Jump to content

తెలుగు క్రైస్తవులు

వికీపీడియా నుండి
ఈ వ్యాసం భారతదేశంలోని ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు తెలంగాణ రాష్ట్రాలలో క్రైస్తవ మతం గురించి. సాధారణంగా భారతదేశంలో క్రైస్తవ మతం కొరకు, భారతదేశంలో క్రైస్తవ మతం చూడండి.

తెలుగు క్రైస్తవులు
Total population
1,567,784 (2011)[1]
ముఖ్యమైన జనాభా కలిగిన ప్రాంతాలు
హైదరాబాద్, కోస్తా ఆంధ్ర, సికింద్రాబాద్, ఉత్తర సర్కార్లు మరియు మెదక్లలో ఎక్కువగా ఉన్నారు, న్యూ ఢిల్లీ, బెంగళూరు, ముంబై, కలకత్తా, చెన్నై, మంగళూరు మరియు విదేశాల వంటి ప్రధాన నగరాల్లో దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న ప్రవాస భారతీయుడు మరియు భారతీయ సంతతికి చెందిన డయాస్పోరా జనాభాలో కూడా కనిపిస్తారు.
భాషలు
తెలుగు, ఇంగ్లీష్ మరియు ప్రవాస భారతీయుడుగా నివసిస్తున్న విదేశీ దేశంలోని స్థానిక భాషలు మరియు భారత సంతతికి చెందిన వలసదారులు మరియు వారి వారసులు
మతం
ప్రధానంగా యునైటెడ్ ప్రొటెస్టంట్ (చర్చ్ ఆఫ్ సౌత్ ఇండియా), ఇండియా పెంటెకోస్టల్ చర్చ్ ఆఫ్ గాడ్, అసెంబ్లీస్ ఆఫ్ గాడ్ ఇన్ ఇండియా, లూథరన్, మెథడిస్ట్, బాప్టిస్ట్ కానీ గణనీయమైన సంఖ్యలో రోమన్ కాథలిక్కులు మరియు ఎవాంజెలికల్స్

మూస:Christianity తెలుగు క్రైస్తవులు లేదా తెలుగు క్రైస్తవులు క్రైస్తవ మతాన్ని అనుసరించే జాతి-తెలుగు ప్రజలు. వారు ఆంధ్రప్రదేశ్ , తెలంగాణ రాష్ట్రాలలో మూడవ అతిపెద్ద మతపరమైన అల్పసంఖ్యాక వర్గంగా ఉన్నారు.[2] 2001 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, ఆంధ్రప్రదేశ్ లో ఒక మిలియన్ కంటే ఎక్కువ మంది క్రైస్తవులు ఉన్నారు, రాష్ట్ర జనాభాలో ఇది 1.51%.[2] తెలుగు రాష్ట్రాల్లో క్రైస్తవుల జనాభా గణన గణాంకాలు చాలా కాలంగా తక్కువగా అంచనా వేయబడ్డాయి, ఎందుకంటే చాలా మంది క్రైస్తవులు జనాభా గణనలో తమ మతాన్ని 'హిందూ' గా నమోదు చేస్తారు.

చాలా మంది తెలుగు క్రైస్తవులు ప్రొటెస్టంట్, దక్షిణ భారతదేశంలోని ప్రధాన యునైటెడ్ ప్రొటెస్టంట్ చర్చి, భారతదేశంలో అసెంబ్లీస్ ఆఫ్ గాడ్, ఇండియా పెంటెకోస్టల్ చర్చ్ ఆఫ్ గాడ్ వంటి పెంటెకొస్టల్స్, ది పెంటె కోస్టల్ మిషన్, ఆంధ్ర ఎవాంజెలికల్ లూథరన్ చర్చి, తెలుగు బాప్టిస్ట్ చర్చిల సమవేసం, సాల్వేషన్ ఆర్మీ , అనేక ఇతర భారతీయ ప్రొటెస్టెంట్ వర్గాలకు చెందినవారు. గణనీయమైన సంఖ్యలో రోమన్ కాథలిక్కులు , ఎవాంజెలికల్స్ కూడా ఉన్నారు. రోమన్ కాథలిక్ చర్చికి చెందిన ఫ్రాన్సిస్కాన్లు 1535లో క్రైస్తవ మతాన్ని దక్కన్ ప్రాంతానికి తీసుకువచ్చారు, క్రీ. శ. 1759 తరువాత, ఉత్తర సిర్కార్లు ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ పాలనలోకి వచ్చినప్పుడు, ఈ ప్రాంతం ఎక్కువ క్రైస్తవ ప్రభావానికి తెరతీసింది.[3]

ఆంధ్రప్రదేశ్ మొట్టమొదటి ప్రొటెస్టంట్ మిషనరీలు లండన్ మిషనరీ సొసైటీ పంపిన క్రాన్ , డెస్ గ్రాన్జెస్ అనే ఇద్దరు మతాచార్యులు, వీరు 1805లో విశాఖపట్నం తమ స్థావరాన్ని ఏర్పాటు చేశారు.[4] తెలుగు క్రైస్తవుల గణనీయమైన జనాభా ఉన్న ప్రాంతాలలో పూర్వపు ఉత్తర సిర్కార్లు, తీరప్రాంతాలు , హైదరాబాద్ , సికింద్రాబాద్ నగరాలు ఉన్నాయి. తెలుగు క్రైస్తవులు అత్యధిక అక్షరాస్యత , పని భాగస్వామ్య గణాంకాలలో ఒకటి , రాష్ట్రంలోని వివిధ మత సమాజాలలో పురుష-స్త్రీ నిష్పత్తి గణాంకాలు కూడా ఉన్నాయి.[5][6][7]

చరిత్ర , వ్యాప్తి

[మార్చు]

ఉత్తర సిర్కర్లు , తీరప్రాంత ప్రాంతాలు

[మార్చు]

ఆంధ్రప్రదేశ్ మొట్టమొదట క్రైస్తవ మతంలోకి మారిన వ్యక్తి తుమ్మ హనుమంత రెడ్డి, ఆయనను మండారెడ్డి అని కూడా పిలుస్తారు.[8][9] 1715లో ఆలమూరులోని ముడిగుబకు చెందిన ముప్పై రెడ్డి కుటుంబాలు, మరికొన్ని రెడ్డి కుటుంబాలతో కలిసి మందారెడ్డి క్రైస్తవ మతాన్ని స్వీకరించారు.[10] రాయలసీమ ప్రాంతంలో, చాలా మంది రెడ్డి ప్రజలు చర్చిలను సందర్శించడం ప్రారంభించి క్రైస్తవ మతంలోకి మారారు (కాథలిక్). 1735 నాటికి, దక్షిణ ఆంధ్రప్రదేశ్లో వేలాది మంది క్రైస్తవులు ఉన్నారు, వీరిలో ఎక్కువ మంది రెడ్డి , ఇతర సాంప్రదాయ నేత వర్గాలకు చెందినవారు. గుంటూరు జిల్లాలోని చాలా మంది రెడ్డీలు రోమన్ కాథలిక్కులుగా మారారు, రోమన్ కాథలికులుగా మారిన రెడ్డి ఇప్పటికీ థాలి, బోటు వంటి కొన్ని హిందూ సంప్రదాయాలను కొనసాగించారు, కొంతమంది కాథలిక్ రెడ్డీలు తెలంగాణలోని కృష్ణ నది ద్వారా తెలంగాణకు వలస వచ్చారు, వారు తమ గ్రామానికి గుంటూరు పల్లి, రెడ్డిపురం లేదా రెడ్డిపల్లెం అని పేరు పెట్టారు.[11] 1750 నాటికి, క్రైస్తవులు ఆ ప్రాంతాలకు వలస వెళ్ళడం వల్ల క్రైస్తవ మతం సిర్కార్ జిల్లాలకు మరింత వ్యాపించింది.[11] 18వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో చాలా మంది కాథలిక్ రెడ్డి రాయలసీమ నుండి తమిళనాడు, ఆంధ్ర, తెలంగాణలోని కొన్ని ప్రాంతాలకు వలస వచ్చారు. క్రైస్తవ మిషనరీలకు మద్దతుగా వారు కాథలిక్ చర్చిలను ప్రారంభించారు.

పంతొమ్మిదవ శతాబ్దం ప్రారంభంలో, చాలా ప్రధాన తెగల నుండి మిషనరీలు ఆంధ్ర ప్రాంతానికి రావడం ప్రారంభించారు. 1805లో స్థాపించబడిన లండన్ మిషనరీ సొసైటీ ఆంధ్రప్రదేశ్ మొదటి ప్రొటెస్టంట్ మిషన్, దీని స్టేషన్ విశాఖపట్నం ఉంది. లండన్ మిషనరీ సొసైటీ అనేది 1795లో ఇంగ్లాండ్లో సువార్త ఆంగ్లికన్లు , నాన్కాన్ఫార్మిస్టులు స్థాపించిన ఒక వర్గీకరించని మిషనరీ సమాజం, వీరు ఎక్కువగా సంఘవాద దృక్పథాన్ని కలిగి ఉన్నారు.[12] 1804లో లండన్ మిషనరీ సొసైటీ ద్వారా ఆంధ్రప్రదేశ్ పంపబడిన మొదటి మిషనరీ బృందం జార్జ్ క్రాన్ , అగస్టస్ డెస్ గ్రాన్జెస్. వారు 1805 జూలై 18న విశాఖపట్నం చేరుకుని తెలుగు భాష నేర్చుకోవడం ప్రారంభించారు. వారు ఆ పనిని తక్కువ సమయంలోనే స్వాధీనం చేసుకుని, క్రొత్త నిబంధనలోని కొన్ని భాగాలను అనువదించడం ప్రారంభించారు. తరువాతి మూడు సంవత్సరాలలో నాలుగు సువార్తలు ప్రచురితమయ్యాయి. 1809లో జార్జ్ క్రాన్, 1810లో డెస్ గ్రాన్జెస్ మరణంతో ఆ ప్రయత్నం ఆగిపోయింది. తరువాత వచ్చిన మిషనరీల కొత్త బృందం — రెవెరెండులు లీ, గోర్డాన్, ప్రిట్చెట్ — తమ పూర్వస్థుల పనిని కొనసాగించారు. తెలుగులో మొట్టమొదటి పూర్తి క్రొత్త నిబంధన మద్రాసులో ముద్రించబడింది..[13]

బాప్టిస్ట్ మిషన్లు

[మార్చు]

అమెరికన్ బాప్టిస్ట్ మిషన్ , గోదావరి డెల్టా మిషన్ 1836లో తమ స్టేషన్లను స్థాపించాయి. వారి తరువాత 1841లో చర్చి మిషనరీ సొసైటీ , 1842లో అప్పటి అమెరికన్ లూథరన్ మిషన్ వచ్చాయి.[14] బ్రిటిష్ వలస అధికారులు, యురేషియన్లు, , కొన్ని స్థానిక క్రైస్తవ కుటుంబాల ఉనికి ఈ ప్రారంభ సంవత్సరాల్లో మిషనరీ కార్యకలాపాలను సాధ్యమయ్యేలా చేసింది. మద్రాసు ప్రావిన్స్ అని కూడా పిలువబడే మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ తెలుగు మాట్లాడే జిల్లాలకు చెందిన పురుషోత్తం చౌదరి, దాస్ ఆంథర్వేది వంటి తెలుగు బాప్టిస్ట్ పాస్టర్లు బ్రిటిష్ బాప్టిస్ట్ మిషనరీ సొసైటీ సెరాంపూర్ మిషన్ స్థాపించబడటానికి ముందే కోస్తా ఆంధ్రాలో పనిచేశారు.   [<span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2023)">citation needed</span>] మిషనరీలతో తెలుగు క్రైస్తవ మహిళలు (1879) అమోస్ సుట్టన్ ఈ ప్రాంతంలో బోధించిన మొదటి బ్రిటిష్ బాప్టిస్ట్ మిషనరీ. ఆయనను సెరాంపూర్ మిషన్ పంపింది. ఆయన 1805లో ఆంధ్రలోని ఉత్తర ప్రాంతాలలో బోధించాడు, కానీ తన లక్ష్యాలను సాధించడంలో విఫలమయ్యాడు, ఆయన మళ్లీ ఈ ప్రాంతంలోకి ప్రవేశించలేదు, బదులుగా తన మంత్రిత్వ శాఖను ఒరియా మాట్లాడే జిల్లాలకు పరిమితం చేశాడు. అయితే, సుట్టన్ తెలుగువారి పట్ల తన దృక్పథంలో నిలదొక్కుకున్నాడు. తరువాత, ఒక అమెరికన్ బాప్టిస్ట్ మిషనరీ వితంతువుతో సుట్టన్ వివాహం అతన్ని అమెరికన్ బాప్టిస్టులతో అనుసంధానించింది. 1835లో యునైటెడ్ స్టేట్స్లో తన బంధువులను సందర్శిస్తున్నప్పుడు, ఆయన వర్జీనియాలోని బాప్టిస్ట్ సమావేశాన్ని తెలుగువారిలో "వదలివేయబడిన" పనిని చేపట్టాలని కోరారు. అతని అభ్యర్థనకు ప్రతిస్పందిస్తూ, అమెరికన్ బాప్టిస్ట్ ఫారిన్ మిషన్ బోర్డు 1835లో కెనడాలో జన్మించిన అమెరికన్ అయిన శామ్యూల్ ఎస్. డే తమ మిషనరీగా పంపింది. ఆయన 1836లో విశాఖపట్నానికి చేరుకుని, మిషన్ స్టేషన్ ప్రారంభించడానికి అనువైన ప్రదేశం కోసం నాలుగు సంవత్సరాలు వెతికారు, చివరికి నెల్లూరులో ఒకదాన్ని కనుగొన్నారు. ఇది కెనడియన్ బాప్టిస్ట్ మిషన్ పునాదులు వేసింది. కెనడియన్ బాప్టిస్ట్ మిషన్ (CBM) 1850లో స్థాపించబడింది. 1848లో లైమన్ జ్యూయెట్ , 1865లో జాన్ ఇ. క్లాఫ్ నెల్లూరు, ఒంగోలు , దక్షిణ కనిగిరిలోని మిషన్ స్టేషన్లలో చేరారు.[12] కెనడియన్ బాప్టిస్ట్ మిషనరీలు విద్య ద్వారా తెలుగు సమాజంలో సంపూర్ణ పరివర్తనకు గల అవకాశాన్ని త్వరగా గుర్తించారు, , వారు మార్పుకు సంభావ్య ఏజెంట్లుగా మహిళలను గుర్తించారు. మిషనరీ మేరీ మెక్లారిన్ 1875లో బాలుర కోసం ఒక పాఠశాలను స్థాపించారు, మరుసటి సంవత్సరం బాలికల కోసం ఒక పాఠశాలని స్థాపించారు. కెనడియన్ బాప్టిస్ట్ మిషన్ మిషనరీలు ఆంధ్రప్రదేశ్ మిషన్ వారసుడిగా కన్వెన్షన్ ఆఫ్ బాప్టిస్ట్ చర్చిస్ ఆఫ్ నార్తర్న్ సిర్కర్స్ (CBCNC) ను స్థాపించారు.[15][16]

లూథరన్ మిషన్లు

[మార్చు]
1842లో ఆంధ్రప్రదేశ్కు మొదటి లూథరన్ మిషనరీ అయిన జాన్ క్రిస్టియన్ ఫ్రెడెరిక్ హేయర్

ఆంధ్రాలో మొదటి లూథరన్ మిషనరీ జాన్ క్రిస్టియన్ ఫ్రెడెరిక్ హేయర్, ఆయన 1842లో వచ్చారు. అతని భార్య , పిల్లలు పెన్సిల్వేనియాలోని సోమర్సెట్ కౌంటీలోని ఫ్రైడెన్స్ ఉండిపోయారు, అక్కడ శ్రీమతి మేరీ హేయర్ 1839లో మరణించారు. మరుసటి సంవత్సరం, విదేశీ మిషన్లలో ప్రవేశించమని హేయర్ను కోరారు. అతను బాల్టిమోర్ సంస్కృతం , వైద్యశాస్త్రం అభ్యసించాడు , 1841లో బ్రెండా ఓడలో మరో ముగ్గురు మిషనరీ జంటలతో కలిసి బోస్టన్ నుండి భారతదేశానికి ప్రయాణించాడు. 1845లో యునైటెడ్ స్టేట్స్కు తిరిగి వచ్చిన ఆయన తన మిషనరీ పనిని కొనసాగించి, బాల్టిమోర్లో సెయింట్ జాన్స్ చర్చిని స్థాపించారు. అదే సమయంలో, అతను వైద్యశాస్త్రం అభ్యసించాడు , 1847 లో మేరీల్యాండ్ స్కూల్ ఆఫ్ మెడిసిన్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి తన M. D. ను పొందాడు.ఆయన 1847లో రెండవసారి భారతదేశానికి ప్రయాణించి, ఒక దశాబ్దం పాటు, ప్రధానంగా దక్షిణ భారతదేశంలోని ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని గుంటూరు జిల్లా గడిపారు, అక్కడ ఆయన ప్రజలకు సేవలందించారు. ప్రారంభంలో పెన్సిల్వేనియా మినిస్టీరియం, అనంతరం జనరల్ సైనాడ్ ఫారిన్ మిషన్ బోర్డు మద్దతుతో ఆయన కార్యాచరణ కొనసాగింది. బ్రిటిష్ ప్రభుత్వ అధికారులు కూడా హేయర్‌ను ప్రోత్సహించి, అనేక రూపాల్లో సహాయాన్ని అందించారు. ఆయన గుంటూరు ప్రాంతం మొత్తం మీద ఆసుపత్రులు ,పాఠశాలల విస్తృత నెట్‌వర్క్‌ను స్థాపించారు.

పెన్సిల్వేనియా సైనోడ్ సొసైటీకి చెందిన జాన్ క్రిస్టియన్ ఫ్రెడెరిక్ హేయర్ నేతృత్వంలోని గుంటూరు మిషన్ (1845 జూలై), అలాగే ఉత్తర జర్మన్ మిషనరీ సొసైటీకి చెందిన రెవెరెండ్ లూయిస్ పి. మన్నో వాలెట్ స్థాపించిన రాజమండ్రి మిషన్ — ఇవి కోస్తా ఆంధ్రాలోని రెండు ప్రముఖ లూథరన్ మిషన్లు. 1927లో ఈ రెండు మిషన్ల విలీనంతో ఆంధ్ర ఎవాంజెలికల్ లూథరన్ చర్చి ఏర్పడింది.[17]


దక్షిణ ఆంధ్ర లూథరన్ చర్చి చరిత్రను 1865 సంవత్సరం నాటిదిగా చెప్పవచ్చు, హెర్మౌన్స్బర్గ్ ఎవాంజెలికల్ లూథరన్ మిషన్ (HELM) జర్మనీకి చెందిన రెవరెండ్ ఆగస్టు మైలియస్ ఆంధ్ర దక్షిణ భాగంలో అంటే ప్రస్తుత నెల్లూరు, ప్రకాశం , చిత్తూరు జిల్లాల్లో ఆయన తన సువార్త ప్రచార పనిని ప్రారంభించాడు. అయితే, మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో 1915లో జర్మన్ మిషనరీలు భారతదేశాన్ని విడిచిపెట్టాల్సి వచ్చింది. ఐదు సంవత్సరాల విరామానంతరం, 1920లో ఒహియో లూథరన్ ఎవాంజెలికల్ మిషన్ (OLEM)కు చెందిన అమెరికన్ మిషనరీలు జర్మన్ మిషనరీల అర్థాంతరంగా నిలిచిపోయిన 사ేవా కార్యక్రమాన్ని కొనసాగించారు. తరువాత, 1929లో చర్చి పాలన అమెరికన్ లూథరన్ చర్చీ చేతికి వెళ్లింది. భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన సంవత్సరం — 1947 — దక్షిణ ఆంధ్ర లూథరన్ చర్చీ స్థాపితమైన ముఖ్యమైన సంవత్సరం కూడాప్రసిద్ధ బ్రిటిష్ అధికారి ఆర్థర్ కాటన్ చర్చి మిషన్ సొసైటీ చెందిన రెవరెండ్ హెన్రీ ఫాక్స్, గోదావరి డెల్టా మిషన్కు చెందిన మిస్టర్ బౌడెన్, లూథరన్లు , బాప్టిస్టులు వంటి మిషనరీలతో కలిసి పనిచేశారు. ఆదివారాలలో ఆర్థర్ కాటన్ పర్యవేక్షించిన కార్మిక శిబిరాలు తెలుగు, తమిళం, గిరిజన మాండలికాలు వంటి వివిధ భాషలలో క్రైస్తవ శ్లోకాలు, పాటలు పాడటం ద్వారా ప్రతిధ్వనించాయి. మేజర్ కాటన్ స్వయంగా ఇటువంటి అనేక సమావేశాలలో మాట్లాడారు. అతను , అతని సిబ్బంది కొత్తగా మతమార్పిడి చేసుకున్నవారికి సేవ , క్రైస్తవ జీవనానికి వ్యక్తిగత ఉదాహరణగా నిలిచారు. అందువల్ల, తీరప్రాంత ఆంధ్ర ప్రాంతంలో క్రైస్తవ మతం వ్యాప్తికి ఆర్థర్ కాటన్ కృషి కారణమని చెప్పవచ్చు.[18]

తెలంగాణ ప్రాంతాలు

[మార్చు]
ఆంధ్రప్రదేశ్లో క్రైస్తవ మతం వ్యాప్తిలో బ్రిటిష్ అధికారి ఆర్థర్ కాటన్ ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించారు.

వెస్లియన్ మెథడిస్ట్ మిషన్లు

[మార్చు]

సర్ ఆర్థర్ కాటన్ అనే బ్రిటిష్ ఇంజనీర్ ఇద్దరు మిషనరీలు ఇ. ఇ. జెంకిన్స్ & జార్జ్ ఫ్రైయర్ సహాయంతో తెలంగాణ ప్రాంతాలలో పర్యటించారు. వారు 1863లో సిరోంచా పని ప్రారంభించడానికి బాధ్యత వహించారు. 1860లో ఔరంగాబాద్‌లో చర్చి మిషనరీ సొసైటీ (CMS) తన కార్యాచరణను ప్రారంభించింది. ఆ సమయంలో ఆ ప్రాంతం నిజాం రాష్ట్ర అధీనంలో ఉండేది. తదుపరి సంవత్సరాల్లో, మెథడిస్ట్ ఎపిస్కోపల్ చర్చికి చెందిన మిషనరీ విలియం టేలర్ హైదరాబాద్‌లో ఒక గొప్ప ఆధ్యాత్మిక పునరుజ్జీవన ఉద్యమాన్ని కలిగించాడు. ఆయన ప్రారంభించిన కార్యం "హిందుస్థానీ మిషన్" అనే పేరుతో గుర్తింపు పొందింది. ఇదే సమయంలో, మెథడిస్ట్ మిషనరీ సొసైటీ గోదావరి నది పేరుతో "గోదావరి మిషన్" అనే కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించింది.పదిహేను సంవత్సరాల సమగ్ర సర్వే తరువాత, 1879లో మిషనరీలు హెన్రీ లిటిల్ , విలియం బర్గెస్ మద్రాసు నుండి సికింద్రాబాద్ వచ్చారు.[3] విలియం ఎస్. బర్గెస్ హైదరాబాద్లోని వెస్లియన్ మిషన్ వ్యవస్థాపకుడు. 1880లో చర్చ్ ఆఫ్ స్కాట్లాండ్ మిషన్ తమ కార్యాచరణను తమిళ సమాజానికి అప్పగించింది. ఈ సమాజమే సికింద్రాబాద్‌లో ఏర్పడిన మొదటి స్థానిక భారతీయ వెస్లియన్ సంఘంగా మారింది. అనంతరం, ఈ సంఘం క్లాక్ టవర్ వద్ద నిర్మించబడిన కొత్త చర్చిలోకి తరలింది. ఈ ప్రధాన చర్చికి అనుబంధంగా, వలస తెలుగు క్రైస్తవులు ,కొత్తగా మతమార్పిడి పొందినవారిని చిల్కలగూడ, ముషీరాబాద్, మార్కెట్ స్ట్రీట్ వంటి ప్రాంతాల్లో “వెస్లీ చర్చి పాస్టరేట్, సికింద్రాబాద్” ఆధ్వర్యంలో నిర్వహిస్తూ, మిషనరీ కార్యానికి బలమైన పునాది వేశారు.

సికింద్రాబాద్‌లోని తొలి సంఘం తమిళ మూలానికి చెందినదే కాగా, మద్రాసులోని చర్చ్ ఆఫ్ స్కాట్లాండ్ మిషన్ క్లాక్ టవర్ చర్చిలో పాస్టర్లను కొన్నేళ్లపాటు నియమించడం కొనసాగించింది. ఇదే సమయంలో, హైదరాబాద్‌లో మిషనరీలు జోసెఫ్ కార్నెలియస్ అనే తెలుగు క్రైస్తవుడిని నియమించి, ఆయన బొగ్గులగుంటా, రామ్కోట ప్రాంతాల్లోని ఇంట్లో భారతీయ సువార్తికుడు బెంజమిన్ వెస్లీ సహకారంతో తెలుగు ప్రజలకు ఆధ్యాత్మిక సేవలందించారు. సికింద్రాబాద్ ప్రస్తుత వెస్లీ గర్ల్స్ స్కూల్, దానితో జతచేయబడిన మిషనరీ బంగ్లాను 1884లో కొనుగోలు చేశారు.


విలియం ఎస్. బర్గెస్ తన కుటుంబంతో కలిసి ఒక డాక్ బంగ్లా బస చేశారు, అక్కడ వసతి కోసం ఇల్లు సిద్ధంగా లేదు. ఆయనను స్వాగతించడానికి చర్చిలు లేవు. అతను మొదట బ్రిటిష్ సైనికులతో తన పనిని ప్రారంభించాడు. అతని పనిలో అతని భారతీయ సహచరుడు మిస్టర్ జోసెఫ్ కార్నెలియస్ సహాయపడ్డాడు. మొట్టమొదటి బాప్టిజం 1880 జనవరి 25న బర్గెస్ చేత చేయబడింది.   ఆయన మొట్టమొదట మతమార్పిడి చేసిన వ్యక్తి మెదక్ డియోసెస్లో అనేక మంది క్రైస్తవులకు పూర్వగాములలో ఒకరైన చక్కరియా కుమారుడు ఆండ్రూ. జాన్ వెస్లీ మాదిరిగానే బర్గెస్ కూడా గుర్రంపై ప్రయాణించి తెలంగాణ ప్రాంతాలలో బోధించేవాడు. తెలుగు క్రైస్తవ సమాజం విస్తరిస్తున్న సమయంలో, 1910లో సుల్తాన్ బజార్ ప్రాంతంలో ఒక చర్చిని నిర్మించారు. అనంతరం, 1927లో రామ్ కోటె ప్రాంతంలో ఒక విశాలమైన చర్చిని నిర్మించేందుకు పునాదిరాయి వేయబడింది. అదే చర్చి ఇప్పటికీ "వెస్లీ చర్చి, రామ్ కోట్"గా ఉంది. ఈ చర్చిని 1931లో రెవరెండ్ చార్లెస్ వాకర్ పోస్నెట్ శుభోదయ కార్యక్రమంతో అంకితం చేశారు.

మద్రాసు సైనోడ్, రెవరెండ్ బెంజమిన్ పి. వెస్లీని బర్గెస్‌కు సహాయంగా పంపింది. కడప నుంచి వచ్చిన ఆయన మంచి విద్యావంతుడు, 1882లో వెస్లియన్ మంత్రిగా నియమితుడయ్యాడు. రెవరెండ్ బెంజమిన్ పి. వెస్లీ, శ్రీమతి బర్గెస్‌తో కలిసి హైదరాబాద్ ,సికింద్రాబాద్ ప్రాంతాల్లో విద్యా సంస్థల స్థాపనపై కృషి చేశారు. అదే సంవత్సరంలో బర్గెస్ కొన్ని దుకాణాలను కొనుగొని వాటిని పాఠశాల కోసం గదులుగా మారుస్తూ విద్యా కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించాడు.

1880లో వచ్చిన మరో మిషనరీ రెవరెండ్ బెంజమిన్ ప్రాట్ కూడా ఈ మిషనరీ కార్యంలో చురుకుగా పాల్గొన్నారు. బర్గెస్, ప్రాట్, బెంజమిన్ వెస్లీ ముగ్గురూ కలిసి చుట్టుపక్కల ప్రాంతాల్లో బోధించేందుకు బండ్లపై, ఎద్దుల బండీలపై ప్రయాణించేవారు. ప్రాట్ కరీంనగర్ ప్రాంతాన్ని పర్యవేక్షించి, అక్కడ వెస్లియన్ మిషన్ ప్రధాన కేంద్రాన్ని స్థాపించారు. ఇదే ప్రస్తుత కరీంనగర్ డయోసిస్ ఆఫ్ ది చర్చ్ ఆఫ్ సౌత్ ఇండియాకు (CSI) పునాది అయింది. అప్పట్లో జిల్లా ప్రధాన కార్యాలయం కరీంనగర్ నుండి ఎనిమిది మైళ్ల దూరంలో ఉన్న ఎల్లగండాల సమీపంలో ఉండేది.. అదే సమయంలో, బెంజమిన్ వెస్లీ సిద్దిపేటను తన ప్రధాన కార్యాలయంగా మార్చుకుని, మెదక్ డియోసెస్కు పునాదులు వేశాడు, అక్కడ తరువాత మెదక్ వద్ద కేథడ్రల్ నిర్మించబడింది. హైదరాబాద్, సికింద్రాబాద్ ప్రాంతాలకు బర్గెస్సెస్ సేవలు అందించారు. .[19][20]

ఆంగ్లికన్ మిషన్లు

[మార్చు]
మెదక్ లోని చర్చ్ ఆఫ్ సౌత్ ఇండియా కేథడ్రల్. ఇది ఆసియాలోని అతిపెద్ద చర్చిలలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది
మెదక్ కేథడ్రల్ బలిపీఠం దృశ్యం

రెవరెండ్ చార్లెస్ వాకర్ పోస్నెట్ (మెదక్ వద్ద గొప్ప కేథడ్రల్ నిర్మాత) 1895లో సికింద్రాబాద్ వచ్చారు. ఆయన మొదట త్రిముల్గేరి బ్రిటిష్ సైనికుల మధ్య సేవ చేశారు. సైన్యం పనితో అసంతృప్తి చెంది, అతను గ్రామాల్లోకి బయలుదేరాడు. 1896లో రెవరెండ్ చార్లెస్ వాకర్ పోస్నెట్ మెదక్ అనే గ్రామాన్ని సందర్శించి, ఒక డాక్ బంగ్లాలో ఉండి అక్కడ ఒక బంగ్లాను నిర్మించారు. అప్పుడు మెదక్ ప్రాంతం మొత్తంలో దాదాపు రెండు వందల మంది క్రైస్తవులు ఉండేవారు.[21] ఆ రోజుల్లో మెదక్కు రైల్వే మార్గం లేదు. హైదరాబాద్ నుండి (97 కి. మీ) ప్రయాణం గుర్రంపై చేయవలసి ఉండేది, రెవరెండ్ పోస్నెట్ సాధారణంగా ఒక రోజులో చేసేవారు. ఆయన మెదక్ వచ్చినప్పుడు, అక్కడ ఒక చిన్న టైల్ ఇల్లు ప్రార్థనా స్థలంగా ఉండేది. Rev.Posnett త్వరలో మిషన్ కాంపౌండ్ లోని క్రైస్తవ సమాజానికి తగినంతగా చర్చి సాంప్రదాయ ఆకారంలో ఆ ప్రదేశంలోనే ఒక మితమైన నిర్మాణాన్ని నిర్మించింది. తన ప్రభువైన యేసుక్రీస్తును ఆరాధించడానికి ఇది సరైన ప్రదేశం కాదని ఆయన భావించాడు. ఆయన 1914లో ఘుస్నాబాద్ ప్రాంతంలో 1,000 ఎకరాల (4 ) విస్తీర్ణంలో ప్రస్తుత మెదక్ కేథడ్రల్ నిర్మాణాన్ని ప్రారంభించారు. కరువు సమయంలో ఆయన కేథడ్రల్ను నిర్మించాడు. ఆకలితో ఉన్న గ్రామస్తులకు కేథడ్రల్ నిర్మాణానికి వారు చేసిన సేవలకు బదులుగా ఆహారాన్ని అందించారు.[22] రెవరెండ్ వేదానైగం శామ్యూల్ అజరియా కలకత్తాలోని సెయింట్ పాల్స్ కేథడ్రాల్లో దాని మొదటి బిషప్గా పవిత్రం చేయబడినప్పుడు, 1912 డిసెంబరు 29న డోర్నకల్ డియోసెస్ స్థాపించబడింది. ఆంగ్లికన్ కమ్యూనియన్ బిషప్గా పవిత్రం చేయబడిన మొదటి భారతీయుడు బిషప్ అజరియా అనే వాస్తవం ఈ వేడుక నిజమైన ప్రాముఖ్యతను కలిగి ఉంది.[23] ఇది మొదటిసారిగా 1912లో ఏర్పడినప్పుడు, నిజాం డొమినియన్ల ఆగ్నేయ మూలలో డోర్నకల్ డియోసెస్ చాలా చిన్న డియోసెస్గా ఉండేది. కొన్ని సంవత్సరాల తరువాత చర్చి మిషన్ సొసైటీ పనిచేస్తున్న డమ్మగుడెం జిల్లాను చేర్చడం ద్వారా ఇది విస్తరించబడింది. తరువాత 1920 సంవత్సరంలో ఎపిస్కోపల్ సైనాడ్ తీర్మానం వచ్చింది, ఇది ఈ చిన్న డియోసెస్ను డియోసెస్గా మార్చింది, ఇది ఇప్పుడు భారతదేశంలోని ఇతర డియోసెస్ల కంటే ఎక్కువ సంఖ్యలో ఆంగ్లికన్ భారతీయ క్రైస్తవులను కలిగి ఉంది. ఈ తీర్మానం ద్వారా తెలుగు దేశంలో చర్చి మిషనరీ సొసైటీ , సొసైటీ ఫర్ ది ప్రొపగేషన్ ఆఫ్ ది గోస్పెల్ రెండింటికీ చెందిన మిషన్ జిల్లాలన్నీ దోర్నకల్ బిషప్ ఎపిస్కోపల్ అధికార పరిధిలో ఉంచబడ్డాయి. దీని అర్థం ప్రస్తుత డోర్నకల్ డియోసెస్లో కృష్ణా జిల్లాలో ఎక్కువ భాగం, గోదావరి జిల్లాలో డుమ్మాగుడెం అనే భాగంతో పాటు దక్షిణాన సొసైటీ ఫర్ ది ప్రోపగేషన్ ఆఫ్ ది గోస్పెల్ ఆక్రమించిన గోదావరి , కడప జిల్లాలలో కొన్ని భాగాలు కూడా ఉన్నాయి.[23]

కాథలిక్కులు

[మార్చు]

కాథలిక్ చర్చికి చెందిన ఫ్రాన్సిస్కాన్లు 1535లో కాథలిక్కులను దక్కన్ ప్రాంతానికి తీసుకువచ్చారు. హైదరాబాద్ రోమన్ కాథలిక్ డియోసెస్ 1886లో మాత్రమే ఏర్పడింది.[3] 18వ శతాబ్దానికి చెందిన తెలుగు క్రైస్తవుల సామాజిక నేపథ్యం గురించి జరిపిన అధ్యయనంలో తెలుగు రోమన్ కాథలిక్కులు ఎక్కువ మంది రెండు గొప్ప రైతు సంఘాల నుండి వచ్చారని తెలుస్తుంది. ఫ్రెంచ్ జెస్యూట్ల ప్రకారం, తెలుగు క్రైస్తవులు తీవ్రమైన క్రైస్తవులు. హిందువులు, క్రైస్తవులు చాలా శాంతియుతంగా కలిసిపోయారు.

ఆంధ్రలోని క్రైస్తవ సన్యాసులు [సందేహాస్పదంగా-చర్చించండి] స్థానిక అధికారుల అనుమతితో పనిచేశారు, ఇది సువార్తను సాధ్యమైనంత గొప్ప స్వేచ్ఛతో వ్యాప్తి చేయడానికి వీలు కల్పించింది. [dubious – discuss]ఫ్రెంచివారికి, నిజాంకు, అతని నవాబులకు మధ్య సంబంధాలు చాలా స్నేహపూర్వకంగా ఉండేవి.

ముస్లిం పాలకులు 'రోమన్ ఫకీర్లు' (క్యాథలిక్ మిషనరీలు) ,వారి శిష్యులను అనుకూలంగా చూసి, వారికి రక్షణ కల్పించారు. శాస్త్రీయ అధ్యయనాలు ,సంస్కృతికి క్రైస్తవుల సహకారం ఎంతో విలువైనదిగా నిలిచింది. ఫ్రెంచ్ పూజారులు కేవలం సువార్త ప్రచారం మాత్రమే కాకుండా, గణితం, ఖగోళశాస్త్రం వంటి శాస్త్రాలలో కూడా గాఢమైన ఆసక్తిని చూపించారు. వీరిలో చాలామంది గణితశాస్త్రంలో శిక్షణ పొందినవారు; కొందరు ఖగోళశాస్త్రంలో నిపుణులు కూడా.

ఈ మిషనరీలకు తెలుగు భాషపై లోతైన పట్టు ఉండేది. కొంతమందికి తమిళం, కన్నడ, మరాఠీ, హిందుస్తానీ వంటి ఇతర భారతీయ భాషల పరిజ్ఞానమూ ఉండేది. 18వ శతాబ్దానికి చెందిన తెలుగు క్రైస్తవ రచనలు గణనీయంగా ఉన్నాయి. ఈ కాలంలో ఒక పూజారి, సెయింట్ జాన్ సువార్తను కోట్టకోట ప్రాంతంలోని పాలయాకర్ వలన పొందారు.

తెలుగు రోమన్ కాథలికులు గౌరవించే ముఖ్య రచనల్లో పూర్వవేదం, రాజుల చరిత్ర, అమృత భవన్, క్రీస్తు జీవితం వంటి పాత నిబంధన ఆధారిత రచనలు ఉన్నాయి. అలాగే, నిస్తార రత్నాకరము (మోక్షమార్గ మహాసముద్రం), అనిత్య నిత్య వివేకము (తాత్కాలికం ,శాశ్వతం మధ్య తారతమ్యం), వేదాంత సారం వంటి తాత్విక రచనలు కూడా వెలువడ్డాయి.

సంస్కృత ప్రార్థనలను తెలుగులోకి అనువదించడం జరిగింది. అనేక ప్రసిద్ధ తెలుగు కవిత్వ రచనలు కూడా ఇదే కాలంలో అభివృద్ధి చెందాయి. భాషాశాస్త్రంపై విస్తృత రచనలు వెలువడ్డాయి. ఫాదర్ జిఎల్ కోయర్డౌక్స్ (1799లో మరణించారు) ఒక తెలుగు-సంస్కృత-ఫ్రెంచ్ నిఘంటువు, అలాగే ఫ్రెంచ్-తెలుగు, తెలుగు-ఫ్రెంచ్ నిఘంటువులను రచించారు. ఫాదర్ పియరీ డి లా లేన్ (1746లో మరణించారు) తెలుగు వ్యాకరణం రచించిన వారిలో ప్రముఖుడు. ఆయన అమరసింహం అనే తెలుగు నిఘంటువు కూడా రచించారు.

జెస్యూట్ మిషనరీలు సంస్కృతాన్ని ప్రాముఖ్యతతో అధ్యయనం చేశారు, ఎందుకంటే హిందూ మత తాత్విక గ్రంథాలన్నీ సంస్కృతంలోనే ఉన్నాయి..[24] అనేక మంది జెస్యూట్ మిషనరీలు ఖగోళశాస్త్రంలో పరిశీలనలు , ప్రయోగాలపై ఆసక్తి చూపారు, వీరిలో లే గాక్, డుక్రోస్, డుచాంప్, గార్గమ్ , కాల్మెట్ పేర్లు ప్రత్యేకంగా ఉన్నాయి. భౌగోళిక శాస్త్రం , భూగర్భ శాస్త్రం వారి శాస్త్రీయ ఆసక్తి రంగంలో చేర్చబడ్డాయి. ఆంధ్రలోని దక్షిణ జిల్లాల గుండా 1730 సెప్టెంబరు-నవంబరులో గార్గన్ చేసిన ప్రయాణ వివరణ, కాంబం క్వారీలు, టెర్రముల తూర్పు వైపున ఉన్న వజ్రాల గనులు వంటి భూగర్భ శాస్త్ర సమాచారం ప్రత్యేక ఆసక్తిని కలిగించాయి.[24]

స్వాతంత్య్రానంతరం

[మార్చు]
మెదక్ కేథడ్రల్ లో 1947 సెప్టెంబరు 27న దక్షిణ భారత చర్చి ప్రారంభోత్సవం

1947లో భారత స్వాతంత్ర్యం తరువాత, ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రాంతంలోని బ్రిటిష్ కంటోన్మెంట్లలో భాగమైన మునుపటి మిషన్లు , చర్చిలకు చెందిన అన్ని ఆస్తులు తెలుగు క్రైస్తవులకు వారసత్వంగా ఇవ్వబడ్డాయి. ఈ కాలంలో అనేక ప్రధాన తెగలూ కూడా ఏర్పడ్డాయి.

వివిధ సంప్రదాయాల చర్చిల యూనియన్ ఫలితంగా ఆంగ్లికన్, మెథడిస్ట్, కాంగ్రెగేషనల్, ప్రెస్బిటేరియన్ , రిఫార్మ్డ్ చర్చిల మధ్య సుదీర్ఘ చర్చల తరువాత 1947 సెప్టెంబరులో దక్షిణ భారతదేశ చర్చి ప్రారంభించబడింది. తెలుగు ప్రాంతాలలో, లండన్ మిషనరీ సొసైటీ, సొసైటీ ఆఫ్ ప్రొపగేషన్ ఆఫ్ ది గోస్పెల్, చర్చి మిషన్ సొసైటీ, చర్చ్ ఆఫ్ స్కాట్లాండ్ మిషన్, వెస్లియన్ మెథడిస్టులు అనేక ఇతర తెగలతో పాటు మిషన్లు కలిసి చర్చి ఆఫ్ సౌత్ ఇండియాలో భాగమయ్యాయి. అదే కాలంలో మెదక్ డియోసెస్ ఏర్పడింది. ఇది దక్షిణ భారతదేశ చర్చి అతిపెద్ద డియోసెస్లలో ఒకటి, ఇందులో 71 పాస్టరేట్లలో 1100 సమ్మేళనాలు ఉన్నాయి , ఇది ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని తెలంగాణ ప్రాంతంలోని ఐదు రెవెన్యూ జిల్లాలు ఆదిలాబాద్, మెదక్, నిజామాబాద్, రంగారెడ్డి , హైదరాబాద్ , సికింద్రాబాద్ నగరాల్లో విస్తరించి ఉంది. మెదక్ డియోసెస్ మొదటి బిషప్ రెవ్ ఫ్రాంక్ విట్టేకర్.[25]

ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో ప్రస్తుతం ఉన్న చర్చ్ ఆఫ్ సౌత్ ఇండియా డియోసెస్ ఈ క్రింది విధంగా ఉన్నాయిః

  • డోర్నకల్ డియోసెస్
  • కరీంనగర్ డియోసెస్
  • కృష్ణ-గోదావరి డియోసెస్
  • మెదక్ డియోసెస్
  • నంద్యాల్ డియోసెస్
  • రాయలసీమ డియోసెస్

ఆంధ్ర ఎవాంజెలికల్ లూథరన్ చర్చి 1927లో ఏర్పడింది. ప్రస్తుతం ఇది కోరమండల్ తీరానికి 500 miles (800 km) km) పైగా విస్తరించి ఉంది (భారతదేశపు తూర్పు తీరం) ఆంధ్రప్రదేశ్లోని ముఖ్యమైన నగరాలు , జిల్లాలను కవర్ చేస్తుంది , 400 పారిష్లలో సుమారు 3 మిలియన్ సభ్యత్వాన్ని కలిగి ఉంది.[26] ఇది ఆసియాలో మూడవ అతిపెద్ద లూథరన్ చర్చి.

భారత స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన సంవత్సరం, 1947, దక్షిణ ఆంధ్ర లూథరన్ చర్చి పుట్టిన సంవత్సరం కూడా. 1949 నుండి చర్చి స్వతంత్రం పొందింది , విదేశీ మిషనరీ సంఘాల నుండి అన్ని ఆస్తులు , సంస్థలను పొందింది. ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో ఈ చర్చిలో 44 పారిష్లలో 90,000 మంది సభ్యులు ఉన్నారు.[27] ఈ చర్చి ఐదు మాధ్యమిక పాఠశాలలు, ఐదు బోర్డింగ్ హోమ్స్ , హాస్టల్స్, రెండు సాంకేతిక పాఠశాలలు , సంస్థలు , ఒక ఆసుపత్రిని నడుపుతోంది.[28]

ది కన్వెన్షన్ ఆఫ్ బాప్టిస్ట్ చర్చిస్ ఆఫ్ నార్తర్న్ సిర్కార్స్ (సి. బి. సి. ఎన్. సి) అనేది ఉత్తర తీరప్రాంత ఆంధ్రప్రదేశ్ ఒక క్రైస్తవ వర్గం.[15] కెనడియన్ బాప్టిస్ట్ మిషన్ మిషనరీలు ఈ వర్గాన్ని ఆంధ్రప్రదేశ్లో దాని వారసుడిగా స్థాపించారు.[16] కెనడియన్ బాప్టిస్ట్ మిషన్ (CBM) ను బాప్టిస్ట్ మిషనరీస్ ఆఫ్ కెనడా సుమారు 1850లో స్థాపించింది. ప్రసిద్ధ తెలుగు క్రైస్తవ నాయకులలో ఒకరైన రెవరెండ్ డాక్టర్ ఎబి మసిలమణి అనేక సంవత్సరాలు సిబిసిఎన్సి అధ్యక్షుడిగా పనిచేశారు.

1962లో ఏర్పడిన తెలుగు బాప్టిస్ట్ చర్చిల సముదాయం, 1,214 స్వతంత్ర బాప్టిస్ట్ చర్చి లతో కూడిన రిజిస్టర్డ్ సంస్థ. అమెరికన్ బాప్టిస్టులు 1836లో తెలుగు మాట్లాడే ప్రజలలో దక్షిణ భారతదేశంలో మిషనరీ పనిని ప్రారంభించారు. 1887లో ప్రస్తుత చర్చిలు తెలుగు బాప్టిస్ట్ చర్చిల కన్వెన్షన్లో ఏర్పాటు చేయబడ్డాయి. 1962లో ఈ సమావేశం ఏకగ్రీవంగా ఆమోదించబడిన రాజ్యాంగంతో తెలుగు బాప్టిస్ట్ చర్చిల సమావేశంగా మారింది. ఈ సంస్థ 1963లో నమోదు చేయబడింది.[29] తెలుగు బాప్టిస్ట్ చర్చిల సముదాయం రామపట్నంలో విద్యాసంస్థలు, ఆసుపత్రులు, ఆరోగ్య కేంద్రాలు , ఒక వేదాంత సెమినరీని నడుపుతుంది. ఐదు డిగ్రీ కళాశాలలు, ఎనిమిది జూనియర్ కళాశాలలు, 14 ఉన్నత పాఠశాలలు , 14 ప్రాథమిక పాఠశాలలు ఉన్నాయి. హైదరాబాద్లోని ఇంటర్డెనోమినేషనల్ థియోలాజికల్ కళాశాల కోల్కతాలోని సెరాంపూర్ విశ్వవిద్యాలయానికి అనుబంధంగా ఉంది. ఈ సభావేశంలో 4,500 సండే పాఠశాలలు ఉన్నాయి, వీటిలో సుమారు 72,000 మంది పిల్లలు ఉన్నారు. వారు సుమారు 840,000 మంది ఉన్న సంఘాన్ని కలిగి ఉన్నారని పేర్కొన్నారు.[29]

ఆంధ్ర క్రిస్టియన్ థియోలాజికల్ కాలేజ్ అనేది ఒక ప్రత్యేక ప్రయోజన సంస్థ-ఆంధ్రప్రదేశ్ కొన్ని చర్చి సంఘాల క్రైస్తవ సంస్థ. ఇది 1964లో స్థాపించబడింది , పశ్చిమ బెంగాల్లోని సెరాంపూర్ సెరాంపూర్ కళాశాల సెనేట్ అనుబంధంగా ఉంది. ఆంధ్రప్రదేశ్లోని వివిధ చర్చి సంఘాలకు సేవలు అందించే ప్రస్తుత శతాబ్దాల నాటి సెమినరీల నుండి ఏకీకృత సెమినరీని రూపొందించాలని సూచించిన క్రెట్జ్మాన్ కమిషన్ ఫలితంగా ఆంధ్ర క్రిస్టియన్ థియోలాజికల్ కాలేజ్ ఉనికిలోకి వచ్చింది. ప్రొటెస్టంట్ చర్చిల మధ్య ఐక్యతకు ఎక్కువ అవసరం ప్రపంచవ్యాప్తంగా భావించిన ఎక్యుమెనిజం ఫలితంగా కూడా ఇది జరిగింది.

జనాభా గణాంకాలు

[మార్చు]

తెలుగు క్రైస్తవులు ప్రధానంగా ఆంధ్రప్రదేశ్ ,తెలంగాణ రాష్ట్రాల్లో కేంద్రీకృతమై ఉన్నారు. 2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, ఈ రెండు రాష్ట్రాల్లో క్రైస్తవులు కలిపి మొత్తం జనాభాలో సుమారుగా 1.51% ఉంటారని అంచనా. అయితే ఈ గణాంకాన్ని చాలామంది పరిశీలకులు, మతపరిశోధకులు ,మానవ హక్కుల కార్యకర్తలు తక్కువ అంచనాగా పరిగణిస్తున్నారు. దీని ప్రధాన కారణం చాలా మంది తెలుగు క్రైస్తవులు తమ మతాన్ని అధికారిక రికార్డుల్లో "హిందూ"గా నమోదు చేయడం.

ఈ ధోరణి ప్రత్యేకంగా దళిత క్రైస్తవులు మధ్య ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది. తెలుగు క్రైస్తవులలో అధికంగా దళిత వర్గాలకి చెందినవారు ఉన్నారు. చట్టపరంగా, భారత రాజ్యాంగం ప్రకారం, కేవలం హిందూ, బౌద్ధ లేదా సిక్కు మతాల అనుయాయులకే "షెడ్యూల్డ్ కులం (Scheduled Caste)" హోదా లభిస్తుంది. క్రైస్తవ మతాన్ని అనుసరించే దళితులకు ఈ హోదా చట్టపరంగా అందదు, ఫలితంగా వారు ప్రభుత్వ రిజర్వేషన్లు, విద్యా ,ఉద్యోగ అవకాశాల్లో ప్రత్యేక అవకాశాలు, ,కుల వివక్ష వ్యతిరేక చట్టాల పరిరక్షణ నుంచి నిష్క్రమించబడతారు.

ఈ నేపథ్యంలో, రిజర్వేషన్లను పొందేందుకు ,కుల దురాచారాల నుండి చట్టపరమైన రక్షణ పొందేందుకు చాలామంది దళిత క్రైస్తవులు తమ మతాన్ని 'హిందూ'గా నమోదు చేయడం సాధారణంగా మారింది. వారు నిజ జీవితంలో క్రైస్తవ మత విశ్వాసాలను అనుసరించినా, తమ మతాన్ని అధికారికంగా మార్చకుండా ఉండడం ద్వారా వారు సామాజిక, ఆర్థిక లబ్ధులను కొనసాగిస్తున్నారు.

ఈ పరిస్థితి వల్ల భారత ప్రభుత్వం లేదా గణాంక సంస్థలకు తెలుగు క్రైస్తవుల వాస్తవ సంఖ్యను అంచనా వేయడం కష్టంగా మారింది. ఇది మత స్వేచ్ఛ, సామాజిక న్యాయం ,ప్రభుత్వ మద్దతు విధానాల మధ్య ఉన్న సంక్లిష్ట సంబంధాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది..[30]

కళ , వాస్తుశిల్పం

[మార్చు]

తెలుగు క్రైస్తవ సమాజాలలో పవిత్ర కళ పెద్దగా ప్రాముఖ్యత లేదు, ఎందుకంటే తెలుగు క్రైస్తవులలో ఎక్కువ మంది ప్రొటెస్టంట్, అందువల్ల విగ్రహాలు లేదా ఇతర మతపరమైన వస్తువులను ఆమోదించరు. ఆంధ్రప్రదేశ్లోని చర్చి నిర్మాణం సుసంపన్నమైనది , వైవిధ్యమైనది. ఈ ప్రాంతంలోని చాలా చర్చిలు , కేథడ్రాల్స్ గోతిక్ రివైవల్ శైలికి అనుగుణంగా ఉన్నాయి, ఎందుకంటే ఈ ప్రాంతంలో అత్యధిక ప్రభావం చూపిన మిషన్లు ఇంగ్లాండ్ లేదా యునైటెడ్ స్టేట్స్ నుండి వచ్చాయి. భారతదేశంలోని గోవా, మంగళూరు వంటి ఇతర ప్రాంతాల మాదిరిగా కాకుండా, ఆంధ్రప్రదేశ్లో క్రైస్తవ మతం వ్యాప్తిలో పోర్చుగీసు వారు పెద్దగా పాత్ర పోషించలేదు, అందువల్ల ఆంధ్రప్రదేశ్లో బారోక్ వాస్తుశిల్పం చాలా తక్కువగా ఉంది. మిషనరీ కార్యకలాపాల ద్వారా ప్రభావితమైన చిన్న పట్టణాలు , గ్రామాలలో కూడా ఆంధ్రప్రదేశ్ అంతటా చాలా నిర్మాణ విలువ కలిగిన చర్చిలు కనిపిస్తాయి. పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా నరసాపూర్ లోని క్రైస్ట్ లూథరన్ చర్చి గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఇటువంటి చర్చికి ఉదాహరణ. ఎర్ర ఇటుక వెలుపలి భాగంతో, ఈ చర్చి బ్రిటిష్ పోషణలో బాగా ఉపయోగించిన గోతిక్ పునరుద్ధరణ శైలికి ఒక ఉదాహరణ. అనేక మతపరమైన భవనాల నిర్మాణంలో భారతీయ మూలాంశాలు సున్నితంగా చేర్చబడ్డాయి.

ఆంధ్రప్రదేశ్లో 1924 డిసెంబరు 25న దక్షిణ భారతదేశంలోని మెదక్ కేథడ్రల్ చర్చిని పవిత్రం చేశారు. బ్రిటిష్ వెస్లియన్ మెథడిస్టులు నిర్మించిన ఈ కేథడ్రల్ ఇప్పుడు చర్చ్ ఆఫ్ సౌత్ ఇండియా (సిఎస్ఐఐ డియోసెస్ ఆఫ్ మెదక్) పరిధిలో ఉంది. ఈ చర్చిని పూర్తి చేయడానికి పది సంవత్సరాలు పట్టింది. దీని కొలతలు 100 ft (30 m) ft (30 m) వెడల్పు , 200 ft (61 m) ft (61 m) పొడవు , చర్చి ఒకేసారి 5,000 మందికి వసతి కల్పించగలదు. చర్చి పైకప్పు బోలు స్పాంజ్ పదార్థంతో ధ్వని నిరోధకతను కలిగి ఉంది. ఈ కేథడ్రల్ ఎత్తు చార్మినార్ కంటే చాలా ఎక్కువగా ఉంటుందని హైదరాబాద్ నిజాం తెలుసుకున్నప్పుడు, దాని ఎత్తును తగ్గించాలని ఆదేశించడానికి అతను వ్యర్థమైన ప్రయత్నం చేశాడు. కేథడ్రల్ అంతస్తును ఇటలీ నుండి తీసుకువచ్చిన పలకలతో వేయబడింది. కేథడ్రల్ గంట గోపురం 175 ft (53 m) అడుగుల (53 మీ) ఎత్తు ఉంటుంది. యేసు క్రీస్తు జననం, శిలువ వేయడం , ఆరోహణను వర్ణించే మూడు గాజు కిటికీలు ఉన్నాయి, ఇవి ప్రధాన పర్యాటక ఆకర్షణలు.[22]

వెస్లీ చర్చి నేవ్, సికింద్రాబాద్.

నగరాల విశ్వవ్యాప్త స్వభావం ఫలితంగా హైదరాబాద్ , సికింద్రాబాద్ నగరాలు చర్చి నిర్మాణం ఎక్కువ వైవిధ్యాన్ని కలిగి ఉన్నాయి. ఆంధ్రప్రదేశ్ బారోక్ నిర్మాణానికి కొన్ని ఉదాహరణలలో హైదరాబాద్లోని సెయింట్ జోసెఫ్ కేథడ్రల్ ఒకటి. చర్చి కాథలిక్ పాత్ర చర్చి నిర్మాణ శైలిలో స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. అబిడ్స్లోని హైదరాబాద్లోని సెయింట్ జార్జ్ చర్చి గోతిక్ నిర్మాణాన్ని కలిగి ఉంది , నగరం , ప్రాంతంలోని అనేక చర్చిలకు నమూనాగా మారింది.

1813లో నిర్మించిన సికింద్రాబాద్ సెయింట్ జాన్స్ చర్చి నగరంలోని పురాతన చర్చి. ఈ చర్చిని టుస్కాన్ క్రమం ప్రకారం నిర్మించారు, ఇది డోరిక్ క్రమం సరళీకృత రూపం.[31][32] ఒకప్పుడు హైదరాబాద్ రోమన్ కాథలిక్ ఆర్చ్డియోసెస్ కేథడ్రల్, సికింద్రాబాద్ లోని సెయింట్ మేరీ చర్చి ఒక స్ఫూర్తిదాయకమైన వాస్తుశిల్పం. ఇది 1847లో, యాదృచ్ఛికంగా భారత స్వాతంత్ర్యానికి ఒక శతాబ్దం ముందు నిర్మించబడింది. ఈ చర్చి పరిమాణంలో చాలా చిన్నది అయినప్పటికీ, గోతిక్ పునరుద్ధరణ నిర్మాణ శైలికి కట్టుబడి ఉన్న మెదక్ లోని కేథడ్రల్ తో చాలా పోలికను కలిగి ఉంది. 1860లో నిర్మించిన సికింద్రాబాద్ లోని ఆల్ సెయింట్స్ చర్చి ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం నుండి ఇంట్యాక్ అవార్డును అందుకుంది. గోతిక్ శైలికి ఇది ఒక ఉదాహరణ, ఇందులో గోపురాలు , గోపురాలు, , ఒక బెల్ఫ్రీ ఉన్నాయి. ఇది త్రిముల్గేరి కందకం మొదటి శాశ్వత నిర్మాణం. గోడ వెంట పదహారు స్మారక పలకలు , మధ్య తరహా అవయవం ఉన్నాయి.[33] నగరంలో అత్యంత చారిత్రాత్మకంగా ముఖ్యమైన చర్చి చర్చి ఆఫ్ సౌత్ ఇండియా హోలీ ట్రినిటీ చర్చి, బోలారం. 1847లో యునైటెడ్ కింగ్డమ్ రాణి విక్టోరియా చేత నియమించబడిన చర్చి గాజు బలిపీఠం ముక్క, పల్పిట్ , గంట అన్నీ వాటి అసలు స్థితిలో ఉన్నాయి. 1983లో, యునైటెడ్ కింగ్డమ్ రాణి రెండవ ఎలిజబెత్ తన భారత పర్యటనలో హోలీ ట్రినిటీ చర్చిలో తన 36వ వివాహ వార్షికోత్సవాన్ని జరుపుకున్నారు. చర్చి సేవను దివంగత బిషప్ విక్టర్ ప్రేమసాగర్ నిర్వహించారు.[34]

సంస్కృతి

[మార్చు]
తెలుగు క్రైస్తవ మహిళలు

పట్టణ ప్రాంతాల్లోని తెలుగు క్రైస్తవుల ఇండో-క్రిస్టియన్ సంస్కృతి , సంప్రదాయాలను పెరుగుతున్న పాశ్చాత్యీకరణగా వర్ణించవచ్చు. తెలుగు క్రైస్తవులు నేడు రాష్ట్రంలో అత్యంత ప్రగతిశీల సమాజాలలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతున్నారు.[35] రాష్ట్రంలోని వివిధ మత వర్గాలలో అత్యధిక అక్షరాస్యత, పని భాగస్వామ్యం , లింగ నిష్పత్తి గణాంకాలు ఉన్నాయి. [5][6][7] తెలుగు క్రైస్తవుల మాతృభాష తెలుగు, ఇది భారతదేశంలో విస్తృతంగా మాట్లాడే ద్రావిడ భాష. అయితే, మిషన్ పాఠశాలలు ఆంగ్లాన్ని ప్రాధమిక మాధ్యమంగా ఉపయోగించడం ద్వారా బోధించే మొదటి పాఠశాల కావడంతో, తెలుగు క్రైస్తవ సమాజాలలో మతపరమైన , లౌకిక ప్రయోజనాల కోసం ఆంగ్లాన్ని విస్తృతంగా ఉపయోగిస్తున్నారు. చాలా ప్రధాన చర్చిలు తెలుగు, ఆంగ్లం రెండింటిలోనూ మతపరమైన సేవలను అందిస్తాయి. సికింద్రాబాద్ లోని సెయింట్ జాన్స్ చర్చి, హైదరాబాద్ లోని సెయింట జార్జ్ చర్చి వంటి కొన్ని చర్చిలు ప్రత్యేకంగా ఆంగ్లంలో సేవలను అందిస్తాయి. పట్టణ క్రైస్తవ యువతకు ఆంగ్ల భాష కూడా ఇష్టమైన భాష.   [<span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2024)">citation needed</span>]

మిషన్ కాంపౌండ్స్ , క్రైస్తవ మిషనరీలతో పరస్పర చర్య తెలుగు క్రైస్తవ సంస్కృతి అభివృద్ధిలో ప్రధాన పాత్ర పోషించాయి. మిషనరీలతో పరస్పర చర్య ఫలితంగా, ఈ ప్రాంతంలో మొదటి ప్రజలు తెలుగు క్రైస్తవులు, ఆడపిల్లల విద్య, వితంతువు పునర్వివాహం , ఇతర సంస్కరణలు వంటి పాశ్చాత్య ఆలోచనలు , సూత్రాలను అంగీకరించి, స్వీకరించారు. రూత్ బ్రౌవర్ క్రాంప్టన్ వంటి మిషనరీలు తెలుగు క్రైస్తవులలో మేధో వాతావరణాన్ని రూపొందించడానికి కారణమైన అంశాలను గుర్తించారుః (1) విశ్రాంతి సమయాన్ని పెంచడం (2) ఉన్నత విద్య-మాధ్యమిక విద్య స్థాయికి మించి అధ్యయనం. ఉన్నత విద్యాసంస్థలలో కళాశాలలు , విశ్వవిద్యాలయాలు మాత్రమే కాకుండా చట్టం, వేదాంతశాస్త్రం, వైద్యం, వ్యాపారం, సంగీతం , కళ వంటి రంగాలలో వృత్తిపరమైన పాఠశాలలు కూడా ఉన్నాయి.   [<span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2024)">citation needed</span>]


తెలుగు క్రైస్తవ మహిళలు బిందీ లేదా బోటు (నుదిటిపై ఎరుపు చుక్క) ధరించకుండా ఉండటం వల్ల, వారు తమ హిందూ సోదరీమణుల నుంచి సులభంగా గుర్తించబడతారు. మిషనరీ కార్యకలాపాల ప్రభావంతో తెలుగు క్రైస్తవ మహిళల సంస్కృతి గణనీయంగా మారింది. ఈ మార్పులో మిషనరీ మహిళల ఉత్సాహం, స్థానిక మహిళల దృఢ సంకల్పం రెండూ కలిసి ఒక కొత్త సామాజిక సంబంధాన్ని నిర్మించాయి.

ఒంటరిగా భారతదేశానికి వచ్చిన మహిళా మిషనరీలు, పరాధీనతను తిరస్కరించే సంస్కృతిని ప్రాతినిధ్యం వహించారు. వారు ఇతరులపై ఆధారపడకుండా జీవించడాన్ని "పాలన నుండి విముక్తి"గా భావించారు. ఈ విధమైన జీవనశైలి తెలుగు సంప్రదాయాలకు అన్వయించని విధంగా ఉండటంతో, మిషనరీ ఎం.ఎల్. ఆర్చర్డ్ హిందూ సమాజానికి వీరి ఉనికిని ఒక "పజిల్"గా వర్ణించారు.

ఈ "పజిల్" స్థానిక మహిళల ఆత్మవిశ్వాసాన్ని పెంచింది—వారు తమ గ్రామాల సరిహద్దులను దాటి బోధనా పర్యటనలలో పాల్గొనడానికి ప్రేరేపించబడ్డారు. ఈ మహిళలు “బైబిల్ మహిళలు” అనే పేరుతో గుర్తించబడ్డారు, ఇది వారు సంప్రదాయాలను విస్మరించి స్వతంత్ర జీవితాన్ని ప్రారంభించాలనుకుంటున్నారన్న సంకేతం. అయితే, ఈ ధైర్యవంతమైన వైఖరి వారిని సంప్రదాయిక వివాహ వ్యవస్థలో అర్హత కోల్పోయే స్థితికి నెట్టింది, ఎందుకంటే వధువు తన స్వగ్రామానికి అతీతంగా వెళ్ళినట్లు కనిపించడాన్ని అనేక అత్తమామలు స్వీకరించలేదు.

ఇలాంటి బైబిల్ మహిళలు కుటుంబ నియమాలను సవాలు చేసి, సాంస్కృతిక నియంత్రణ నుంచి బయటపడటానికి ప్రయత్నించారు. ఫలితంగా, ఇంటి బయట భర్తలతో కలిసి పని చేసిన తొలి మహిళల్లో చాలా మంది తెలుగు క్రైస్తవులే. అంతేకాదు, ఆంధ్రప్రదేశ్ పాఠశాలల్లో తొలి మహిళ ఉపాధ్యాయులుగా క్రైస్తవ మహిళలే నిలిచారు [ <span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2024)">citation needed</span> ].[36]

తెలుగు క్రైస్తవ గృహాలలో క్రిస్మస్ పండ్లలో రోజ్ కుకీలు ఒక సాంప్రదాయ వంటకం.

మతం తెలుగు క్రైస్తవుల దైనందిన జీవితంలో ప్రముఖ పాత్రను పోషిస్తుంది. జననాలు, బాప్తిస్మాలు (నామకరణాలు), నిర్ధారణ (సాక్ష్యపూర్వక విశ్వాస ప్రకటన), వివాహం (దీనిని పరిశుద్ధ వివాహముగా వ్యవహరిస్తారు), అంత్యక్రియలు, సమాధి కార్యక్రమాలు, స్మరణ సభలు వంటి జీవిత సంఘటనలన్నీ మతపరమైన ప్రాధాన్యతను కలిగి ఉంటాయి. ప్రొటెస్టెంట్ బైబిలును "పరిశుద్ధ గ్రంథం"గా, కాథలిక్ బైబిలును "పవిత్ర గ్రంథం"గా పిలుస్తారు.

వివాహాన్ని పవిత్ర వివాహం లేదా పరిశుద్ధ వివాహము అని పిలుస్తారు, దీనిని సాధారణంగా చర్చిలో జరుపుకుంటారు. సూర్యాస్తమయానికి ముందే వివాహం చేసుకోవడం తెలుగు క్రైస్తవులలో కూడా సాధారణ ఆచారం. ఈ ఆచారం బైబిల్లోని I థెస్సలొనీకయులు 5:5 లోని వచనంలో ఉద్భవించిందని భావిస్తున్నారు, అది ఇలా చెబుతోంది: మీరందరూ వెలుగు పిల్లలు . తెలుగు క్రైస్తవ వివాహాలు సాంప్రదాయ శ్వేత వివాహానికి అనుగుణంగా ఉంటాయి. సాంప్రదాయకంగా వధువులు తెల్లటి పట్టు వివాహ చీరను ధరిస్తారు. అయితే, పట్టణ తెలుగు క్రైస్తవ సంఘాల్లోని మహిళలు చీరకు బదులుగా పెళ్లి గౌనును ఎంచుకుంటున్నారు. క్రైస్తవీకరించబడిన తర్వాత కూడా కొన్ని హిందూ సంప్రదాయాలు చాలా వరకు అలాగే ఉంచబడ్డాయి. [ <span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2024)">citation needed</span> ] వివాహ తాళి కట్టడం అటువంటి సంప్రదాయాలలో ఒకటి. తెలుగు క్రైస్తవ థాలిలపై ఒక శిలువ చెక్కబడి ఉంటుంది. నలుగు అనేది వివాహ వేడుకకు ముందు ఆచరించే మరొక ఆచారం. ఇందులో వధువు లేదా వరుడి ఇళ్లలో వారి వారి ఇళ్లలో పసుపు , ఇతర సుగంధ ద్రవ్యాలతో కూడిన నలుగు పేస్ట్‌ను వధువు లేదా వరుడికి పూయడం జరుగుతుంది, సాంప్రదాయ క్రైస్తవ వివాహ శ్లోకాలను ఆలపించడం మధ్య, అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన వాటిలో మంగళమే యేసునాకు , దేవరిని దీవెనలు ఉన్నాయి. వివాహానికి ముందు వచ్చే మూడు ఆదివారాల్లో వివాహ నిషేధాలను ప్రచురించడం మరొక సాధారణ ఆచారం.  దీని మూలాలు ఇంగ్లాండ్ చర్చిలో ఉన్నాయి.

తెలుగు ప్రొటెస్టంట్లలో శిశు బాప్టిజం అభ్యాసం తక్కువ ప్రాముఖ్యతను సంతరించుకుంటోంది, దీని స్థానంలో పిల్లల సమర్పణ లేదా నానామకరణం జరుగుతుంది. అయితే, బాప్టిజం రక్షించే కృపపై కాథలిక్ నమ్మకం ఉన్నందున తెలుగు కాథలిక్కులలో ఇది ఎంతో అవసరం. వయోజన బాప్టిజం తరచుగా అస్పర్షన్ , అఫ్యూషన్ ప్రత్యామ్నాయ పద్ధతులకు విరుద్ధంగా ఇమ్మర్షన్ ద్వారా జరుగుతుంది. చర్చి ఆఫ్ సౌత్ ఇండియా , మెథడిస్టులు వంటి సాంప్రదాయ వర్గాలు కూడా ఇటీవలి సంవత్సరాలలో నిమజ్జనం ద్వారా బాప్టిజంను స్థాపించాయి. ధృవీకరణ, పిల్లలకు చర్చిలో పూర్తి సభ్యత్వాన్ని ఇచ్చే పద్ధతిని కొన్ని వర్గాలు ఆచరిస్తాయి.

డెత్ నీల్ లేదా చర్చి గంటను మోగించడం గ్రామీణ సమ్మేళనాలలో ఒక ప్రసిద్ధ పద్ధతి. ఇది తరచుగా చర్చి సభ్యుడి మరణం గురించి సమాజానికి తెలియజేసే సాధనం. తెలుగు క్రైస్తవ సమాజాలలో స్మారక సేవ మరొక ముఖ్యమైన కార్యక్రమం. దీనిని సాధారణంగా ఒక వ్యక్తి మరణించిన తరువాత దగ్గరలో జరుపుకుంటారు. ఈ సేవలో మరణించినవారిని స్తుతించడం, గ్రంథ పఠనం, శ్లోకాలు పాడటం, ఉపన్యాసం తరువాత విందు ఉంటాయి.

క్రిస్మస్ అతి ముఖ్యమైన పండుగ. తెలుగు క్రైస్తవుల క్రిస్మస్ వేడుకలలో ఒక విలక్షణమైన పండుగ రాత్రిపూట కరోల్స్ పాడటం. చర్చిల నుండి వచ్చిన కరోలర్ల బృందాలు సాధారణంగా అర్థరాత్రిపూట క్రైస్తవ ఇళ్ల వెలుపల కరోల్స్ పాడతాయి. ఆ తరువాత వారిని ఇంట్లోకి స్వాగతించి, క్రిస్మస్ వంటకాలను అందిస్తారు. ఈ సమయంలో చర్చి కోసం కానుకలు సేకరించడం కూడా ఒక సాధారణ పద్ధతి. రోజ్ కుకీలు, ప్లం కేక్, మురుకు అనేవి కొన్ని ప్రసిద్ధ క్రిస్మస్ వంటకాలు. ఈస్టర్ మరొక ముఖ్యమైన పండుగ. తెలుగు క్రైస్తవ సంఘాలలో ఈస్టర్ ఆదివారం వేడుకలకు తెల్లవారుజామున జరిగే సూర్యోదయ సేవలు ,కొండపై సేవలు లక్షణం. తీరప్రాంత జిల్లాల్లోని లూథరన్ క్రైస్తవులు ఈస్టర్ ఉదయం స్మశానవాటికలను సందర్శిస్తారు. హైదరాబాద్ ,సికింద్రాబాద్ నగరాల్లో క్రైస్తవులు జరుపుకునే మరో పండుగ ఆల్ సోల్స్ డే .

పేర్లు.

[మార్చు]

తెలుగు క్రైస్తవులలో అత్యంత సాధారణ నామకరణ సంప్రదాయం ఏమిటంటే తెలుగు ఇంటిపేరును ఇంగ్లీష్ లేదా బైబిల్ మొదటి పేరుతో కలపడం. బ్రిటిష్ ,అమెరికన్ మిషనరీల ప్రభావం కారణంగా చాలా మంది తెలుగు క్రైస్తవులకు ఇంగ్లీష్ మొదటి పేర్లు ఉన్నాయి. ద్విభాషా పేర్లు కూడా సర్వసాధారణం, మొదటి పేరు ఆంగ్ల పేరు ,మధ్య పేరు సాధారణంగా క్రైస్తవ ధర్మాల తెలుగు అనువాదం. ద్విభాషా పేరుకు ఉదాహరణ లిల్లీ నిరీక్షణ, ఇక్కడ లిల్లీ అనేది ఒక సాధారణ ఆంగ్ల పేరు ,నిరీక్షణ అనేది ఆశ తెలుగు అనువాదం. నామకరణ సంప్రదాయాలకు సంబంధించి తరతరాలుగా తేడాలు కూడా ఉన్నాయి. పాత తరాలలో తెలుగు క్రైస్తవ పేర్లు బ్రిటిష్ వారివిగా ఉండేవి. పాత తెలుగు క్రైస్తవులలో అత్యంత సాధారణ పురుష మొదటి పేర్లు జార్జ్, ఎడ్వర్డ్ ,చార్లెస్ వంటి పేర్లు. పాత తెలుగు క్రైస్తవులలో అత్యంత సాధారణ స్త్రీలింగ మొదటి పేర్లు విక్టోరియా, డైసీ ,మేరీ . కృప, వైడూర్యం లేదా దీవేన వంటి క్రైస్తవ లేదా వేదాంత ధర్మాల తెలుగు అనువాదాలు కూడా వృద్ధ తెలుగు క్రైస్తవ స్త్రీలలో ఎక్కువగా కనిపించాయి. ప్రస్తుత నామకరణ ధోరణులు జాన్, డేనియల్ లేదా రాచెల్ వంటి మరిన్ని బైబిల్ పేర్ల వైపు మళ్లాయి. అయితే, మేరీ సుచరిత లేదా విక్టర్ ప్రేమసాగర్ వంటి ద్విభాషా పేర్లు ఇప్పటికీ యువతరంలో సర్వసాధారణం. కాథలిక్ పేర్లను ప్రొటెస్టంట్ పేర్ల నుండి కాథలిక్ పిల్లలుగా సులభంగా గుర్తించవచ్చు, సాధారణంగా పాట్రన్ సెయింట్స్ పేరు పెట్టారు. ఇటీవలి కాలం వరకు, తెలుగు క్రైస్తవులు ఇతర తెలుగు ప్రజలతో పాటు మొదటి పేర్లకు ముందు ఇంటి పేర్ల సంప్రదాయాన్ని అనుసరించారు. ఇది ఇకపై ప్రమాణం కాదు.

సంగీతం.

[మార్చు]

తెలుగు క్రైస్తవుల సంగీతంలో ఎక్కువగా శ్లోకాలు ఉంటాయి. ఆంధ్ర క్రైస్తవుని కీర్తనలు తెలుగు క్రైస్తవ సమ్మేళనాలలో ఉపయోగించే శ్లోకాల ఏకైక అతి ముఖ్యమైన సేకరణ. ఇందులో పురుషోత్తం చౌదరి, జాన్ బేథల వంటి ప్రసిద్ధ శ్లోకకారులు తెలుగులో రాసిన ఆంగ్ల శ్లోకాలు, అసలు శ్లోకాల అనువాదాలు ఉన్నాయి.[37] ఈ తెలుగు క్రైస్తవ పాటలలో ఎక్కువ భాగం భారతీయ శాస్త్రీయ సంగీతం ఉపయోగించే రాగాలకు సెట్ చేయబడ్డాయి. అయితే తెలుగు క్రైస్తవులలో అత్యంత ప్రాచుర్యం పొందిన శ్లోకం జేమ్స్ మెక్గ్రానహన్ దేర్ షల్ బీ షవర్స్ ఆఫ్ బ్లెస్సింగ్ , దాని తెలుగు అనువాదం అషీర్వధంబులు మమీధ. తెలుగు క్రైస్తవ సంస్కృతిలో ప్రధాన భాగమైన అన్ని సందర్భాలకు శ్లోకాలు ఉపయోగించబడతాయి. అత్యంత ప్రాచుర్యం పొందిన వివాహ శ్లోకాలు మంగళమే యేసునాకు , దేవరణి దీవెనలు. ఇతర ప్రసిద్ధ శ్లోకాలలో దేవసంశ్రుతి, నాదిపించు నానన్వా, తనువు నాధిధిగోగై ఉన్నాయి. తబలా పక్కన ఉన్న గొట్టంపైపు అవయవం సాంప్రదాయకంగా సమ్మేళన ఆరాధనలో తోడుగా ఉపయోగించినప్పటికీ, చాలా మంది మరమ్మతు చేయని స్థితిలో పడిపోవడంతో నేడు దాని ఉపయోగం పరిమితం చేయబడింది.[38]

సంస్థలు , సంస్థలు

[మార్చు]

ఆంధ్రప్రదేశ్ క్రైస్తవ చర్చి నడుపుతున్న ప్రముఖ సంస్థలు , సంస్థలుః

  • ఆంధ్ర క్రిస్టియన్ కళాశాల
  • ఆంధ్ర క్రిస్టియన్ థియోలాజికల్ కాలేజ్
  • ఆంధ్ర లయోలా కళాశాల
  • బాప్టిస్ట్ థియోలాజికల్ సెమినరీ
  • షార్లెట్ స్వెన్సన్ మెమోరియల్ బైబిల్ ట్రైనింగ్ స్కూల్
  • ఎవా రోజ్ యార్క్ బైబిల్ ట్రైనింగ్ అండ్ టెక్నికల్ స్కూల్ ఫర్ ఉమెన్
  • లిటిల్ ఫ్లవర్ జూనియర్ కళాశాల
  • లయోలా అకాడమీ, సికింద్రాబాద్
  • రోసరీ కాన్వెంట్ హై స్కూల్
  • సెయింట్ ఆన్ ఉన్నత పాఠశాల
  • సెయింట్ పాట్రిక్స్ హై స్కూల్, సికింద్రాబాద్
  • సెయింట్ జాన్ ప్రాంతీయ సెమినరీ
  • సెయింట్ జాన్స్ రీజినల్ సెమినరీ (ఫిలాసఫీ)
  • స్టాన్లీ గర్ల్స్ హై స్కూల్
  • సేక్రేడ్ హార్ట్ హై స్కూల్, మోత్కూర్

డయాస్పోరా

[మార్చు]

తెలుగు క్రైస్తవులు నేడు వివిధ దేశాలలో కనిపిస్తారు. తెలుగు క్రైస్తవ సంఘాలను యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఆఫ్ అమెరికాలోని అన్ని ప్రధాన నగరాల్లో చూడవచ్చు. ఈ ప్రవాస సంఘాలు విలక్షణమైన తెలుగు క్రైస్తవ సంస్కృతిని సజీవంగా ఉంచడానికి తీవ్రంగా ప్రయత్నిస్తాయి.[39] యునైటెడ్ స్టేట్స్, యునైటెడ్ కింగ్డమ్, కెనడా , ఆస్ట్రేలియాలో గణనీయమైన జనాభా ఉన్న చాలా మంది తెలుగు క్రైస్తవులు ఆంగ్లం మాట్లాడే ప్రపంచంలోని ఇతర దేశాలకు వలస వచ్చారు.[40]

ప్రముఖ తెలుగు క్రైస్తవులు

[మార్చు]

ఇవి కూడా చూడండి

[మార్చు]

లువా తప్పిదం: bad argument #2 to 'title.new' (unrecognized namespace name 'Portal')

  • రెడ్డి కాథలిక్కులు
  • సికింద్రాబాద్ , హైదరాబాద్ లోని చర్చిల జాబితా
  • దక్షిణ భారతదేశ చర్చి
  • తమిళనాడులో క్రైస్తవ మతం
  • సికింద్రాబాద్
  • ఆంధ్రప్రదేశ్లోని లూథరన్ చర్చిలు

సూచనలు

[మార్చు]
  1. ↑ "Indian Census 2011". Census Department, Government of India. Archived from the original on 13 సెప్టెంబరు 2015. Retrieved 25 ఆగస్టు 2015.
  2. ↑ 2.0 2.1 "Census Reference Tables, C-Series Population by religious communities". Registrar General and Census Commissioner of India.
  3. ↑ 3.0 3.1 3.2 "About Medak Diocese" (in ఇంగ్లీష్). Archived from the original on 7 జూలై 2011. Retrieved 24 ఏప్రిల్ 2023.
  4. ↑ History of Christianity in India: With Its Prospects : a Sketch Compiled ... 9 సెప్టెంబరు 2008.
  5. ↑ 5.0 5.1 "Census of India, Religious composition by gender". Finder.geocommons.com. GeoCommons. Archived from the original on 25 మే 2011.
  6. ↑ 6.0 6.1 "National Minority Status For Jain Community in India". Theindiapost.com. Archived from the original on 2 ఫిబ్రవరి 2019. Retrieved 2 మే 2025.
  7. ↑ 7.0 7.1 "Census of India : Salient Features". Servinghistory.com.
  8. ↑ The Quarterly Review of Historical Studies (in ఇంగ్లీష్). Institute of Historical Studies. 2002. p. 14.
  9. ↑ Pandey, Alpana (11 ఆగస్టు 2015). Medieval Andhra: A Socio-Historical Perspective (in ఇంగ్లీష్). Partridge Publishing. p. 119. ISBN 9781482850178.
  10. ↑ Itihas (in ఇంగ్లీష్). Изд-во "Право и экономика". 2002. p. 111. ISBN 9789854420769.
  11. ↑ 11.0 11.1 Hrangkhuma, F. (1998). Christianity in India: Search for Liberation and Identity (in ఇంగ్లీష్). Indian Society. p. 67. ISBN 9788172144579.
  12. ↑ 12.0 12.1 "Canadian Baptist mission work among women in Andhra, India, 1874–1924: Baptist women evolved a role for themselves in an otherwise male-dominated mission enterprise and a patriarchal Telugu society. – Free Online Library". Thefreelibrary.com. 1 జనవరి 2006.
  13. ↑ Gopal, B. Madhu (26 జూలై 2004). "CHURCH with a HISTORY". The Hindu. Archived from the original on 31 జనవరి 2016.
  14. ↑ "Liberative Motifs in the Dalit Religion". Religion-online.org. 15 నవంబరు 2001. Archived from the original on 15 జూన్ 2010.
  15. ↑ 15.0 15.1 "baptistene.info". Archived from the original on 21 జూలై 2011.
  16. ↑ 16.0 16.1 "Baptist Churches' office-bearers". The Hindu. 16 జనవరి 2006. Archived from the original on 14 ఫిబ్రవరి 2012.
  17. ↑ "Christian Articles — Collection of Telugu Christian Songs". uecf.net. United Evangelical Christian Fellowship(UECF).
  18. ↑ "Nplus Network". Archived from the original on 23 ఆగస్టు 2011. Retrieved 2 సెప్టెంబరు 2010.
  19. ↑ Reddi, Ravi (21 డిసెంబరు 2014). "Garrison Wesley Church with a hoary past, Secunderabad". The Hindu. Archived from the original on 30 జనవరి 2023. Retrieved 29 ఏప్రిల్ 2023 – via Navrang India blog (reprint).
  20. ↑ Iyer, Lalita (7 జనవరి 2018). "Church sans bell". Deccan Chronicle. Archived from the original on 10 జూన్ 2018. Retrieved 29 ఏప్రిల్ 2023.
  21. ↑ "Medak Diocese". Archived from the original on 8 మే 2008. Retrieved 2 సెప్టెంబరు 2010.
  22. ↑ 22.0 22.1 "Indian Treasures". splendourindia.org. జూన్ 2009. Archived from the original on 16 జూలై 2011.
  23. ↑ 23.0 23.1 Chatterton, Eyre (1924). "XXV. The Diocese of Dornakal, 1912. A Diocese of Mass Movements.". A History of the Church of England in India. London: Society for Promoting Christian Knowledge (SPCK). {{cite book}}: |work= ignored (help)
  24. ↑ 24.0 24.1 George, K. M. (2010). Christianity in India Through The Centuries. Authentic Media. ISBN 978-81-7362-786-6.
  25. ↑ "Luxettipet CSI — Church Ministry". Csichurch-luxettipet.blogspot.com. 19 ఆగస్టు 2007.
  26. ↑ "Andhra Evangelical Lutheran Church". The Lutheran World Federation (in ఇంగ్లీష్). 13 సెప్టెంబరు 2013. Archived from the original on 16 ఆగస్టు 2022. Retrieved 7 డిసెంబరు 2020.
  27. ↑ "South Andhra Lutheran Church". The Lutheran World Federation (in ఇంగ్లీష్). 13 సెప్టెంబరు 2013. Archived from the original on 20 అక్టోబరు 2021. Retrieved 7 డిసెంబరు 2020.
  28. ↑ "United Evangelical Lutheran Church in India". wayback.archive.org. Archived from the original on 7 జూన్ 2009.
  29. ↑ 29.0 29.1 "Samavesam of Telugu Baptist Churches — World Council of Churches". oikoumene.org.
  30. ↑ Sudhir, S. N. V. (1 ఏప్రిల్ 2023). "Explained: Politics over 'SC status' for Andhra's curiously falling population of Dalit Christians". The South First (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 23 డిసెంబరు 2024.
  31. ↑ "History of St John". Church of St John the Baptist, Secunderabad. 20 ఆగస్టు 2008. Archived from the original on 20 ఆగస్టు 2008.
  32. ↑ Lasania, Yunus (3 ఏప్రిల్ 2018) [Updated from 16 September 2017], "Church of St. John's the Baptist", The Hyderabad History Project (in ఇంగ్లీష్)
  33. ↑ "INTACH". intach.ap.nic.in. Archived from the original on 3 మార్చి 2012.
  34. ↑ "Welcome to Holy Trinity Church Bolarum". Htcbolarum.org. Archived from the original on 3 అక్టోబరు 2013.
  35. ↑ "Indian Christians Treat Their Women Better, Sex Ratio Highest". medindia.net. Medindia.
  36. ↑ "Christian Schools Hyderabad — Anglo Indian Schools Hyderabad". Yellowpages.sulekha.com. Sulekha.[permanent dead link]
  37. ↑ "Keerthanalu English" (PDF). uecf.net.
  38. ↑ "Andhra Pradesh / Hyderabad News : Passionate about the pipe organ". The Hindu. 22 డిసెంబరు 2005. Archived from the original on 17 మే 2007.
  39. ↑ "Telugu Christian Fellowship". teluguchristianfellowship.org. Telugu Christian Fellowship. 16 జనవరి 1999. Archived from the original on 2 డిసెంబరు 2010. Retrieved 2 మే 2025.
  40. ↑ "History of UECF Christian Website". UECF.net. United Evangelical Christian Fellowship(UECF).
"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=తెలుగు_క్రైస్తవులు&oldid=4679719" నుండి వెలికితీశారు