థెస్సలోనికా సామ్రాజ్యం
Empire of Thessalonica | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1224–1246 | |||||||||||||
 Conquests of the Komnenodoukas dynasty of Epirus until the Battle of Klokotnitsa | |||||||||||||
| Status | Vassal of the Second Bulgarian Empire (1230–37) and of the Empire of Nicaea (1242–46) | ||||||||||||
| రాజధాని | Thessalonica | ||||||||||||
| Common languages | Greek | ||||||||||||
| Religion | Greek Orthodoxy (official)[1] | ||||||||||||
| ప్రభుత్వం | Monarchy | ||||||||||||
| Emperor, after 1242 Despot | |||||||||||||
• 1224–1230 | Theodore Komnenos Doukas | ||||||||||||
• 1244–1246 | Demetrios Angelos Doukas | ||||||||||||
| Historical era | Middle Ages | ||||||||||||
• Epirus conquest of Thessalonika | 1224 | ||||||||||||
• Fall of Thessalonica to Nicaea | 1246 | ||||||||||||
| |||||||||||||
థెస్సలోనికా సామ్రాజ్యం అనేది స్వల్పకాలికమైన గ్రీకు [2][3]1224, 1246 మధ్య థెస్సలోనికా నగరాన్ని కేంద్రంగా చేసుకున్న రాజ్యం (సెన్సు స్ట్రిక్టో 1242 వరకు), కొమ్నెనోడౌకాసుచే పాలించబడింది ఎపిరసు నిరంకుశ రాజ్యం రాజవంశం. కాన్స్టాంటినోపులు కోసం జరిగిన పోరాటం సమయంలో స్థాపించబడినప్పుడు సమర్థుడైన థియోడరు కొమ్నెనోసు డౌకాసు నాయకత్వంలోని థెస్సలోనికా సామ్రాజ్యం ఆ ప్రాంతంలో అత్యంత శక్తివంతమైన రాజ్యంగా నైసియా సామ్రాజ్యం రెండవ బల్గేరియన్ సామ్రాజ్యంకు పోటీ ఇచ్చింది. ఇది కాన్స్టాంటినోపులును స్వాధీనం చేసుకోవాలని లాటిను సామ్రాజ్యానికి ముగింపు పలకాలని 1204లో అంతరించిపోయిన బైజాంటైన్ సామ్రాజ్యం పునరుద్ధరించాలని ఆకాంక్షించింది.
థెస్సలోనికా ఆధిపత్యం స్వల్పకాలికమే. 1230లో బల్గేరియాతో జరిగిన వినాశకరమైన క్లోకోట్నిట్సా యుద్ధంతో ఇది ముగిసింది. ఈ యుద్ధంలో థియోడరు కొమ్నెనోసు డౌకాసు బందీగా పట్టుబడ్డాడు. బల్గేరియాకు సామంతుడిగా మారిన తరువాత థియోడరు సోదరుడు, వారసుడు మాన్యుయెలు. కోమ్నెనోసు డూకాసు తన సోదరుడు మాసిడోనియా థ్రేసులలో సాధించిన విజయాలలో చాలా వరకు కోల్పోకుండా నిరోధించలేకపోయాడు. అదే సమయంలో రాజ్యానికి అసలైన కేంద్రమైన ఎపిరసు మైఖేలు 2వ కోమ్నెనోసు డూకాసు నాయకత్వంలో స్వేచ్ఛ పొందింది. థియోడరు 1237లో థెస్సలోనికాను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకుని తన కుమారుడు జాన్ కోమ్నెనోసు డూకాసును ఆ తర్వాత డెమెట్రియోసు ఏంజెలోసు డూకాసును ఆ నగరానికి పాలకులగా నియమించాడు. అదే సమయంలో మాన్యుయెలు నైసియా మద్దతుతో వారు థెస్సలీని ఆక్రమించుకున్నారు. థెస్సలోనికా పాలకులకు 1225/7 నుండి 1242 వరకు చక్రవర్తి అనే బిరుదు ఉండేది; అయితే 1242లో వారు ఆ బిరుదును త్యజించి తమ ప్రత్యర్థి అయిన నైసియా సామ్రాజ్యం ఆధిపత్యాన్ని గుర్తించక తప్పలేదు. ఆ తర్వాత మరో నాలుగేళ్ల పాటు కొమ్నెనోడూకై వంశస్థులు థెస్సలోనికాకు 'డెస్పాటులు'గా (రాజ బిరుదు) తమ పాలనను కొనసాగించారు. కానీ 1246లో ఆ నగరం నైసియా సామ్రాజ్యంలో విలీనం చేయబడింది.
నేపథ్యం
[మార్చు]
1204 ఏప్రిల్లో జరిగిన నాలుగవ క్రూసేడు దండయాత్రలో కాన్స్టాంటినోపులు నగరం ఆక్రమించబడిన తర్వాత బైజాంటైన్ సామ్రాజ్యం పతనమైంది. ఆ సామ్రాజ్య భూభాగాలు క్రూసేడు నాయకుల మధ్య, వెనిసు గణతంత్ర రాజ్యాల మధ్య విభజించబడ్డాయి. కాన్స్టాంటినోపులు లోనే 'లాటిన్ సామ్రాజ్యం' స్థాపించబడగా ఉత్తర, తూర్పు గ్రీకు ప్రధాన భూభాగంలోని అధిక భాగం, మాంటుఫెర్రాటుకు చెందిన 1వ బోనిఫేసు ఆధ్వర్యంలోని 'థెస్సలోనికా రాజ్యానికి' దక్కింది. అదే సమయంలో లాటిను పాలకులను సవాలు చేస్తూ బైజాంటైను వారసత్వం మీద తమ హక్కును చాటుకునేందుకు రెండు ప్రధాన స్థానిక బైజాంటైను గ్రీకు రాజ్యాలు ఉద్భవించాయి: ఆసియా మైనరులో 1వ థియోడరు లాస్కారిసు ఆధ్వర్యంలోని 'నైసియా సామ్రాజ్యం', పశ్చిమ గ్రీకులో 1వ మైఖేలు కొమ్నెనోసు డూకాసు ఆధ్వర్యంలోని 'ఎపిరసు డెస్పోటేటు'. వీటితో పాటు మూడవ రాజ్యమైన 'ట్రెబిజాండ్ సామ్రాజ్యం కూడా పాంటసు ప్రాంతపు సుదూర తీరాలలో ఒక స్వతంత్ర రాజ్యంగా అవతరించింది. 1 వ మైఖేలు కొమ్నెనోసు డూకాసు త్వరలోనే తన రాజ్యాన్ని థెస్సలీ ప్రాంతం వరకు విస్తరించాడు. ఆయన వారసుడైన థియోడరు కొమ్నెనోసు. 1224లో డూకాసు థెస్సలోనికాను ఆక్రమించుకున్నాడు.
ఆవిర్భావం, పతనం
[మార్చు]కాన్స్టాంటినోపలు తర్వాత బైజాంటైను సామ్రాజ్యంలో సంప్రదాయబద్ధంగా రెండవ అతిపెద్ద నగరంగా పరిగణించబడే థెస్సలోనికాను స్వాధీనం చేసుకోవడం ద్వారా బైజాంటైను చక్రవర్తి పదవి మీద నైసియా పాలకులకున్న హక్కులను సవాలు చేసే అవకాశం థియోడారుకు లభించింది. తన ఆధీనంలోని ప్రాంతాల బిషపుల మద్దతుతో ఓహ్రిడు ఆర్చ్బిషపు అయిన డెమెట్రియోసు చోమాటేనోసు చేతుల మీదుగా థెస్సలోనికాలో థియోడారు చక్రవర్తిగా పట్టాభిషేకం చేయించుకున్నాడు. ఈ పట్టాభిషేకం జరిగిన ఖచ్చితమైన తేదీ తెలియదు. కానీ ఇది 1225లో గానీ లేదా 1227/8లో గానీ జరిగి ఉంటుందని చరిత్రకారులు భావిస్తున్నారు. తన సామ్రాజ్య విస్తరణ ఆశయాలను బహిరంగంగా ప్రకటించిన థియోడారు తన దృష్టిని కాన్స్టాంటినోపలు వైపు మళ్ళించాడు. ఆయన సవాలు చేసేంతటి శక్తి సామర్థ్యాలు కేవలం నైసియా చక్రవర్తి 3వ జాన్ డూకాసు వటాట్జెసు, బల్గేరియా చక్రవర్తి 2వ ఇవాన్ అసెనులకు మాత్రమే ఉన్నాయి. థియోడారును ముందస్తుగానే అడ్డుకునే ప్రయత్నంలో నైసియా పాలకుల 1225లో లాటిన్ల నుండి అడ్రియానోపలును స్వాధీనం చేసుకున్నారు; కానీ థియోడారు వెంటనే థ్రేసు ప్రాంతంలోకి సైన్యంతో చొచ్చుకెళ్లి నైసియా పాలకులను తమ యూరోపియను భూభాగాలను తనకే వదిలిపెట్టి వెళ్ళిపోయేలా ఒత్తిడి చేశాడు. కాన్స్టాంటినోపలు మీద దాడి చేయడానికి థియోడారుకు మార్గం సుగమమైంది. కానీ తెలియని కారణాల వలన ఆయన ఆ దాడిని వాయిదా వేశాడు. ఇంతలో నైసియా, లాటిను పాలకుల మధ్య ఉన్న విభేదాలు సమసిపోయాయి; అంతేకాకుండా థియోడారుతో అధికారికంగా మిత్రపక్షంగా ఉన్నప్పటికీ 2వ ఇవాను అసెను కూడా లాటిను సామ్రాజ్యం, బల్గేరియా మధ్య రాజవంశ సంబంధిత కూటమిని ఏర్పరచుకునే దిశగా చర్చలు ప్రారంభించాడు. చివరకు 1230లో థియోడారు కాన్స్టాంటినోపలు వైపు సైన్యాన్ని నడిపించాడు. కానీ ఊహించని విధంగా తన సైన్యాన్ని ఉత్తరం వైపుకు మళ్ళించి బల్గేరియా మీదకు దండెత్తాడు. తదనంతరం జరిగిన క్లోకోట్నిట్సా యుద్ధంలో థియోడరు సైన్యం పూర్తిగా నాశనమైంది; ఆయన స్వయంగా బందీగా పట్టుబడ్డాడు. ఆపై ఆయనకు కళ్ళు తీయబడ్డాయి.[4][5]
వేగవంతమైన సైనిక విస్తరణ మీద నిర్మితమై తన పాలకుని సామర్థ్యం మీదనే పూర్తిగా ఆధారపడిన ఒక రాజ్యంగా థెస్సలోనికా ఓటమిని తట్టుకోలేకపోయింది. థ్రేసులోని దాని భూభాగాలు అలాగే మాసిడోనియా అల్బేనియాలోని చాలా ప్రాంతాలు, అత్యంత శక్తివంతమైన బాల్కను శక్తిగా అవతరించిన బల్గేరియన్ల వశమయ్యాయి.[5][6] థియోడరు తర్వాత ఆయన సోదరుడు మాన్యువల్ కోమ్నెనోసు డూకాసు పాలకుడయ్యాడు. థెస్సలోనికా పరిసర ప్రాంతాల మీద అలాగే థెస్సాలీ, ఎపిరసులలోని తమ వంశపు భూముల మీద ఆయనకు ఇంకా నియంత్రణ ఉన్నప్పటికీ తాను అసెనుకు సామంతుడినని అంగీకరించక తప్పలేదు. కొంతమేరకైనా స్వేచ్ఛా ప్రతిపత్తిని కాపాడుకునే ఉద్దేశంతో మాన్యువలు తన సోదరుని పూర్వపు ప్రత్యర్థులైన నైసియా పాలకులను కూడా ఆశ్రయించాడు; నైసియాలో నివసిస్తున్న వటాట్జెసు కాన్స్టాంటినోపులు పాట్రియార్కు ఆధిపత్యాన్ని అంగీకరించడానికి ఆయన సంసిద్ధత వ్యక్తం చేశాడు.[7] క్లోకోట్నిట్సా యుద్ధానంతరం తన సవతి అన్న అయిన 1వ మైఖేలు అనైతిక సంతానమైన 2వ మైఖేలు కోమ్నెనోసు డూకాసు ప్రవాసం నుండి తిరిగి వచ్చి ఎపిరసు నియంత్రణను చేజిక్కించుకోకుండా అడ్డుకోలేకపోయాడు. ఎపిరసులో 2వ మైఖేలులు గణనీయమైన ప్రజాదరణ ఉన్నట్లు కనిపించింది. చివరకు మాన్యువలు ఆ జరిగిపోయిన వాస్తవాన్ని అంగీకరించక తప్పలేదు; తన సొంత ఆధిపత్యం కింద ఎపిరసు పాలకుడిగా మైఖేలును గుర్తించాడు. దీనికి చిహ్నంగా ఆయన మైఖేలుకు 'డెస్పాటు' అనే బిరుదును ప్రదానం చేశాడు. మొదటి నుంచే మాన్యువలు ఆధిపత్యం కేవలం నామమాత్రంగానే ఉండేది; 1236–37 నాటికి మైఖేలు ఒక స్వతంత్ర పాలకుడిగా వ్యవహరిస్తూ కొర్ఫును ఆక్రమించుకున్నాడు. అలాగే తన సొంత పేరుతో శాసనాలను జారీ చేస్తూ ఒప్పందాలను కుదుర్చుకున్నాడు.[8]
మాన్యుయెలు పాలన 1237 వరకు కొనసాగింది. ఆ సంవత్సరంలో థియోడరు ఒక కుట్ర ద్వారా ఆయనను పదవీచ్యుతుడిని చేశాడు. 2వ జాన్ అసెను తన కుమార్తె ఐరీనుతో ప్రేమలో పడి వివాహం చేసుకున్న తరువాత థియోడరు బందీత్వం నుండి విడుదలై రహస్యంగా థెస్సలోనికాకు తిరిగి వచ్చాడు. కళ్ళు పోగొట్టుకోవడం వలన థియోడరు సింహాసనాన్ని స్వయంగా పొందలేకపోయాడు. తన కుమారుడు జాన్ కొమ్నెనోసు డౌకాసుకు పట్టాభిషేకం చేశాడు. కానీ సింహాసనం వెనుక అసలైన శక్తిగా వాస్తవ రీజెంటుగా కొనసాగాడు. మాన్యుయెలు త్వరలోనే తప్పించుకుని నైసియాకు పారిపోయాడు. అక్కడ ఆయన వటాట్జెసుకు విధేయత ప్రకటించాడు. ఈ విధంగా 1239లో మాన్యుయెలుకు థెస్సలీకి ప్రయాణించడానికి అనుమతి లభించింది. అక్కడ ఆయన థెస్సలోనికా మీద దండెత్తడానికి ఒక సైన్యాన్ని సమీకరించడం ప్రారంభించాడు. ఆయన లారిస్సాను స్వాధీనం చేసుకున్న తరువాత థియోడరు ఆయన ఒక ఒప్పందాన్ని ప్రతిపాదించాడు. దాని ప్రకారం ఆయన, ఆయన కుమారుడు థెస్సలోనికాను ఉంచుకునేలా మాన్యుయెలు థెస్సలీని ఉంచుకునేలా అంగీకరించారు. అయితే మరొక సోదరుడైన కాన్స్టాంటైను కొమ్నెనోసు డౌకాసు 1220ల నుండి తాను అప్పనేజుగా కలిగి ఉన్న ఏటోలియా, అకార్నేనియాలను పరిపాలించాడు. మాన్యుయెలు అంగీకరించి 1241లో తన మరణం వరకు థెస్సలీని పాలించాడు. ఆ తర్వాత దానిని ఎపిరసుకు చెందిన రెండవ మైఖేలు త్వరగా ఆక్రమించాడు.[9]
నైసియాకు లొంగిపోవడం
[మార్చు]
1241లో సురక్షిత ప్రయాణ హామీతో థియోడరు నైసియాకు వెళ్ళాడు. అక్కడ వటాట్జెసు ఆయనను ఖైదు చేశాడు. మరుసటి సంవత్సరం నైసియా సైన్యం ఐరోపాకు బయలుదేరి థెస్సలోనికా మీద దండెత్తింది. ఆసియా మైనరు మీద మంగోలుల దండయాత్ర వార్త తెలియగానే వటట్జెసు తన సైనిక దండయాత్రను మధ్యలోనే ఆపివేసి నైసియాకు తిరిగి వెళ్లాల్సి వచ్చింది; అయినప్పటికీ జాన్ను బెదిరించి తన ఆధిపత్యానికి లొంగేలా చేయడంలో అతను విజయం సాధించాడు. తన సామ్రాజ్య బిరుదును త్యజించి, నైసియా అధికారాన్ని గుర్తించే షరతు మీద జాన్ను 'డెస్పాటు' అనే బిరుదుతో థెస్సలోనికా పాలకుడిగా కొనసాగడానికి వటట్జెసు అనుమతించాడు.
1244లో జాన్ మరణించగా ఆయన తమ్ముడు డెమెట్రియోసు ఏంజెలోసు డూకాసు వారసుడిగా పాలకుడయ్యాడు. డెమెట్రియోసు ఒక అప్రయోజక పాలకుడు కావడంతో అతి తక్కువ కాలంలోనే తన ప్రజల ఆదరణను కోల్పోయి అపఖ్యాతి పాలయ్యాడు. 1246లో ఎపిరసుకు చెందిన 2వ మైఖేలు తన రాజ్యాన్ని పశ్చిమ మాసిడోనియా వైపు విస్తరించగా వటట్జెసు తిరిగి ఐరోపాకు వచ్చి, బల్గేరియా నుండి థ్రేసు ప్రాంతంలో అధిక భాగాన్ని అలాగే మాసిడోనియాలో ఎక్కువ భాగాన్ని ఆక్రమించుకున్నాడు; దీంతో బల్గేరియా ఆయన సామంత రాజ్యంగా మారిపోయింది. ఈ అద్భుత విజయం తర్వాత వటట్జెసు తన దృష్టిని థెస్సలోనికా వైపు మళ్ళించాడు; అప్పటికే ఆ నగరంలోని ప్రముఖ పౌరులు డెమెట్రియోసును పదవీచ్యుతుడిని చేసి నగరాన్ని వటట్జెసు చేతికి అప్పగించడానికి కుట్ర పన్నుతున్నారు. వటట్జెసు తన సైన్యంతో నగర ద్వారాల వద్దకు చేరుకున్నప్పుడు డెమెట్రియోసు బయటకు వచ్చి తన అధిపతికి (సుజెరియను) గౌరవం సమర్పించడానికి నిరాకరించాడు; కానీ నగరంలోపల ఉన్న నైసియా మద్దతుదారులు ఒక ద్వారాన్ని తెరిచి, నైసియా సైన్యాన్ని లోపలికి అనుమతించారు. దీంతో థెస్సలోనికా నగరం నైసియా రాజ్యంలో విలీనమైంది; ఆండ్రోనికోసు పాలైయోలోగోసు ఆ నగరానికి గవర్నరుగా నియమితుడయ్యాడు. మరోవైపు డెమెట్రియోసును ఆసియా మైనరులో ఆయనకు కేటాయించిన ఎస్టేటులలో సౌకర్యవంతమైన ప్రవాస జీవితం గడిపేందుకు పంపించివేశారు. దీనికి భిన్నంగా ఆయన తండ్రిని వోడెనా నగరానికి బహిష్కరించారు.
పర్యవసానాలు
[మార్చు]థెస్సలోనియను రాజ్యం అంతమైనప్పటికీ ఎపిరసుకు చెందిన రెండవ మైఖేలు తన కుటుంబం వారసత్వ హక్కుల బాధ్యతను స్వీకరించాడు. థెస్సలోనికాను ఆక్రమించి ఆధిపత్యం కోసం బైజాంటైను సామ్రాజ్య వారసత్వం కోసం నైసియా సవాలు చేయగల ఒక బలమైన పశ్చిమ గ్రీకు రాజ్యాన్ని తిరిగి స్థాపించడానికి మైఖేలు ప్రయత్నించాడు. వృద్ధుడైన థియోడరు కోమ్నెనోసు డూకాసు ప్రోత్సాహంతో 1251–53 మధ్య జరిగిన మొదటి దాడి విఫలమైంది. దీనితో మైఖేలు సంధి కుదుర్చుకోవాల్సి వచ్చింది. ఇది మైఖేలును ఎక్కువ కాలం నిలువరించలేకపోయింది; 1257 తర్వాత నైసియా నుండి పెరుగుతున్న ముప్పును ఎదుర్కోవడానికి లాటిను అచాయా సంస్థానం సిసిలీకి చెందిన మాన్ఫ్రెడు వంటి ఇతర శక్తులతో మైఖేలు పొత్తుల కోసం ప్రయత్నించాడు. 1259 నాటి పెలాగోనియా యుద్ధంలో మైఖేలు ఆశయాలు భగ్నమయ్యాయి; ఈ యుద్ధానంతరం ఎపిరసు, థెస్సలీ ప్రాంతాలు కూడా కొద్దికాలం పాటు నైసియా వారి ఆక్రమణలో ఉండిపోయాయి. మరీ ముఖ్యంగా ఈ విజయం 1261 ఆగస్టు 15న నైసియా వారు కాన్స్టాంటినోపులు పునరాక్రమణకు, పాలైయోలోగోసు వంశం ఆధ్వర్యంలో బైజాంటైను సామ్రాజ్య పునరుద్ధరణకు మార్గం సుగమం చేసింది.[10][11]
పాలకుల జాబితా
[మార్చు]| చిత్రం | పేరు | పాలన | వారసత్వం & గమనికలు |
|---|---|---|---|
 :en: |
థియోడరు కోమ్నెనోసు డూకాసు Θεόδωρος Κομνηνὸς Δούκας (థియోడరు కొమ్నెనోసు డూకాసు) |
1224–1230 | 1వ మైఖేలు, కొమ్నెనోసు డ్యూకు సవతి సోదరుడు. థెస్సలోనికా ఆక్రమణ తర్వాత చక్రవర్తిగా ప్రకటించబడ్డాడు. లాటిన్ సామ్రాజ్యంలో అధిక భాగాన్ని జయించాడు; కానీ కాన్స్టాంటినోపుల్ను జయించకముందే, క్లోకోట్నిట్సా యుద్ధం తర్వాత బల్గేరియన్ల చేతిలో బందీగా చిక్కాడు. తదనంతరం 1237లో విడుదలలై వోడెనాకు వెళ్లి విశ్రాంతి జీవితం గడిపాడు. |
.jpg) |
మాన్యుయెల్ కొమ్నెనొసు డౌకాసు (Μανουήλ Κομνηνός Δούκας) (మాన్యువల్ కొమ్నెనోస్ డూకాస్) |
1230-1237 | థియోడరు కొమ్నెనోసు డూకాసు సోదరుడు. తన సోదరుడు బందీగా చిక్కిన తర్వాత చక్రవర్తిగా ప్రకటించబడ్డాడు; ఆయన పాలన రాజకీయ, సైనిక వైఫల్యాలతో కూడి ఉంది. 1237లో థియోడరు బందీత్వం నుండి విడుదలై థెస్సలోనికా మీద తిరిగి నియంత్రణ సాధించడంతో ఆయన ఆసియా మైనరుకు పారిపోయాడు. తదనంతరం 1239లో నికేయన్ల మద్దతుతో తిరిగి వచ్చి 1241లో తన మరణం వరకు థెస్సలీని జయించి పాలించాడు. |
.jpg) |
జోన్ కొమ్నెనసు డూకాసు (Ιωάννης Κομνηνός Δούκας) (జాన్ కొమ్నెనోసు డూకాసు) |
1237-1244 | థియోడర్ కొమ్నెనోస్ డూకాసుపెద్ద కుమారుడు. క్లోకోట్నిట్సా యుద్ధంలో తన తండ్రి, సోదరుడు డెమెట్రియోసుతో పాటు బందీగా పట్టుబడ్డాడు. 1237లో విడుదలైన తర్వాత థియోడరు ఆయనను థెస్సలోనికాను పరిపాలించడానికి నియమించాడు. పరిపాలన పట్ల పెద్దగా ఆసక్తి చూపని ఆయన నైసియా ఆధిపత్యాన్ని అంగీకరించి తన హోదాను డెస్పోటు స్థాయికి తగ్గించుకోవడానికి కూడా సిద్ధపడ్డాడు. |
| డిమిట్రియోసు ఏంజెలోసు డౌకాసు (Δημήτριος Ἀγγελο Δούκας) (దిమిత్రియోసు ఏంజెలో డూకాసు) |
1244-1246 | థియోడరు చిన్న కుమారుడు. 1244లో తన సోదరుడు మరణించిన తర్వాత 'డెస్పోటు' బిరుదును వారసత్వంగా పొందాడు. కులీన వర్గాలలో ఆయనకు ఆదరణ కరువైంది; నైసియా దళాలు థెస్సలోనికాను స్వాధీనం చేసుకున్న తర్వాత ఆయనను బిథినియాకు బహిష్కరించారు. |
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ Katsikas, Stefanos (2022). Proselytes of a New Nation: Muslim Conversions to Orthodox Christianity in Modern Greece. Oxford University Press. p. 3. ISBN 9780197621752.
- ↑ The Columbia history of the world by John Arthur Garraty, Peter Gay (1972), p. 454: "The Greek empire in exile at Nicaea proved too strong to be driven out of Asia Minor, and in Epirus another Greek dynasty defied the intruders".
- ↑ Alexander A. Vasiliev (1958), History of the Byzantine Empire, Vol 2. 324–1453, second edition (Madison: University of Wisconsin Press, p. 506: "... on the territory of the disintegrated eastern empire, three independent Greek centers were formed; The empire of Nicaea and the empire of Trebizond in Asia Minor and the Despotat of Epirus in Northern Greece."
- ↑ Fine 1994, pp. 124–125.
- 1 2 Nicol 1993, pp. 13, 22.
- ↑ Fine 1994, pp. 125–126.
- ↑ Fine 1994, pp. 126–128.
- ↑ Fine 1994, p. 128.
- ↑ Fine 1994, pp. 133–134.
- ↑ Fine 1994, pp. 157–165.
- ↑ Nicol 1993, pp. 24, 28–29, 31–36.