Jump to content

దేవన్ నాయర్

వికీపీడియా నుండి

చెంగర వీట్టిల్ దేవన్ నాయర్[a] BBM (5 ఆగస్టు 1923 – 6 డిసెంబర్ 2005) సింగపూర్‌కు చెందిన యూనియన్ నాయకుడు, రాజకీయ నాయకుడు, ఇతను 1981 నుండి 1985లో రాజీనామా చేసే వరకు సింగపూర్ మూడవ అధ్యక్షుడిగా పనిచేశాడు.

మలేషియా, సింగపూర్ రెండింటిలోనూ రాజకీయంగా చురుకైన నాయర్, తన యవ్వనంలో మలయన్ కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ (MCP) తో అనుబంధం కలిగి ఒక కమ్యూనిస్ట్‌గా ఉన్నాడు. అతను బలమైన వలసవాద వ్యతిరేక భావాలను కలిగి ఉన్నాడు, సింగపూర్ బ్రిటిష్ వలసరాజ్యంగా ఉన్న సమయంలో దాని స్వయం నిర్ణయాధికారం కోసం వాదించాడు, దీని కారణంగా 1951లో బ్రిటిష్ అధికారులు అతనిని నిర్బంధించారు. 1954లో, అతను పీపుల్స్ యాక్షన్ పార్టీ (PAP) లో చేరాడు. 1956లో జరిగిన చైనీస్ మిడిల్ స్కూల్ విద్యార్థుల అల్లర్ల తర్వాత అతను మరోసారి నిర్బంధించబడ్డాడు, 1959 సార్వత్రిక ఎన్నికలలో పీపుల్స్ యాక్షన్ పార్టీ ఘన విజయం సాధించే వరకు కస్టడీలో ఉండి, ఆ తర్వాత విడుదలయ్యాడు. 1961లో, అతను నేషనల్ ట్రేడ్స్ యూనియన్ కాంగ్రెస్ (NTUC) ని స్థాపించి, 1965 వరకు దాని సెక్రటరీ జనరల్‌గా పనిచేశాడు.

తన పార్లమెంటరీ కెరీర్‌లో, నాయర్ 1964 నుండి 1969 వరకు మలేషియా నియోజకవర్గమైన బంగ్సార్‌కు, 1979 నుండి 1981 వరకు సింగపూర్ నియోజకవర్గం అన్సన్‌కు పార్లమెంటు సభ్యుడిగా (MP) ఉన్నాడు. అధ్యక్ష పదవికి ముందు నాయర్ మలేషియా నుండి సింగపూర్ బహిష్కరణకు ముందు పీపుల్స్ యాక్షన్ పార్టీ ఆఫ్ మలయా కు సెక్రటరీ జనరల్‌గా ఉన్నాడు, బహిష్కరణ తర్వాత 1967 వరకు అతను స్థాపించిన డెమోక్రటిక్ యాక్షన్ పార్టీ (DAP) కొత్త పేరుతో పనిచేశాడు.

నాయర్ త్వరలోనే సింగపూర్‌కు తిరిగి వచ్చి 1981లో అధ్యక్ష పదవిని చేపట్టడానికి ముందు 1970, 1979 మధ్య మరోసారి NTUC సెక్రటరీ జనరల్‌గా పనిచేయడంతో సహా కార్మిక ఉద్యమంలో పాల్గొనడం ద్వారా తన వామపక్ష విశ్వాసాలను ప్రతిధ్వనించాడు. అతని తర్వాత 2 సెప్టెంబర్ 1985న వీ కిమ్ వీ బాధ్యతలు చేపట్టాడు. 1985లో అధ్యక్ష పదవి తర్వాత నాయర్ రాజకీయాల నుండి పదవీ విరమణ చేసి, కొద్దికాలం అమెరికాకు వెళ్ళాడు, ఆపై తన చివరి సంవత్సరాలను గడపడానికి కెనడాలోని హామిల్టన్‌కు వెళ్లాడు, అక్కడ అతను 2005లో 82 ఏళ్ల వయసులో చిత్తవైకల్యంతో (dementia) మరణించాడు.

తొలి జీవితం, విద్య

[మార్చు]

బ్రిటిష్ వలస పాలనలో మలక్కాలో 5 ఆగస్టు 1923న జన్మించాడు. మలయాళీ మూలాలకు చెందిన నాయర్, వాస్తవానికి బ్రిటిష్ ఇండియాలోని కేరళకు చెందిన తలస్సేరికి చెందిన ఇల్లతు వీట్టిల్ కుటుంబానికి చెందిన రబ్బరు తోటల గుమస్తా I. V. కరుణాకరన్ నాయర్ కుమారుడు.[1]

నాయర్‌కు పదేళ్ల వయసున్నప్పుడు అతని కుటుంబం సింగపూర్‌కు వలస వెళ్లింది, అతను తన ప్రాథమిక విద్యను రంగూన్ రోడ్ ప్రైమరీ స్కూల్‌లో అభ్యసించాడు, ఆ తర్వాత తన మాధ్యమిక విద్య కోసం విక్టోరియా స్కూల్‌లో చేరి 1940లో తన సీనియర్ కేంబ్రిడ్జ్ పరీక్షలో ఉత్తీర్ణత సాధించాడు.[2]

రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం తరువాత నాయర్ సెయింట్ జోసెఫ్స్ ఇన్‌స్టిట్యూషన్‌లో, తరువాత సెయింట్ ఆండ్రూస్ స్కూల్‌లో ఉపాధ్యాయుడయ్యాడు. 1949లో అతను సింగపూర్ టీచర్స్ యూనియన్ జనరల్ సెక్రటరీ అయ్యాడు.[2] ఒక పాఠశాల బృందగాన ప్రదర్శనలో బ్రిటిష్ అతిథి ఎదుట "రూల్, బ్రిటానియా!" పాట సాహిత్యాన్ని బ్రిటిష్ వ్యతిరేక పదాలుగా మార్చి పాడటాన్ని బట్టి వలస పాలన పట్ల అతని అసహ్యం ఆ రోజుల్లో స్పష్టంగా కనిపించేది.[3]

కెరీర్

[మార్చు]

సామ్రాజ్యవాద వ్యతిరేక విశ్వాసాలు

[మార్చు]

నాయర్ 1954లో లీ క్వాన్ యూ స్థాపించిన పీపుల్స్ యాక్షన్ పార్టీ (PAP) లో చేరడానికి ముందు కమ్యూనిస్ట్ యాంటీ-బ్రిటిష్ లీగ్‌లో సభ్యుడు. వలసవాద వ్యతిరేక కార్యకలాపాల కారణంగా 1951లో బ్రిటిష్ వారు నాయర్‌ను నిర్బంధించారు. 1955లో నాయర్ సార్వత్రిక ఎన్నికలలో పోటీ చేసి ఓడిపోయాడు - తద్వారా ఎన్నికకాని ఏకైక PAP అభ్యర్థిగా మిగిలిపోయాడు.[4]

1956లో చైనీస్ మిడిల్ స్కూల్స్ అల్లర్ల తర్వాత కమ్యూనిస్ట్ అనుకూల విధ్వంసకులుగా అనుమానించబడిన లిమ్ చిన్ సియోంగ్, ఫాంగ్ స్వీ సువాన్, సాంద్రసేగరణ్ వుడ్‌హుల్, జేమ్స్ పుతుచేరి లాంటి ట్రేడ్ యూనియన్ వాదులతో పాటు అతనిని పబ్లిక్ సెక్యూరిటీ ఆర్డినెన్స్ చట్టం పరిరక్షణ కింద మళ్లీ నిర్బంధించారు.[4] 1959 సార్వత్రిక ఎన్నికల్లో పీపుల్స్ యాక్షన్ పార్టీ ఘనవిజయం సాధించడంతో వారిని 1959లో విడుదల చేశారు. ఆ తర్వాత అతను విద్యా శాఖ మంత్రికి రాజకీయ కార్యదర్శిగా నియమితుడయ్యాడు. ఏడాది తర్వాత మళ్లీ ఉపాధ్యాయ వృత్తిలోకి వచ్చాడు. 1960లో అతను జైళ్ల విచారణ కమిషన్ ఛైర్మన్ అయ్యాడు, అడల్ట్ ఎడ్యుకేషన్ బోర్డును ప్రారంభించాడు.[2]

PAP, DAP, NTUC లలో ప్రమేయం

[మార్చు]

కౌలాలంపూర్ సమీపంలోని బంగ్సార్‌ను గెలుచుకుని, 1964 మలేషియా సార్వత్రిక ఎన్నికల్లో సీటు గెలుచుకున్న ఏకైక PAP సభ్యుడు నాయర్. ఇది అతని 1955 ఎన్నికల ఓటమికి విరుద్ధంగా ఉంది. సింగపూర్ వేర్పాటు తర్వాత అతను మలేషియాలోనే ఉండి డెమోక్రటిక్ యాక్షన్ పార్టీ (DAP) ని స్థాపించాడు,[5] కానీ 1961లో తాను స్థాపించడానికి సహాయం చేసిన కార్మిక సంఘం ఉద్యమమైన నేషనల్ ట్రేడ్స్ యూనియన్ కాంగ్రెస్ (NTUC) కు మళ్లీ నాయకత్వం వహించడానికి 1969లో సింగపూర్‌కు తిరిగి వచ్చాడు. పారిశ్రామిక దేశాల పట్ల పక్షపాతంతో కూడిన ఆర్థిక, సామాజిక విధాన పత్రాలను చూసిన నాయర్, పి.పి. నారాయణన్ ఇద్దరూ అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల ఆందోళనల కోసం వాదించారు, ICFTU లో తమ ఆందోళనలను వ్యక్తం చేశారు. తమ దేశాలలో ఉన్న తీవ్రమైన పేదరికం, నిరుద్యోగం, అభివృద్ధిలేమిపై ఎక్కువ శ్రద్ధ వహించాలని వారు కోరుకున్నారు. ఈ ప్రతిపాదనలు అంగీకరించబడ్డాయి, తర్వాత ఇవి ICFTU ఆర్థిక, సామాజిక కమిటీ పనిలో ప్రతిబింబించాయి.[6]

సింగపూర్ అధ్యక్షుడు

[మార్చు]
మునుపటి రోజున నాయర్ అకస్మాత్తుగా చేసిన రాజీనామా గురించి నివేదిస్తున్న 29 మార్చి నాటి ది స్ట్రెయిట్స్ టైమ్స్

నాయర్ 1979లో జరిగిన ఉప ఎన్నికలో అన్సన్ స్థానాన్ని గెలుచుకోవడం ద్వారా సింగపూర్ పార్లమెంటులో ప్రవేశించాడు, 1980 సార్వత్రిక ఎన్నికల్లో దానిని విజయవంతంగా నిలుపుకున్నాడు. 1981లో దేశాధినేతగా వ్యవహరిస్తూ ఆ సమయంలో ఎక్కువగా ఆచారబద్ధమైన అధ్యక్ష పదవిని స్వీకరించడానికి అతను తన పార్లమెంటరీ స్థానానికి రాజీనామా చేశాడు.

అన్సన్‌లో ఏర్పడిన ఖాళీ 1981 ఉప ఎన్నికలకు దారితీసింది, దీనిలో వర్కర్స్ పార్టీ (WP) కి చెందిన ప్రతిపక్ష నాయకుడు జె.బి. జయరత్నం విజయం సాధించాడు. 1963 తర్వాత PAP కి ప్రాతినిధ్యం వహించని పార్టీ అభ్యర్థి పార్లమెంటరీ స్థానాన్ని గెలుచుకోవడం ఇదే తొలిసారి.[7]

రాజీనామా

[మార్చు]

28 మార్చి 1985న, అస్పష్టమైన పరిస్థితుల్లో నాయర్ అకస్మాత్తుగా రాజీనామా చేశాడు.[8] లీ జ్ఞాపకాల ప్రకారం, 15 మార్చి 1985న మలేషియాలోని సరవాక్‌లో ఉన్న కుచింగ్‌కు వెళ్లినప్పుడు నాయర్ మహిళలతో అనుచితంగా ప్రవర్తించాడని, వారిని వేధించాడని లీకి సమాచారం అందింది. నాయర్ కుప్పకూలిపోయి తనపై తాను నియంత్రణ కోల్పోయిన తర్వాత సింగపూర్‌కు తిరిగి విమానంలో తీసుకురాబడ్డాడు. ఈ సంఘటనల గురించి తెలుసుకున్న లీ మొదటి మహిళ (First Lady) అవాడై ధనం లక్ష్మిని కలిశాడు, గత కొన్ని నెలలుగా నాయర్ ప్రతి రాత్రి ఒక సీసా విస్కీ తాగుతున్నాడని ఆమె అతనికి చెప్పింది. సరవాక్ పర్యటనకు దారితీసిన వారాల్లో, నాయర్ విగ్‌తో మారువేషం ధరించి ఒక జర్మన్ మహిళను కలవడానికి భద్రత లేకుండా ఒక రాత్రి ఇస్తానా నుండి బయలుదేరాడు. లిప్‌స్టిక్ గుర్తులు ఉన్న మద్యం సీసాలు, గ్లాసులు ఉన్న ప్రదేశంలో (చాంగి కాటేజ్) అతను తరువాత కనిపించాడు. ఆమె భర్త మద్యం మత్తులో తనపై దాడి చేసి కొట్టకముందు, ఆమెకు, ఆమె భర్తకు మధ్య వాగ్వాదం జరిగిందని ప్రథమ మహిళ గుర్తుచేసుకుంది.[9]

ఆసుపత్రిలో చేరి వైద్యులచే చికిత్స పొందిన తర్వాత, 23 మార్చి న నాయర్‌కు మద్యపాన వ్యసనం ఉన్నట్లు నిర్ధారణ అయింది, "అనేక సంవత్సరాల మద్యపానం" కారణమని నివేదికలు పేర్కొన్నాయి. నాయర్ రాజీనామా చేయాలని, లేదా నిరాకరిస్తే పార్లమెంటు అభిశంసన ఎదుర్కోవాల్సి ఉంటుందని క్యాబినెట్ చివరకు నిర్ణయించింది. లీ, ఎస్. రాజరత్నం ఇద్దరూ 27 మార్చి న సింగపూర్ జనరల్ హాస్పిటల్ (SGH) లో నాయర్‌ను సందర్శించారు, ఆ తర్వాత అతను మరుసటి రోజు రాజీనామా చేయడానికి అంగీకరించాడు.[10] నాయర్ ఆ తర్వాత చికిత్స కోసం అమెరికాలోని పెన్సిల్వేనియాలో ఉన్న కారన్ ఫౌండేషన్‌కు వెళ్ళాడు. తనకు పెన్షన్ కావాలని అతను పట్టుబట్టాడు, ప్రభుత్వ వైద్యులు అప్పుడప్పుడు అతని పురోగతిని పర్యవేక్షిస్తారనే షరతుతో క్యాబినెట్ అంగీకరించింది. పార్లమెంటు ఈ నిబంధనను ఆమోదించిన తర్వాత నాయర్, తెలియని కారణాల వల్ల, దానిని తిరస్కరించాడు, తాను ఆ షరతుకు అంగీకరించలేదని ఖండించాడు.[11]

ఉప ప్రధాని గోహ్ చోక్ టోంగ్ పార్లమెంటులో మాట్లాడుతూ, తన మద్యపాన వ్యసనానికి చికిత్స పొందడానికే నాయర్ వైదొలిగాడని చెప్పాడు, అయితే ఈ వాదనను నాయర్ బహిరంగంగా ఖండించాడు.[12] నాయర్ ప్రతి దావా ప్రకారం, గోహ్‌తో ఉన్న రాజకీయ విభేదాల కారణంగా అతను రాజీనామా చేయవలసి వచ్చింది, ఒక చదరంగం ఆట సమయంలో గోహ్ అతనిని అధ్యక్ష పదవి నుండి తొలగిస్తానని బెదిరించాడు. నాయర్ వణుకుతున్నట్లు కనిపించడానికి మత్తుమందు ఇచ్చారని, అతని కీర్తిని దెబ్బతీసేందుకు అతని వ్యక్తిగత జీవితం గురించి పుకార్లు వ్యాప్తి చేశారని కూడా అతను ఆరోపించాడు. అయితే, నాయర్ ఆరోపణలు ఎన్నడూ రుజువు కాలేదు. 1999లో, కెనడియన్ వార్తాపత్రిక 'ది గ్లోబ్ అండ్ మెయిల్'లో ఈ కేసును చర్చిస్తూ ప్రచురితమైన కథనం గోహ్ పరువు నష్టం దావా వేయడానికి దారితీసింది.[13] నాయర్ ప్రతి దావా తర్వాత దావా కొట్టివేయబడిందని కొన్ని వర్గాలు పేర్కొన్నాయి.[14]

నాయర్ మానసికంగా కోర్టులో సాక్ష్యం చెప్పే స్థితిలో లేరని పేర్కొంటూ అతని ఇద్దరు కుమారులు 1 జూలై 2004న 'ది గ్లోబ్ అండ్ మెయిల్'లో ఒక ప్రకటనను ప్రచురించిన తర్వాతే గోహ్ పరువు నష్టం దావాను ఉపసంహరించుకోవడానికి అంగీకరించారని 'ది న్యూయార్క్ టైమ్స్' కు రాసిన లేఖలో నివేదించబడింది.[15] రికార్డులను సమీక్షించిన తర్వాత, మార్చి 1985లో సింగపూర్ అధ్యక్షుడిగా శ్రీ నాయర్ రాజీనామా చేయడానికి దారితీసిన పరిస్థితుల గురించి కుటుంబ సభ్యులకు ఉన్న అవగాహన ఆధారంగా, "శ్రీ నాయర్‌కు మత్తుమందు ఇచ్చారనే ఆరోపణకు ఎలాంటి ఆధారమూ లేదని మేము ప్రకటించగలము" అని ఆ ప్రకటన ముగించింది.[16]

నాయర్ రాజీనామా చేసిన తర్వాతే పీఏపీ ఎంపీ, నాయర్ మాజీ ఎన్‌టీయూసీ సహోద్యోగి అయిన హో సీ బెంగ్ ద్వారా అధ్యక్షుడు కాకముందే నాయర్ మద్యపాన సమస్యతో పోరాడుతున్నాడని లీ తెలుసుకున్నాడు. ఆ సమయంలో నాయర్ మద్యపానం నియంత్రణలో ఉన్నట్లు అనిపించిందని, అందువల్ల అధ్యక్ష పదవికి నాయర్ పేరు ప్రతిపాదించినప్పుడు లీకి చెప్పాల్సిన అవసరం లేదని తాను భావించానని హో లీకి చెప్పాడు.[17]

వ్యక్తిగత జీవితం, మరణం

[మార్చు]
దేవన్ నాయర్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఫర్ ఎంప్లాయ్మెంట్ అండ్ ఎంప్లాయబిలిటీ

అధ్యక్షుడిగా రాజీనామా చేసిన తర్వాత, నాయర్, అతని భార్య మొదట 1988లో అమెరికాకు వలస వెళ్లి మేరీల్యాండ్‌లోని గైథెర్స్‌బర్గ్‌లో స్థిరపడ్డారు. తరువాత వారు ఇండియానాలోని బ్లూమింగ్‌టన్‌కు మారారు. చివరగా కెనడాలోని అంటారియోలో ఉన్న హామిల్టన్‌కు వెళ్లి, తమ జీవితాంతం అక్కడే జీవించారు. అతని భార్య అవాడై ధనం లక్ష్మి 18 ఏప్రిల్ 2005న హామిల్టన్‌లో మరణించగా, తీవ్రమైన చిత్తవైకల్యంతో బాధపడుతున్న నాయర్ అదే సంవత్సరం డిసెంబర్ 6న అదే నగరంలో మరణించాడు.[18][19] అతని మరణం తర్వాత అతనికి దహన సంస్కారాలు నిర్వహించి, అతని అస్థికలను అతని భార్యతో పాటు వైట్ చాపెల్ మెమోరియల్ పార్క్‌లో ఖననం చేశారు.

నాయర్‌కు ఒక కుమార్తె, ముగ్గురు కుమారులు, ఐదుగురు మనవళ్లు ఉన్నారు.[18] అతని పెద్ద కుమారుడు జానదాస్ దేవన్,[20] 'ది స్ట్రెయిట్స్ టైమ్స్' కు సీనియర్ ఎడిటర్‌గా పనిచేశాడు, ప్రస్తుతం కమ్యూనికేషన్స్, ఇన్ఫర్మేషన్ మంత్రిత్వ శాఖ (MCI) లో ప్రభుత్వ కమ్యూనికేషన్స్ చీఫ్‌గా, పబ్లిక్ పాలసీ థింక్-ట్యాంక్ అయిన ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ పాలసీ స్టడీస్ (IPS) లో డైరెక్టర్‌గా ఉన్నాడు. జానదాస్ దేవన్ సాహిత్య పండితురాలు గెరాల్డిన్ హెంగ్‌ను వివాహం చేసుకున్నాడు. అతని రెండవ కుమారుడు జానమిత్ర దేవన్ ఇంటర్నేషనల్ ఫైనాన్స్ కార్పొరేషన్, ప్రపంచ బ్యాంకు మాజీ ఉపాధ్యక్షుడిగా ఉన్నాడు.[20][21] అతని మూడవ కుమారుడు జనప్రకాష్ దేవన్ 2009లో మరణించాడు.[20] అతని ఏకైక కుమార్తె విజయ కుమారి దేవన్ అంటారియోలోని హామిల్టన్‌లోనే నివసిస్తోంది.[20][22] నాయర్ డచ్ ఆర్థికవేత్త ఆల్బర్ట్ విన్‌సెమియస్‌కు మంచి స్నేహితుడు, అతని కోసం "ది యాంగ్జీస్ వోయేజ్ త్రూ హిస్టరీ" అనే కవితను రచించాడు.[23]

దేవన్ నాయర్ ఇన్స్టిట్యూట్

[మార్చు]

సింగపూర్‌లో నాయర్ వారసత్వం, ముఖ్యంగా కార్మిక ఉద్యమంతో ఆయనకున్న అనుబంధం పట్ల ఎంతో గౌరవం ఉంది. నేషనల్ ట్రేడ్స్ యూనియన్ కాంగ్రెస్ సెక్రటరీ జనరల్‌గా కార్మిక ఉద్యమానికి అతను చేసిన సేవలను గుర్తించడానికి జురాంగ్ ఈస్ట్‌లో ఉన్న దేవన్ నాయర్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఫర్ ఎంప్లాయ్‌మెంట్ అండ్ ఎంప్లాయబిలిటీ (Devan Nair Institute for Employment and Employability) ని మే 1 2014న ప్రధాన మంత్రి లీ హ్సియెన్ లూంగ్ ప్రారంభించాడు.[24] సింగపూర్‌లో ఉపాధి, ఉపాధి అవకాశాలను కోరుకునే కార్మికులు, యజమానుల కోసం ఒక నెట్‌వర్క్‌ను ఏర్పాటు చేయడం ఈ సంస్థ లక్ష్యం.[24]

అవార్డులు, సత్కారాలు

[మార్చు]
    • బింటాంగ్ భక్తి మస్యరకట్ (BBM, పబ్లిక్ సర్వీస్ స్టార్)

గమనికలు

[మార్చు]
  1. ↑ /ˈdɛvən ˌnaɪər/, [ചെങ്ങര വീട്ടിൽ ദേവൻ നായർ] Error: {{Langx}}: transliteration text not Latin script (pos 27: ̠) (help)

మూలాలు

[మార్చు]
  1. ↑ "Devan Nair". National Library Board. Retrieved 6 December 2023.
  2. 1 2 3 "Mr Devan Nair". www.istana.gov.sg. Archived from the original on 5 March 2016. Retrieved 8 March 2016.
  3. ↑ "Devan Nair: He formed and led the NTUC". AsiaOne. Archived from the original on 19 August 2017. Retrieved 19 August 2017.
  4. 1 2 "Who's Who - The Top 15 Names". The Straits Times. 28 October 1956. Archived from the original on 18 August 2017. Retrieved 19 August 2017.
  5. ↑ Woon, Leven. "www.freemalaysiatoday.com/category/nation/2013/09/23/why-no-dap-founder-portrait-at-party-premises-by/". MToday News Sdn. Bhd. Archived from the original on 8 December 2015. Retrieved 5 December 2015.
  6. ↑ Munck, Ronaldo (2004). Labour and globalisation: results and prospects (in ఇంగ్లీష్). Liverpool: Liverpool University Press. pp. 38. ISBN 978-0-85323-817-1. OCLC 897033047.
  7. ↑ "Singapore Party Loses Vote". The New York Times. 1 November 1981. Archived from the original on 6 March 2016. Retrieved 9 July 2023.
  8. ↑ John, Alan (29 March 1985). "President resigns". The Straits Times. Archived from the original on 14 January 2020. Retrieved 14 January 2020.
  9. ↑ Lee 2000, p. 220-221.
  10. ↑ Lee 2000, p. 221.
  11. ↑ Lee 2000, p. 222.
  12. ↑ "Obituary:Devan Nair, 82, ex-president of Singapore". The New York Times (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). 8 December 2005. ISSN 0362-4331. Archived from the original on 6 August 2017. Retrieved 19 August 2017.
  13. ↑ "SW: Former president Nair criticises suppression of dissent". singapore-window.org. Archived from the original on 2 January 2017. Retrieved 18 November 2010.
  14. ↑ "Lee v. Globe and Mail (Nair v. Lee)". 1 November 2006. Archived from the original on 1 November 2006.
  15. ↑ "Letters:Devan Nair". New York Times. 22 December 2005. Retrieved 31 August 2011.
  16. ↑ "Former Singapore leader stricken by illness". singapore-window.org. Archived from the original on 17 April 2016. Retrieved 31 August 2011.
  17. ↑ Lee 2000, p. 223.
  18. 1 2 "Obituary:Devan Nair, 82, ex-president of Singapore". The New York Times. 8 December 2005. Archived from the original on 6 August 2017. Retrieved 11 December 2018.
  19. ↑ Singh, Daljit; Salazar, Lorraine Carlos (2006). Southeast Asian Affairs 2006 (in ఇంగ్లీష్). Singapore: Institute of Southeast Asian Studies. p. 279. ISBN 978-981-230-373-8.
  20. 1 2 3 4 "Growing up in the President's shadow". my paper. Archived from the original on 11 August 2015. Retrieved 5 December 2015.
  21. ↑ "Management Team - Janamitra Devan". Archived from the original on 25 March 2012. Retrieved 9 December 2020.
  22. ↑ "Devan Nair helped shape Singapore". Asian Pacific Post. Retrieved 5 December 2015.
  23. ↑ Lee, Wei Ling (2015). A Hakka Woman's Singapore (in ఇంగ్లీష్) (1st ed.). Straits Times Press. pp. 120–121. ISBN 978-981-4642-47-7.
  24. 1 2 "Devan Nair Institute opens". www.rsp.com.sg. Archived from the original on 19 July 2018. Retrieved 19 July 2018.

గ్రంథ పట్టిక

[మార్చు]

మరింత చదవడానికి

[మార్చు]

మూస:S-npo

"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=దేవన్_నాయర్&oldid=4919012" నుండి వెలికితీశారు