్నం, yatnaM
--trial; effort;

యతి, yati
--(1) caesura; in Telugu prosody, a place in the line of a verse where the syllable matches the first syllable of that line. At times this gives an opportunity to pause;
--(2) ascetic; one who has curbed his emotions;

యథా, yathA
--as; according to;
--how? in what way?

యథాక్రమంగా, yathAkramaMgA
--according to the procedure;

యథాతథంగా, yathAtathaMgA
--(1) as is;
--(2) verbatim; word for word;

యథాపూర్వంగా, yathApUrvaMgA
--as before; as usual;

యథార్థం, yathArthaM
--fact; truth;

యథార్ధత, yathArdhata
-- truth; reality;

యథాలాపంగా, yathAlApaMgA

యథావిధిగా, yathAvidhigA
--according to rule; duly;

యథాశక్తిగా, yathASaktigA
--according to one's means;

యథాస్థానం, yathAstAnaM
--original place;

యథాస్థితి, yathAsthiti
--original form or state;

యథోచిత, yathOcita
--appropriate; suitable; proper;

యథేచ్ఛగా, yathEcCagA
--as one pleases; at one's own will;

యమ, yama
--The god of Ultimate Justice in Hindusim; god of death;
--extreme; great; amazing;
---యమయాతన = extreme trouble.
---యమచాకిరీ = drudgery; lot of hard work.
---యమాగా ఉంది = it is amazingly wonderful.

యవక్షారం, yavakshAraM
-n. [chem.]
--(1) saltpeter; potassium carbonate;
--(2) sodium nitrate, also
--(3) sodium nitrate, also called Chile saltpeter;

యవ్వారం, yavvAraM
--coll. business;

యవలు, yavalu
-n. pl.

యశదము, yaSadamu
--[chem.] zinc; one of the chemical elements with the symbol Zn;

యశదహరితం, yaSadaharitaM
--[chem.] zinc chloride;

యష్టిమధుకం, yashTimadhukaM
--licorice; sweetwood; [bot.] Glycyrrhizae radix;
--also known as అతిమధురం;
-- this is used as an ingredient in a variety of Ayurvedic medicines such as to treat dysentery or elephantiasis;

యాజి, yAji
--conductor; performer; person in charge;
---సోమయాజి = one who conducted a religious rite called the Soma Yajna.

యాంత్రిక, yAMtrika

యాంత్రికంగా, yAMtrikaMgA

యాజమాన్యం, yAjaMAnyaM

యాతన, yAtana
--trouble; trial; tribulation; inconvenience;

యాత్ర, yAtra
--pilgrimage; tour;

యాతావాతా, yAtAvAtA
--by and large; in any event; in general; all said and done;

యాత్రికుడు, yAtrikuDu
-n. m.
--pilgrim; tourist;

యాదాంసి, yAdAMsi
--aquatic creature;

యాదాస్తు, yAdAstu

యాది, yAdi
--memory; recollection;

యాదృచ్ఛికం, yAdRcChikaM
--coincidence; accidental; unexpected; random; stochastic;

యాదృచ్ఛిక ప్రక్రియ, yAdRcChika prakriya
--stochastic process; random process;

యాదృచ్ఛిక ప్రవేశం, yAdRcChika pravESaM
--[comp.] random access;

యానం, yAnaM
--(1) boat; ferry;
--(2) trip by boat; cruise.
---మహాయానం = the big ferry boat.
---హీనయానం = the little ferry boat.

యావం, yAvaM
--lac; shellac; sealing wax;

యానకం, yAnakaM
--medium; a medium through which something travels;

యాలచేప, yAlacEpa
--pointed saw fish; [biol.] Pristis cuspidatus Latham;

యావత్తు, yAvattu
--the whole;

యుక్తి, yukti

యుక్తియుక్తంగా, yuktiyuktaMgA
--discriminatingly; appropriately;

యుగం, yugaM
--era; age; eon; a long period of time; (esp.) in the life of the universe;
---కలియుగం = Kali Yuga; the age of Kali.
---యుగ సంధి = an era of transition.

యుగంధర ప్రతిభ, yugaMdhara pratibha
- ph.
-- unparalleled intellect;

యుగకర్త, yugakarta
--heralder; creater of an era;

యుగళం, yugaLaM
--pair; couple;

యుగళ గీతం, yugaLa gItaM
--duet; song sung by two;

యుగ్మం, yugmaM

యుగాండం, yugAMDaM
- n.
-- (Note) మానవులలో ఈ యుగాండం (zygote) అన్న పేరు శిశుసంకల్పన (conception) సమయం నుండి ఐదో వారం వరకు వర్తిస్తుంది; ఐదవ వారం నుండి పదవ వారం వరకు దీనిని పిండం (embryo) అని పిలుస్తారు. పదకొండవ వారం నుండి ప్రసవం అయి బిడ్డ భూపతనం అయేవరకు భ్రూణం (ఇంగ్లీషులో ఫీటస్, fetus) అంటారు. ప్రసవం అయినప్పటినుండి మాటలు వచ్చేవరకు శిశువు (infant) అంటారు - ఇంగ్లీషులో ఇన్^ఫెంట్ అంటే మాటలు రాని పసిబిడ్డ అని అర్థం. మాటలు మాట్లాడడం మొదలు పెట్టిన తరువాత బిడ్డ (child) అంటారు. బిడ్డ అనే మాట ఆడ, మగ కి వర్తిస్తుంది.

యుద్ధం, yuddhaM
--war; battle; combat; skirmish;

యుద్ధనౌక, yuddhanauka

యుద్ధోన్మాది, yuddhOnmAdi

యువకుడు, yuvakuDu
-n. m.
--youth; young man in the prime of age;

యువతి, yuvati
-n. f.
--youth; young woman in the prime of age;

యూకలిప్టస్, yUkalipTas
--Eucalyptus; [bot.] Eucalyptus globulus; Eucalyptus teriticornis;

యోక్త, yOkta
--synthesizer; one who joins together;

యోగం, yOgaM
 --(1) union; joining;
--(2) a process of meditation to unite mind with body ;
--(3) luck; good fortune;
--(4) the fourth out of the five components of a Hindu calendar; this is calculated by adding the “star number” in which the Sun resides to the star number in which the Moon resides. Then “yOgaM” is the amount by which this sum exceeds 27;

యోగనిద్ర, yOganidra
- n.
-- deep transcendental sleep attained by yoga practice;

యోగక్షేమం, yOgakshEmaM
--welfare; safety; security; (lit.) acquiring what one doesn't have and maintaining what one has;

యోగ్యత, yOgyata
--worthiness; fitness;

యోచన, yOcana
--consideration; deliberation; reflection;

యోజనం, yOjanaM
--(1) plan; compilation;
--(2) a measure of distance widely used in India until recent times; believed to be approximately 7.5 miles; Astronomers used the word to represent 4.9. miles;
---పంచవర్షయోజనం = five-year plan. (note) ప్రణాళిక which is commonly used in this context is a misnomer. ప్రణాళిక literally means a tube carrying water. Perhaps this came into use during the early post- independence era to refer to the hydroelectric and irrigation projects;

యోని, yOni
--external genetalia of the female; vulva;

Part 2: రం - raM, ర - ra

రంకుతనం, raMkutanaM
--debauchery; adultery;

రంకుమొగుడు, raMkumoguDu
--paramour; lover;

రంకులాడి, raMkulADi
--slut; adultress;

రంకె, raMke
--bellow; bellow of an ox; roar;

రంగం, raMgaM
--(1) [theater] stage; setting;
--(2) [theater] scene;
--(3) area; sector; field; sphere;
--(4) the city Rangoon in Burma;
---క్రీడారంగం = playing field.
---ప్రభుత్వరంగం = public sector.
---యుద్ధరంగం = battlefield.

రంగరంగ వైభవం, raMgaraMga vaibhavaM
- ph.
-- magnificient luxory;

రంగరించు, raMgariMcu
-v. t.
--mix; stir; shake; esp. mixing a powder into a liquid base;

రంగు, raMgu
--(1) color; a specific frequency of a light wave;
--(2) hue; tint; dye; pigment;
--(3) inherent nature;
--(4) suit at playing cards;

రంగుల రాట్నం, raMgula rATnaM
--merry-go-round; carousel;

రంజకం, raMjakaM
--incendiary substance; inflammable substance;

రంజక, raMjaka
-adjvl. suff.
---జనరంజక = popular.

రంజనం, raMjanaM

రంజని, raMjani
--Indigo plant;  %to e2t

రంతు, raMtu
--sound; clamor; noise;

రంధ్రం, raMdhraM
--hole; aperture; perforation;

రంధ్రాన్వేషణ, raMdhrAnvEshaNa
--fault-finding; censoriousness;

రంధి, raMdhi
--fight; quarrel; obsession;

రంపం, raMpaM

రంపపుపన్ను, raMpapupannu

రంపు, raMpu
--friction; squabble; wrangle;

ర - ra

రకం, rakaM
--kind; variety; style; sort;

రక్తం, raktaM

రక్తం కారడం, raktaM kAraDaM
-v. i.

రక్తచందనం, raktacaMdanaM
--red sandalwood; [bot.] Pterocarpus santalinus;
--a small tree indigenous to Southern India and the Philippines; blood colored sandalwood. This kind of wood has a special and rust red colour and it is used to carve a number of products including panels, framework and traditional dolls.

రక్తచందురం, raktacaMduraM
--hemoglobin; the red stuff of blood; same as రక్తగంధం;

రక్తపాతం, raktapAtam

రక్తపీడనం, రక్తపోటు, raktapIDanaM, raktapOTu
--(1) blood pressure;
--(2) hypertension; a word indicative of high blood pressure;

రక్తనిధి, raktanidhi
--blood bank;

రక్తసంబంధం, raktasaMbaMdhaM
--blood relationship; typically a close relationship such as that between parents and children, siblings, cousins and so on; consanguinity is the genetic relationship stretched over many generations; see also సగోత్రీయత;

రక్తహీనత, raktahInata  %e2t

రక్ష, raksha
--protection; preservation;

రక్షరేకు, raksharEku
--(1) talisman;
--(2) protective cover;
--(3) immunity;

రక్తి, rakti
--charming; aesthetic pleasure; (ant.) విరక్తి;

రక్తిమ, raktima
--redness; bloodshot;

రక్కు, rakku
-v. t.
--scratch with finger nails;

రగడ, ragaDa
--(1) quarrel; altercation;
--(2) a type of Telugu poem with its own rules of prosody;

రగిలించు, ragiliMcu
-v. t.
--kindle; ignite;

రచన, racana
--writing; composition; arrangement;

రచ్చ, racca
- n.
-- open place; public place;

రచ్చకి ఎక్కు, raccaki ekku
- ph.
-- to go to court to settle a dispute; to bring a dispute for public arbitration;

రచ్చబండ, raccabaMDa
- n.
-- piazza; a public meeting place, often an elevated platform built around the trunk of a tree;

రచించు, raciMcu
-v. t.
--compose; write; make;

రజను, rajanu
--dust; pollen; (alt.) రజము;
ఇనప రజను = iron dust or iron filings.

రజతం, rajataM

రజస్సు, rajassu

రజాయి, rajAyi
--thick blanket; comforter;

రజ్జువు, rajjuvu
--rope; cord;

రట్టుచేయు, raTTucEyu
-v. i.
--make public; divulge;

రణం, raNaM

రణస్థలం, raNastalaM

రత్నం, ratNaM
---నాగరత్నం = a gem believed to be in the hood of a cobra; an ornament worn by women in their braided hair.

రతి, rati
--coition; coitus;copulation; sexual intercourse;

రథం, rathaM
--(1) chariot;
--(2) Bishop of Chess;

--repeal; rescind; strike out;

రప్పించు, rappiMcu,
-v. t.
--summon; call; recall; make someone come with or without their will;

రబ్బరు, rabbaru
--(1) rubber;
--(2) eraser;
--(3) condom;

రబ్బరు చెట్టు, rabbaru ceTTu
--(1) India rubber tree (mulberry family);
--(2) Ceara rubber tree (spurge family); Hevea rubber tree;
--(3) a decorative house-plant; [bot.] Ficus elastica;

రభస, rabhasa
--commotion; turmoil;

రమ, rama
--woman; (lit.) one who delights in men by her coquettish gestures;

రమారమి, ramArami

రమించు, ramiMcu
-v. i.
--(1) rejoice;
--(2) play;
--(3) have sex; have intercourse; (ant.) విరమించు;

రయం, rayaM
--speed; velocity; quickness;

రవం, ravaM

రవంత, ravaMta
--a small quantity; little bit;

రవ, rava
--(1) particle; small quantity;
--(2) a fine thing;
--(3) a diamond;

రవ్వ, ravva
--(1) diamond;
--(2) finely ground grain; నూక; మొరుం;
---గోధుమ రవ్వ = cream of wheat.

రవాణా, ravANA
--(1) transport; conveyance;
--(2) via, when used in a postal address;

రవి, ravi

రవిక; ravika
--jacket; bodice; blouse; a tight fitting upper garment of women;
---ఆమె ఎరుపు రంగు రవిక వేసుకుంది = She wore a red colored jacket.
---స్తూపం చుట్టూ ఒక రవికని అమర్చి దాంట్లో నీరు ప్రవహించే ఏర్పాటు చేయవలెను = an arrangement shall be made to fit a jacket around the cylinder.

రవిజని, ravijani
-- the element Helium; (lit.) the producer of the Sun.

రవిమార్గం, ravimArgaM
--ecliptic; the apparent path of the Sun in the skies; క్రాంతిచక్రం;

రవిరశ్మి, ravirasmi

రవిసంధానం, ravisaMdhAnaM
--photosynthesis; కిరణ జన్య సంయోగ క్రియ;

రశ్మి, rasmi
--ray; brilliance; light; a beam of light;

రసం, rasaM
--(1) juice; fluid;
--(2) a soup-like preparation made out of tamarind or lemon juice; a popular dish in South Indian cooking;
--(3) mercury; పాదరసం;
---(4) taste; flavor; in the Indian system, there are six tastes or షడ్రసములు, namely, ఉప్పు, పులుపు, కారం, తీపి, చేదు, వగరు;
---(5) sentiment; aesthetic taste; one of the nine sentiments (or moods) used to describe Indian literature and arts, namely శృంగారం, హాస్యం, కరుణ, రౌద్రం, వీరత్వం, భయం, భీభత్సం, అద్భుతం, శాంతం;

రసకందాయం, n. rasakaMdAyaM
- n.
-- exciting or suspensful part of a program or narration;
--- (ety.) కందాయం = trimester; division; when a narration, a movie or a music program enters a suspenseful or climax part we say that it entered "రసకందాయం."

రసకర్పూరం, rasakarpUraM
--corrosive sublimate; chloride of mercury; white sublimate of mercury; HgCl2; (rel.) calomel;

రసమిశ్రమం, rasamiSramaM
--amalgam; an alloy of mercury;

రసవంత, rasavaMta
--tasteful; artistic;

రసవాది, rasavAdi
-- the person who believes in the transformation of mercury into gold; (note) this belief was held by the legendary poet Vemana; Gold occupies a square adjacent to mercury in the Periodic Table fo Elements and can be obtained if one proton and three neutrons are removed the nucleus of a mercury atom; an alchemist is one who believes in the transformation of any base element to any superior element;

రససింధూరం, rasasiMdhUraM
--cinnabar; vermillion; mercuric sulphide, H2S;

రసహరితం, rasaharitaM
--[chem.] mercuric chloride;

రసాంజనం, rasAMjanaM
--a vitriol of copper;

రసాత్మక, rasAtmaka
--artistic; tasteful;

రసాభాసం, rasAbhAsaM

రసాభాసు, rasAbhAsu
--spoiled sentiment; upsetting a good situation; fiasco; రసభంగం;

రసాయనం, rasAyanaM
--(1) an elixir;
--(2) a chemical substance;
--(3) a medicine;
-- (4) aq mixture of sliced bananas sprinkled with sugar and honey distribted at Hindu temples as God's gift to devotees;

రసాయనశాస్త్రం, rasAyanaSAstraM

రసాయన ప్రక్రియ, rasAyana prakriya
--chemical process;

రసాయన సమీకరణం, rasAyana samIkaraNaM
--chemical equation;

రస్తా, rastA
--road; highroad;

రసి, rasi
--blood plasma; (rel.) చీము;

రసికుడు, rasikuDu

రసీదు, rasIdu
--receipt; (rel.) వసూళ్లు;

రస్మేరీ, rasmErI  %e2t
--rosemary; [bot.] Rosmarinus officinalis;

రహదారి, rahadAri

రహస్యం, rahasyaM
--secret; mystery;

రహస్య నామం, rahasya nAmaM
--code name;

రహితం, rahitaM
--devoid of; deprived of;

రా - rA

రాండి, rAMDi
-imperative. polite
--come; come in!;

రా, rA
-imperative. familiar
--come; come in;

రాక, rAka
--(1) arrival; (ant.) పోక;
--(2) the full-moon day;

రాక్షసి, rAkshasi
--demon; (exp.) Believed to be a dead person's soul assuming the form of a human. A person becomes a రాక్షసి if one refuses to transmit one's knowledge to a disciple;

రాక్షసిబొగ్గు, rAkshasiboggu
--coal; (lit.) demonic charcoal; నేలబొగ్గు;  %e2t

రాకాచంద్రుడు, rAkAcaMdruDu

రాగం, rAgaM
--(1) musical scale; a series of five or more notes on which a musical melody is based; (note) a musical scale may contain all the seven swaras or only a subset of swaras; a raga is a melody type; According to orthodox theory the six basic ragas are bhairava, kauSika, hindOLa, dIpaka, SrirAga and mEgha;
--(2) a part of Karnatic music recital; this portion is an elaborate AlApana or a study in the structure of the chosen rAgam;
--(3) color; red color;
--(4) desire;
--(5) affection;

రాగి, rAgi
--copper; the element copper with the symbol Cu;

రాగులు, rAgulu
-n. pl.
--ragi; finger-millet; red colored grain largely cultivated in southern India; [bot.] Eleusine coracana gaertu;

రాగోల, rAgOla
--forked stick; a stick used to pick leaves, grass and hay on the farm;

రాచ, rAca
--(1) royal;
--(2) king-size; large jumbo;

రాచఉసిరి, rAcausiri
--star gooseberry;
--(1) [Bot.] Cicca disticha; otaheile gooseberry;
--(2) [Bot.] 'Phyllanthus acidus'; Skeels of the Euphorbiaceae family;

రాచకార్యం, rAcakAryaM
--state business; on duty;

రాచకురుపు, rAcakurupu
--carbuncle; a painful, localized pus-bearing inflammation of the tissue beneath the skin; this is more severe than a simple boil;

రాచజిల్లేడు, rAcajillEDu
--[bot.] Calotropis gigantea;

రాచనేరేడు, rAcanErEDu
--[bot.] Eugenia Jambolana;

రాచపుండు, rAcapuMDu

రాచ్చిప్ప, rAccippa
--stone vessel; stone crucible;

రాజబెట్టు, rAjabeTTu
-v. t
--kindle; to assist a thing to catch fire;

రాజసూయం, rAjasUyaM
--a long succession of ceremonies during the inauguration of a king; see also వాజపేయం;

రాజ్యం, rAjyaM
--kingdom; sovereign power;

రాజపూజ్యం, rAjapUjyaM
--honor; a term used in astrology to refer to good days;

రాజాధిరాజు, rAjAdhirAju
--king of kings;

రాజావర్తం, rAjAvartaM  %e2t
--lapis lazuli; cat's eye; a precious stone;

రాజ్యాంగం, rAjyAMgaM
--[polit.] constitution;

రాజిల్లు, rAjillu
-v. i.
--shine brightly;

రాజీ, rAjI
--reconciliation; compromise;

రాజీనామా, rAjInAmA

రాజీపడు, rAjIpaDu
-v. i.
--come to terms;

రాజు, rAju
--king; ruler; monarch;
--(2) a person belonging to the Kshatriya caste;

రాజుకొను, rAjukonu
-v. i.
--ignite; process of catching fire;

రాట, rATa
--pole; post; prop;

రాట్నం, rATnaM
--a manual spinner to spin yarn; carousel;

రాటుపోట్లు, rATupOTlu
--friction and strife; rough and tumble; wear and tear; hurly-burly;

రాణించు, rANiMcu
-v. i.
--shine; succeed; thrive; do well;

రాణి, rANi
--(1) queen;
--(2) wife of a king;
--(3) the queen in playing cards;

రాత, rAta
--(1) writing;
--(2) fate; destiny;
--(3) output;
---తలరాత = (lit.) writing on the forehead; fate.

రాతకోతలు, rAtakOtalu
--[idiom] legal documentation;

రాతిఉప్పు, rAtiuppu
--rock salt;

రాతిచమురు, rAticamuru

రాతినార, rAtinAra

రాతిమైనం, rAtimainaM
--paraffin wax;

రాతియుగం, rAtiyugaM
--stone age; the period of time from about B.C. 4000 to B.C. 2000; During the later part of the stone age, copper tools began to appear. The bronze age started around B.C. 2200.

రాతియెలక, rAtiyelaka
--filefish; [biol.] Balistes spp.

రాత్రి, rAtri
--night; strictly, from 7 P.M. to midnight;

రాద్ధాంతం, rAddhAMtaM
--brouhaha; hubbub; uproar;

రాని, rAni
-neg. vebl. adj.
--of వచ్చు, (lit.) not coming;
---చెప్పరాని పని చేసేడు = he did an un-utterable deed.
---చదువురాని వాడు = illiterate man.

రానూ పోనూ, rAnU pOnU
--coming and going; to and fro; round trip;

రానురాను, rAnurAnu

రాపాడు, rApADu
-v. t.
--cause friction by rubbing agianst;

రాపిడి, rApiDi

రాపులుగు, rApulugu
--(1) heron; black ibis; curlew; a royal bird; (ety.) రాచ + పులుగు;

రాపొడి, rApoDi
--filings; (ety.) రాపిడి వల్ల వచ్చే పొడి;

రాబందు, rAbaMdu
--vulture; a scavenging bird; [biol.] Neophron ginginianus;

రాబట్టు, rAbaTTu
-v. t.

రాబడి, rAbaDi
--income; yield; (ant.) పోబడి;
---రాబడి, పలుకుబడి = income and influence.

రాబీ, rabI
--rabi; north-east monsoon agricultural season starting in September-October;

రాబోవు, rAbOvu
--forthcoming; approaching;

రామచిలక, rAmacilaka
--a type of parrot;

రామదాడీగా, rAmadADIgA
--freely without question;
---ప్రజలు రామదాడీగా తిరుగుతున్నారు = people are milling around freely.

రామాఫలం, rAmAphalaM
--red custard apple; sweet sop; bull's heart; [bot.] Anona reticulata;
--(note) this as well as సీతాఫలం are natives of South America;

రామాయణం; rAmAyaNaM
--Ramayanam, one of the two the great epics of India; (lit.) the wanderings of Rama;

రాయబారం, rAyabAraM
--message; diplomatic message;

రాయబారి, rAyabAri

రాయలసీమ, n. rAyalasIma
--a part of the Telugu speaking part of India; ceded districts; (lit.) the land once ruled by Rayalu;

రాయసం, rAyasaM
--clerkship; secretaryship;

రాయసకాడు, rAyasakADu
--writer; scribe; clerk;

రాయి, rAyi
--rock; stone;
---కాకిరాయి = magnetite.  %e2t
---గులకరాయి = river gravel.
---బొమ్మరాయి = river gravel.
---నాపరాయి = slate.

రాయిడి, rAyiDi
- n.
-- difficulty; hardship;
---"....దూరాన నా రాజు కేరాయిడౌనో....” - నండూరి సుబ్బారావు: ఎంకి పాటలు

రాయితీ, rAyitI
--concession; favor; discount; concession on tax due;

రాయితీ బడ్డీ, rAyitI baDDI
--concession stand; typically a shop with captive customers at such places as railway stations and sports stadiums;

రాయు, rAyu
-v. t.
--(1) apply; smear; rub;
--(2) write; "smear with ink";

రాలుగాయ, rAlugAya
--(1) un-ripe fruit that fell from a tree (i.e., not picked);
--(2) a mischievous fellow;

రాలుబడి, rAlubaDi
--yield; esp. yield of a crop;  % e2t

రాళ, rALa

రాళ్లు, rALlu
-n. pl.
--stones; rocks; pebbles;

రావి, rAvi
- n.
-- peepal tree; Bodhi tree; poplar leafed fig tree; [bot.] Ficus religiosa;
-- [Sanskrit] పిప్పల; అశ్వత్థం; [Hindi] పీపల్

రాశి, rASi
--(1) [chem.] radical;
--(2) [astron.] constellation; asterism; a group of stars; the circular path of the sun among the stars is divided into 12 parts and each part is called a రాశి, rASi. the same circular path of the moon among the stars is divided into 27 parts and each part is called an asterism (నక్షత్రం); Within each asterism, one can find many stars and nebulae;
--(3) a heap or pile; రాసి;

రాశిచక్రం, rASicakraM
--[astron.] Zodiac, the constellations that lie in the apparent path of the Sun in the sky;
-- భూమధ్యరేఖను ఆకాశం మీదకి పొడిగించండి. గ్రహాలన్నీ ఈ రేఖకి కొంచం అటూ ఇటూలో తిరుగుతూ కనిపిస్తాయి. ఆ కొంచం ఒక 8 డిగ్రీలు పైకీ ఒక 8 కిందకీ ఉంటుంది. ఈ పదహారు డిగ్రీలు కలిపి ఈ రేఖని ఒక పటకా (బెల్టు) లాగా ఊహించుకోవాలి. అది సూర్య చంద్రాదులతో సహా, ఆకాశంలో గ్రహాలన్నీ తిరిగే మార్గం (బాట లాంటిది). అదే రాశి చక్రం.

రాహుకేతువులు, rAhukEtuvulu
-n. pl.
--according to Hindu mythology, these are demonic celestial beings, one with a head only and the other with torso only; the myth also believes that these demons gobble up the Sun and the Moon during an eclipse;
--[astron.] ascending and descending nodes of the moon; సూర్యుడు-భూమి ఉన్న అక్షాన్ని చంద్రుడి కక్ష్య ఖండించుకొనే రెండు బిందువులు; చంద్రుడు రాహుకేతువుల స్థానంలోకి వచ్చినప్పుడు చంద్ర గ్రహణం కాని, సూర్య గ్రహణం కాని వస్తుంది;

రింఖ, riMkha

రి, ri
--the second note of Indian classical music;

రికం, rikaM
--used with verbs to create nouns; conveys a meaning of "state of being in such and such a situation; English equivalent is "ness"
---బీదరికం = poorness; poverty; the state of being poor.

రిక్క, rikka
--constellation; asterism; group of stars;

రికాబు, rikAbu
--stirrup;  % to e2t

రిక్త, rikta

రిక్తహస్తం, riktahastaM
--empty hand; [chem.] empty bond;

రిరంసువు, riraMsuvu  %e2t
--nymphomaniac, a person with an excessive desire for sexual pleasures; విపరీతమైన కామేచ్ఛ గల వ్యక్తి;

రిరక్షువు, rirakshuvu
--a person with an excessive desire for saving others;

రివట, rivaTa
--(1) a straight twig;
--(2) a lanky individual;

రివాజు, rivAju
--custom; convention; usage; practice; quotidian; something that occurs regularly;

రివ్వుమని, rivvumani
--swifty; with a swooping motion; with a whooshing sound;
---పిట్ట రివ్వుమని ఎగిరి పోయింది = the bird flew away with a whooshing sound (fast).

రీలు, rIlu
--reel; చుట్ట;

రుక్కుపట్టు, rukkupaTTu
-v. t.
--cram; esp. cramming before an examination;

రుగ్మత, rugmata
--illness; disease;

రుచి, ruci
--taste; చవి; రసం;

రుచిచూడు, rucicUDu
-v. t.
--taste; find out the taste;

రుచి బొడిపెలు, ruci boDipelu
--taste buds;

రుజువు, rujuvu
--proof; evidence;

రుణం, ruNaM

రుణ, ruNa
---రుణ విద్యుదావేశం = negative electrical charge.
---రుణ సంఖ్య = negative number.

రుణగ్రస్తత, ruNagrastata

రుతుకాలం, rutukAlaM
--estrus; rut; heat; period of sexual readiness in mammals;

రుతుపవనాలు, rutupavanAlu
--monsoon winds; seasonal winds; the monsoon;

రుతుబద్ధం, rutubaddhaM
--laziness during menstruation;

రుతువు, rutuvu
--(1) season;
--(2) period; menstruation;

రుతుశూల, rutuSUla
--menstrual pain;

రుద్రభూమి, rudrabhUmi
--cremation grounds; cemetary;

రుద్రాక్ష, rudrAksha
--bastard cedar; [bot.] Guazuma tomentosa; Elaeocarpus ganitrus; the seeds of this are used in rosaries; (lit.) eye of Lord Shiva;

రుద్రాక్ష కంబ, rudrAksha kaMba
--[bot.] Nauclea cadamba;

రుద్రాక్ష పిల్లి, rudrAksha pilli
--hypocrite; (lit.) a cat with a rosary;  % to e2t

రుద్దు, ruddu
-v. t.
--rub; scour; clean; polish;

రుద్రుడు, rudruDu
--the Lord who gives happiness to His devotees by dissolving their sins; often used as a synonym for Shiva;

రుద్రజడ, rudrajaDa
--sweet basil; [bot.] Ocimum basilicum; same as సబ్జామొక్క;

రుబ్బు, rubbu
-v. t.
--grind in a mortar; wet grind;

రుబ్బురోలు, rubburOlu
--a stone mortar used for grinding in Indian kitchens;

రుమాలు, rumAlu
 --(1) hand-kerchief;
--(2) scarf;
--(3) any upper cloth such a turban;

రువ్వ, ruvva
--slender stick; slender branch of a tree with leaves removed;
---చింత రువ్వతో వీపు చీరేస్తాను = I'll split your back open with a branch of a tamarind tree.

రువ్వు, ruvvu
-v. t.
--throw with a force; sling;

రుసుము, rusumu

రుశ, rusha

రూఢిగా, rUDhigA
--definitely; certainly; positively;

రూఢ్యార్థం, rUDhyArthaM
--usually understood meaning; common meaning;

రూపం, rUpaM
--shape; appearance;

రూపకం, rUpakaM
--(1) metaphor;
--(2) drama; play;
--(3) name of a musical తాళం;

రూపకల్పన, rUpakalpana
--(1) design; giving shape; formulation;
--(2) edit;

రూపవంతుడు, rUpavaMtuDu
-n. m.
--a handsome person;

రూపసి, rUpasi
--handsome man; beautiful woman;

రూప్యం, rUpyaM
--a minted coin;

రూపాంతరం, rUpAMtaraM

రూపాయి, rUpAyi
--rupee; the unit of Indian currency

రూపు, rUpu
--shape; looks;
---రూపు, రేఖ = grooming; demeanor; condition.

రూపుమాపు, rupumApu
-v. t.
--destroy; obliterate; (lit.) erase the shape;

రూళ్లు, rULlu
-n. pl.
--rules; parallel horizontal lines drawn on a page to facilitate writing along well-spaced straight lines;

రూళ్లకర్ర, rULlakarra
--ruler; a cylindrical piece of wood or plastic once used to produce evcenly spaced lines on a white paper;

%రె - re, రే - rE, రై - rai

రెంటికి చెడ్డ రేవడి, reMTiki ceDDa rEvaDi
- ph.
-- one who lost on both ends; one who couldn't decide between two alternatives and lost both opportunities;

రెండవ, reMDava
--the second;

రెక్క, rekka
--(1) wing;
--(2) arm;
--(3) railway signal; semaphore;
--(4) door panel; window panel;

రెచ్చగొట్టు, reccagoTTu
-v. t.
--provoke; incite;

రెట్ట, reTTa
--bird droppings;

రెట్టించు, reTTiMcu
-v. t.
--(1) double; repeat;
--(2) oppose by asking a counter question;

రెడ్డివారి నానబ్రాలు, reDDivAri nAnabrAlu
--[bot.] Euphorbia thymifolia; Euphorbia hirta Linn.;

రెపరెప, reparepa
--onomatopoeia for flutter; flicker; [idiom] a thin hope of survival;

రెపరెపలాడుతున్న, reparepalADutunna
-- fluttering; flagging;

రెప్ప, reppa

రెప్పపాటు, reppapATu
--wink; duration of a wink; second;

రెబ్బ, rebba
--twig; sprig; small branch of a main branch of a tree;

రెమ్మ, remma
--twig; sprig; small branch of a main branch of a tree;

రెల్లు, rellu
--a type of grass; [bot.] Saccharum spontaneum; [Sans.] అశ్వవాలం;

రేకు, rEku
--(1) a sheet of metal; foil;
--(2) petal of a flower;

రేఖ, rEkha
--line; streak;

రేఖాంశం, rEkhAMsaM
--longitude; meridian;
---ప్రధాన రేఖాంశం = prime meridian.

రేఖాకృతి, rEkhAkRti
--sketch; a line diagram;

రేఖాగణితం, rEkhagaNitaM
--geometry; plane geometry;

రేఖాపటం, rEkhApaTam
--line diagram; sketch;

రేగడ, rEgaDa

రేగిరాకుతీగె, rEgirAkutIge
--[bot.] Hiroea indica;

రేగు, rEgu
--buckthorn; [bot.] Zizyphus jujuba; Zizyphus mauritiana; [Sans.] బదరీ వృక్షం;

రేగుత్తి, rEgutti
--[bot.] Capparis grandis;

రేచకం, rEcakaM
--(1) expiring breath as a part of yogic exercise;
--(2) exhaust; exhaust smoke;

రేచక, rEcaka
--exhaust; one that leaves a system;

రేచకధూమం, rEcakadhUmaM
--exhaust smoke;

రేచీకటి, rEcIkaTi
--night blindness; nyctalopia; caused sometimes by vitamin deficiency and inherited at other times;
--[Gr.] Nyct (నిక్ట్) = రాత్రి; Alaos (ఎలావోస్) = అంధత్వం; [Sans.] నక్తాంధము; నక్తం = రాత్రి = nyct.

రేచుకుక్క, rEcukukka
--a species of wild dog, capable of attacking even Big Cats;

రేటు, rETu
--సగటు రేటు = average rate

రేడియం; rEDiyaM
--the chemical element radium whose symbol is Ra;

రేడియో, rEDiyO
--(1) related to radio activity;
--(2) related to wireless;
--radio receiver; wireless receiver;

రేడియో ప్రసారం, rEDiyO prasAraM
--radio transmission;

రేడియో ప్రసార కేంద్రం, rEDiyO prasAra kEMdraM
--radio transmission center; radio station;

రేడియో ప్రసారిణి, rEDiyO prasAriNi
--radio transmitter;

రేడియో ధార్మికత, rEDiyO dhArmikata
--radioactivity; having the properties of the element radium;

రేణము, rENamu
--dung; dung of young cattle;

రేణు త్వరణి, rENu tvaraNi
--particle accelerator

రేణువు, rENuvu
--grain, particle;

రేతస్సు, rEtassu
--seed; sperm; semen; see also శుక్రం;

రేపు, rEpu
-v. t.
--disturb; especially, disturbing a healing wound;

రేల చెట్టు, rEla ceTTu
--golden shower tree; pudding pipe tree; purging cassia; Indian labrnum tree; Amaltas; Bandar Laathi; [bot.] Cassia fistula;
--leaves of this tree can be used as a laxative;
--{Sans.] అరేవతం; ఆరగ్వధం;

రేరాజు, rErAju
--moon; (lit.) king of the night;

రేరాణి, rErANi
--(lit.) queen of the night;

రేవడి, rEvaDi

రేవతి, rEvati  %updated
--(1) Eta Piscium; Yoga tara of the 27th lunar mansion; located in the constellation Pisces;
--(2) The 27th of the 27 star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar;

రేవల చిన్ని, rEvala cinni
--rhubarb; Himalayan rhubarb; [bot.] Rheum emodi;  % to e2t

రేవు, rEvu
--pier; quay; harbor; wharf; port; jetty;

రేవుపట్టణం, rEvupaTTaNaM
--port city; port; (note) In India, almost all cities ending with the word పట్టణం are located on the sea side;

రైకామ్లం, raikAmlaM
--RNA; ribonucleic acid;

రైతాంగం, raitAMgaM
--peasantry; cultivators;

రైతు, raitu
--farmer; ryot;

రైబోజు చక్కెర, raibOju cakkera
--ribose sugar;

రైలింజను, railiMjanu

రైలు, railu
--railway train;
---రైలుకట్ట = railroad; railway bed.
---రైలుపట్టాలు = railway tracks.
---రైలుబండి = a railway train of carriages.
---రైలుమార్గం = railway line.
---రైలుస్టేషను = railway station.

రొంప, roMpa
--cold; sinus condition;

రొంపి, roMpi
--mire; mud; morass; quagmire;.

రొక్కం, rokkaM
--cash; ready money;

రొద, roda

రొచ్చు, roccu
--foul smelling mud contaminated with cattle urine;

రొట్టె, roTTe

రొప్పు, roppu
-v. i.
--pant; gasp; breathe hard;

రొమ్ము, rommu

రొయ్య, royya
--(1) prawn;
--(2) shrimp;
---పాపు రొయ్య = tiger prawn; [biol.] Penaeus monodon Fabr.
---గాజు రొయ్య = jumbo prawn; [biol.] Penaeus monodon Fabr.
---తెల్ల రొయ్య = Indian prawn; [biol.] Penaeus indicus.
---యల్లి రొయ్య = white prawn; [biol.] Penaeus indicus.
---బుంగ రొయ్య = brown prawn; [biol.] Metapenaeus affinis; M. monoceros.
---చింకి రొయ్య = brown prawn; [biol.] Metapenaeus dobsoni.
---పసుపు రొయ్య = yellow prawn; [biol.] Metapenaeus brevicornis.
---ఎర్ర రొయ్య = red prawn; [biol.] Solenocera indica Natraj.
---రొయ్య పొట్టు = shrimp; [biol.] Acetes indicus; Acetes erythraeus Nobili.
---మంచినీటి రొయ్య = fresh water prawn; [biol.] Macrobrachium spp.
---చింగుడు రొయ్య = leander; [biol.] Leander tenuipes Henderson; L. styliferus.
---మీసాల రొయ్య = spiny lobster; [biol.] Panulirus spp.
---పెద్ద రొయ్య = spiny lobster; [biol.] Panulirus spp.
---రాతి రొయ్య = spiny lobster; [biol.] Panulirus spp.

రొయ్యి, royyi
--ash cover on live charcoal;

రొష్టు, roshTu
--worry; annoyance;

రోకలి, rOkali
--a pestle; rice pounder;

రోకలిబండ, rOkalibaMDa
--(1) a pestle;
--(2) a centepede, with a brick red color, found in Andhra Pradesh;

రోగం, rOgaM
--disease; illness; ailment; malady;

రోగనిదాన శాస్త్రం, rOganidAna SAstraM
--pathology; the science of establishing the cause of a disease;

రోగి, rOgi

రోచన, rOcana
- adj.
-- shining; bright;

రోజు, rOju
--a day; period of time from midnight to midnight;

రోజువారీ, rOjuvArI
--on a daily basis; day-by-day;
--(1) dairy; journal;
--(2) a book of daily accounts;

రోత, rOta

రోదసి, rOdasi
--the sky; the heavens; the space;

రోదన, rOdana
--wail; lamentation; crying;

రోమం, rOmaM
-n. s.
--body hair;

రోలు, rOlu
--mortar; a stone or wooden device with a little depression in the middle, used for chaffing; ఉలూఖం;

రోషం, rOshaM
--indignation; anger; wrath;

రోహిణి, rOhiNi  %updated
--(1) Alpha Tauri; Aldebaran; brightest star in the constellation Taurus; Yoga tara of the fourth lunar mansion;
--(2) the fourth of the 27 star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar;
--(3) the period of indic history around 3247 BCE when the vernal equinox occured in this asterism;
--(4) the healer;
--(5) Indian redwood tree; [bot.] Soymida febrifuga;

రోహితం, rOhitaM  %e2t
--(1) blood;
--(2) blood red color;

రౌతు, rautu
--rider; horseman;

Part 3: లం - laM, ల - la

లంక, laMka
--(1) island; any island;
--(2) Sri Lanka;

లంకణం, laMkaNaM
--fasting; (lit.) a day skipped; (exp.) this word is used when the fasting is done in conjunction with a fever or some disease; (rel.) ఉపవాసం is a voluntary fast in conjunction with a religious observance;

లంకించు, laMkiMcu
-v. t.
--link together; hook up; hook on to;

లంకించుకొను, laMkiMcukonu
-v. i.
--seize; catch on to;

లంకె, laMke
--connection; tie; link;

లంకె ఊస, laMke Usa
--connecting rod;

లంకె బిందెలు, laMke biMdelu
-n. pl.
--[idiom] buried treasure; (lit.) a pair of linked pots;

లంగరు, laMgaru

లంగరmma, laMgaramma
- n. f.
-- anchor woman in a Television or media program

లంగరయ్య, laMgarayya
- n. m.
-- anchor man in a Television or media program

లంగా, laMgA
--petticoat; loose-fitting under garment for women; a skirt-like garment for girls;

లంగోటీ, laMgOTI
--tight-fitting under garment for men; loincloth tied in a truss;

లంచం, laMcaM

లంచగొండి, laMcagoMDi
--habitual bribe-taker;

లంచగొండితనం, laMcagoMditanaM
--bribery; graft; the quality (in a person or a society) of taking bribes habitually;

లంజ, laMja
--slut; prostitute; harlot; whore;

లంజకొడుకు, laMjakoDuku
--bastard; (lit.) son-of-a-whore;

లంజముండాకు, laMjamuMDAku
-- [bot.] Pisonia grandis Linn.;

లంపటం, laMpaTaM
--attachment to worldly pleasures; greediness; addiction;

లంబం, laMbaM
--perpendicular line;

లంబకోణం, laMbakONaM
--perpendicular angle; right angle;

లంబజీవితం, laMbajIvitaM
--longevity; long life;

లంబనం, laMbanaM
--pendant;  % to e2t

లంబిత, laMbita

లక్క, lakka
--lacquer; lac; shellac; a sticky resinous secretion of the tiny lac insect Laccifer lacca; deposited on the twigs and young branches of several varieties of trees in India, Burma, Thailand and other Southeast Asian countries; when still attached to the twigs it is stick-lac; when strained and dried it is shell-lac; Lac is the only commercially useful resin of animal origin;

లక్క పిడతలు, lakka piDatalu
--lacquered wooden pots and pans used as toys;

లక్క బొమ్మలు, lakka bommalu
--lacquered wooden toys;

లక్క సామాను, lakka sAmAnu
--lacquered goods;

లక్ష, laksha
--hundred thousand; one followed by five a zeros;

లక్షణం, lakshaNaM
--property; symptom; indication;
---రోగ లక్షణం = disease symptom.

లక్షణంగా, lakshaNaMgA
--properly; fittingly;

లక్ష్యం, lakshyaM
--aim; objective; target; goal;

లక్షాధికారి, lakshAdhikAri
--a person whose net worth is more than hundred thousand rupees;

లక్షిత, lakshita
--designated; aimed;

లకుమికిపిట్ట, lakumiki piTTa
--white-breasted kingfisher; [biol.] Halcyon smyrensis; బుచ్చిగాడు;

లకోటా, lakOTA

లగం, lagaM
--[prosody] iambus; a sequence of a short and long syllables in that order;

లగ్నం, lagnaM
--(1) [atsrol.] the time at which a zodiacal sign rises in the East; The ascendant is the exact degree in the zodiac which was on the eastern horizon, or rising on the horizon, at the birth of an individual;
--(2) auspicious time selected to perform a function, especially a wedding; లగ్గం;
---(3) one that is connected;
--(4) fixed; concentrated;

లగ్నంచేయు, lagnaMcEyu
-v. i.
--concentrate one's mind;

లగ్న సంధి, lagna saMdhi
--time taken by the Sun to cross a zodiacal sign;

లఘిమ, laghima
--(1) volatility; buoyancy; absence of weight;
--(2) the ability of a yogi to float, defying gravity; levitation;

లఘు, laghu
--small; acute; weak;
---లఘుకోణం = acute angle.
---లఘుసంకర్షణ = weak interaction.

లఘువు, laghuvu
--[prosody] a short syllable; a syllable that takes a duration of one snap of fingers to pronounce it;

లజ్జ, lajja
--modesty; shyness;

లడాయి, laDAyi
--fight; quarrel;

లత, lata
--climbing plant;

లభ్యత, labhyata

లద్ది, laddi
--dung of elephants, camels, horses, donkeys, etc.;

లద్దిపురుగు, laddipurugu
--dung beetle;

లబ్దం, labdaM
--(1) gain;
--(2) [math.] quotient;

లయ, laya
--(1) destruction; annihilation;
--(2) cadence; beat in music; rhythic sound;

లలన, lalana
--woman; (lit.) attracts man even in domestic quarrels;

లలాటం, lalATaM

లవం, lavaM
--numerator; top half of a fraction; (ant.) హారం;

లవంగం, lavaMgaM
--clove; [bot.] buds of Eugenia caryophyllus; Syzygium aromaticum of Myrtaceae family
--[[Sans.] వరాళ; లవంగ; దేవకుసుమ; పారిజాత; ఇంద్రపుష్ప; కరంబువు;

లవండరు, lavaMDaru
--lavender; [bot.] Lavender Sp. of Labiatae family;

లవజని, lavajani
--halogen; (exp.) one that produces salts; Florine, Chlorine, Bromine and Iodine are called the halogens;

లవణం, lavaNaM
--salt; table salt; any salt;
---ఖనిజ లవణం = mineral salt.

లవణవల్లి, lavaNavalli
- n.
-- [bot.] Asystasia hortensis Linn.

లవలేశం, lavalESaM
--the least bit; in the least;
---లవలేశమైనా సందేహించకుండా = not hesitating the least.

లహరి, lahari

లహిరి, lahiri
--intoxication; inebriation; the elevated feeling resulting from the consumption of alcohol; (Farsi) lah = grape wine;

లాంగూలం, lAMgUlaM

లాంఛనం, lAMchanaM
--mark; sign; token; emblem; symbol; formality;

లాంఛనంగా, lAMchanaMgA
--formally; ceremoniously;

లాంఛనాలు, lAMchanAlu

లాంతరు, lAMtaru
--lantern; portable lamp;

లా, lA
--suff. like; as;
--law; rule; legality;

లాక్షణికుడు, lAkshaNikuDu
-n. m.
--grammarian; literary stylist;

లాగు, lAgu
--shorts; boxers; lower garment made of a pliable cloth as opposed to a stiff cloth;
-v. i.
--ache; pulling sensation;
-v. t.
--pull; drag;

లాఘవం, lAghavaM
--quickness; lightness; dexterity;
---హస్తలాఘవం = finger dexterity; quickness of hand; sleight of hand.

లాఠీ, lAThI
--baton; a short stick used by police to charge at people while controlling crowds;
--- see also లోడీ

లాభం, lAbhaM
--profit; gain; advantage;
---యంత్రలాభం = mechanical advantage.
---లాభం లేదురా = there is no gain.

లాభదాయకం, lAbhadAyakaM

లాడి, lADi
--pus from a boil; foul-smelling pus coming from an infected ear;

లాతం, lAtaM  % to e2t మీట

లాయరు, lAyaru
--lawyer; attorney; pleader;

లాలాజలం, lAlAjalaM
--saliva; spittle;

లాలి, lAli

లాలిపాట, lAlipATa

లావణ్యం, lAvaNyaM
--beauty; loveliness;

లావాదేవీలు, lAvAdEvIlu
-n. pl.
--transactions; giving and tacking; [Hindi.] లానా దేనా;

లింగం, liMgaM
--(1) gender; sex;
--(2) male sex organ; penis;
--(3) idol of Lord Shiva;
---పుంలింగం = masculine gender in Sanskrit; see also మహత్ వాచకం.
---స్త్రీలింగం = feminine gender in Sanskrit; see also మహతీ వాచకం.
---నపుంసక లింగం = neuter gender in Sanskrit; see also అమహత్ వాచకం.
---లింగభేదం = sexual discrimination.

లింగకణం, liMgakaNaM
--sex cell;

లింగదొండ, liMgadoMDa
--[bot.] Bryonia liciniosa; Diplocyclos palmatus (L.) Jeffrey Cucurbitaceae;
-- పిన్న చెట్టు;

లింగపొట్ల, liMgapoTla
--[bot.] Trichosanthes anguina;

లింగమల్లి, liMgamalli
-- a climbing shrub; [bot.] Jasminum angustifolinum;

లింగమిరియం, liMgamiriyaM
--[bot.] Crozophora plicata;

లిఖించు, likhiMcu
-v. t.

లిఖితపూర్వకంగా, likhita-pUrvakaMgA
--written; in writing;

లిచ్చీ, liccI
--lychee; [bot.] Nephelium litchi sinensis;

లిప్త, lipta

లిప్యంతరీకరణం, lipyaMtarIkaraNa

లిపి, lipi

లీటరు, lITaru
--liter; 1,000 cubic centimeters; a measure of volume of liquids in the metric system of units;

లీనం, lInaM

లీల, lIla
--play; sport; playful mischief; shenanigans;

లీలగా, lIlagA
--(1) easily;
--(2) playfully;
--(3) vaguely;

లుంగ, luMga
--(1) a bale of clothes or fabric;
--(2) a fabric with plaid print on it;

లుంగ చుట్టుకొను, luMga cuTTukonu
-v. i.
--curl oneself up; coil up;

లుంగపండు, luMgapaMDu
--citron; [bot.] Citrus medica;

లుంగీ, luMgI
--(1) a rectangular piece of cloth with plaid print on it;
--(2) any rectangualr piece of cloth about five meters long that is wrapped around the waist as men's lower garment in S. India; (Farsi) లుంగ = crease; fold in a cloth;

లుచ్ఛా, lucChA
--mean fellow;

లూటీ, lUTI

లెంక, leMka

లెంప, leMpa

లెంపకాయ, leMpakAya
--slap on the cheek;

లెక్క, lekka
--(1) account; reckoning;
--(2) esteem; regard;

లెక్కచేయు, lekkacEyu
--heed; pay attention to;

లెక్కపెట్టు, lekkapeTTu
-v. t.

లే, lE
-v. imp.
--get up;

లేకి, lEki
--cheap; unbecoming;
---లేకి బుద్ధులు = cheap attitude.

లేఖ, lEkha

లేఖనం, lEkhanaM
--writing; drawing;
---వర్ణలేఖనం = chromatography; color writing.

లేఖన పరికరం, lEkhana parikaraM
--writing instrument;

లేఖరి, lEkhari
--scribe; amanuensis; one who takes dictation;

లేఖిని, lEkhini

లేగ, lEga
---లేగ దూడ = suckling calf.

లేడి, lEDi
--deer; antelope; sambar_deer; [bio.] Rusa unicolor;
---ఆడలేడి = doe; hind; roe.
---మగలేడి = buck; hart; stag.
---లేడిపిల్ల = fawn.
---లేడిగుంపు = herd of deer.

లేత, lEta
--(1) tender; young;
--(2) light; not dark; (ant.) ముదర;
---లేత పాకం = thin syrup.
---లేత వయస్సు = tender age.
---లేత రంగు = light color; pastel color; pastel.

లేతతనం, lEtatanaM
--tenderness; youngish;

లేదా, lEdA
-advbl. particle.
--or; otherwise; or; if not; if that is not the case;

లేనివాళ్లు, lEnivALLu
--the have nots; the poor;

లేపనం, lEpanaM
--(1) paste (for external use); ointment; salve; అంజనం;
--(2) smearing; plastering; anointing;

లేపు, lEpu
-v. t.
--awake; cause to rise;

లేమి, lEmi

లేవగొట్టు, lEvagoTTu
-v. t.
--drive out; evacuate;

లేవనెత్తు, lEvanettu
-v. t.
--lift; hoist; elevate;

లేబరువు, lEbaruvu
--early stages of ripening;

లేవు, lEvu
-minor sentence.
--they are not; they are not available; they do not exist;

లేసరు, lEsaru
--laser; acronym for light amplification by stimulated emission of radiation; a device that produces coherent light;

లేశం, lESaM
--minute; small;

-- electuary; a paste (for eating) in Ayurvedic medicine;

లైంగిక, laiMgika
--(1) sex; sexual;
--(2) gender;

లైంగిక ఉత్తేజితం, laiMgika uttEjitaM
--sex hormone;

లొ - lo, లో - lO, లౌ - lau

లొంగు, loMgu
-v. t.
--yield; submit; give up;

లొగ్గడి, loggaDi
--confusion; disorder;

లొట్ట, loTTa
--a smack with the tongue;

లొటారం, loTAraM
--(1) hole; emptiness;
--(2) mud house; see also పటారం;
---పైన పటారం, లోన లొటారం = showy on the outside, nothing inside.

లొటిపిట, loTipiTa

లొత్త, lotta
--dent; impression;

లొద్దుగ, lodduga
- n.
-- (1) ఎర్ర లొద్దుగ = [bot.] Symplocos racemosa; లోధ్ర;
-- (2) తెల్ల లొద్దుగ = [bot.] Symplocos crataegoides; శ్వేత లోధ్ర;

లొసుగు, losugu
--fault; defect;

లో, lO
--in; into;

లోకం, lOkaM
--world; (lit.) the plane of existence; (exp.) according to the ancient Hindu cosmology, this universe is comprised of fourteen worlds, seven of them are upper worlds and seven are nether worlds; the seven upper worlds are భూలోకం, భువర్లోకం, స్వర్గలోకం, మహర్లోకం, జనలోకం, తపోలోకం, సత్యలోకం; the seven nether worlds are అతలం, వితలం, సుతలం, తలాతలం, మహాతలం, పాతాళం;

లోకజ్ఞత, lOkaj~nata
--worldly wisdom;

లోకజ్ఞానం, lOkaj~nAnaM
--common sense; worldly knowledge;

లోకప్రవాదం, lOkapravAdaM
--rumor; talk of the town;

లోకప్రసిద్ధం, lOkaprasiddhaM

లోకప్పు, lOkappu

లోకమర్యాద, lOkamaryAda
--convention; established custom;

లోకాభిరామాయణం, lOkAbhirAmAyanaM
--chit-chat; leisurely conversation;

లోకానుభవం, lOkAnubhavaM
--worldly experience;

లోకులు, Okulu
-n. pl.
--people; the community; the public;

లోకువ, lOkuva
--subordinate treatment; making light of one's status or importance;

లోకోక్తి, lokOkti
--proverbial saying;

లోకోత్తరం, lokOttaraM  %e2t
--excellent; outstanding; transcendental;

లోగటి, lOgaTi
--former; previous;

లోగడ, lOgaDa
--in the past; formerly;

లోగా, lOgA

లోగిలి, lOgili
--big house; manor; estate;

లోటు, lOTu
--deficiency; defect; drawback;

లోడీ, lODI
--baton; కర్రసాము చేసేవాడు తిప్పే కర్ర;

లోతు, lOtu
--depth; profundity;

లోధ్ర, lOdhra
--a tree; the bark of this tree is used in dying; the juice is also used in the treatment of red discharge in females; [bot.] 'Symplocos racemosa'; చిల్ల; లొద్ది చెట్టు;

లోని, lOni
--inner; internal; interior;

లోపం, lOpaM
--deficiency; defect; wanting; dearth;

లోపల, lOpala
--inside; within; amongst;

లోపాయకారీ, lOpAyakArI
--clandestine; underhanded;

లోపించు, lOpiMcu
-v. i.

లోబడు, lObaDu
-v. i.
--yield; submit;

లోభం, lObhaM
--stinginess; miserliness;

లోభి, lObhi
--miser; penny-pincher;

లోయ, lOya
--valley; glen; dell; ravine;

లోరవాణా, lOravANA  %e2t
--input; [comp.] data that goes in;

లోలకం, lOlakaM

లోలక్కు, lOlakku
--hanging earring;

లోలుగ, lOluga
--[bot.] Pterospermum heyneanum;

లోలుడు, lOluDu
--a man who is devoted to or enamored by someone or something;
---స్త్రీలోలుడు = womaniser.

లోలోపల, lOlOpala

లోహం, lOhaM
--metal; iron;

లోహితం, lOhitaM
--red color;

లౌక్యం, laukyaM
--tact, especially while talking; worldly wisdom;

లౌకిక, laukika
--worldly; secular;

లౌకిక జ్ఞానం, laukika j~nAnaM
--worldly wisdom;

లౌజు, lauju
--caramelized coconut gratings; లస్కోరా;