దంతిదుర్గుడు

వికీపీడియా నుండి
Jump to navigation Jump to search
దంతిదుర్గుడు
రాజాధిరాజ, పరమేశ్వర

రాష్ట్రకూట సామ్రాజ్య స్థాపకుడు
పరిపాలనా కాలం కాలం. 735 –  756 CE
ముందువారు ఇంద్ర II
తర్వాతివారు కృష్ణ I
తండ్రి ఇంద్ర II
తల్లి భవంగ

దంతిదుర్గుడు (735–756 CE) దంతివర్మ లేదా రెండో దంతిదుర్గుడిగా పిలువబడే రాజు. అతను మాన్యఖేతాన్ని పరిపాలించిన రాష్ట్రకూట రాజ్య స్థాపకుడు[1]. ఇతడు కర్ణాటకలోని గుల్బర్గాను రాజధానిగా చేసుకొని పరిపాలించాడు. ఇతని తరువాత మొదటి కృష్ణుడు అధికారానికి వచ్చి మొత్తం కర్ణాటక ప్రాంతాన్ని రాష్ట్రకూట పాలన కిందికి తెచ్చాడు.

దంతిదుర్గుని ఎల్లోరా శాసనాల ప్రకారము క్రీ.శ.753లో ఇతడు చాళుక్యులను ఓడించి రాజాధిరాజ, పరమేశ్వర బిరుదాలను పొందినాడు. శాసనాల ప్రకారము అతడు రెండో ఇంద్రుని కుమారుడు. మహారాష్ట్రలోని కొల్హాపూర్ లో ఉన్న సమన్‌గఢ్ శాసనం ప్రకారము అతని తల్లి చాళుక్య యువరాణి అయిన భావనగ అని తెలుస్తుంది. క్రీ.శ.756లో దంతిదుర్గుడు మరణించాడు.

అతను బాదామి చాళుక్యులను "కర్ణాట-బాల" ను ఓడించినట్లు శాసనంలో ఉంది. [2][3] ఇంకా అతను మధ్య భారతదేశంలోని లతా (గుజరాత్), మాల్వా, టాంకా, కళింగ, శేషాస్ (నాగాస్) రాజులను ఓడించాడు. అతను అనేక త్యాగాలు చేశాడు.[4]

అతను చాళుక్యన్ సామ్రాజ్యాన్ని జయించినప్పటికీ, 757 వక్కలేరి శాసనం నుండి చాళుక్యన్ చక్రవర్తి కీర్తివర్మన్ II తన దక్షిణ ప్రావిన్సులపై 757 సంవత్సరం వరకు నియంత్రణను కలిగి ఉన్నాడని స్పష్టమైంది. అతని కుమార్తె కంచికి చెందిన పల్లవ రాజు నందివర్మన్ II ను వివాహం చేసుకుంది. చాళుక్యులతో పోరాడటం ద్వారా కంచిని తిరిగి పొందటానికి నందివర్మన్ సహాయం చేశాడు.[5]

మూలాలు[మార్చు]

  1. Reu (1933), p54
  2. Kamath (2001), p74
  3. He defeated the great Karnatik army of the Chalukyas, (Reu, 1933 p54)
  4. Reu (1933), p55
  5. Thapar (2003), p333

బాహ్య లంకెలు[మార్చు]