Jump to content

దుగర్

వికీపీడియా నుండి

 దుగర్ (దుగ్గర్, దుగ్గడ్, దుగడ్ అని కూడా పిలుస్తారు) అనేది రాజస్థాన్‌లోని జైన ఓస్వాల్ సమాజానికి చెందిన ఒక గోత్రం.[1]

మూలం వంశం

[మార్చు]
క్రీ.శ. 1140లో మార్వార్

యతి రాంలాల్ జీ ద్వారా మహాజన్ వంశ్ ముక్తావళి ప్రకారం,

మార్వార్ రాజు, రావు సుర్దేవ్ ఖిచ్ ఒక ధైర్యవంతుడైన రాజపుత్ర రాజు. [2] అతనికి దుగర్ సుగద్ అనే ఇద్దరు కుమారులు ఉన్నారు. రావు సుర్దేవ్ ఖిచ్ (దుగర్, సుగద్ కూడా) వంశం బిసల్‌పూర్ (అజ్మీర్ భిల్వారాల మధ్య, గులాబ్‌పురా బిజయ్‌నగర్‌కు సమీపంలో) చౌహాన్ రాజు నుండి వచ్చింది. ఈ సోదరులిద్దరూ మేవార్‌లో అఘాట్ అనే కొత్త నగరాన్ని స్థాపించారు. అఘాట్ చుట్టూ భీల్స్ మీనాస్ (నేరపూరిత తెగలు) నివాసాలు ఉండేవి. ఒకసారి ఈ నేరపూరిత తెగలు అఘాట్ నగరాన్ని చుట్టుముట్టి అమాయక ప్రజలను చంపడం ప్రారంభించినప్పుడు, ఈ సోదరులిద్దరూ వారిని అరెస్టు చేసి శిక్షించారు. దుగర్ సుగద్ అటువంటి కుప్రసిద్ధ నేరస్థులను అరెస్టు చేశారని చిత్తోర్‌గఢ్ రావల్ రాణా బెరిసాల్ సింగ్ సిసోడియా విన్నప్పుడు, అతను సంతోషించి వారిని తన రాజభవనానికి పిలిపించి శ్రీ రావురాజా అనే బిరుదుతో సత్కరించాడు. [3] [4]

అఘాట్ నగరం సరిహద్దు వెలుపల నహర్‌సింగ్ దేవత పురాతన ఆలయం ఉండేది. అఘాట్ ప్రజలు ఆ ఆలయాన్ని ధ్వంసం చేయడంతో దేవతకు కోపం వచ్చి, నగరంలో అల్లర్లు, హింస సృష్టించడం ప్రారంభించాడు. స్త్రీలను, పిల్లలను హింసించడం, చంపడం మొదలుపెట్టాడు. దుగర్, సుగద్ అనే ఇద్దరు రావురాజులు అతన్ని ఆపడానికి చాలా ప్రయత్నించినా విఫలమయ్యారు.[4][5]

అప్పుడు యాదృచ్ఛికంగా, మణిధారి ఆచార్య శ్రీ జిన్‌చంద్ర సూరి అఘాట్ నగరానికి వచ్చారు దవే సృష్టించిన అవాంతరాల గురించి వారికి తెలియజేయబడింది. ఆచార్య శ్రీ పద్మావతి దేవిని ప్రార్థించి, వచ్చి తమకు సహాయం చేయమని ఆమెను కోరారు. పద్మావతి దేవి ప్రత్యక్షమై నహర్‌సింగ్ దవేను పట్టుకుని, ఇకపై ఇబ్బంది కలిగించవద్దని అతనికి ఆజ్ఞాపించింది.[4][5]

ఈ అద్భుతాన్ని చూసి, ఆ ఇద్దరు సోదరులు జైన మతాన్ని స్వీకరించారు. మణిధారి ఆచార్య శ్రీ జిన్‌చంద్ర సూరి VS 1217 (సుమారు క్రీ.శ. 1160)లో వారిని ఓస్వాల్‌లుగా చేశారు వారి గోత్రాలకు దుగర్ సుగద్ అని నామకరణం చేశారు.[4]

చిత్తోర్‌గఢ్ నవాబ్ బెరిసాల్ సింగ్ సిసోడియా ఈ సంఘటనతో ఎంతగానో ప్రభావితుడై, అతను కూడా ఓస్వాల్ అయి జైన మతాన్ని స్వీకరించాడు. అతని గోత్రానికి సిసోడియా అని పేరు పెట్టారు. అతని దీవాన్ ఖేతానీ కూడా ఓస్వాల్ అయ్యాడు, కాబట్టి అతని కుటుంబానికి ఖేతానీ అని పేరు వచ్చింది.[4][6][7]

అయితే, చరిత్రకారుడు డాక్టర్ జె.పి.కృష్ణనాథన్ ప్రకారం, ఆచార్య శ్రీ సిద్ధచంద్ర సూరి శత్రుంజయలో ఒక సంఘాన్ని ఏర్పాటు చేశారు, అక్కడ 1,700 మంది జైన మతంలోకి మారారు. దుగర్ సుగద్ ఇద్దరూ కూడా ఆచార్య శ్రీ సిద్ధచంద్ర సూరి మాటలకు ప్రభావితులై, ఆయన ఆధ్వర్యంలో జైన మతంలోకి మారారు.[2]

సుఖసంపత్రాజ్ భండారి రచించిన 'ఓస్వాల్ జాతి కా ఇథియాస్' అనే పుస్తకం దుగర్ల వంశాన్ని బిలాస్‌పూర్‌లోని చౌహాన్ రాజవంశానికి చెందినదిగా పేర్కొంది.[8]

కులదేవి

[మార్చు]

దేవి అంబే సుస్వని మాతగా అవతరించి, VS 1219లో నాగౌర్‌కు చెందిన శ్రీ సేథ్ సతీదాస్‌జీ శ్రీమతి సుగన్‌కన్వర్‌జీ దంపతులకు జన్మించారు. ఆమెకు 10 సంవత్సరాల వయస్సులో దుగర్ కుటుంబంలో వివాహం నిశ్చయమైంది. ఆమె చాలా అందంగా ఉండేది. ఆమె వివాహానికి ముందు జరిగే వేడుక రోజున, నాగౌర్ నవాబు ఆమె అందానికి ముగ్ధుడై ఆమెతో ప్రేమలో పడ్డాడు. అతను ఆమె తండ్రి ముందు 'సుస్వని'ని వివాహం చేసుకోవాలనే తన కోరికను వ్యక్తం చేశాడు, కానీ ఆమె తండ్రి ఆ అమ్మాయి మాత అంబే అవతారం అని, ఆమెను ఎవరికీ ప్రసాదించే అధికారం తనకు లేదని చెప్పాడు. జైనులు ముస్లింల మధ్య వైవాహిక సంబంధం సాధ్యం కానందున ఆమె తండ్రి ఆ ప్రతిపాదనను తిరస్కరించాడు. నవాబు తీవ్ర ఆగ్రహానికి గురై, ఆ కుటుంబాన్ని మొత్తం చంపేస్తానని బెదిరించి, సేథ్ సతీదాస్‌ను ఖైదు చేశాడు. ఆ కుటుంబం మొత్తం ఈ సంఘటనకు సుస్వని జీని నిందించింది. సుస్వని జీ కలత చెంది, అరిహంత్ ప్రభువును ప్రార్థించడం ప్రారంభించి నిద్రలోకి జారుకున్నారు.[9]

ఆమె నిద్రలో ఒక జ్ఞానోదయం పొందిన విగ్రహం కలలో కనిపించి, చింతించవద్దని ఆమెకు భరోసా ఇచ్చింది. ఆమె పెట్టిన షరతును నవాబు నెరవేరిస్తే, అతడిని వివాహం చేసుకుంటానని అతనికి తెలియజేయమని ఆ విగ్రహం సుస్వానీజీకి చెప్పింది. ఆ షరతు ఏమిటంటే, "ఆమె అతనికి 7 అడుగుల దూరంలో ఉండాలి, అతను చెప్పులు లేకుండా గానీ లేదా గుర్రం మీద గానీ ఆమెను వెంబడించి పట్టుకోవాలి. అయితే అతను ఆమెను ఎప్పటికీ పట్టుకోలేడు."

"నా ముందు అరిహంత కో ధ్యాయీ. ధ్యాన్ హీ ధ్యాన మే నిన్నా ఐ. స్వప్న మేం లేదు దర్శన్ దేకర్ కహా వచనం.. ఘబరానే కి బాత్ లేదు. నీవు దుష్ట కో యే కహలాడే శర్త రాఖీ హే తేరే ఆగే.. సాత్ పాంవడే కి చూట్ దేకర్ పీఛా కర్ లే ఘోడే చఢకర్. వో తుజకో నహీం పకడ్ పాయెగా దౌడ్-దౌడ కర్ థక్ జాయేగా.. " – సుస్వని మాతా కి గాథ

ఈ కలకు రుజువుగా ఉదయాన్నే ఆమె కుటుంబ సభ్యుల నుదుటిపై కాషాయ తిలకం కనిపించింది, కానీ విగ్రహం అదృశ్యమైంది. సుస్వని నిద్రలేచి, తన కలను మొత్తం తన తల్లికి వివరించగా, కుటుంబ సభ్యుల నుదుటిపై కాషాయ తిలకం కనిపించింది.

సభ్యులందరూ శాంతించారు, ఆ తర్వాత నవాబుకు సందేశం పంపబడింది. నవాబు ఆమె షరతులకు అంగీకరించి చాలా సంతోషించాడు. సేఠ్‌జీ జైలు నుండి విడుదలయ్యారు. చాలా త్వరగా నవాబు కొంతమంది సైనికులతో సేఠ్‌జీ రాజభవనానికి చేరుకున్నారు. సుస్వానీజీ పరుగెత్తడం ప్రారంభించే ముందు, ఇంటి ముందు ద్వారం దగ్గర గోడపై కుంకుమ చేతి ముద్రలను వదిలింది. షరతు ప్రకారం, ఆమె కాలినడకన పరుగెత్తడం ప్రారంభించగా, దుష్ట నవాబు గుర్రంపై వారిద్దరి మధ్య 7 అడుగుల దూరం ఉండేలా పరుగెత్తాడు.[10][11] నవాబు గుర్రంపై ఉన్నప్పటికీ, దూరం అలాగే ఉన్నప్పటికీ ఆమెను పట్టుకోలేకపోయాడు. ఆమె పరుగెత్తుతూనే ఉంది, అలసిపోయినప్పుడు సహాయం కోసం ప్రార్థించింది. వెంటనే ఒక సింహం కనిపించింది, దానిపై ఆమె ఎక్కి ప్రస్తుత బికనీర్ జిల్లాలోని మోర్ఖానా గ్రామం వరకు పరుగెత్తింది. అక్కడ ఆమె శివాలయాన్ని చూసి సహాయం కోసం ప్రార్థించింది. శివుడు ఆమె ముందు ప్రత్యక్షమై , ఆలయం ముందు ఒక కేరా చెట్టు మధ్యలో చిమటను విసిరాడు. సుస్వాని ఆ ప్రదేశానికి చేరుకోగానే, కేరా చెట్టు భూమి ఉరుము లాంటి శబ్దంతో రెండుగా విడిపోయాయి.[12] సుస్వాని గారు సింహంతో పాటు భూమిలోకి ప్రవేశించారు ఆమె చీరలో ఒక చిన్న భాగం బయట ఉండి, భూమి మళ్ళీ మూసుకుపోయింది.[13] నవాబు అతని స్నేహితులు కొంగు కోసం పోరాడుకుని ఒకరినొకరు చంపుకున్నారు. మోర్ఖానాలోని పుణ్యక్షేత్రంలో ఇప్పటికీ పూర్తిగా పూసిన కేరా చెట్టు కనిపిస్తుంది.[14][15]

VS 1232లో, సేథ్ సతీదాస్ సురానా తమ్ముడైన మల్హదాస్ సురానా ఒక కల కన్నాడు. ఆ కలలో సుస్వానీ దేవి దేవి రూపంలో దర్శనమిచ్చి, తాను భూమిలోకి ప్రవేశించిన చోట ఒక ఆలయాన్ని నిర్మించమని అతనికి ఆజ్ఞాపించింది. డబ్బు లేకపోవడం వల్ల తాను నిర్మించలేనని అతను చెప్పాడు. అప్పుడు దేవి అతని గోశాలలో దాచిన నిధి ఉన్న ఒక ప్రదేశం గురించి చెప్పింది. మల్హదాస్ ఆ డబ్బు సహాయంతో ఆలయాన్ని, ఒక బావిని ఒక గోశాలను నిర్మించాడు. ఆలయాన్ని నిర్మించడానికి డబ్బు లేదని మల్హదాస్ సురానా చెప్పినప్పుడు, దేవి అతని గోశాలలో దాచిన నిధి ఉన్న ఒక ప్రదేశం గురించి చెప్పింది. మల్హదాస్ ఆ డబ్బు సహాయంతో సుస్వానీ మాతాజీ ఆలయాన్ని నిర్మించాడు.[16]

మా సుస్వాని, అంబే మా లేదా మా ఆదిశక్తి అవతారం

అప్పటి నుండి సుస్వానీ మాతాజీ దుగర్ అలాగే సురానా శంఖల గోత్రాల కులదేవి . ఆమె ఆలయం భారతదేశంలోని బికనీర్ జిల్లాలో మోర్ఖానాలో ఉంది.[17]

శ్వేతాంబెర్ విభాగంలోని దుగర్ నాలుగు వర్గాలు స్తానక్వాసి, తెరపంతి, షెహర్‌వాలి మూర్తిపూజక్.[18][19]

ఇవికూడా చూడండి

[మార్చు]
  • ఆచార్య భిక్షు
  • జైనమతం
  • మోర్ఖానా
  • ఓస్వాల్
  • సర్దార్‌షహర్
  • తేరాపంత్

మూలాలు

[మార్చు]
  1. ↑ "The History of Marwaris". marwarihistory.blogspot.in (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). Retrieved 2018-04-03.
  2. 1 2 History of Oswals. Panchshil Publications. p. 296. ISBN 9788192373027.
  3. ↑ Ramlal (1921). Mahajan Vansh Muktawali.
  4. 1 2 3 4 5 Lodha, Jain Chanchalmal. History of Oswals. Panchshil Publications. pp. 295, 296, 297. ISBN 9788192373027.
  5. 1 2 "Oswal Gotra History & Kuldevi – DUGAR, SISODIA, SEKHANI, KHETANI, DUGAR-KOTHARI, SUGAD Gotra(s)". shriosiyamataji.org. Archived from the original on 2017-10-12. Retrieved 2018-06-18.
  6. ↑ "Dugar Gotra | History of Jain Gotras". jaingotras.wordpress.com (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 2018-06-18.
  7. ↑ JAIN Chanchalmal Lodha. History Of Oswals. Panchshil. ISBN 8192373029.
  8. ↑ History of Oswals (in ఇంగ్లీష్). Panchshil Publications. ISBN 9788192373027.
  9. ↑ "सुसवाणी माता मंदिर, कथा व इतिहास - Mission Kuldevi - Indian Castes and their Gods". Mission Kuldevi – Indian Castes and their Gods (in హిందీ). 2016-11-02. Retrieved 2018-04-03.
  10. ↑ Lodha, Shri Chanchal Mal Sa. History of Oswals (in ఇంగ్లీష్). iprakashan.
  11. ↑ "Suswani Mata Story". www.suswanimaavpm.org/about. Archived from the original on 21 September 2020. Retrieved 19 June 2018.
  12. ↑ Singh, Chandramani; Mayaram, Arvind; Gupta, Rekha; Akshaya Jagadhari (2002). Protected Monuments Of Rajasthan. Jawahar Kala Kendra. ISBN 978-81-86782-60-6.
  13. ↑ Goetz, Hermann (1950). The art and architecture of Bikaner State (in ఇంగ్లీష్). Published for the Government of Bikaner State and the Royal India and Pakistan Society by B. Cassirer.
  14. ↑ Somānī, Rāmavallabha (1996). Temples of Rajasthan (in ఇంగ్లీష్). Publication Scheme. p. 112. ISBN 9788185263878.
  15. ↑ "Suswani Mata Story". usa.playoffsport.com (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 2018-06-29.
  16. ↑ Rssuthar Jaisalmer (2017-12-26), सुसवाणी माता का मन्दिर व ऐतिहासिक मूर्तियाँ Morkhana Suswani mata VID_20151109_110643, archived from the original on 16 August 2021, retrieved 2018-06-29
  17. ↑ "Kuldevi List & Gotra List of Oswal Samaj – Agam Nigam – A Jain Hub" (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). 2017-03-14. Archived from the original on 2018-06-25. Retrieved 2018-06-25.
  18. ↑ "सुसवाणी माता के दर पर नवरात्र महोत्सव की धूम". patrika.com (in హిందీ). Retrieved 2018-06-29.
  19. ↑ "सुसवाणी माता मंदिर में कई धार्मिक कार्यक्रम". dainikbhaskar. Archived from the original on 29 June 2018. Retrieved 2018-06-29.
"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=దుగర్&oldid=4965240" నుండి వెలికితీశారు