Jump to content

తెల్ల కన్ను పక్షి

వికీపీడియా నుండి

తెల్ల కన్ను పక్షి
శ్రీలంకకు చెందిన Z. p. egregius
Scientific classification Edit this classification
Unrecognized taxon (fix): Zosteropidae
Genus: Zosterops
Species:
Z. palpebrosus
Binomial name
Zosterops palpebrosus
Synonyms

Sylvia palpebrosa
Zosterops palpebrosa

కోల్‌కతా శివార్లలో కనిపించిన భారతీయ తెల్లకన్ను పక్షి

తెల్ల కన్ను పక్షి (భారతీయ తెల్లకన్ను) (Zosterops palpebrosus) (మునుపటి పేరు ఓరియెంటల్ వైట్-ఐ) తెల్లకన్ను కుటుంబానికి చెందిన ఒక చిన్న పాసెరైన్ పక్షి. ఇది భారత ఉపఖండంలోని బహిరంగ అడవులు, తోటలు, పొదల ప్రాంతాలలో నివసించి సంతానోత్పత్తి చేసే స్థానిక పక్షి. ఇవి సాధారణంగా చిన్న గుంపులుగా ఆహారం వెదుకుతూ, పుష్పమకరందం, చిన్న కీటకాలను తింటాయి. కళ్ల చుట్టూ స్పష్టంగా కనిపించే తెల్లటి వలయం, పసుపు-ఆకుపచ్చ రంగు పైభాగం వీటిని సులభంగా గుర్తించడానికి సహాయపడతాయి.

గతంలో ఈ జాతి వ్యాప్తి ఆగ్నేయాసియా, ఇండోనేషియా, మలేషియా వరకు ఉందని భావించేవారు. అయితే ఇటీవల జరిగిన వర్గీకరణ మార్పులలో ఆ ప్రాంతాల జనాభాను వేర్వేరు జాతులుగా విభజించడంతో, Zosterops palpebrosus కు "ఓరియెంటల్ వైట్-ఐ" అనే పేరు బదులుగా "ఇండియన్ వైట్-ఐ" (భారతీయ తెల్లకన్ను) అనే పేరు మరింత సరైనదిగా పరిగణించారు.

వర్గీకరణ

[మార్చు]

ఈ పక్షిని డచ్ జంతుశాస్త్రవేత్త కోన్రాడ్ జేకబ్ టెమ్మింక్ 1824లో బెంగాల్ నుండి సేకరించిన నమూనా ఆధారంగా వర్ణించాడు. ఆయన దీనికి Sylvia palpebrosa అనే ద్వినామ నామం ఇచ్చాడు.[2]

ఈ పక్షి యొక్క ఆంగ్ల, శాస్త్రీయ నామాలు కళ్ల చుట్టూ ఉండే తెల్లటి ఈకల వలయాన్ని సూచిస్తాయి. palpebrosus అనే పదం నూతన లాటిన్ (Neo-Latin) భాషలో "స్పష్టమైన కనురెప్పలు కలిగినది" అనే అర్థాన్ని ఇస్తుంది. ఇది లాటిన్ పదమైన palpebrae (కనురెప్పలు) నుండి ఉద్భవించింది.[3]

హూమ్స్ వైట్ ఐ (జొస్టెరోప్స్ ఆరివెంటర్), వార్బింగ్ వైట్ ఐ (జోస్టెరోప్స్ జాపొనికస్), స్వైన్ హోస్ వైట్ ఐ (జోస్టెరోప్స్ సింప్లెక్స్) వంటి జాతులను వేరు చేసిన తరువాత, ఈ పక్షి యొక్క భౌగోళిక వ్యాప్తిని మరింత ఖచ్చితంగా ప్రతిబింబించేందుకు "ఓరియెంటల్ వైట్-ఐ" అనే పేరును "ఇండియన్ వైట్-ఐ"గా మార్చారు.[4]

వర్ణన

[మార్చు]

ఈ పక్షి చిన్నదిగా ఉండి, సుమారు 8–9 సెం.మీ. పొడవు కలిగి ఉంటుంది. శరీరపు పైభాగం పసుపు-ఆలివ్ రంగులో, కళ్ల చుట్టూ తెల్లటి వలయం, గొంతు భాగం పసుపురంగులో, తోక అడుగు భాగం పసుపు వర్ణంలో ఉంటుంది. పొట్ట భాగం సాధారణంగా తెల్లటి-బూడిద రంగులో ఉండగా, కొన్ని ఉపజాతులలో పసుపు రంగు కనిపించవచ్చు. మగ, ఆడ పక్షులు దాదాపు ఒకే విధంగా కనిపిస్తాయి.

ఈ జాతి విస్తృతంగా వ్యాపించి ఉండి, జోస్టెరోప్స్ జపోనికస్, జోస్టెరోప్స్ మెయేని , మరికొన్ని సంబంధిత జాతులతో కలిసి ఒక సూపర్‌స్పీషీస్ సముదాయానికి చెందినదిగా పరిగణించబడుతుంది. ఈ సమూహపు వర్గీకరణ ఇంకా పూర్తిగా స్పష్టంగా లేదు. కొన్ని ద్వీప జనాభాలు ప్రత్యేక లక్షణాలు కలిగి ఉండగా, మరికొన్ని జనాభాల వేర్పాటుకు తగిన ఆధారాలు లేవు. ఉదాహరణకు, ఇండోనేషియాలోని ఫ్లోరెస్ ద్వీప జనాభా పేల్ వైట్-ఐకి మరింత సమీప సంబంధం కలిగి ఉందని భావిస్తున్నారు.

అలాగే, తెల్లకన్ను పక్షుల కుటుంబ వర్గీకరణపై కూడా ప్రస్తుతం పునర్విమర్శ జరుగుతోంది, ఎందుకంటే ఇవి Stachyris బాబ్లర్ పక్షులతో సన్నిహిత పరిణామ సంబంధం కలిగి ఉన్నట్లు పరిశోధనలు సూచిస్తున్నాయి.[5] భారతీయ తెల్లకన్ను పక్షిలో సుమారు పదకొండు ఉపజాతులు (subspecies) బాగా గుర్తించబడ్డాయి. వీటిలో నామినేట్ ఉపజాతి (మూల నమూనా సేకరించిన ప్రదేశం: బెంగాల్, భారతదేశం) ప్రధానమైనది. ఇది ఒమాన్, అరేబియా ప్రాంతాల నుండి ఆఫ్ఘానిస్తాన్, ఉత్తర భారతదేశం వరకు విస్తరించి, చైనా, ఉత్తర మయన్మార్ వరకు వ్యాపించి ఉంటుంది.

దక్షిణ భారతదేశంలోని పశ్చిమ కనుమలు, కొండ ప్రాంతాల జనాభాను nilgiriensis సమూహంలో చేర్చారు. దీనికి విరుద్ధంగా, తూర్పు కనుమలులోని శెవరాయ్, చిట్టేరి, శేషాచలం, నల్లమల కొండలలో కనిపించే salimalii ఉపజాతిని కొన్నిసార్లు నామినేట్ ఉపజాతిలోనే విలీనం చేస్తారు.

భారత మైదాన ప్రాంతాలు, లక్షద్వీప్, శ్రీలంకలో కనిపించే జనాభాను కొన్నిసార్లు egregius (=egregia) ఉపజాతిగా పరిగణిస్తారు. అయితే ఇతర పరిశోధనలు ఈ ఉపజాతిని కేవలం శ్రీలంక జనాభాకే పరిమితం చేస్తాయి.[6][7]

దక్షిణ మయన్మార్, థాయ్‌లాండ్, లావోస్ ప్రాంతాల జనాభా siamensis ఉపజాతిగా పరిగణించబడుతుంది. నికోబార్ దీవులులో కనిపించే పక్షులను nicobaricus ఉపజాతిగా వర్గీకరించారు. కొన్నిసార్లు దీనిని అండమాన్ దీవులు జనాభాకు కూడా వర్తింపజేస్తారు, అయితే అక్కడి పక్షులు ప్రత్యేకమైన, ఇంకా అధికారికంగా నామకరణం చేయని జనాభాగా భావించబడుతున్నాయి.[6]

దక్షిణ థాయ్‌లాండ్ నుండి పశ్చిమ కంబోడియా వరకు కనిపించే పక్షులను williamsoni ఉపజాతిగా గుర్తించారు.[8]

ఆగ్నేయాసియాలోని ఇతర ద్వీప ఉపజాతులలో auriventer (=aureiventer), buxtoni, melanurus,, unicus ఉన్నాయి.

పశ్చిమ హిమాలయాలలో కనిపించే occidentis ఉపజాతి (ప్రస్తుతం చాలామంది దీనిని నామినేట్ ఉపజాతిలో విలీనం చేస్తున్నారు) పైభాగంలో ముదురు ఆకుపచ్చ రంగును కలిగి ఉండగా, శరీరపు ప్రక్క భాగాలు గోధుమరంగు ఛాయను కలిగి ఉంటాయి. salimalii ఉపజాతికి చిన్న ముక్కు ఉండి, పైభాగం మరింత ప్రకాశవంతమైన పసుపు-ఆకుపచ్చ రంగులో ఉంటుంది.[6][9]

కొంతమంది పక్షిశాస్త్రవేత్తలు నామినేట్ ఉపజాతి వ్యాప్తిని కేవలం సిక్కిం, భూటాన్, అస్సాం, యునాన్ ప్రాంతాలకు మాత్రమే పరిమితం చేసి, భారత ద్వీపకల్ప ప్రాంతపు పక్షులను occidentis ఉపజాతిగా పరిగణిస్తారు.[10] మరోవైపు, కాఠియావార్ ప్రాంతం నుండి కోయెల్జ్ వర్ణించిన రూపాన్ని చెల్లుబాటు అయ్యేదిగా అంగీకరిస్తే, దానిని amabilis ఉపజాతిగా పరిగణిస్తారు.[6][11]

శ్రీలంకలో కనిపించే egregia ఉపజాతి, అక్కడి స్థానిక జాతి అయిన శ్రీలంక వైట్-ఐ (Zosterops ceylonensis)తో పోలిస్తే చిన్న పరిమాణం కలిగి ఉండి, వీపు, గొంతు భాగాలలో మరింత ప్రకాశవంతమైన రంగును ప్రదర్శిస్తుంది. Zosterops ceylonensis ప్రధానంగా శ్రీలంక మధ్య పర్వత ప్రాంతాలలో మాత్రమే కనిపించే స్థానిక జాతి.

వ్యాప్తి, నివాసం

[మార్చు]

ఈ జాతి పొదల ప్రాంతాల నుండి తేమతో కూడిన అడవుల వరకు విస్తృతమైన ఆవాసాలలో కనిపిస్తుంది. కొన్నిసార్లు ఇవి మడ అడవుల (మ్యాంగ్రోవ్) ప్రాంతాలలో కూడా కనిపిస్తాయి. ఉదాహరణకు, పాకిస్తాన్‌లోని కరాచీ ప్రాంతంలోని మడ అడవుల్లో ఇవి నమోదయ్యాయి.[12] ద్వీపాలలో నివసించే జనాభా ఎక్కువగా కీటకాహార జీవనశైలిని అనుసరించవచ్చు.[13] పశ్చిమ భారతదేశంలోని అత్యంత పొడి ఎడారి ప్రాంతాలలో మాత్రమే ఇవి కొంత అరుదుగా కనిపిస్తాయి.[14]

1980లలో అమెరికాలోని కాలిఫోర్నియా రాష్ట్రంలోని సాన్ డియెగో ప్రాంతంలో అడవి పరిస్థితుల్లో స్థిరపడిన ఒక జనాభా గుర్తించబడింది. అనంతరం ఆ జనాభాను పూర్తిగా తొలగించారు.[15]

ప్రవర్తన, జీవావరణ శాస్త్రం

[మార్చు]

భారతీయ తెల్లకన్నులు సామూహిక స్వభావం కలిగిన పక్షులు. ఇవి సాధారణంగా గుంపులుగా సంచరిస్తాయి. సంతానోత్పత్తి కాలం సమీపించినప్పుడు మాత్రమే ఈ గుంపులు విడిపోతాయి. ఇవి ప్రధానంగా చెట్లపైనే జీవించే పక్షులు; నేలపైకి చాలా అరుదుగా దిగుతాయి.

సంతానోత్పత్తి కాలం ఫిబ్రవరి నుండి సెప్టెంబరు వరకు కొనసాగుతుంది. అయితే ఏప్రిల్ నెల అత్యంత చురుకైన గూడు నిర్మాణ కాలంగా పరిగణించబడుతుంది.[16] ఇవి చెట్టు కొమ్మల చీలిక వద్ద ఊయల మాదిరిగా వేలాడే చిన్న కప్పు ఆకారపు గూడును నిర్మిస్తాయి. గూడు నిర్మాణానికి సాలీడు గూళ్లు, లైకెన్లు, వృక్ష తంతువులను ఉపయోగిస్తాయి. గూడు నిర్మాణం సుమారు నాలుగు రోజుల్లో పూర్తవుతుంది. అనంతరం ఆడపక్షి రెండు లేత నీలిరంగు గుడ్లను పెడుతుంది.[16]

గుడ్లు సుమారు పది రోజులలో పొదుగుతాయి. పిల్లల సంరక్షణలో మగ, ఆడ పక్షులు రెండూ పాల్గొంటాయి. పిల్లలు మరో పది రోజులలో ఎగరగలిగే స్థితికి చేరుకుంటాయి.[17]

ఈ పక్షులు ప్రధానంగా కీటకాలను ఆహారంగా తీసుకున్నప్పటికీ, పుష్పమధు (నెక్టార్), వివిధ రకాల పండ్లను కూడా తింటాయి.[18]

ఆహారం కోసం వెతుకుతూ ఉండగా ఇవి తరచూ శబ్దాలు చేస్తుంటాయి. వీటి సాధారణ సంపర్క పిలుపు మృదువైన ముక్కుస్వరంతో కూడిన ‘‘చీర్’’ (cheer) అనే ధ్వని.[6]

పువ్వులలో ఉండే చిన్న కీటకాలు (ఉదాహరణకు త్రిప్స్), కొన్నిసార్లు పుష్పమధు కోసం పువ్వులను సందర్శించే సమయంలో ఇవి పరాగసంపర్కానికి కూడా తోడ్పడతాయి.[19]

కొన్నిసార్లు పరాగరేణువులు (పోలెన్) వీటి నుదుటిపై అంటుకుని ఉండటంతో ఇతర జాతులుగా పొరపాటుగా గుర్తించే అవకాశం ఉంటుంది.[20]

ఆకులపై పేరుకుపోయిన మంచుబిందువులలో స్నానం చేస్తున్నట్లు కూడా వీటిని పరిశీలించారు.[21] గూడు కట్టే కాలంలో ఇవి కొన్నిసార్లు తాటి ఉడుతలను గుంపులుగా తరిమికొడతాయి (mobbing). అయితే పరిమాణంలో చిన్న పక్షులు కావడంతో సాధారణంగా రక్షణాత్మక ధోరణినే అవలంబిస్తాయి. వీటి సహజ శత్రువులలో గబ్బిలాలు (ప్రత్యేకించి Megaderma lyra)[22], తెల్లగొంతు కింగ్‌ఫిషర్ వంటి పక్షులు ఉన్నాయి.[23]

ఈ జాతి పక్షులలో Haemoproteus, Dorisa వంశాలకు చెందిన అంతర్గత పరాన్నజీవి హీమోస్పోరిడియా (Haemosporidia) గుర్తించబడ్డాయి. అయితే ఇవి అరుదుగా మాత్రమే మరణానికి కారణమవుతాయి.[24][25]

ఇతర కొన్ని వైట్-ఐ జాతుల మాదిరిగానే,[26] ఇవి కొన్నిసార్లు ఇతర పక్షుల గూళ్ల నుండి గూడు నిర్మాణ సామగ్రిని దొంగిలిస్తాయి.[27]

అంతర్జాతి పిల్లల పోషణ (interspecific feeding) సంఘటనలు కూడా నమోదయ్యాయి. కొన్ని సందర్భాలలో భారతీయ తెల్లకన్నులు స్వర్గీయ ఫ్లైక్యాచర్ (Paradise Flycatcher) పిల్లలకు ఆహారం పెట్టడం గమనించబడింది.[28][29]

ఇవి బలమైన ఎగిరే పక్షులు కాకపోయినా, గాలులు, తుఫానుల ద్వారా దూర ప్రాంతాలకు, సముద్ర ద్వీపాలకు కూడా చేరవేయబడగలవు.[13] 1980లలో ఈ జాతికి చెందిన ఒక అడవి జనాభా అమెరికాలోని కాలిఫోర్నియాలో స్థిరపడింది. అనంతరం వాటిని పట్టుకుని నిర్మూలించాల్సి వచ్చింది. వాటి స్వరాల రికార్డులు (call playback), సజీవ ఆకర్షణ పక్షులను (live decoys) ఉపయోగించి మిస్ట్ నెట్‌లలో పట్టుకున్నారు.[30]

చిత్రమాలిక

[మార్చు]

మూలాలు

[మార్చు]
  1. ↑ BirdLife International (2019). "Zosterops palpebrosus". IUCN Red List of Threatened Species. 2019 e.T155155950A155176891. doi:10.2305/IUCN.UK.2019-3.RLTS.T155155950A155176891.en. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 19 November 2021.
  2. ↑ Temminck, Coenraad Jacob (1838) [1824]. Nouveau recueil de planches coloriées d'oiseaux, pour servir de suite et de complément aux planches enluminées de Buffon (in ఫ్రెంచ్). Vol. 3. Paris: F.G. Levrault. Plate 293, Fig. 3.
  3. ↑ Jobling, J.A. (2018). del Hoyo, J.; Elliott, A.; Sargatal, J.; Christie, D.A.; de Juana, E. (eds.). "Key to Scientific Names in Ornithology". Handbook of the Birds of the World Alive. Lynx Edicions. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 23 January 2019.
  4. ↑ Gill, Frank; Donsker, David, eds. (2018). "Sylviid babblers, parrotbills, white-eyes". World Bird List Version 9.1. International Ornithologists' Union. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 23 January 2019.
  5. ↑ Moyle, R. G.; C. E. Filardi; C. E. Smith & Jared Diamond (2009). "Explosive Pleistocene diversification and hemispheric expansion of a "great speciator"". Proc. Natl. Acad. Sci. 106 (6): 1863–1868. Bibcode:2009PNAS..106.1863M. doi:10.1073/pnas.0809861105. PMC 2644129. PMID 19181851.
  6. 1 2 3 4 5 Rasmussen, P. C. & J. C. Anderton (2005). Birds of South Asia: The Ripley Guide. Volume 2. Smithsonian Institution & Lynx Edicions. p. 551.
  7. ↑ Ali, S. & S. D. Ripley (1999). Handbook of the birds of India and Pakistan. Vol. 10 (2nd ed.). Oxford University Press. pp. 59–64. ISBN 0-19-562063-1.
  8. ↑ Robinson, H. C. & C. Boden Kloss (1914). "On a new form of white-eye from Siam". Journal of the Natural History Society of Siam. 3 (4): 445.
  9. ↑ Whistler, H. (1933). "Description of a new race of the White Eye Zosterops palpebrosa". J. Bombay Nat. Hist. Soc. 36 (4): 811.
  10. ↑ Whistler, Hugh (1949). Popular handbook of Indian birds (4th ed.). Gurney and Jackson. pp. 264–265.
  11. ↑ Koelz, Walter (1950). "New subspecies of birds from southwestern Asia". American Museum Novitates (1452). hdl:2246/4237.
  12. ↑ Khacher, Lavkumar J. (1970). "Notes on the White-eye (Zosterops palpebrosa) and White-breasted Kingfisher (Halcyon smyrnensis)". J. Bombay Nat. Hist. Soc. 67 (2): 333.
  13. 1 2 Betts, F. N. (1956). "Colonization of islands by White-eyes (Zosterops spp.)". J. Bombay Nat. Hist. Soc. 53 (3): 472–473.
  14. ↑ Himmatsinhji, M. K. (1966). "Another bird record from Kutch". J. Bombay Nat. Hist. Soc. 63 (1): 202–203.
  15. ↑ Minnesang, D. J. (1981). Detection and retrieval of Indian White-eyes Zosterops palpebrosa palpebrosa (Temminck) in San Diego. California Department of Food and Agriculture Detection Project Progress Report. pp. 1–23.
  16. 1 2 Oates, Eugene W. (1889). Fauna of British India. Birds. Volume 1. Taylor and Francis. pp. 214–215.
  17. ↑ Doyle, E. E. (1933). "Nesting of the White-eye (Zosterops palpebrosa Temm.)". J. Bombay Nat. Hist. Soc. 36 (2): 504–505.
  18. ↑ Page, Wesley T. (1912). "Breeding of the Indian White-Eye". Avicultural Magazine. 3 (4): 114–117.
  19. ↑ Moreau, R. E.; Mary Perrins & J. T. Hughes. "Tongues of the Zosteropidae (White-eyes)" (PDF). Ardea. 57: 29–47. the original (PDF) నుండి 24 July 2011 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది.
  20. ↑ Harington, H. H. (1910). "The Indian White-eye (Zosterops palpebrosa)". J. Bombay Nat. Hist. Soc. 20 (2): 520–521.
  21. ↑ Sundar, K. S. G. & J. Chanda (2002). "Foliage-dew bathing in oriental white-eye Zosterops palpebrosus, Family Zosteropidae". J. Bombay Nat. Hist. Soc. 99 (2): 318–319.
  22. ↑ Green, E. Ernest (1907). "Do bats capture and eat birds?". J. Bombay Nat. Hist. Soc. 17 (3): 835–836.
  23. ↑ Sen, S. N. (1944). "Food of the White-breasted Kingfisher (Halcyon smyrnensis fusca)". J. Bombay Nat. Hist. Soc. 44: 475.
  24. ↑ Chakravarty, Mukundamurari & Amiya Bhusan Kar (1945). "Studies on Hæmosporidia from Indian birds—Series II". Proceedings of the Indian Academy of Sciences, Section B. 22 (2): 63–69. doi:10.1007/BF03049879.
  25. ↑ Ray, H. N. & A. C. Sarkar (1967). "On some new coccidia from the Indian passerine birds, Zosterops palpebrosa (Temm.), Lonchura malabarica (Linn.), L. punctulata (Linn.) and Passer domesticus (Linn.)". Proceedings of the 54th Indian Science Congress. 54: 448–449.
  26. ↑ Guest, Sandra J. (1973). A reproductive biology and natural history of the Japanese white-eye (Zosterops japonica japonica) in urban Oahu (PDF) (Technical Report 29). US International Biological Program. the original (PDF) నుండి 18 September 2009 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది.
  27. ↑ Mahesh, S. S.; L. Shyamal & Vinod Thomas (2010). "Nest material kleptoparasitism by the Oriental White-eye Zosterops palpebrosus". Indian Birds. 6 (1): 22–23.
  28. ↑ Tehsin, Raza H. & Himalay Tehsin (1998). "White-eye (Zosterops palpebrosa) feeding the chicks of paradise flycatcher (Terpsiphone paradisi)". J. Bombay Nat. Hist. Soc. 95 (2): 348.
  29. ↑ Balar, R. (2008). "Interspecific feeding of Asian Paradise-Flycatcher Terpsiphone paradisi nestlings by Oriental White-eye Zosterops palpebrosus". Indian Birds. 4: 163–164.
  30. ↑ Van Way, Valerie (1984). "The White-eyes eradication effort in California". Proceedings of the Eleventh Vertebrate Pest Conference (1984). University of Nebraska, Proceedings of the Eleventh Vertebrate Pest Conference.

బాహ్య లింకులు

[మార్చు]
"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=తెల్ల_కన్ను_పక్షి&oldid=4889602" నుండి వెలికితీశారు