తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు (స-హ)

వికీపీడియా నుండి
Jump to navigation Jump to search

నిఘంటువు

  • This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added) published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002.
  • You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made and needs to be corrected.
  • PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks
  • American spelling is used throughout.
  • There is no clearly established, standardized alphabetical order in Telugu. The justification for the scheme used here would be too long for discussion here.

16 March 2016.

నిర్వచనములు ఆసక్తికర చిత్రములు


Part 1: సం - saM, స - sa

సం - saM

సంకటం, saMkaTaM
-n.
--(1) disease; illness;
--(2) trouble; difficulty; emergency;


సంకటకాలం, saMkaTakAlaM
- n.
-- emergency;


సంకటి, saMkaTi
-n.
--lunch; meal at noon time; typically cooked cereal; porridge;


సంకర, saMkara
-adj.
--hybrid; not pure bred; cross bred;


సంకరణం, saMkaraNaM
-n.
--cross breeding; hydridization;


సంకర్షణ, saMkarshaNa
-n.
--interaction;


సంకలనం, saMkalanaM
-n.
--addition; compilation;


సంకల్పం, saMkalpaM
-n.
--resolve; resolution; a mental decision or commitment to do something.


సంకలిత, saMkalita
-adj.
--aggregated; added; accumulated;


సంక్రమణ, SaMkramaNa
-n.
--transition.


సంక్రామిక, saMkrAmika
-adj.
--contagious; %to e2t


సంక్షిప్త, samkshipta
-adj.
--abbreviated;


సంక్షిప్తం, samkshiptaM
-n.
--brief; summary; abbreviation;


సంక్షోభం, samkshObhaM
-n.
--upheaval; crisis; disturbance;


సంకీర్ణ, saMkIrNa
-adj.
--mixed; related to a coalition; complex;


సంకుచిత, saMkucita
-adj.
--restricted; narrow;


సంకు పాషాణం, SaMku pAshANaM
-n.
--white arsenic; Arsenicum album;


సంకుల సమరం, SaMkula samaraM
-n.
--bitter struggle; mob fight; fierce battle;


సంకేతం, SaMkEtaM
-n.
--sign; symbol; code; secret signal;


సంక్షేమం, SaMkshEmaM
-n.
--welfare;


సంక్షోభం, SaMkshobhaM
-n.
--unrest; disturbance; distress; crisis due to shortage of resources;


సంఖ్య, SaMkhya
-n.
--[math.] number; a sequence of one or more digits;
---కరణీయ సంఖ్య = irrational number.
---బేసి సంఖ్య = odd number.
---నిష్ప సంఖ్య = fractional number; rational number.
---సరి సంఖ్య = even number.
---సమ్మిశ్ర సంఖ్య = complex number.
---సంకీర్ణ సంఖ్య = complex number.


సంఖ్యాత్మక, saMkhyAtmaka
-adj.
--numerical;


సంఖ్యాధికత్వం, saMkhyAdhi-katvaM
-n.
--majority; numerical majority; % to e2t


సంఖ్యావాచకం, saMkhyAvAcakaM
-n.
--numeral; number;


సంఖ్యాశాస్త్రం, saMkhyASAstraM
-n.
--[math.]
--(1) statistics;
--(2) theory of numbers;


సంగం, saMgaM
-n.
--junction; meeting place;


సంగణకం, saMgaNakaM
-n.
--computer;


సంగణీకరించు, saMgaNIkariMcu
-v. t.
--compute; calculate;


సంగడి, saMgaDi
-n.
--(1) couple; pair;
--(2) dumb-bell; a pair of weights used in weight lifting;


సంగడికత్తె, saMgaDikAtte
-n. f.
--friend; girl friend;


సంగడికాడు, saMgaDikADu
-n. m.
--friend; boy friend;


సంగత, saMgata
-adj.
--consistent;


సంగతంగా, saMgataMgA
-adv.
--consistently;


సంగతత్వం, saMgatatvaM
-n.
--consistency;


సంగత్వం, saMgatvaM
- n.
-- attachment; (ant.) నిస్సంగత్వం;


సంగతి, saMgati
-n.
--(1) point; issue; news; event; subject matter; topic; circumstance; message; story; occurrence; knowledge;
--(2) [music] variation in the way different stanzas in a lyric are rendered with varying melodies;


సంగతులు, saMgatulu
-n. pl.
--issues; news items;


సంగమం, saMgamaM
-n.
--union; junction;
---సాగర సంగమం = the place where a river joins the sea.


సంగ్రహం, saMgrahaM
-n.
--(1) summary;
--(2) collection;


సంగ్రహాలయం, saMgrahAlayaM
-n.
--museum; a place where collections are kept;


సంగ్రహించు, saMgrahiMcu
-v. t.
--collect; obtain; acquire;. summarize;


సంగ్రామం, saMgrAmaM
-n.
--conflict; battle; war;


సంగీతం, saMgItaM
-n.
--music;


సంగోరు, saMgOru
-n.
--half portion;


సంఘం, saMghaM
-n.
--(1) group;
--(2) society;


సంఘ సేవకుడు, saMgha sEvakuDu
-n. m.
--social worker;


సంఘ సేవిక, saMgha sEvika
-n. f.
--social worker;


సంఘటన, saMghaTana
-n.
--event; incident;


సంఘటిత, saMghaTita
-adj.
--integrated; consolidated; compact;


సంఘర్షణ, saMgharshaNa
-n.
--conflict; friction;


సంఘాతం, saMghAtaM
-n.
--collision, union of objects caused by a collision;


సంఘీభవించు, saMghIbhaviMcu
-v. i.
--unite;


సంఘీభావం, saMghIbhAvaM
-n.
--unity; the feeling of being a part of a society;


సంజ్ఞ, saMj~na
-n.
--sign; symbol; gesture; code;


సంచయని, saMcayani
-n.
--[comp.] accumulator; a register used in the arithmetic unit of a digital computer;


సంచరించు, saMcariMcu
-v. i.
--wander about; roam; rove;


సంచలనం, saMcalanaM
-n.
--commotion; disturbance; stir; activity; movement;


సంచారం, saMcAraM
-n.
--(1) meandering; touring; traveling; traversing; wandering; roaming;
--(2) [music] meandering into higher notes during the initial phase of a rendition; range;


సంచార, saMcAra
-adj.
--mobile; touring; travelling;


సంచాలకుడు, saMcAlakuDu
-n. m.
--organizer; convener;


సంచి, saMci
-n.
--(1) bag; sac;
--(2) purse;


సంచిక, saMcika
-n.
--(1) an issue of a periodical; (rel.) సంపుటి = a volume of a periodical. For a monthly periodical, the issue published each month is a సంచిక, and the collection of issues during a year is సంపుటి;
--(2) [comp.] accumulator;


సంచిత, saMcita
-adj.
--accumulated; cumulative;
---సంచిత కర్మ = accumulated karma.
---సంచిత నిధి = consolidated fund.


సంచీపేరు, saMcIpEru
-n.
--[comp.] accumulator register;


సంజనిత, saMjanita
-adj.
--created; produced;


సంజాయిషీ, saMjAyishI
-n.
--explanation; in response to an allegation;


సంజీవని, saMjIvani
- n.
--[bot.] Selaginella bryopteris; This is believed to be the herb that revived Lakshmana in the Indian epic Ramayana;


సంత, saMta
-n.
--(1) farmer’s market; rows of stalls in a market place on a periodic basis, typically once a week;
--(2) a Vedic lesson;
--(3) unwelcome and nagging disturbance as in వెధవ సంత లాగుంది;
---మైలసంత = fish or meat market.
---మడిసంత = fruit or vegetable market.


సంతర్పణ, saMtarpaNa
-n.
--a type of feast served on special occassions tolarge number of people;


సంతకం, saMtakaM
-n.
--signature;


సంతతి, saMtati
-n.
--offspring; progeny; one'’s children;


సంతరించు, saMtariMcu
-v. t.
--acquire; accumulate; develop; get;


సంతానం, saMtAnaM
-n.
--offspring; one’'s children;


సంతానవంతుడు, saMtAnavaMtuDu
-n. m.
--one who has children;


సంతానవతి, saMtAnavati
-n. f.
--one who has children;


సంతాపం, saMtApaM
-n.
--sadness; grief;


సంతు, saMtu
-n.
--offspring; progeny;


సంతృప్త, saMtRpta
-adj.
--[chem.] saturated;


సంతృప్తి, saMtRpti
-n.
--satisfaction;


సంతోషం, saMtOshaM
-n.
--happiness; pleasure;


సందడి, saMdaDi
-n.
--bustle; excitement;


సందర్భం, saMdarbhaM
-n.
--context; circumstance;


సందర్భ శుద్ధి, saMdarbha suddhi
-n.
--appropriateness of context;


సందర్శకులు, saMdarsakulu
-n. pl.
--visitors; tourists;


సందిగ్ధ, saMdigdha
-adj.
--doubtful; uncertain; ambiguous;


సందిలి, saMdili
-n.
--upper arm;


సందు, saMdu
-n.
--alley; a narrow street; [coll.] excuse; narrow opening;


సందుపిల్లి, saMdupilli
-n.
--alley cat;


సందువా, saMduvA
-n.
--pomfret (fish);
---తెల్ల సందువా = silver pomfret; white pomfret; Pampus argentius.
---సూది సందువా = grey pomfret; Pampus argentius.
---నల్ల సందువా = brown pomfret; black pomfret; Parastromateus niger.


సందేశం, saMdESaM
-n.
--message; news; tidings;


సందేహం, saMdEhaM
-n.
--doubt; suspicion; hesitation; uncertainty;


సందేహాస్పద, saMdEhAspada
-adj.
--doubtful; uncertain;


సందోహం, saMdOhaM
-n.
--multitude; crowd;


సందేహశీలుడు, saMdEhaSIluDu
- n.
-- skeptic, one who doubts everything;
-- సంశయవాది;


సంధ్య, saMdhya
-n.
--(1) dusk; dawn; the times of day joining sunlight and darkness; (lit.) the junction time;
--(2) religious rites performed at dusk; సంధ్యావందనం;
---ఉషసంధ్య = dawn; ప్రాతఃకాలం;
---సాయంసంధ్య = dusk; సాయంకాలం;


సంధాత, saMdhAta %e2t
-n.
--organizer; one who unites;


సంధానం, saMdhAnaM
-n.
--synthesis; concatenation; joining together; సంశ్లేషణ;


సంధాన భాష, saMdhAna bhAsha
-n.
--link language;


సంధాయక, saMdhAyaka
-adj.
--connective; connecting;


సంధాన రసాయనం, saMdhAna rasAyanaM
-n.
--synthetic chemistry; సంశ్లేష రసాయనం;


సంధ్యావందనం, saMdhyAvaMdanaM
-n.
--the prayer offered to Sun and other elements of nature at dawn and dusk;


సంధ్యారాగం, saMdhyArAgaM
-n.
--redness of the sky at dawn or dusk;


సంధి, saMdhi
-n.
--(1) junction; union;
--(2) a grammatical construct joining two words; euphonic combination;
--(3) truce; pact;
--(4) delirium;
---యుగసంధి = period of transition between two eras.
---త్రికసంధి = a grammatical construct in Telugu and Sanskrit.


సంధించు, saMdhiMcu
-v. t.
--bring together;


సంధికాలం, saMdhikAlaM
-n.
--transition priod; juncture;


సంపంగి, saMpaMgi
- n.
-- a fragrant flower;
--- తీగ సంపంగి = a flowering tshrub with greenish yellow flowers; [bot.] Artabotrys hexapetalus;
--- చెట్టు సంపంగి = a flowering tree with greenish yellow scented flowers; [bot.] Canaga odorota;


సంపద, saMpada
-n.
--wealth; resource;
---ఖనిజ సంపద = mineral wealth.
---జల సంపదలు = water resources; నీటి వనరులు;
---సహజ సంపదలు = natural resources.


సంపన్న, saMpanna
-adj.
--wealthy; rich;


సంపర్కం, saMparkaM
-n.
--contact;


సంప్రదాయం, saMpradAyaM
-n.
--tradition; custom; practice;


సంప్రదాయ సిద్ధ, saMpradAya siddha
-adj.
--traditional; conventional;


సంప్రదింపులు, saMpradiMpulu
-n. pl.
--discussions; negotiations; consultations;


సంపాతం, saMpAtaM
- n.
-- (1) fall; quick downward fall; quick downward swoop; (2)[math.] superposition; occupying a slot (space or time) simultaneously;


సంపాదకత్వం, saMpAdakatvaM
-n.
--editorship;


సంపాదక వర్గం, saMpAdaka vargaM
-n.
--editorial board;


సంపాదకుడు, saMpAdakuDu
-n.
--editor (of a magazine or newspaper); the editing of a movie is called కూర్పు;
---ఉప సంపాదకుడు = assistant editor.
---సహాయ సంపాదకుడు = associate editor.


సంపాదకీయం, saMpAdakIyaM
-n.
--editorial;


సంపాదన, saMpAdana
-n.
--earnings;


సంపాదించు, saMpAdiMcu
-v. i.
--earn; obtain; procure; get;


సంపుటి, saMpuTi
-n.
--volume of a periodical; same as సంపుటం;


సంపెంగ, saMpeMga
-n.
--champaka; [bot.] Michelia champaka; also సంపంగి, [Sans.] చంపక;


సంబంధం, saMbaMdhaM
-n.
--(1) relationship; kinship; alliance;
--(2) contextual relevance;
--(3) a match for a prospective wedding;


సంబంధి పదకోశం, saMbaMdhi padakOSaM
-n.
--thesaurus;


సంబరం, saMbaraM
-n.
--(1) festival;
--(2) happiness;


సంబరేణి, saMbarENi
-n.
--[bot.] Bacopa monnieri;


సంబారాలు, saMbArAlu
-n. pl.
--(1) cooking ingredients;
--(2) spices used in cooking;


సంబోధన, saMbodhana
-n.
--addressing;


సంభవించు, saMbhaviMcu
-v. i.
--happen; occur;


సంభ్రమం, saMbhramaM
-n.
--(1) thrill; excitement;
--(2) surprise; bewilderment;


సంభారం, saMbhAraM
-n. s.
--supplies; equipment;


సంభావన, saMbhAvana
-n.
--(1) respect; honor; esteem;
--(2) token of respect; a gift given in recognition of the display of a scholarly talent; see also దక్షిణ;


సంభావ్యం, saMbhAvyaM
-n.
--probable;


సంభావ్యత, saMbhAvyata
-n.
--[math.] probability;
---It is possible that it will rain tomorrow, and I would estimate the probability of rain tomorrow is 46% = రేపు వాన పడే సావకాశం వుంది. రేపు వాన పడే సంభావ్యత 46% వుందని అంచనా వేస్తున్నాను.


సంభాషణ, saMbhAshaNa
-n.
--dialog; conversation;


సంయమనం, saMyamanaM
-n.
--restraint;


సంయుక్త, saMyukta
-adj.
--joint; mutual;


సంయుక్తాక్షరం, saMyuktAksharaM
-n.
--combination of more than two consonants;


సంయోగం, saMyOgaM
-n.
--conjugation; unification; joining together; synthesis; chemical reaction;


సంయోగ జంటబంధం, saMyOga jaMTabaMdhaM
-n.
--[chem.] conjugate double bond;


సంయోజిత, saMyOjita
-adj.
--conjoined; attached;


సంరంభం,saMraMbhaM
-n.
--excitement;


సంరక్షణ, saMrakshaNa
-n.
--protection; conservation; preservation; patronage;


సంవర్గ, saMvarga
-adj.
--categorical;


సంవర్గమానం, saMvargamAnaM
-n.
--[math.] logarithm;


సంవత్సరం, saMvatsaraM
-n.
--year;


సంవాదం, saMvAdaM
-n.
--debate; argument;
---సంవాద చాతుర్యం = debating talent.


సంవిధానం, saMvidhAnaM
-n.
--technique;


సంవిధాన శాస్త్రం, saMvidhAna SastraM
-n.
--technology;


సంవేగం, saMvEgaM
-n.
--acceleration; haste; hurry;


సంవేదక, saMvEdaka
-adj.
--[biol.] sensory;
---సంవేదక నాడులు = sensory nerves.


సంశయం, saMSayaM
-n.
--doubt;


సంశయాస్పద, saMSayAspada
-adj.
--doubtful; questionable;


సంశ్లేషణ, saMSlEshaNa
-n.
--synthesis; fusion; (ant.)విశ్లేషణ;


సంస్కరణ, saMskaraNa
-n.
--reform;


సంస్కర్త, saMskarta
-n.
--reformer;


సంస్కరించు, saMskariMcu
-v. t.
--(1) reform;
--(2) cremate a dead body;


సంస్మరణ, saMsmaraNa
-adj.
--memorial;


సంస్కృతం, saMskRtaM
-n.
--Sanskrit;


సంస్కృత, saMskRta
-adj.
--polished; cultured;


సంస్కృతి, saMskRti
-n.
--culture; culture of a society;


సంస్థ, saMstha
-n.
--organization; institution; establishment;


సంసారం, saMsAraM
-n.
--the household; family; see also కుటుంబం;


సంసారి, saMsAri
-n.
--family person; householder;


సంస్కారం, saMskAraM
-n.
--cultured behavior; polished behavior;


సంస్థాపకుడు, saMsthApakuDu
-n. m.
--founder;


సంస్థానం, saMsthAnaM
-n.
--feudal state within British India;


సంసిద్ధం, saMsiddhaM
-n.
--ready;


సంహితం,saMhitaM
-n.
--collection; compilation; compendium; book;


సంస్థిత, saMsthita
-adj.
--established;


సంహారం, saMhAraM
- n.
--(1) killing; destruction;
--(2) folding
--- వేణీ సంహారం = folding the hair;


సంక్షోభం, saMkshObhaM
-n.
--shortage;

స - Sa


స, sa
-n.
--first of the seven notes of Indian music; the seven notes are : స, రి, గ, మ, ప, ద,ని;


స, sa
-pref.
--with; along;
---సచేల = clothed; with clothes.
---సాలంకృత = decorated; with ornaments.
---సాధికార = authoritative; with authority.


సకల, sakala
-adj.
--all; entire; omni; see also సర్వ;


సకృత్తుగా, sakRuttugA
-adv.
--rarely; seldom;


సకిలింత, sakiliMta
-n.
--neighing of a horse;


సకృత్తుగా, sakRttugA
--adv.
-- seldom; rarely; scarcely;


సఖ్యము, sakhyamu
-n.
--friendship;


సఖుడు, sakhuDu
-n. m.
--friend;


సఖి, sakhi
-n. f.
--friend; companion;


సగం, sagaM
-n.
--half;
---చెరిసగం = half each, the assumption being that there are two people to share.


సగటు, sagaTu
-n.
--average; mean;


సగటు సముద్ర మట్టం, sagaTu samudra maTTaM
-ph.
--mean sea level;


సగుణ బ్రహ్మ, saguNa brahma
- n.
- The Supreme Universal Power that is within the capability of description and understanding, Vishnu, Shiva, Shakti, Rama, Krishna, etc.; see also నిర్గుణ బ్రహ్మ;


సగ్గుబియ్యం, saggubiyyaM
-n.
--sago; tapioca; a grain-like preparation made from the starchy substances found in a variety of palm-like trees such as Metroxylon sagu, M. rumphi M. leave, (Jatropha family); In India, this is often made from Manihot utilissima; (కర్ర పెండలం);


సగ్గుతాడి, saggu tADi
-n.
--sago palm; [bot.] Cycas revoluta;


సగుణ, saguNa
-adj.
--with qualities; with attributes; with properties;


సగోత్రీయత, sagOtrIyata
-n.
--consanguinity; relationship by descent from the same ancestor; a genetic relationship stretched over many generations; see also రక్తసంబంధం;


సగోత్రుడు, sagOtruDu
-n.
--consanguine; kinsman; (rel.) జ్ఞాతి; దాయ; దాయాది;


సచిత్ర, sacitra
-adj.
--illustrated; with figures;


సచివాలయం, sacivAlayaM
-n.
--secretariat; an office where the offices of ministry are located;


సచివుడు, sacivuDu
-n. m.
--minister; adviser; councilor; secretary;


సచ్ఛిద్ర, sacchidra
-adj.
--perforated; porous;


సజల, sajala
-adj.
--diluted; hydrated; combined with water;


సజ్జ, sajja
-n.
--(1) basket; a basket made of beads or dried seeds; wicker basket;
--(2) ornamental armor;


సజ్జలు, sajjalu
-n.
--spiked millet; [bot.] Penicillata spicata; Holcus spicatus;
-- సజ్జలు బలవర్ధకమైన ఆహారం. సజ్జలతో చేసిన ఆహారపదార్థాలు రుచితో పాటు ఆరోగ్యానికీ మేలు చేస్తాయి; సజ్జలు ప్రాణ్యములని సరఫరా చేసే చక్కటి ఆహారం; వంద గ్రాముల సజ్జలు 378 కేలరీల శక్తిని ఇస్తాయి. వీటిలో ఖటికం, ఇనుము అధికంగా ఉంటాయి. భాస్వరం శాతం అధికంగా ఉన్న సజ్జలు కణాభివృద్ధిలో కీలకపాత్ర పోషిస్తాయి; సజ్జలతో రొట్టె, చపాతీ, దోశ .. ఇలా రకరకాల వంటకాలు చేసుకోవచ్చు.
-- గంటెలు;


సజాతీయత, sajAtIya
-adj.
--kindred; belonging to the same clan;


సజావుగా, sajAvugA
-adv.
--on an even keel;


సజ్జితం, sajjitaM
-n.
--armored;


సజ్జిత రథం, sajjita rathaM
-n.
--armored vehicle; tank;


సజీవ, sajIva
-adj.
--alive; living; live; (ant.) నిర్జీవ;
---సజీవ శిలాస్తులు = living fossils.


సడలించు, SaDaliMcu
-v. t.
--loosen; make less tight; unscrew;


సడి, saDi
-n.
--noise;


సణుగుడు, SaNuguDu
-n.
--(1) murmuring; murmur;
--(2) grumbling;


సతతము, satatamu
-adj.
--always;


సత్కరించు, satkariMcu
-v. t.
--honor;


సత్యం, SatyaM
-n.
--truth;


సత్యసారణి, SatyasAraNi
-n.
--[logic] truth table;


సత్రకాయ, satrakAya
-n.
--sidekick;


సత్రం, satraM
-n.
--choultry; rest house for travellers; inn; hostel; lodging; tavern;


సత్వం, satvaM
-n.
--power;
---విద్యుత్ సత్వం = electrical power. % e2t


సత్వరంగా, satvaraMgA
-adv.
--expeditiously; quickly; on the double;


సత్యం, satyaM
-n.
--truth;


సత్యసంధత, satyasaMdhata
-n.
--truthfulness;


సతాయించు, satAyiMcu
-v. t.
--bother; torment; irritate; tease;


సత్తా, sattA
-n.
--strength; power; energy;


సత్యాగ్రహం, SatyAgrahaM
-n.
--civil disobedience;


సతీర్థ్యుడు, satIrthyuDu
- n.
-- another student from the same mentor; a fellow disciple who studied at the same teacher at a different time;
-- see also సహాధ్యాయుడు;


సత్తు, sattu
-n.
--pewter; an alloy traditionally composed of 85–99% tin, mixed with copper, antimony, bismuth, and sometimes silver. Copper and antimony act as hardeners while lead is more common in the lower grades of pewter, that gives a bluish tint; Pewter has a low melting point, around 170–230 °C (338–446 °F), depending on the exact mixture of metals; it was widely used for special purpose cooking vessels in India in the pre-independence era; It probably is not a good idea to use this material for cooking;
---సత్తు రూపాయి = a counterfeit rupee coin.


సదనం, sadanaM
-n.
--house; dwelling; residence; hostel; dormitory;


సదరు, sadaru
-adj.
--the said; the above referenced;
---సదురు శ్రీవారు = the said husband.


సదస్సు, sadassu
-n.
--assembly of learned people; meeting; conference; congregation; సభ;


సదస్యులు, sadasyulu
-n. pl.
--attendees; participants in a conference;


సదా, sadA
-adj.
--always;


సదాపనస, sadApanasa
-n.
--breadfruit tree; a starchy fruit tree found in the Pacific islands; [bot.] Artocarpus altilis;


సదాపాకు, sadApAku
-n.
--garden rue; a strong-scented herb with medicinal properties; [bot.] Ruta chalepensis;


సదిశరాసి, sadiSarAsi
-n.
--[math.] vector; a mathematical quantity with a magnitude and direction; % to e2t


సదుపాయం, sadupAyaM
-n.
--convenience; comfort; see also సౌకర్యం;


సద్దు, saddu
-n.
--noise; sound; same as శబ్దం;


సద్యోగం, sadyOgaM
--echo word with ఉద్యోగం;


సద్యోజాత, sadyOjAta
-adj.
--nascent; (ety.) సద్యః + జాతః = అప్పుడే పుట్టిన;


సన్నగిల్లు, sannagillu
-v. i.
--become lean; decrease in size; diminish;


సన్నని, sannani
-adj.
--slender; thin; fine;


సన్నకారు, sannakAru
-adj.
--small scale; small;


సన్నపావాలి, sannapAvAli
-n.
--[bot.] Portulacea meridiana;


సన్నజాజి, sannajAji
-n.
--jasmine; [bot.] Jasmimu ariculatum;


సన్నయేలకి, sannayElaki
-n.
--[bot.] Elettaria cardamomum; ఏలకులు;


సన్నరాష్ట్రం, sannarAshTraM
-n.
--[bot.] Alpinia chinencis;


సనాతనం, sanAtanaM
-n.
--traditional; classical; (ant.) అధునాతనం;


సన్నాయి, sannAyi
-n.
--Indian clarinet;


సన్నాహం, sannAhaM
-n.
--effort; preparation;


సన్న్యాసి, sannyAsi
-n.
--one who gave up attachments to this physical material world;


సన్నికృష్ట, sannikRshTa
-adj.
--proximate; very near;
-- (ant.) విప్రకృష్ట;


సన్నిధానం, sannidhAnaM
-n.
--proximity; presence;


సన్నిధానవర్తి, sannidhAnavarti
-n.
--gatekeeper; lookout; a sentry; a person who controls access to an important person;



సన్నిపాతజ్వరం, sannipAtajvaraM
-n.
--typhoid; (lit.) the coincidence of fever and delirium;


సన్నివేశం, sannivESaM
-n.
--(1) contact; proximity;
--(2) scene;
-- (3) event;


సన్నిహిత, sannihita
-adj.
--close; adjacent; proximate;


సన్నిహితుడు, sannihituDu
-n.
--close friend; a person close by;


సపదాంశం, sapadAMSaM
-n.
--[ling.] allomorph; any of the variant forms of a morpheme;


సపర్య, saparya
-n.
--service; %to e2t


సప్త, sapta
-pref.
--seven; the seventh;


సప్తకం, saptakaM
- n.
-- a group of seven;


సప్తమి, saptami
-n.
--seventh day of the lunar half-month;


సప్తర్షి మండలం, saptarshi maMDalaM

-n.
--The Big Dipper; The Plow; a group of stars in Ursa Major, the Great Bear; (lit.) the region of the seven sages; this is the constellation best known for locating the Polaris in the northern skies; the middle star in the tail of the Bear is a double star, Mizar (Vashista) and Alcor (Arundhati);


సప్త రుషులు, sapta ruShulu
-n.
--(1) The seven stars of the big Dipper; Starting from the tip of the Dipper, the stars are: Alpha Dubhe = Viswamitra or Kratu; Beta Merak = Jamadagni or Pulaha; Gamma Phegda = Bharadwaja or Pulastya; Delta Magrez = Gautama or Angirasa; Epsilon Alioth = Atri; Zeta Mizar = Vasishta; Eta Alkaid = Kashyapa or Marichi; Mizar's companion star is Alcor = Arundhati


సపోటా, sapOTA
-n.
--sapota; sapodilla plum; [bot.] Manilkara achras; Achras sapta; Manilkara zapota; (note) పాల సపోటా, గేదె సపోటా అని రెండు రకాలు ఉన్నాయి;


సబ్జాగింజలు, sabjAgiMjalu
-n.
--seeds of sweet basil; [bot.] Ocimum basilicum;
-- వనతులసి విత్తనాలు;
-- సబ్జాగింజలు నీటిలో నానే సరికి వాటి మీద తెల్లటి గుజ్జు వంటి మ్యూకస్ పొర ఏర్పడుతుంది. నానిన సబ్జా విత్తులు మూత్రకారి (diuretic)గానూ, శృంగారోద్దీపకాలు(aphrodisiac)గానూ, చెమట పట్టించేవి (diaphoretic) గానూ, కడుపులోనుంచి గ్యాస్ ను వెడలించేవి (carminative) గానూ పేరొందాయి. ఈ (తులసి) మొక్క ఆకుల రసం కడుపులో క్రిమిదోషాన్ని నివారిస్తుంది. దీని వేళ్ళు జ్వర హారిణి (febrifuge) గా పనిచేస్తాయి. ఈ వేళ్ళ రసాన్ని పాము విషానికి విరుగుడు (Antidote to Snake - poison) గానూ ఉపయోగిస్తారు.

సబ్జా విత్తులు తీసుకుంటే అవి శరీరంలో అతికాకను తగ్గిస్తాయి. సబ్జా నీళ్ళు తాగిన వెంటనే కళ్ళు చల్లబడతాయి. ఈ విత్తులు గనేరియా (Gonorrhoea) నివారణకు అద్భుతంగా పనిచేస్తాయి. ఒకప్పుడు పశ్చిమ ఆశియా దేశాలలో గనేరియా విపరీతంగా వ్యాపించి అపారమైన జన నష్టం జరిగిందట. ఇక అప్పటి నుంచీ ముస్లిం కుటుంబాలలో సబ్జా విత్తుల వాడకం, వారి ఇళ్ళలో సబ్జా తులసి మొక్కల పెంపకం ఒక తప్పనిసరి విషయంగా అలవాటయిందని అంటారు


సబ్బు, sabbu
-n.
--soap; the material obtained from a reaction between an alkali such as caustic potash or caustic soda and a fatty substance like oil; a soap is different from a detergent;


సబ్బుబిళ్ల, sabbubiLLa
-n.
--a cake of soap;


సబ్బుబుడగ, sabbubuDaga
-n.
--soap bubble;


సబ్బునురుగ, sabbunuruga
-n.
--lather from soap;


సభ, sabha
-n.
--meeting; conference; gathering;


సభ్యత, sabhyata
-n.
--social courtesy; etiquette; norm of behavior in a group;


సభ్యత్వం, sabhyatvaM
-n.
--membership;


సభాపతి, sabhApati
-n. m.
--chairman of a meeting;


సభాసదులు, sabhasadulu
-n. pl.
--attendees; participants in a meeting;


సభాస్థలి, sabhAsthali
-n.
--venue; meeting place; assembly hall;


సభికుడు, sabhikuDu
- n.
-- gambler; a participant in a gambling game;


సభ్యులు, sabhyulu
-n. pl.
--(1) members; (2) attendees; participants in a meeting;


సభ్యోక్తి, sabhyOkti
-n.
--euphemism;a gentle way of saying something unpleasant;


సమంజస, samaMjasa
-adj.
--just; reasonable;


సమంగా, samaMgA
-adv.
--evenly; properly;


సమ, sama
-pref.
--iso; equal;


సమకట్టు, samakaTTu
-v. i.
--(1) prepare; make ready;
--(2) attempt;


సమక్షం, samakshaM
-n.
--presence;


సమకాలీకులు, samakAlIkulu
-n.
--contemporaries; people who lived at the same time;


సమకూర్చు, samakUrcu
-v. i.
--arrange; bring out; provide;


సమగ్ర, samagra,
-adj.
--entire; whole; complete; comprehensive;


సమతలం, samatalaM
-n.
--plane; flat plane; తలం is a surface;


సమతులిత, samatulita
-adj.
--balanced;


సమద్విబాహు త్రిభుజం, samadvibAhu tribhujaM
-n.
--[math.] isosceles triangle;


సమన్వయం, samanvayaM
-n.
--coordination; reconciliation;


సమన్వయ కర్త, samanvaya karta
-ph.
--coordinator


సమపీడనరేఖ, samapIDanarEkha
-n.
--isobar; % e2t


సమబాహు త్రిభుజం, samabAhu tribhujaM
-n.
--[math.] equilateral triangle;


సమభాగి, samabhAgi
-n.
--[chem.] isomer;


సమభావం, samabhAvaM
-n.
--equanimity;


సమయం, samayaM
-n.
--(1) time;
--(2) opportune moment; chance;


సమయసారణి, samayasAraNi
-n.
--timetable;


సమయ స్పూర్తి, samaya spUrti
-n.
--presence of mind; spontaneity;


సమయోచిత, samayOcita
-adj.
--timely; topical;


సమర్ధత, samardhata
-n.
--capability; competance;


సమరూపత, samarUpata
-n.
--isomorphism;


సమవాయం, samavAyaM
-n.
--(1) continuum;
--(2) group; gathering;
---స్థలకాల సమవాయం = space-time continuum.


సమస్త, samasta
-adj.
--all; whole; entire; complete;


సమస్తం, samastaM
-n.
--everything;


సమస్య, samasya
-n.
--problem; challenge; task; enigma;


సమశీతలం, samaSItalaM
-adj.
--temperate;


సమ్మతి, sammati
-n.
--consent; agreement; assent;


సమ్మర్దం, sammardaM
-n.
--crowd; throng; rush of people;


సమాంతర, samAMtara
-adj.
--parallel; సమానాంతర;
---సమాంతర రేఖలు = parallel lines.
---సమాంతర క్రియ = parallel operation.


సమాకరణం, samAkaranaM
-n.
--[math.] processing;


సమాకలనం, samAkalanaM
-n.
--[math.] integration;


సమాఖ్య, samAkhya
-n.
--federation;


సమాచారం, samAcAraM
-n.
--information; news;


సమాజం, samAjaM
-n.
--community; association; congregation; club; society; group of like-minded people;


సమాజశాస్త్రం, samAjaSAstraM
-n.
--sociology;


సమాధానం, samAdhAnaM
-n.
--reply; response; answer;


సమాధానపడు, samAdhAnapaDu
-v. i.
--acquiesce; come to terms;


సమాధి, samAdhi
-n.
--(1) grave; tomb;
--(2) a state of deep meditation; concentration of mind continuously for a period of 12 x 12 x 12 seconds = 28 minutes 48 seconds (according to Yoga Sutra);
--(3) a state of enlightenment of super-consciousness; the union f individual consciousness with cosmic consciousness;


సమానం, samAnaM
-n.
--equal;


సమానత్వం, samAnatvaM
-n.
--equality;


సమానార్థక, samAnArthaka
-adj.
--synonymous;


సమాపక, samApaka
-adj.
--finite;
---సమాపకక్రియ = finite verb.


సమాయత్త, samAyatta
-adj.
--prepared; ready;


సమాలోచన, samAlOcana
-n.
--consultation;


సమావృతం, samAvRtaM
-adj.
--surrounded;


సమావేశం, samAvESaM
-n.
--conference; assembly; congregation; meeting;
---జనాంతిక సమావేశం = closed-door meeting.
---శిఖరాగ్ర సమావేశం = summit meeting.


సమాసం, samAsaM
-n.
--compound phrase; a compound word formed by the combination of two or more nouns or a noun and a verb and whose meaning can be deduced from the meanings of the component words;


సమితి, samiti
-n.
--collection, assembly, set; [math.] a set is a collection of things that share a common property;
---అపరిమిత సమితి = [math.] infinite set.
---ఐక్యరాజ్య సమితి = The United Nations; an assembly of nations.
---తెలుగు కళా సమితి = Telugu Arts Association.
---పరిమిత సమితి = [math.] finite set.


సమిధ, samidha
-n.
--firewood; esp. the twigs used in religious fire rituals;


సమ్మిళిత, sammiLita
-adj.
--mixed; mingled;


సమీకరించు, samIkariMcu
-v. t.
--equate;


సమీకరణం, samIkaraNam
-n.
--equation;
---బీజ సమీకరణం = algebraic equation.
---బౌల్య సమీకరణం = Boolean equation.
---వర్గ సమీకరణం = quadratic equation.


సమీకృత, samIkRta
-adj.
--unified; integrated;


సమీక్ష, samIksha
-n.
--review;


సమీప, samIpa
-adj.
--close; proximate; adjacent;


సమీప బిందువు, samIpa biMduvu
-n.
--perigee; the point that is closest to the focus in an ellipse;


సముచ్చయం, samucchayaM
-n.
--[gram.] the conjunction suffixes that join words, as in ను and యు;


సముద్రం, samudraM
-n.
--sea; (rel.) మహాసముద్రం; అఖాతం;


సముద్రజలం, samudrajalaM
-n.
--sea water;


సముద్రగర్భం, samudragarbhaM
-n.
--(1) sea floor;
--(2) the depths of sea;


సముద్రతీరం, samudratIraM
-n.
--sea shore; beach;


సముద్ర మట్టం, samudra maTTaM
-n.
--sea level;


సముద్ర శైవాలం, samudra SaivAlaM
-n.
--sea weed; % to e2t


సముద్రపు నాచు, samudrapu nAcu
-n.
--kelp; % to e2t


సముద్రపు పాటు, samudrapu pATu
-n.
--ebb;


సముద్రపు పోటు, samudrapu pOtu
-n.
--tide; flow;


సముదాయం, samudAyaM
-n.
--aggregate; collection;


సమూహం, samUhaM
-n.
--group; collection; crowd;


సమృద్ధి, samRddhi
-n.
--abundance; plentiful;


సమ్మె, samme
-n.
--strike; work stoppage;


సమ్మెట, sammeTa
-n.
--sledgehammer;


సమేతంగా, samEtaMgA
-adv.
--accompanied by; with;


సమైక్య, samaikaya
-adj.
--united; concerted;


సయ్యాట, sayyATa
-n.
--sport; amorous play;


సయోధ్య, sayOdhya
-n.
--amity; friendly relationship;


సరం, saraM
-n.
--garland; necklace;
---ముత్యాల సరం = pearl necklace.


సరంజామా, saraMjAmA
-n.
--paraphernalia;


సరంబి, saraMbI
-n.
--(1) ceiling;
--(2) ceiling made out of planks; scafolding;


సరణి, saraNi
-n.
--array; table; tabulation; %to e2t


సరఫరా, sarapharA
-n.
--supply; supplies;


సరఫరా చేయు, sarapharA cEyu
-v. t.
--supply;


సరస, sarasa
-n.
--proximity;


సరస్సు, sarassu
-n.
--lake; (rel.) సరోవరం = big lake;


సరళ, saraLa
-adj.
--straight; linear; (ant.) విరళ = nonlinear; (rel.) ఘాతీయ = exponential;


సరళములు, saraLamulu
-n. pl.
--[gram.] soft consonants; voiceless unaspirated plosives; ‘గ, జ, డ, ద, బ’ లు;


సరళ రేఖ, saraLa rEkha
-n.
--straight line;


సరళి, saraLi
-n.
--trend; course; style;


సరళీకరణ, saraLIkaraNa
-n.
--simplification; streamlining;


సరస్వతి ఆకు, sarasvati Aku
-n.
--Indian pennywort; [bot.] Centella asiatica; బ్రహ్మమండూకి;


సరస్సు, sarassu
-n.
--lake; pond; lagoon;


సర్గం, sargaM
-n.
--chapter; section; canto (of a book);


సర్జం, sarjaM
-n.
--resin;


సర్జరసం, sarjarasaM
-n.
--resin; the exudation of Sal tree; also సజ్జరసం, (note) this is not the juice of spiked millet as the alternate spelling suggests;


సర్పం, sarpaM
-n.
--serpent; snake; asp;


సర్పంచ్, sarpaMc
-n.
--chairman of a village council or Panchayat;


సర్పగంధి, sarpagaMdhi
-n.
--Indian snakeroot; [bot.] Rauvolfia serpentina;


సర్వం, sarvaM
-adj.
--all;
---సర్వహక్కులు = all rights.


సర్వ, sarva
-n.
--everything; all;


సర్వజనీన, sarvajanIna
-adj.
--universal; all including; "all-hands";
---సర్వజనీన సమావేశం = all-hands meeting.


సర్వత్రా, sarvatra
-adv.
--everywhere;


సర్వతోముఖ, sarvatOmukha
-adj.
--all-round;


సర్వదా, sarvadA
-adv.
--always;


సర్వనామం, sarvanAmaM
-n.
--[gram.] pronoun; (ety.) name that applies to all;


సర్వపక్ష సమావేశం, sarvapaksha samAvESaM
-ph.
--all-party conference;


సర్వప్రకారేణి. sarvaprakArENi
- adv.
-- by all means; at any rate;


సర్వభక్షకి, sarvabhakshaki
-n.
--omnivore; an animal that eats any food;


సర్వ సభ్య సమావేశం, sarva sabhya samAvESaM
-ph.
--general body meeting;


సర్వసమానం, sarvasamAnaM
-n.
--identical; (lit.) equal in all respects;


సర్వసామాన్యంగా, sarvasAmAnyaMgA
-adv.
--generally; in general;


సరాగం, sa-rA-gaM
-n.
--friendly talk; banter;


సరాసరి, sarAsari
-adv.
--straight; directly;


సరాసరి, sarAsari
-n.
--average; mean;


సర్కారు, sarkAru
-n.
--government;


సర్కార్లు, sarkArlu
-n. pl.
--short for సర్కారు జిల్లాలు; the central and northern coastal districts of the Telugu speaking parts of India;


సర్వాత్మనా. sarvAtmanA
- adv.
-- by all means; at any rate;


సరి, sari
-adj.
--(1) even;
--(2) reasonable;
-n.
--(1) equal;
--(2) OK;
--(3) enough; complete; over;


సరికొత్త, sarikotta
-adj.
--brand new;


సరిగమలు, sarigamalu
-n. pl.
--the musical notes of Indian music; the same notes are called do, re, mi; fa, sa, la, ti in western music; It does not matter what you call these notes in your language but their frequencies should be approximately the same; In the Western notation these notes correspond to the white keys C, D, E, F, G, A, B on a piano keyboard; In Western music C corresponds to an exact frequency of a soundwave whereas in Indian music the corresponding musical note స covers a small band of frequencies


సరిగ్గా, sariggA
-adv.
--properly; completely;


సరిచూచు, saricUcu
-v. t.
--verify; check;


సరిచేయు, saricEyu
-v. t.
--adjust; set right; correct;


సరిపడా, saripaDA
-adj.
--enough; in sufficient quantity;


సరిసంఖ్య, sarisaMkhya
-n.
--even number; (ant.) బేసిసంఖ్య,


సరిసమంగా, sarisamaMgA
-adv.
--in exactly equal portions; on a par;


సరిపెట్టు, saripeTTu
-v. t.
--equalize; adjust;


సరిపోల్చు, saripOlcu
-v. t.
--compare;


సరిహద్దు, sarihaddu
-n.
--boundary; border; edge;


సర్పిలం, sarpilaM
-n.
--spiral;


సర్పిలాకృతి, sarpilAkRti
-n.
--spiral shaped;


సరీసృపం, sarIsRpaM
-n.
--reptile; snake;


సర్వీసు, sarvIsu
-n.
--lubricating jelly;


సరుకు, saruku
-n.
--merchandise; stock; material;
---చెత్త సరుకు = shoddy merchandise.


సరుగుడు చెట్టు, saruguDu ceTTu
-n.
--beefwood tree; casuarina tree; [bot.] Casuarina equisetifolia; also చవుకు చెట్టు, ఈల;


సర్దుబాటు, sardubATu
-n.
--adjustment;


సరే, sarE
-minor sentence.
--O. K. ; alright;


సరేసరి, sarEsari
-particle.
--not to mention; let alone; apart from;


సరోవరం, sarOvaraM
-n.
--big lake;


సర్వోత్తమం, sarvOttamaM
-n.
--the very best; optimum;


సలసల, salasala
-adj.
--onomatopoeia the sound of boiling water;


సలక్షణంగా, salakshaNaMgA
-adv.
--correctly; in a proper manner;


సలహా, salahA
-n.
--advice; counsel;


సల్లాపం, sallApaM
-n.
--conversation;


సలిలం, salilaM
-n.
--water;


సలుగు, salugu
-n.
--(1) pig; piglet; baby pig;
--(2) porcupine;


సవతి, savati
-n.
--co-wife;


సవతి తల్లి, savati talli
-n.
--step-mother;


సవతు, savatu %e2t
-n.
--equivalent;


సవరణ, savaraNa
-n.
--adjustment; revision; modification; alteration;


సవరం, savaraM
-n.
--natural or artificial hairpiece used in conjunction with real hair to make it longer or bulkier; a wig; a hairpiece;


సవర్ణం, savarNaM
-n.
--[ling.] allophone; variant form of a phoneme;
---అ, ఆ లు, ఇ, ఈ లు, ఉ, ఊ లు సవర్ణములు;


సవరించు, savriMcu
-v. t.
--adjust; arrange;


సవరింత, savariMta
-n.
--adjustment; arrangement;


సవ్యం, savyaM
-adj.
--proper; correct; the right way; clockwise direction;
---సవ్యంగా మొదలయిన పని సగం అయినట్లే = a job well begun is half done.


సవా, savA
-adj.
--one-and-a-quarter;


సవానా, savAnA
-n.
--savanna; treeless plain in tropical and subtropical regions;


సవాయి, savAyi
-n.
--syphillis; a venereal disease;


సవాలక్ష, savAlaksha
-n.
--[idiom.] many; innumerable; umpteen; (lit.) one-and-a-quarter lakhs;


సవాలు, savAlu
-n.
--challenge;


సవాలుచేయు, savAlucEyu
-v. t.
--challenge;


సవాళ్లు, savALlu
-n. pl.
--challenges;


సవాసేరు, savAsEru
-n.
--a weight measure equal to 5 పలములు, used until metric system was introduced; 4 సవాసేర్లు = 4 ఏబులంలు = 1 వీశ; (ety.) one and a quarter
sers = 10 పలములు;


సవినయంగా, savinayaMgA
-adv.
--with humility; obediently; humbly; modestly;


సస్యశ్యామలం, sasyasyAmalaM
-n.
--evergreen;


ససేమిరా, sasEmirA
-adv.
--by no means; on no account;


సహకరించు, sahakariMcu
-v. t.
--cooperate;


సహకారం, sahakAraM
-n.
--cooperation; assistance;


సహకార, sahakAra
-adj.
--cooperative;
---సహకార పరపతి సంఘం = cooperative credit society.
---సహకార సంఘం = cooperative society.
---సహకార సేద్యం = cooperative farming.


సహచర్యం, sahacaryaM
-n.
--companionship;


సహచరుడు, sahacaruDu
-n. m.
--(1) friend; colleague;
--(2) husband; (lit.) one who moves along with you; (rel.) అనుచరుడు, is follower;


సహచారిణి, sahacariNi
-n. f.
--(1) female friend; colleague;
--(2) wife;


సహజంగా, sahajaMgA
-adv.
--naturally; normally;


సహజ, sahaja
-adj.
--natural; innate;


సహజ భాషా ప్రకర్మ, sahaja bhAShA prakarma
-ph.
--[comp.] natural language processing;


సహజ వనరులు, sahaja vanarulu
-n. pl.
--natural resources;


సహజ సంఖ్య, sahaja saMkhya
-n.
--natural number; (note.) Integers, such as 1, 2, 3, 4, …, are called natural numbers. These are also called positive whole numbers, or ధన పూర్ణాంకాలు;


సహజ సామర్థ్యం, sahaja sAmarthyaM
-n.
--aptitude;


సహజాత, sahajAta
-adj.
--[ling.] cognate;


సహనం, sahanaM
-n.
--patience;


సహస్రం, sahasraM
- n.
-- (1) one thousand; (2)infinitely many;


సహాధ్యాయుడు, sahAdhyAyuDu
- n.
-- fellow student; a fellow disciple who studied at the same teacher at the same time;
-- see also సతీర్థ్యుడు


స్క, స్త, స్మ, స్య, ....


స్తంభం, staMbhaM
-n.
--pillar; post; (rel.) రాట;


స్తంభించు, staMbhiMcu
-v. i.
--to be brought to a halt; to be stopped; to be paralyzed; to be brought to a state of inaction;


స్తంభ, staMbha
-adj.
--stationary; unmoving; steady;


స్తనం, stanaM
-n.
--breast;


స్తన్యం, stanyaM
-n.
--breast milk;


స్తన్యదం, stanyadaM
-n.
--mammal;


స్తపతి, stapati
-n.
--(1) architect;
--(2) a temple architect;


స్తబ్దత, stabdata
-n.
--inactivity; immobility; inertia;


స్తరం, staraM
-n.
--layer; stratum;


స్తరిత, starita
-adj.
--stratified;


స్తవం, stavaM
-n.
--praise;
---స్తవంగా కాదు, వాస్తవంగా = not in praise, but in reality.
---స్తవనీయం = praiseworthy


స్థలం, stalaM
-n.
--place; site;


స్థలాకృతి, sthalAkRti
-n.
--topography;


స్థలాభావం, sthalAbhAvaM
-n.
--lack of space;


స్పందన, spaMdana
-n.
--(1) vibration; throbbing;
--(2) excitation;
--(3) quivering; fluttering;
--(4) reaction; (ant.) ప్రతిస్పందన;


స్పర్ధ, spardha
-n.
--(1) competition; rivalry;
--(2) tension;
---మనస్పర్ధలు = mental tensions caused by differences of opinion.


స్పర్ధి, spardhi
-n.
--competitor; rival;


స్పర్శ, sparSa
-n.
--touch;


స్పర్శజ్ఞానం, sparSaj~nAnaM
-n.
--sense of touch;


స్పర్శరేఖ, sparSarEkha
-n.
--tangent;


స్పర్శవేది, sparSavEdi
-n.
--philosopher’s stone; a stone believed to have the power to convert base metals to gold upon touching; touch-stone;

 
స్పర్శశృంగం, sparSaSRuMgaM
 -n.
 -- [zool.] antenna;
 
 
స్పష్టం, spashTaM
-n.
--clear; clarified; obvious;


స్పష్టత, spashTata
-n.
--clarity;


స్పృహ, spRuha
-n.
--awareness, consciousness;


స్ఫటికం, sphaTikaM
-n.
--crystal;


స్ఫటికార్థం, sphaTikArthaM
-n.
--[chem.] crystalloid; a crystal-like substance;


స్ఫటికీకరణం, sphaTikikaraNaM
-n.
--crystallization;


స్మృతి, smRti
-n.
--memory; recall;


స్మరణశుభగత్వ , smaraNaSubhagatva
-adj.
--suitability for memorization;


స్మరణశుభగత్వం, smaraNaSubhagatvaM
-n.
--one that is suitable for memorization;


స్వంత, svaMta
-adj.
--private; personal;


స్వ, sva
-pref.
--self;


స్వకపోలకల్పిత, svakapOlakalpita
-adj.
--one’s own creation; original idea; not borrowed; (lit.) created in one’s own cheek;


స్వగతం, svagataM
-n.
--(drama) soliloquy; monologue; aside; (lit.) reminiscing one’s own past;


స్వచాలిత, svacAlita %e2t
-adj.
--automatic;


స్వచ్ఛంద, svacchaMda
-adj.
--(1) free; independent;
--(2) voluntary;


స్వచ్ఛ, svaccha
-adj.
--pure;


స్వజాతి సంపర్కం, svajAti saMparkaM
-n.
--in-breeding; self-pollination;


స్వతంత్రం, svataMtraM
-adj.
--independent; free; not subject to any other's will; ability to make one’s own decisions;
-- see also స్వాతంత్ర్యము;
- n.
independence; freedom;


స్వతంత్ర, svataMtra
-adj.
--under one’s own control; self-restrained; independent; (ant.) పరతంత్ర;


స్వతస్సిద్ధంగా, svatassidhaMgA
-adv.
--naturally; inherently;


స్వతహాగా, svatahAgA
-adv.
--by nature;


స్వపరాగ సంపర్కం, svaparAga saMparkaM
-n.
--self-pollination;


స్వభావం, svabhAvaM
-n.
--nature; inherent property; characteristic; character;


స్వయం, svayaM
-pref.
--self;


స్వయంకృత, svayaMkRta
-adj.
--self-caused; self-inflicted;


స్వయంకృత అపరాధం, svayaMkRta aparAdhaM
-ph.
--one’s own mistake; self-inflicted crime;


స్వయంసంపూర్ణత, svayaMsaMpUrNata
-n.
--self-sufficiency;


స్వరం, svaraM
-n.
--(1) musical note;
--(2) a specific frequency at which a sound wave vibrates;
--(3) the symbols representing notes in Indian classical music; sa, ri, ga, ma, pa, da, ni, sa
--(4) vowel;
--(5) [rel] రాగం = a group of notes; Typically, the group may contain 5, 6 or 7 notes; only those combinations that are pleasing to the ear constitute a రాగం; for example, the note 'sa' must appear in all ragas; the notes 'ma', and 'pa' both cannot me omitted at the same time;


స్వరకల్పన, svarakalpana
-v. t.
--creating a musical score; composing a musical score;


స్వరభక్తి, svarabhakti
-n.
--anaptyxis; insertion of a short vowel between consonants for ease of pronounciation;


స్వర్ణయుగం, svarNa yugaM
-n.
--golden age; halcyon age;


స్వరాజ్యం, svarAjyaM
-n.
--self rule; independent government as opposed to colonial rule;


స్వరూపం,
-n.
--shape; natural shape;


స్వరూపుడు, svarUpuDu
-suff.
--a male with a certain shape indicated by the preceding root;


స్వరూపిణి, svarUpiNi
-suff.
--a female with a certain shape indicated by the preceding root;


స్వస్థత, svasthata
-n.
--recovery; cure; good health;


స్వస్థలం, svasthalaM
-n.
--home town; native place;


సాం - sAM; సా, sA; సిం - siM, సి - si; .....


సాంకర్యం, sAMkaryaM
-n.
--hybridization;


సాంకేతిక, sAMkEtika
-adj.
--technical;


సాంకేతిక విద్య, sAMkEtika vidya
-ph.
--technical education;


సాంకేతిక నిపుణుడు, sAMkEtika nipuNuDu
-ph. m.
--technical expert;


సాంకేతిక నైపుణ్యత, sAMkEtika naipuNyata
-ph.
--technical expertise;


సాంఖ్య,
-adj.
--statistical; related to numbers;


సాంఖ్యక్రమం, sAMkhyakramaM
-n.
--[chem.] empirical formula;


సాంఖ్యీకృత, sAMkyIkRuta %e2t
-adj.
--digitized;


సాంగత్యం, sAMgatyaM
-n.
--(1) association; company;
--(2) intercourse;


సాంగోపాంగంగా, sAMgOpAMgaMgA
-adj.
--thoroughly; from the beginning to end;


సాంఘిక, sAMghika
-adj.
--social; societal;


సాంతం, sAMtaM
- adv.
-- till the end; completely;


సాంద్రత, sAMdrata
-n.
--density;


సాంద్రము, sAMdramu
-adj.
--dense; thick;


సాంద్రీకృత, sAMdrIkRta
-adj.
--concentrated; condensed;


సాంబారు, sAMbAru
-n.
--a spiced lentil soup with vegetables;


సాంబ్రాణి, sAMbrANi
-n.
--myrrh; benzoin; resin benzoin; Gum Benzamin; Indian frankincense; the fragrant gum from a variety of trees; [bot.] Boswellia serrata; Boswellia glabra; పరంగి సాంబ్రాణి; (rel.) Styrax benzoin; Shorea robusta; (rel.) గుగ్గిలం;


సాంబ్రాణి ఆకు, sAMbrAni Aku
-n.
--Thyme-leafed gratiola; a medicinal herb that is different from సాంబ్రాణి, [bot.] Bacopa monnieri of the Scorophulariaceae family;


సాంబ్రాణి చెట్టు, sAMbrANi ceTTu
-n.
--sal tree; [bot.] Shorea robusta, (of Dipterocarpaceae family); same as సాలవృక్షం, సర్జకం, the resin obtained from the sap of this tree is called సాంబ్రాణి;


సాకల్యంగా, sAkalyaMgA
-adv.
--completely; comprehensively; fully;


సాకార, sAkAra
-adj.
--shaped; with a shape; with a form; formed.


సాక్షాత్కారం, sAkhAtkAraM
-n.
--manifestation right in front of the eyes;


సాక్షి, sAkshi
-n.
--witness; (ety.) స + అక్షి = ప్రత్యక్షంగా చూచిన వ్యక్తి;


సాకీను, sAkInu
-n.
--inhabitant; resident;


సాకు, sAku
-n.
--excuse; pretext;
-v. t.
--bring up; raise; foster; nourish;


సాగదీయు, sAgadIyu
-v. t.
--stretch; elongate; draw;


సాగనంపు, sAganaMpu
-v. i.
--give sendoff;


సాగరం, sAgaraM
-n.
--(1) ocean; sea;
--(2) one followed by 29 zeros in the traditional Indian system of counting;


సాగర శాస్త్రం, sAgara SAstraM
-n.
--oceanography;


సాగర సంగమం, sAgara saMgamaM
-n.
--mouth of a river; place where a river joins the sea;


సాగు, sAgu
-n.
--cultivation; tillage;
---చుక్కల సాగు = drip irrigation.
-v. i.
--(1) stretch; elongate;
--(2) continue;


సాటా, sATA %e2t
-n.
--barter; traders exchanging goods with no money as a medium of transaction;


సాటి, sATi
-adj.
--equal; similar; parallel;
-n.
--equal; peer; match;


సాటిది, sAtidi
-n. f.
--equal; peer;


సాటిలేని, sAtilEni
-n.
--matchless; peerless;


సాటివాడు, sAtivADu
-n. m.
--equal; peer;


సాదరంగా, sAdaraMgA
-adv.
--respectfully;


సాదర, sAdara
-adj.
--(1) respectful; (2) miscellaneous;
--- సాదర ఖర్చులు = miscellaneous expenses;


సాదా, sAdA
-adj.
--plain; blank; unadorned; unspiced; ordinary; clear; uncorbonated;


సాదృశం, sAdRusaM
-n.
--analogy;


సాధకం, sAdhakaM
-n.
--practice; esp. the practice of music lessons;


సాధకబాధకాలు, sAdhakabAdhakAlu
-n. pl.
--problems and pitfalls inherent in any activity; trials and tribulations; practical problems; implementation problems;


సాధనం, sAdhanaM
-n.
--device; appliance;


సాధన, sAdhana
-n.
--practice;


సాధనసంపత్తి, sAdhanasaMpatti
-n.
--facilities and resources;


సాధనసామగ్రి, sAdhanasAmagri
-n.
--equipment required to do something;


సాధ్య, sAdhya
-adj.
--derived;
---సాధ్య బిందువు = [gram] derived pause during a grammatical operation.


సాధారణ, sAdhAraNa
-adj.
--general; ordinary; nothing special;


సాధించు, sAdhiMcu
-v. t.
--(1) solve; accomplish;
--(2) nag;


సాధికార, sAdhikAra
-adj.
--authoritative; with authority;


సాధు, sAdhu
-adj.
--tame; domestic;
---సాధు జంతువు = tame animal; gentle animal.


సాధువు, sAdhuvu
-n.
--(1) holy person;
--(2) gentle person;


సాధ్వి, sAdhvi
-n. f.
--gentle woman;


సాన, sAna
-n.
--whetstone;


సానపట్టు, sAnapaTTu
-v. t.
--polish; sharpen; grind;


సాని, sAni
-n. f.
--(1) lady; wife of the master,
--(2) mistress; prostitute;
--(3) head woman;
---దొరసాని = wife of the boss.
---మంత్రసాని = midwife.
---సానా? సంసారా? = is she a prostitute or a family person?


సాన్నిధ్యం, sAnnidhyaM
-n.
--proximity; vicinity; proximity;


సానుకూలం, sAnukUlaM
-n.
--favorable circumstance; favorable result;


సానుభూతి, sAnubhUti
-n.
--sympathy; condolence; pity;


సాపత్యం, sApatyaM %e2t
-n.
--similarity; likeness;


సాపు, sApu
-adj.
--fair; not rough; not in a draft form; (ant.) చిత్తు;
---సాపు ప్రతి = fair copy;


సాపేక్షం, sApEksha
-n.
--relativity;


సాపేక్ష, sApEksha
-adj.
--relative; relativistic;


సాపేక్ష విలాసం, sApEksha vilAsaM
-n.
--[comp.] relative address;


సాపేక్ష సిద్ధాంతం, sApEksha siddhAMtaM
-n.
--theory of relativity;
---సార్వత్రిక సాపేక్ష సిద్ధాంతం = general theory of relativity.
---విశిష్ట సాపేక్ష సిద్ధాంతం = special theory of relativity.


సాపేక్ష సమాధి, sApEksha samAdhi
-n.
--[astron.] relativistic collapse;


సాఫీగా, sAphIgA
-adv.
--smoothly;


సామంతుడు, sAmaMtuDu
-n. m.
--(1) feudatory prince;
--(2) wealthy person;


సామ్యం, sAmyaM
-n.
--equality; analogy;


సామగ్రి, sAmagri
-n.
--supplies; material; merchandise;


సామరస్యం, sAmarasyaM
-n.
--amicability; friendship;


సమాశ్రయం, samASrayaM
-n.
--alliance;


సామర్థ్యం, sAmarthyaM
-n.
--capability; ability; strength;


సామాజికం, sAmAjikaM
-n.
--social; societal;


సామాజిక, sAmAjika
-adj.
--social; societal;


సామాన్యం, sAmAnya
-adj.
--common; usual; routine; normal; general; simple;


సామాన్య, sAmAnyaM
-n.
--common; usual; routine;


సామాను, sAmAnu
-n.
--(1) baggage; luggage;
--(2) merchandise;


సామాన్యుడు, sAmAnyuDu
-n. m.
--common man; ordinary person; average person;


సామ్రాణి, sAmrANi
-n.
--a breed of horse imported from Samarkand;


సామీప్యం, sAmIpyaM
-n.
--proximity;


సాముదాయక, sAmudAyaka
-adj.
--communal.


సాముద్రికం, sAmudrikaM %e2t
-n.
--symbology; the interpretations of the “impressions” or imprints and body marks (birthmarks, body and facial features such as shapes of fingers, twirls and whorls on finger tips, etc.);
---హస్తసాముద్రికం = palmistry; the art of reading palm prints as a method of fortune-telling.


సాముద్రిక, sAmudrika
-adj.
--related to sea or ocean; సముద్రపు;


సామూహిక, sAmUhika
-adj.
--collective;


సామెత, sAmeta
-n.
--proverb; adage; saying;


సాయంత్రం, sAyaMtraM
-n.
--evening; strictly, from 4.00 P.M. to 7.00 P.M.


సాయకం, sAyakaM
-n.
--arrow; % to e2t


సాయన సంవత్సరం, sAyana saMvatsaraM
-n.
--tropical year; (def.) time taken by the Sun to travel from one equinox to the same equinox. This is approximately 365.242 days;


సాయుధులు, sAyudhulu
-n.
--armed people;


సారం, sAraM
-n.
--essence; gist;


సారటు, sAraTu
-n.
--a buggy drawn by two horses; గుర్రబ్బగ్గీ;


సారణి, sAraNi
-n.
--(1) channel;
--(2) table; tabulation; tableau; arrangement as an array;


సారథ్యం, sArathyaM
-n.
--guidance; leadership;


సారథి, sArathi
-n.
--driver; commander;


సారవంత, sAravaMta
-adj.
--fertile; fruitful;


సారస్వతం, sArasvataM
-n.
--literature;


సారస్వత, sArasvata
-adj.
--literary;


సార్ధం, sArdhaM
-n.
--caravan;


సార్ధకం, sArdhakaM
-n.
--allomorph; with the same meaning;


సార్థక, sArthaka
-adj.
--fruitful; appropriate; significant;
---సార్థక నామం = appropriate name.


సార్థకత, సార్థక్యం, sArthakata, sArthakyaM
-n.
--fruitfulness; worth; significance; utility;


సార్వకాలిక నియమం, sArvakAlika niyamaM %e2t
-n.
--universal law;


సార్వజనిక, sArvajanika %e2t
-adj.
--universal; cosmopolitan;


సార్వభౌమత్వం, sArvabhaumatvaM
-n.
--sovereignty;


సార్వభౌముడు, sArvabhaumuDu
-n. m.
--sovereign;


సారాంశం, sArAMSaM
-n.
--essence; purport; summary; brief;


సారా, sArA
-n.
--wine;
---ద్రాక్ష సారా = grape wine.


సారించు, sAriMcu
-v. t.
--extend; stretch; spread;
---దృష్టి సారించు = cast a glance.
---ఊహని సారించు = extend the imagination.
---విల్లుని సారించు = string a bow.


సారువా, sAruvA
-n.
-- the main paddy crop, grown in the southwest monsoon season; (rel.) దాళవా;


సారూప్యం, sArUpyaM
-n.
--resemblance; analogy;


సారూప్య, sArUpya
-adj.
--similar; analogous; (rel.) సర్వసమాన;


సాలంకృత, sAlaMkRta
-adj.
--decorated; decked; with decorations; with ornaments;
---సాలంకృత కన్యాదానం = giving away the bride fully decked with jewelry.


సాల, sAla
-n.
--(1) sal; a timber tree;


సాలగ్రామం, sAlagrAmaM
-n.
--ammonite; a fossilized shellfish; one of the symbols of Vishnu;


సాలచెట్టు, sAlavRkshaM
-n.
--[bot.] Shorea robusta", (belonging to the Dipterocarpaceae family;
--- సర్జకము; ఈ చెట్టు నుండి కారే రసం గడ్డకట్టినప్పుడు సాంబ్రాణి అవుతుంది; కాని అదేమిటో దీనిని గుగ్గిలం చెట్టు అని అంటారు; గుగ్గుల్‍ చెట్టు (Caommiphora mukul" of Burseraceae family)నుండు స్రవించే జిగురు వంటి పదార్థం గుగ్గిలం;


సాలభంజిక, sAlabhaMjika
-n.
--doll; puppet; a statue carved on a pillar or wall;


సాలమేండరు, sAlamEMDaru
-n.
--salamander; a small lizard-like amphibian;


సాలామిశ్రి, sAlAmiSri
- n,
-- Salep; an orchid; [bot.] Orchis mascula;


సాలీడు, sAlIDu
-n.
--spider;


సాలీనా, sAlInA
-adv.
--per year; yearly;


సాలు, sAlu
-n.
--year;
-v. i.
--match; match wits with; pair up;
---సాల గలగడం = to be able to match up.


సాలు ఒక్కంటికి, sAlu okkaMtiki
-ph.
--per year;


సాలుసరి, sAlusari
-adv.
--yearly; per year;


సాలెపురుగు, sAlepurugu
-n.
--spider;


సాలోచనగా, sAlOcanagA
-adv.
--thoughtfully; giving due thought to;


సావకాశం, sAvakAsaM
-n.
--leisure; at ease;


సావధానంగా, sAvadhaAnaMgA
-adv.
--attentively; carefully; patiently;


సాహసం, sAhaSaM
-n.
--(1) boldness; courage; daring;
--(2) temerity; rashness;


సాహసోపేతంగా, sAhasOpEtaMgA
-adv.
--boldly; daringly;


సాహిత్యం, sAhityaM
-n.
--(1) literature;
--(2) lyric in a musical composition;


స్ఖాలిత్యం, skhAlityaM
-n.
--error; mistake; a slip; (lit.) something that spilled over unintentionally; a bug in a computer program;

%స్థా - sthA, - స్నా - snA, స్వా - svA


స్థాణువు, sthANuvu
-n.
--immobile object; tree trunk with no branches; used to describe a person who was stunned or found speechless;


స్థానం, sthAnaM
-n.
--position; location;


స్థానబలం, sthAnabalaM
-n.
--(1) strength derived from postion
--(2) [math.] in a positional number system, the value of a position as opposed to the inherent value of a digit;


స్థానభ్రంశం, sthAnabhraMSaM
-n.
--dislocation; displacement;


స్థానాంతరీకరణం, sthAnAmtarIkaraNaM %e2t
-n.
--translocation;


స్థానికం, sthAnikaM
-n.
--local;


స్థానిక, sthAnika
-adj.
--local;


స్థాపత్యం, sthApatyaM
-n.
--architecture;


స్థాపకుడు, sthApakuDu
-n.
--founder;


స్థాలి, sthAli
-n.
--cooking vessel; pot;


స్థావరం, sthAvaraM
-n.
--(1) settlement; station;
--(2) military base;


స్థాయి, sthAyi
-n.
--stage; status;


స్నాతకం, snAtakaM %e2t
-n.
--(1) inauguration;
--(2) commencement; graduation from school and commencement of wordly life;
--(3) (lit.) ceremonial bath taken by a bachelor after the completion of his education; an event in a wedding celebration commemorating the end of bachelorhood;


స్నాతకోత్తర, snAtakOttara
-adj.
--post-graduate;


స్నాతకోత్సవం, snAtakOtsavaM
-n.
--commencement exercises; graduation ceremonies; convocation;


స్నానం, snAnaM
-n.
--bath; shower;


స్నానపు తొట్టి, snAnapu toTTi
-n.
--bath tub; bath;


స్నాయువు, snAyuvu
-n.
--sinew; tendon;


స్మారకం, smArakaM
-n.
--consciousness;
---స్మారకం తప్పు = become unconscious.


స్మార్తం, smArtaM
- n.
--Hindu canonical ritual procedures prescribed in the scriptures;
-- see also ఔద్గాత్రం;


స్వాంతన, svAMtana
-n.
--peace; quiet;


స్వాగతం, svAgataM
-n.
--welcome;


స్వాతంత్ర్యము, svAtaMtryamu
n.
independence; freedom; free-will; liberty;
-- (ant.) (వ్యతి.) పారతంత్ర్యము;
-- see also స్వతంత్రము
-- (note) there is a dispute about the difference in meaning between స్వాతంత్ర్యము and స్వతంత్రము;


స్వాతి, svAti
-n.
--(1) Pi Hydrae; Arcturus; Yoga tara of the 15th lunar mansion; located in the constellation Scorpio (or Libra);
--(2) The 15th of the 27 star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar;
--(3) the brightest star in the constellation Bootes; the Herdsman (Bhutap); this is about 37 light years from us;


స్వాధికార, svAdhikAra
-adj.
--autonomous;


స్వాధీనం చేసుకొను, svAdhInaM cEsukonu
-v. i.
--appropriate; to take one under one’s control;


స్వాధీన పరచు, svAdhIna paracu
-v. t.
--handover;


స్వామి, svAmi
-n. m.
--(1) swami; a religious holy man;
--(2) master; head of a household;


స్వామికార్యంతో పాటు స్వకార్యం కొంత, svAmi kAryaMtO pATu svakAryaM koMta;
- ph.
-- getting some personal work done while on official business; dual-purpose activity;


స్వామిని, svAmini
-n. f.
--lady of the house; wife of the master;


స్వావలంబన, svAvalaMbana
- n.
-- self-reliance;


%సిం - siM, సి - si, సీ - sI


సింగారించు, siMgAriMcu
-v. t.
--decorate; to do makeup;


సింగినాదం, siMginAdaM
-n.
--(1) (lit.) sound of an instrument made from the horn of a deer;
--(2) useless stuff; trivial stuff;


సిందూరం, siMdUraM
-n.
--red lead; vermillion; minium; triplumbic oxide; Pb3O4;


సింధుశాఖ, siMdhuSAkha
-n.
--gulf; (lit.) branch of the sea;


సింహం, siMham
-n.
--(1) lion;
--(2) [astron.] Leo, the constellation; one of the twelve signs of the Zodiac, సింహరాసి;


సింహదంష్ట్రిక, siMhadaMstrika
-n.
--dandelion; [bot.] Taraxacum officinalis; this weed, and its small yellow flower, are commonly found in the United States; the Telugu word was coined by Prof. Kota. S.R. Sarma;


సింహద్వారం, siMhadvAraM
-n.
--main entrance; front entrance; (ant.) పాణిద్వారం;


సింహభాగం, siMhabhAgaM
-n.
--lion’s share; a major share; first cut;


సింహావలోకనం, siMhAvalOkanaM
-n.
--retrospection; (lit.) a lion’s view;


సింహాసనం, siMhAsanaM
-n.
--throne; (lit.) a lion’s seat;


సిక్తము, siktamu
-adj.
--splashed; sprinkles; splattered; wetted; soaked;


సికా, sikA %e2t
-n.
--official seal; an imprint made to make a document official;


సిగ, siga
-n.
--hair in a bun; hairdo; coif; coiffure;


సిగరెట్, sigareT
-n.
--cigarette; (rel.) చుట్ట; బీడీ;


సిగ్గరి, siggari
-n.
--a shy person;


సిగ్గు, siggu
-adj.
--coy; shy; bashful;


సిగ్గు, siggu
-n.
--(1) coyness; shyness; bashfulness;
--(2) embarrassment; disgrace;


సిగ్గుమాలిన, siggumAlina
-adj.
--shameless;


సితపక్షం, sitapakskaM
-n.
--waxing half of a fortnight;


సిత్నాట కూర, sitnATa kUra
- n.
-- [bot.] Melochia corchorifolia;


సిద్ధం, siddhaM
-adj.
--ready; prepared;


సిద్ధబీజం, siddhabIjaM
-n.
--spore;


సిద్ధాంతం, siddhAMtaM
-n.
--(1) theorem; an established truth;
--(2) theory; a hypothesis;
--(3) doctrine; an edict; (rel.) ఉపసిద్ధాంతం; అభిమతం
---అభిమతం అంటే థియరీ అని, సిద్ధాంతం అంటే థీరం అనీ ఒక వివరణ ఉంది.


సిద్ధాంతి, siddhAMti
-n.
--learned person;


సిద్ధాంతీకరించు, siddhAMtIkariMcu
-v. i.
--theorize; to develop a theory;


సిద్ధి, siddhi
-n.
--accomplishment; attainment;


సినిమా, sinimA
-n.
--cinema; movie; motion picture; film; flick;


సినీవాలి, sinIvAli,
-n.
--the first day after a new moon day on which the crescent moon can be seen;


సిపాయి, sipAyi
-n.
--soldier; sentinel;


సిఫార్సు, siphArsu
-n.
--recommendation;


సిబ్బంది, sibbaMdi
-n.
--crew, staff;


సిబ్బి, sibbi
-n.
--(1) pot cover;
--(2) scale of a balance; (ety.) the pan of a balance into which Emperor Sibi of mythology entered to weigh his body;


సిర, sira
-n.
--(1) vein; a blood vessel that carries blood toward the heart;
--(2) vein of a leaf; ఈనె;


సిరకా, sirakA
-n.
--vinegar; CH3COOH; పులిసిన సారా;


సిరా, sirA
-n.
--ink;



సిరామరక, sirAmaraka
-n.
--inkblot;


సిల్లకాయ, sillakAya
-n.
--[bot.] Strychonos potatorum; extract from fruits of this tree is used by Chenchu tribes to stun fish in spear fishing.


సిలాజిత్తు, silAjittu
-n.
--(1) bitumen; red chalk;
--(2) [bot.] Ophelia eleganis; Ophelia multiflora;
--(3) an ingredient in Ayurvedic medicines, the exact identity of which is not certain;


సిలువ, siluva
-n.
--Cross; a Christian symbol;


సిల్కు, silku
-n.
--silk; పట్టు;


సిలోన్‍ బచ్చలి, silOn^ baccali
-n.
-- [bot.] Talinum triangulare Willd.


సివం, si-vaM
-n.
--a condition when a body is posessed by a devine force;


సివంగి, sivaMgi
-n. f.
--lioness;


సివారు, sivAru
-n.
--suburb; a satellite town at the outskirts of a town;


సివిటి పిల్లి, siviTi pilli
-n.
--civet cat; a wild animal of the cat family; the Small Indian Civet; [biol.] Viverricula indica;


సివీరి, sivIri
-n.
--civetone; a substance secreted by the Civet cats; used in the manufacture of perfumes;


సిసలు, sisalu
-n.
--(1) exact;
--(2) original; genuine;


సిసలు, నకలు, sisalu, nakalu
-ph.
--(1) original and copy;
--(2) genuine and imitation;


స్తిమితం, stimitaM
-n.
--steadyness; calmness;


స్తిమితపడు, stimitapaDu
-v. i.
--(1) settle down; calm down;
--(2) get well;


స్థితి, sthiti
-n.
--state; status;


స్థితిగతులు, sthitigatulu
-n. pl.
--circumstances;


స్థితిజశక్తి, sthitijaSakti
-n.
--potential energy;


స్థితిమంతుడు, sthitimaMtuDu
-n. m.
--a well-to-do person;


స్థితిపరుడు, sthitiparuDu
-n. m.
--a well-to-do person;


స్థితిస్థాపకత, sthitistApakata
-n.
--elasticity;


స్థిరత్వం, sthiratvaM
-n.
--constancy; stability;


స్థిరపరచు, sthiraparacu
-v. t.
--confirm; ratify;


స్థిరరాసి, sthirarAsi
-n.
--constant; a mathematical constant;


స్థిరాంకం, sthirAMkaM
-n.
--constant; a mathematical constant;


స్థిరాస్తి, sthirAsti
-n.
--immobile property; real estate;


స్నిగ్ధత, snigdhata
-n.
--(1) viscosity, a measure of fluid thickness;
--(2) brightness;
--(3) tenderness; softness;


స్విన్న జలం, svinna jalaM
-n.
--distilled water;


సీకాయ, sIkAya
-n.
--soap acacia; soap nut; [bot.] Acacia concinna of the Leguminosae family; (alt.) షీకాయ;


సీజరీయం, sIjarIyaM
-n.
--Cesarean; a surgical procedure to deliver a baby; so named from folklore surrounding the birth of Julius Caesar;


సీటు, sITu
-n.
--seat; a place in college admissions; a place to sit in a puplic vehicle; చోటు;


సీతాఅక్షంతలు, sitAakshaMtalu
- n.
-- a flowering bush with colorful red and yellow flowers; [bot.] Lantana camera; L. montevidensis;


సీతాకోకచిలుక, sItAkOkaciluka
-n.
--butterfly;


సీతాదం, sItAdaM
-n.
--scurvy; a disease caused by a shortage of vitamin C;


సీతాఫలం, sItAphalaM
-n.
--custard apple; sugar apple; sweetsop; graviola; [bot.] Annona squamosa of the Annonaceae family;


సీదా, sIdA
-adj.
--(1) straight;
--(2) honest;


సీమంతం, sImaMtaM
-n.
--(1) baby-shower; a ceremony to celebrate the first pregnancy;
--(2) boundary; boundary line;
--(3) part in the hair;


సీమంతిక, sImaMtika %e2t
-n.
--suture; stitch;


సీమ, sIma
-adj.
--foreign; imported;
-n.
--foreign country;


సీమకుక్క, sImakukka
-n.
--a dog of foreign origin; a dog with a pedigree; (rel.) ఊరకుక్క;


సీమచింత, sImaciMta
-n.
--Manila tamarind; [bot.] Pithecellobium dulce;


సీమచేమంతి, sImacEmaMti
-n.
--the common chamomile; [bot.] Anthemis nobilis;


సీమజమ్మి, sImajammi
-n.
--a thorny hedge plant; [bot.] Prosopis juliflora;


సీమజీలకర్ర, sImajIlakarra
-n.
--Caraway seed; [bot.] Carum carvi; షాజీరా;


సీమతులసి, sImatulasi
-n.
--basil; [bot.] Olimum basilicum;


సీమబాదం, sImabAdaM
-n.
--almond; [bot.] Prunus amygadalus;


సీమబూరుగ, sImabUruga
-n.
--[bot.] Ceiba pentandra;


సీమమిరప, sImamirapa
-n.
--a type extra spicy, yet small-sized capsicum;


సీమసోపు విత్తులు, sImasOpu vittulu
-n.
--caraway seed; [bot.] Carum carvi;


సీరం, sIraM
-n.
--serum; (pl. sera); antitoxin;


సీల, sIla
-n.
--peg; screw; nail;


సీలమండ, sIlamaMDa
-n.
--ankle; చీలమండ;


సీసం, sIsaM
-n.
--(1) lead; the chemical element whose symbol is Pb;
--(2) a type of Telugu poem;


సీసా, sIsA
-n.
--bottle; glass bottle; vial;


స్త్రీ, strI
-n.
--woman; lady;


స్త్రీబీజం, strIbIjaM
-n.
--ovum;


స్త్రీలింగం, strIliMgaM
-n.
--feminine gender;


స్వీకృతం, svIkRtaM
-n.
--postulate; స్వీకృత సిద్ధాంతం;


స్వీయచరిత్ర, svIyacaritra
-n.
--autobiography;


%సు - su, సూ - sU


సుంకం, suMkaM
-n.
--duty; tax; levy;


సుందర, suMdara
-adj.
--beautiful;


సుందరి, suMdari
-n. f.
--beautiful woman;


సుకరం, sukaraM
-n.
--practicable; convenient; manageable;


సుకుమారం, sukumAraM
-adj.
--tender; fragile; dainty; not capable of handling harsh treatment;


సుకుమారి, sukumAri
-n. pl.
--a woman who has been delicately reared;


సుఖం, sukhaM
-adj.
--comfort; pleasant;


సుఖరోగం, sukharOgaM
-n.
--venereal disease;


సుఖీభవ, sukhIbhava
-inter.
--may you be happy!;
---అన్నదాతా సుఖీభవ = may the donor of food be happy; (idiom) I bless you for giving me food.


సుగంధ, sugaMdha
-adj.
--aromatic; (lit.) having a pleasing smell;


సుగంధ యోగికాలు, sugaMdha yOgikAlu
-n. pl.
--aromatic compounds; (lit.) compounds with a smell; in general many of the aromatic compounds are characterized by the presence of a ring structure in their structural formulas;


సుగంధిపాల, sugaMdhipAla
-n.
--(1) Sarsaparilla; [bot.] Similax officinalis; Hemidesmus indica;
--(2) flavored milk drink;


సుడి, suDi
-n.
--(1) eddy; vortex; whorl; spiral-shaped markings;
--(2) luck; fate; (ety.) according to palmistry, the predestined fate of a person can be read from the locations of whorls on the palms, fingers and soles of feet;
---వాడి సుడి బావుందిరా = that fellow's luck is good.


సుడిగాలి, suDigAli
-n.
--tornado; whirlwind; వాయుగుండం;


సుడిగుండం, suDiguMDaM
-n.
--whirlpool; vortex;


సుతరామూ, sutarAmU
- adv.
-- utterly; totally; completely; in full;


సుతారంగా, sutAraMgA
-adv.
--gently;


సుతి, suti
- n.
-- musical drone sound; musical drone box; It is similar to a harmonium and is used to provide a drone in a practice session or concert of Indian classical music.
--శృతి;

  
సుత్తి, sutti
-n.
--(1) hammer; gavel;
--(2) (slang) uninvited, unwelcome and unending talk;
--(3) (slang) drip; a person who bores with uninvited and unwelcome talk;
---కమ్మరి సుత్తి = blacksmith's hammer.
---పటకా సుత్తి = claw hammer.


సుద్ద, sudda
-n.
--chalk; calcium carbonate; CaCO3;


సున్నం, sunnaM
-n.
--lime; quicklime; calcium hydroxide; Ca(OH)2;
---గుల్ల సున్నం = lime.
---చెక్క సున్నం = native cement prepared by grinding together quicklime and sand;
---బిళ్ల సున్నం = grout; grout used to fix tiles.
---బొమ్మ సున్నం = plaster of Paris; calcium sulfate;
---తడి సున్నం = slacked lime; calcium hydroxide. Ca(OH)2
---పొడి సున్నం = lime; calcium oxide; CaO;
---సీమ సున్నం = chalk; Portland cement.


సున్న, sunna
-n.
--(1) zero; cipher; nil; nothing; void;
--(2) symbol used in Telugu alphabet to create the sound of "um;"
---అర సున్న = half circle.
---నిండు సున్న = full circle. complete circle;


సున్నపు రాయి, sunnapu rAyi
-n.
--limestone; calcium carbonate; CaCO3;


సునాముఖి, sunAmukhi
-n.
--[bot.] Cassia augustifolia;


సునాయాసం, sunAyAsaM
-adj.
--easy; facile;


సున్ని, sunni
-n.
--(1) a flour of gram or other pulses of India (esp.) a flour mixture of green gram and rice used for cleansing the skin in a traditional bath in India; సున్నిపిండి;


సున్నితపు, sunnitapu
-adj.
--(1) delicate;
--(2) precision;
---సున్నితపు త్రాసు = precision balance.


సుబాబుల్, subAbul
-n.
--[bot.] Leucaena leucocephala;


సుమండీ, sumaMDI vocative pl.
-inter. suff.
--surely (respectful);


సుమారు, sumAru
-adv.
--approximately; about; రమారమి;


సుమీ, sumI vocative s.
-inter. suff.
--surely;


సుముఖ, su-mu-kha
-adj.
--favorable;


సుముఖత, sumukhata
-n.
--favorable disposition;


సురపొన్న, suraponna
-n.
--[bot.] Callophyllum longifolium;


సురభి, surabhi
-n.
--fragrance; fragrant substance;


సురుమా, surumA %e2t
-n.
--collyrium; a medicinal ointment to the eyes;


సురేకారం, surEkAraM
-n.
--saltpeter; niter; potassium nitrate; same as పెట్లుప్పు; KNO3;


సులభం, sulabhaM
-n.
--easy;


సులోచనాలు, sulOcanAlu
-n.
--eye glasses; spectacles; prescription lenses; (lit.) good eyes;


సుళువు, suLuvu
-adj.
--convenience;
---సుళువు తెలుసుకొని చెయ్యి = do it the convenient way.


సువర్ణం, suvarnaM
-n.
--gold; (lit) one of good color;


సువర్ణ యోగం, suvarNa yOgaM
-n.
--alchemy; the pseudo science of converting base metals into gold;


సువాసన, suvAsana
-n.
--nice smell; scent; fragrance;


సుష్ఠు, sushThu
- adj.
-- good;


సుసంగత, susaMgata %e2t
-adj.
--relevant;


సుసాధ్య, susAdhya %e2t
-adj.
--attainable;


సుస్తీ, sustI
-n.
--sickness;


సుషుప్తి, sushupti
-n.
--deep sleep;


స్రుతం,
- n.
-- one that has dripped; one that has percolated;


స్తుతి, stuti
-n.
--praise;


స్ఫుటం, sphuTaM
-n.
--(1) clear; distinct;
--(2) prominent; conspicuous;


స్ఫురణ, sphuraNa
-n.
--a sudden thought; a brain wave; a movement;


స్పురణ ప్రయోగం, spuraNa prayOgaM
- n.
-- thought experiment; gedankenexperiment;


స్ఫురద్రూపి, sphuradrUpi
-n.
--handsome person;

సూక్తం, sUktaM
- n.
-- payer performed according to the rules of as ritual;


సూక్తి, sUkti
-n.
--(1) axiom;
--(2) moral saying;


సూక్ష్మ, sUkshma
-adj.
--little; small; fine; micro; subtle; (ant.) స్థూల;
---సూక్ష్మదర్శిని = microscope.
---సూక్ష్మజీవి = microorganism; microbe.
---సూక్ష్మదండిక = bacillus.
---సూక్ష్మసంకలిని = microprocessor; small computer.


సూక్ష్మకాయం, sUkshmakAyaM
-n.
--subtle body;


సూక్ష్మపోషకాలు, sUkshmapOshakAlu
-n.
--micronutrients;


సూక్ష్మీకరణ, sUkshmIkaraNa
-n.
--simplification;


సూక్ష్మీకరించు, sUkshmIkariMcu
-v. t.
--simplify;


సూచన, sUcana
-n.
--hint; suggestion; indication;


సూచించు, sUciMcu
-v. t.
--point; indicate; show; suggest;


సూచి, sUci
-n.
--pointer; indicator; index; సూచిక;
---దిక్‌సూచి = compass, pointer of direction.
---వాయుసూచి = windwane; pointer of wind direction.


సూడిద, sUDida
-n.
--gift;


సూత్రం, sUtraM
-n.
--(1) string; thread;
--(2) principle; rule; a short rule; an easy to remember rule; aphorism; tenet;
--(3) law; theorem;
--(4) formula;
--(5) contrivance;
---గోత్ర సూత్రాలు = family name and creed.
---జల సూత్రాలు = waterworks.
---మంగళ సూత్రం = the auspicious thread; the thread tied in the neck of a bride by the groom at the wedding ceremony.
---యోగ సూత్రాలు = aphorisms of Yoga.
---సూత్రధారి = stage manager.


సూత్రప్రాయంగా, sUtraprAyaMgA
-adv.
--in principle;


సూదంటురాయి, sUdaMturAyi
-n.
--lodestone; a natural magnet; (lit.) one that attaches itself to a needle;


సూది, sUdi
-n.
--(1) needle; a needle with an eye;
--(2) female chef; female cook;
---అల్లిక సూది = knitting needle.
---గుండుసూది = pin with a head.
---సూది మందు = injection; shot.


సూన్యం, sUnyaM
-n.
--void;


సూన్యత, sUnyata
-n.
--emptiness;


సూదుడు, sUduDu
-n. m.
--chef; cook;


సూపం, sUpaM
-n.
--soup, boiled pulses;


సూర్య, sUrya
-adj.
--sun; solar; helio;


సూర్యకాంతం, sUryakAMtaM
-n.
--sunflower;


సూర్యగ్రహణం, sUryagrahaNaM
-n.
--solar eclipse;


సూర్యజ్వాల, sUryajvAla
-n.
--solar flare;


సూర్య దినం, sUrya dinaM
-n.
--solar day; the duration of time between one local noon to the next local noon; 24 hours;


సూర్యరశ్మి, sUryarasmi
-n.
--sunshine; ఎండ;


సూర్యావర్తం, sUryAvartaM
-n.
--a migraine-like headache that increases as the Sun rises and subsides as the Sun goes down;


సూరి, sUri
-n.
--scholar; a title given to scholars, usually appended to a name;


సూర్మి, sUrmi
-n.
--anvil;


సూర్యుడు, sUryuDu
-n. m.
--Sun;


స్పూనరీయం, spUnarIyaM
-n.
--spoonerism; a slip of the tongue, such as "well-boiled icicle" when what was intended is a "well-oiled bicycle"; named after William A. Spooner (1844-1930); some Telugu examples are చొక్కరు-నిక్కా, సిరం-కలాబుడ్డి, పుహం-సింలి;


స్ఫూర్తి, sphUrti
-n.
--(1) idea; flash of an idea; thought; mental vibration; manifestation;
--(2) fullness; shine;
---సమయస్ఫూర్తి = presence of mind; a thought on the spur of the moment.
---ప్రజాస్వామ్య స్ఫూర్తి, = spirit of democracy.


స్తూపం, stUpaM
-n.
--(1) [geomet.] cylinder; heap;
--(2) cylindrically shaped Buddhist relics;


స్తూపాకార, stUpakAra
-adj.
--cylindrical;


స్థూల, sthUla
-adj.
--(1) rough; coarse; macro;
--(2) thick; stout; large; bulky; (ant.) సూక్ష్మ;


స్థూల జగత్తు, sthUla jagattu
-n.
--macrocosm; the universe;


స్థూల దృష్టి, sthUla dRshTi
-n.
--cursory glance; superficial view;


స్యూతం, syUtaM
-n.
--stitched; sewn;


స్యూతులు, syUtulu
-n. pl.
--sutures; కుట్లు; % to e2t


స్యూతి, syUti
-n.
--a row of stitches; sutures;


%సృ - sR, సెం - seM, సే - sE, సై - sai

సృజన, sRujana
-n.
--creation; artistic creation; creation of the Universe;


సృజనాత్మకం, sRjanAtmakaM
-n.
--creativity;


సృష్టి, sRshTi
-n.
--creation; creation of the Universe;


సెంటీమీటరు, seMTImITaru
-n.
--centimeter; one-hundredth of a meter; a little less than half-an-inch; a measure of length in the metric system of measurement;


సెంటు, seMTu
-n.
--(1) scent; perfume;
--(2) hundredth of an acre of land;


సెకండు, sekaMDu
-n.
--(1) second; 3600th of an hour;
--(2) second; 3600th of a degree;


సెక్స్‌టెంటు, seksTeMTu
-n.
--sextant; an instrument to measure angles above the horizon of stars and other celestial bodies;


సెగ, sega
-n.
--warmth; heat; draft from a fireplace;


సెగ్గడ్డ, seggaDDa
-n.
--boil; carbuncle;

సెజ్జ, sejja
- n.
-- bed; something to sleep on;


సెమ్మె, semme
-n.
--brass lamp-stand;


సెలయేరు, selayEru
-n.
--brook; mountain stream; cascade;


సెలరీ, selarI
-n.
--celery; a green leafy vegetable; [bot.] Apium raveolens;


సెలవు, selavu
-n.
--(1) leave; permission to be absent from work or school;
--(2) holidays; (note.) the word vacation refers to time taken off from daily chores for recreational purposes; holidays are days declared as non-working days by your employer;


సెలవులు, selavulu
-n. pl.
--(1) holidays;
--(2) vacation days;


స్టెప్పి, sTeppi
-n.
--Russian meadow;


స్పెక్ట్రమ్, spekTram
-n.
--spectrum; also వర్ణపటం;


సేంద్రియ, sEMdriya
-adj.
--organic; also అనాంగిక;


సేంద్రియ లోపం, sENdriya IopaM
-n.
--organic defect;


సేకరణ, sEkaraNa
-n.
--collection; procurement; accumulation;


సేకరణి, sEkaraNi
-n.
--accumulator; a register used in the arithmetic units of computers;


సేకరించు, sEkariMcu
-v. t.
--gather; collect; glean;


సేతువు, sEtuvu
-n.
--bridge; dike; dam;


సేద్యం, sEdyaM
-n.
--cultivation;


సేన, sEna
-n.
--armed forces; military;


సేపు, sEpu
-suff.
--indicative of a duration of time;
---గంటసేపు = for a duration of an hour.
---చాలాసేపు = for a long time; this expression still indicates a duration of time less than a day; it is never correct to say, రోజుసేపు; వారం సేపు; or ఏడాది సేపు.


సేరు, sEru
-n.
--(1) a measure of weight in pre-independence India; 1 సేరు = 8 పలములు = 24 తులములు;
--(2) a measure of volume in pre-independence India; 1 సేరు = 1.76 పైంట్లు, that is, a little less than one quart;
---సవాసేరు, = a weight of one-and-quarter seers ot 30 తులములు


సేవ, sEva
-n.
--service;


సేవానిరతి, sEvAnirati
- n.
-- devotion to service;


సేవించు, sEviMcu
-v. t.
--(1) serve;
--(2) eat; drink; consume;


స్టేషను, sTEshanu
-n.
--station; railway station; bus depot; train depot;


స్నేహం, snEhaM
-n.
--(1) friendship; affection, love, kindness, tenderness;
--(2) oiliness; viscidity, unctuousness, lubricity (one of the 24 Guṇas according to the Vaiśeṣikas).
— (3) Moisture.
— (4) Grease, fat, any unctuous substance.
— (5) Any fluid of the body, such as semen. sweat


స్నేహకం, snEhakaM %e2t
-n.
--lubricant;


స్నేహనం, snEhanaM %e2t
-n.
-- lubrication;


స్నేహితుడు, snEhituDu
-n. m.
--friend; boy friend; pal;


స్నేహితురాలు, snEhiturAlu
-n. f.
--friend; girl friend; pal;


స్వేదం, svEdaM
-n.
--sweat; perspiration;


స్వేదకారిణి, svEdakAriNi
-n.
--diaphoretic; one that prompts sweating;


స్వేదజలం, svEdajalaM
-n.
--(1) sweat; perspiration;
--(2) distilled water;


స్వేదనం, svEdanaM
-n.
--distillation;


సైంధవం, saiMdhavaM
-adj.
--(1) oceanic; related to the sea;
--(2) related to the river Indus;


సైంధవ లవణం, saiMdhava lavaNaM
-n.
--rock-salt; appears to be a misnomer; literally it means sea salt;


సైకతం, saikataM
-n.
--sand dune;


సైకిలు, saikilu
-n.
--bicycle;


సైగ, saiga
-n.
--gesture; signal; sign;


సైతాను, saitAnu
-n.
--Satan, devil; Lucifer; In Christian theology, the great enemy of man and goodness;


సైదాపిట్ట, saidApiTTa
-n.
--babbler; a type of bird;


సైన్యం, sainyaM
-n.
--military; army;


సైనికుడు, sainikuDu
-n.
--soldier;


%సొ- so, సో - sO, సౌ - sau

సొంత, soMta
-adj.
--own; private; personal;


సొంపు, soMpu
-n.
--elegance; grace; beauty;


సొట్ట, soTTa
-n.
--(1) lame,
--(2) dent;


సొత్తు, sottu
-n.
--property;


సొద, soda
-n.
--botheration; noise; tale of woe;


సొన, sona
-n.
--(1) yolk; the inside of an egg;
--(2) albumin;
---తెల్లసొన = white of an egg.
---పచ్చసొన = yellow of an egg.


సొమ్ము, sommu
-n.
--cash; money;


సొమ్మొకడిది, సోకొకడిది, sommokaDidi, sOkokaDidi
-ph.
--[idiom] one toils, another enjoys;


సొరంగం, soraMgaM
-n.
--tunnel;


సొరకాయ, sorakAya
-n.
--bottle gourd; [bot.] Cucurbita langenaria; Langenarius vulgaris; Lagineria siceraria; [note.] in Greek lagenos means bottle];
-- same as ఆనపకాయ; అలాబువు; ఆనుగం;
-- చేదు సొర = bitter bottle gourd; కటు తుంబీ; తిక్తాలబు;
--[Sans.] అలాబు; కోశాలబు; తుంబీ; ఆనుగం;


సొరపియ్యి, sorapiyyi
-n.
--cuttlebone; shell of a cuttle fish;


సొర్ర, sorra
-n.
--shark; a generic name for a large variety of fish; Many fish belonging to different families are called by names that end with the word సొర్ర. Also the same fish is called by different names, both in English and Telugu. This uncertainty is unfortunate. For convenience, all the fish names that end with సొర్ర are listed below, grouped by the family to which they belong.
--(1) The Orectolobidae family.
---బొకీ సొర్ర = ridgeback; Chiloscyllium indicus.
---రా సొర్ర = cat shark; Chiloscyllium indicus.
---తిమింగిల సొర్ర = whale shark; Rhincodon typus.
---పొల్లిమాకం = zebra shark. [biol.] Stegostoma varius; this could be పులి మొకం in which case this is probably tiger shark.
---కొమ్మురాసి = tiger shark; Stegostoma varius; (2) The Carcharhnidae family.
---సొర్ర = gangetic shark; ground shark; [biol.] Carcharhinus gangetica.
---సొర్ర = grey shark; Carcharhinus limbatus.
---పాల సొర్ర = Elliot’s grey shark; [biol.] Carcharhinus ellioti.
---కరముత్తు సొర్ర = white cheeked shark. [biol.] Carcharhinus dussumieri.
---కోవల్ సొర్ర = black finned shark; [biol.] Carcharhinus melanopterus.
---నల్ల సొర్ర = black shark; [biol.] Carcharhinus melanopterus.
---సిగ సొర్ర = grey shark; [biol.] Carcharhinus melanopterus. (ety.) సిగ means knotted hair, which is could be black or grey.
---కర్రిమూతి సొర్ర = grey shark; [biol.] Carcharhinus melanopterus. (ety.) కర్రిమూతి = means black mouth.
---రణ సొర్ర = black tipped shark; [biol.] Carcharhinus spallanzani.
---బొక్క సొర్ర = black tipped shark; [biol.] Carcharhinus spallanzani.
---నేతి సొర్ర = long snout shark; [biol.] Carcharhinus temminckii.
---కిట్టలం సొర్ర = tiger shark; [biol.] Galeocerdo cuvier.
---పాల సొర్ర = gummy shark; [biol.] Mustellus manaxo.
---పాల సొర్ర = grey dog shark. [biol.] Scoliodon palasorra.
---సీమ సొర్ర = grey dog shark; [biol.] Scoliodon palasorra.
---పచ్చ సొర్ర = yellow dog shark; [biol.] Scoliodon sorrakowah.
---కొమ్ము సొర్ర = arrow head shark; [biol.] Sphyrna blochii. (ety.) కొమ్ము means horn or antler.
---సప్ప సొర్ర = hammer head shark; [biol.] Sphyrna blochii. of the Rhinobatidate family. (ety.) సప్ప means bland or tasteless.
---పొత్తిల సొర్ర = angelfish; [biol.] Rhina ancylostomus Schn.


సొరుగు, sorugu
-n.
--drawer in a table or box;


సోకు, sOku
-n.
--fashion; style;


సోకు, sOku
-v. i.
--touch; graze;


సోకుడు, sOkuDu
-n.
--infection;


సోకుడుముడుగు, sOkuDumuDugu
-n.
--touch-me-not; impatiens; an annual herb with showy irregular flowers ;


సోడా, sODA
-n.
--(1) sodium; the chemical element Na;
--(2) carbonated water;
---చాకలి సోడా = washing soda; sodium carbonate.
---తినే సోడా = baking soda; sodium bicarbonate.
---దాహకసోడా = caustic soda; sodium hydroxide.


సోథిక్ చక్రం, sOthik cakraM
-n.
--sothic cycle; [astron.] a period of time equal to 1461 years. In reality, a year is about 365.25 days. When Egyptians used 365 as the length of the year, their calculations went out of synchronization by 0.25 days every year. If not corrected, this error will accumulate until the total error is equal to one year. Egyptians called this period the sothic cycle;


సోదా, sOdA
-n.
--search; % to e2t


సోది, sOdi
-n.
--(1) soothsaying; an astrological forecast;
--(2) empty talk;


సోపానం, sOpAnaM
-n.
--step; step in a flight of stairs;


సోపు, sOpu
-n.
--anise; an ingredient in Indian cooking and as a mint after a meal; [bot.] Pimpenella anisum;
--fennel; an ingredient, similar to anise, in Indian cooking and as a mint after a meal; [bot.] Foeniculum vulgare;


సోమధార, sOmadhAra %e2t
-n.
--Milky Way;


సోమరి, sOmari
-adj.
--idle;
-n.
--idler; lazy person;


సోమరితనం, sOmaritanaM
-n.
--laziness; idleness; idle;


సోమలత, sOmalata
-n.
--(1) ephedra; believed to be the vine from which the soma juice of Vedic era was produced; [bot.] Ephedragerardiana wall;
--(2) moon plant; [bot.] Asclepias acida;


సోయగం, sOyagaM
-n.
--elegance; charm;


సోయా, sOyA
-n.
--soy; soy bean;


సోల, sOla
-n.
--a volumetric measure used in pre-independence India; approximately equal in volume to one and a half cups; see also తవ్వ;


సోషలిజం, sOshalijaM
-n.
--socialism; the economic philosophy that espouses state ownership of industrial and financial institutions for the common good; సమాజవాదం; (rel.) కేపిటలిజం; కమ్యూనిజం;


స్కోరు, skOru
-n.
--score; the points won in a game;


స్తోమత, stOmata
-n.
--capacity; capability; wealth;


స్ఫోరకంగా, sphOrakaMgA
-adv.
--as a sign of; as an indication of;


సౌందర్యం, sauMdaryaM
-n.
--beauty;
---సహజ సౌందర్యం = natural beauty.


సౌకర్యం, saukaryaM
-n.
--comfort;


సౌధం, saudhaM
-n.
--palace; manor; luxurious building; (lit.) one that was built with lime-cement;


సౌధ సోపాన న్యాయం, saudha sOpAna nyAyaM
-ph.
--the logic which says that in order to reach the top of a building, you must scale it one step at a time; this is used to convey the meaning that a difficult problem can be solved by tackling it one step at a time;


సౌభాగ్యం, saubhAgyaM
-n.
--good fortune; wealth;


సౌభాగ్యవతి, saubhAgyavati
-n.
--a woman whose husband is alive;


సౌర, saura
-adj.
--solar;


సౌర కుటుంబం, saura kuTuMbaM
-ph.
--solar system;


సౌరదినం, sauradinaM
-n.
--solar day;
---సగటు సౌరదినం = mean solar day; 24 hours.


సౌరభం, saurabhaM
-n.
--fragrance;


సౌరపంచాంగం, saurapaMcAMgaM
-n.
--solar calendar; the calendar that uses the Sun's apparent motion as the basis for calculating times of events. According to the solar calendar, the year is 365.25 days;


సౌలభ్యం, saulabhyaM
-n.
--ease;


సౌవీరం, sauvIraM
-n.
--[chem.] mercuric chloride;


సౌష్ఠత, saushTata
-n.
--symmetry;


సౌష్ఠవం, saushTavaM
-n.
--(1) beauty; good proportions;
--(2) symmetry; this suggests that a measure of beauty is symmetry;
--(3) well being;
---ఆర్థిక సౌష్ఠవం = economic wellbeing.

Part 2: హం haM, హ - ha


హంగామా, hAMgAmA
-n.
--(1) pomp;
--(2) furor; fuss;


హంగు, hAMgu
-n.
--support; backing; paraphernalia;


హంతకి, haMtaki
-n. f.
--murderer;


హంతకుడు, haMtakuDu
-n. m.
--murderer;


హంస,
-n.
--haMsa
--(1) swan;
--(2) figuratively, life force;
---హంస లేచిపోయింది = the person is dead.


హంస తూలిక, hAMsa tUlika
-n.
--swan's down; tender feathers of a swan;


హంసపాదు, hAMsapAdu
-n.
--a caret mark showing an insertion in text; (lit.) swan's foot;
---ఆదిలోనే హంసపాదు = a mis-step and correction at the very beginning.


హక్కు, hakku
-n.
--right; claim;
---స్వరాజ్యం నా జన్మ హక్కు = independence is my birthright.


హజారం, hajAraM
-n.
--courtyard;


హఠం, haThaM
-n.
--obstinancy;


హఠాత్తుగా, haThAttugA
-adv.
--suddenly; abruptly;


హడలగొట్టు, haDalagoTTu
-v. t.
--frighten; scare; terrorize;


హడావిడి, haDAviDi
-n.
--ado; bustle;


హతమార్చు, hatamArcu
-v. t.
--kill; slay;


హతవిధీ, hatavidhI
-inter.
--O! Fate!


హత్య, hatya
-n.
--murder;


హత్యాకాండ, hatyAkAMDa
-n.
--slaughter; massacre; carnage;


హత్తుకొను, hattukonu
-v. i.
--get attached; take root; become favorable;


హత్తుకొను, hattukonu
-v. t.
--hug;


హద్దు, haddu
-n.
--boundary; limit; threshold; border;


హనుమాఫలం, hanumAphalaM %e2t
-n.
--passion fruit; [bot.] Paciflora edulis;


హయాం, hayAM
-n.
--(1) jurisdiction; regime;
--(2) period of authority;


హరశోఠం, harasOThaM %e2t
-n.
--gypsum;


హర్షం, harshaM
-n.
--pleasure;


హర్షధ్వని, harshadhvani
-n.
--applause, హర్షధ్వానం;


హర్తాళ్, hartAL
-n.
--strike; work stoppage; act of closing shops and suspending all business;


హరించు, hariMcu
-v. i.
--evaporate; disappear by evaporation; waste away; sublimate;


హరిణం, hariNaM
-n.
--(1) deer; doe;
--(2) off-white color;


హరితం, haritaM
-n.
--(1) green;
--(2) chlorine; one of the chemical elements; Cl;


హరితకి, haritaki
-n.
--[bot.] Terminalia chebula;


హరితగృహం, haritagRhaM
-n.
--greenhouse; (lit.) an enclosed; glass-covered space where tropical plants can be grown in cold climates.


హరితగృహ వాయువులు, haritagRha vAyuvulu
-n.
--greenhouse gases; these gases, such as carbon dioxide, are believed to be the agents causing the greenhouse effect;


హరితపిపీలికం, haritapipIlikaM
-n.
--[chem.] chloraldehyde;


హరిత విప్లవం, haritaviplavam
-n.
--green revolution;


హరిద్ర, haridra
-n.
--(1) yellow;
--(2) [bot.] Curcuma longa;


హరివాణాలు, harivANAlu
- n.
-- lava beds; doons;


హర్షించు, harshiMcu
-v. i.
--be pleased;


హరియాలీ గడ్డి, hariyAlI gaDDi
- n.
--a type of grass used in Ayurvedic medicines; [bot.] Cynondon dactylon;


హలంతం, halaMtaM
-adj.
--ending in a consonant;


హల్లు, hallu
-n.
--consonant; typically a pure consonant combined with a vowel;


హవేలి, havElI
-n.
--mansion; palace;


హస్తం, hastaM
-n.
--(1) hand;
--(2) five;


హస్త, hasta %updated
-n.
--(1) Gamma Virginis; Porrima; Yoga tara of the 13th lunar mansion; located in the constellation Virgo;
--(2) Corvus, the crow; The 13th of the 27 star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar;


హస్తకం, hastakaM
-n.
--handle;


హస్తకళలు, hastakaLalu
-n.
--handicrafts;


హస్తప్రయోగం, hastaprayOgaM
-n.
--masturbation; autoeroticism; the process of achieving sexual pleasure by handling the genital organs with hand;


హస్తలాఘవం, hastalAghavaM
-n.
--sleight of hand;


హస్తవాసి, hastavAsi
-n.
--skill; competance; [idiom] the magical healing touch by the hand of, especially, a doctor;


హస్తాక్షరం, hastAksharaM
-n.
--signature;


హస్తిమశకాంతరం, hastimaSakAMtaraM
-n.
--huge difference; (lit.) diffrence bewteen an elephant and a gnat;


హస్తి మేఢ్రపు చెట్టు, hastimEMDhrapu ceTTu
-n.
--sausage tree; [bot.] Kigelia pinnata; ఈ చెట్టు కాయలు ఏనుగు పురుషావయవాన్ని పోలి ఉండే కారణంగా దీనికాపేరు వచ్చింది; ఏనుగు చెట్టు;


హస్కు కొట్టు, hasku koTTu
-v. i.
--(coll.) to spend time talking trivia; (lit.) to pound husk;


హృదయంగమం, hRdayaMgamaM
- adj.
--pleasant; heart-warming; agreeable; touching; moving;


హ్రస్వం, hrasvaM
-n.
--[gram.] short vowel; vowels that require one unit of time to pronounce;


హ్రస్వనామం, hrasvanAmaM
-n.
--short name; chemical symbol;


%హా - hA, హిం - hiM, హీ - hI


హాజరు, hAjaru
-n.
--attendance; present;


హాజరు జామీను, hAjaru jAmInu
-n.
--bail; security deposit guaranteeing to produce an accused person on demand;


హాజరుపట్టీ, hAjarupaTTI
-n.
--attendance roll; muster roll;


హాని, hANi
-n.
--harm; damage; injury;


హామీ, hAmI
-n.
--assurance; promise;


హాయి, hAyi
-n.
--happiness; contentment;


హారం, hAraM
-n.
--(1) denominator;
--(2) necklace; garland;
--(3) food;
---ముత్యాల హారం = pearl necklace.
---ఫలహారం = snack food; (lit.) food comprised of fruits.


హారతి, hArati
-n.
--offering of lighted camphor on auspicious occasions;


హార్ధిక, hArdhika
-adj.
--hearty; heart-felt; cordial;


హాలు, hAlu
-n.
--(1) hall;
--(2) living room;
--(3) theater;
--(4) a big gathering room;
---సినిమా హాలు = cinema hall; movie theater.


హావభావాలు, hAvabhAvAlu
-n. pl.
--gestures and expressions; body language;


హాస్యం, hAsyaM
-n.
--humor; fun;


హాస్యాస్పదం, hAsyAspadaM
-n.
--ridiculous; laughable;


హాస్యాస్పదంగా, hAsyaspAspadaMga
-adv.
--laughably; ridiculously;


హాస్యస్పోరకంగా, hAsyaspOrakaMgA
-adv.
--humorously;


హాహాకారం, hAhAkAraM
-n.
--cry for help;


హింగుళం, hiMguLaM
-n.
--cinnabar; a compound of mercury and sulfur;


హింతాళం, hiMtALaM
-n.
--marshy date tree;


హింస, hiMsa
-n.
--violence; torture;


హింసాకాంద, hiMsAkAMDa
-n.
--violent activity;


హితం, hitaM
-n.
--good; one that is good for you;


హితుడు, hituDu
-n.
--well-wisher;


హితైషి, hitaishi
-n.
--well-wisher;


హితోపదేశం, hitOpadESaM
-n.
--good advice; an advise that is good for you; (note) ప్రియోపదేశం is what you’d love to hear.


హిమం, himaM
-n.
--snow;


హిమకిరుబా, himakirubA
-n.
--snow leopard; [biol.] Panthera uncia;


హిమనీనదం, himanInadaM
-n.
--glacier; (lit.) a river of snow;


హిమనీపాతం, himanIpAtaM
-n.
--icefall; avalanche;


హిమరేఖ, himarEkha
-n.
--snow line; a level above which snowfall does not melt;



హిమాంబువు, himAMbuvu
- n.
-- scented water; rose water;
---పన్నీరు;



హిమాచలం, himAchalaM
- n.
-- the lesser Himalayas;


హిమాద్రి, himAdri
- n.
-- the greater Himalayas


హిమాలయ తాడి, himAlayA tADi
-n.
--Himalayan palm; [bot.] Trachycarpus matianus;


హిమోగ్లోబిన్, himOglObin
-n.
--hemoglobin; same as రక్తచందురం;


హీన, hIna
-adj.
--inferior; low; vile; poor; abject; wretched;


హీనత, hInata
-n.
--inferiority; lowness; weakness;
---బుద్ధిహీనత = foolishness; without wisdom.
---బలహీనత = weakness; without strength.


హీనధాతువు, hInadhAtuvu
-n.
--[chem.] base element; base metal;


హీనపక్షం, hInapakshaM
-adv.
--at the minimum; at least;


హీనుడు, hInuDu
-n. m.
--(1) base person; vile person; wretch;
--(2) as a suffix, it means a person who lacks the quality described in the prefix;
---బుద్ధిహీనుడు = fool; senseless person.
---బలహీనుడు = weakling; a person without strength.


హీనయానం, hInayAnaM
-n.
--a sect in Buddhism; (lit.) inferior boat trip; the little boat;


హీవియా, hIviyA
-n.
--hevia; a rubber tree native to South America;


హుండీ, huMDI
-n.
--(1) collection box at a temple;
--(2) bank check; bank draft; bank note; bill of exchange;


హుందా, huMdA
-n.
--dignity; solemnity; stature;


హుటాహుటీగా, huTAhuTIgA
-adv.
--immediately; with no delay; on the double;


హుళక్కి, huLakki
-n.
--(1) untrue; one that is not there; false;
--(2) zero; nothing;


హుషారుగా, hushArugA
-adv.
--merrily; joyously;


హృ - hR, హె - he, హే - hE, హై - hai, హొ - ho, హో - hO

హృదయం, hRdayaM
-n.
--heart;


హృద్యంగమం, hRdyaMgamaM
-n.
--appealing; touching; heart-stirring;


హృదయపూర్వకం, hRdayapUrvakaM
-adj.
--hearty; heart-felt; whole-hearted;


హృదయ స్పందనం, hRdaya spaMdanaM
-n.
--heart beat;


హృద్యం, hRdyaM
-n.
--one that is pleasant; one that is pleasing;


హెక్టరు, hekTaru
-n.
--hectare; an area equal to the size of a square of 100 meters on its side; a metric unit of area that is roughly equal to 2.471 acres;


హెగ్గాడి, heggADi %e2t
-n.
--sentry;


హెచ్చరించు, heccariMcu
-v. t.
--warn; caution; enjoin;


హెచ్చరిక, heccarika
-v. t.
--warning;


హేతువు, hEtuvu
-n.
--cause; reason; rationale;


హేతువాదం, hEtuvAdaM
-n.
--rationalism;


హేమం, hEmaM
-n.
--gold;


హేమాహేమీలు, hEmAhEmIu
-n. pl.
--big shots; big wheels; (ety.) believed to be an acronym for the words head master and head mistress when written in Telugu; another theory says that this is a Kannada word; అతిరధ-మహారధులు; సమర్ధులు; మొనగాళ్లు;


హేయమైన, hEyamaina
-adj.
--obnoxious; odious;


హేల, hEla
-n.
--sport; play;


హేళన, hELana
-n.
--ridicule; derision; sneering;


హైమావతి, haimAvati
-n.
--[bot.] Acorus calamus; see also వడజ;


హైరాణ, hairAna
-n.
--stress; toil; fatigue;


హొయలు, hoyalu
-n.
--gracefulness; grace;


హోదా, hOdA
-n.
--status; rank; office;


హోమం, hOmaM
-n.
--oblation to Gods via a sacrificial fire; same as హవనం;


హోమగుండం, hOmaguMDaM
-n.
--the pit where the sacrificial fire is held;


హోర, hOra
-n.
--hour; one half of the period defined by a Zodiacal sign;


హోరాహోరీ, horAhOrI
-adj.
--uninterrupted; ceaselessly; continuous; (lit.) every hour;


హోరు, hOru
-n.
--roar; the sound of an ocean; tempestuous;
---చెవిలో హోరు = roaring sound in the ear; ringing in the ear.
---సముద్రపు హోరు = the roar of the ocean.
---హోరుమని వర్షం పడుతోంది = it is raining heavily.

మూలం