ధనుషా జిల్లా
ధనుషా జిల్లా
धनुषा जिल्ला | |
|---|---|
జిల్లా | |
 మాధేష్ ప్రావిన్స్లోని జానకి ఆలయం | |
 ప్రావిన్స్ నంబర్ 2లో ధనుషా జిల్లా (ముదురు పసుపు). | |
| దేశం | నేపాల్ |
| ప్రాంతం | మిథిల |
| ప్రావిన్స్ | మధేష్ |
| పరిపాలన ప్రధాన కార్యాలయం. | జనక్పుర్ధామ్ |
| ప్రభుత్వం | |
| • రకం | సమన్వయ కమిటీ |
| • సంస్థ | డిసిసి , ధనుష |
| విస్తీర్ణం | |
• మొత్తం | 1,180.7 కి.మీ2 (455.9 చ. మై) |
| జనాభా (2021) | |
• మొత్తం | 8,67,747 |
| • స్థానం | auto |
| • సాంద్రత | 730/కి.మీ2 (1,900/చ. మై.) |
| కాల మండలం | UTC+05:45 (NPT) |
| ప్రధాన భాష(లు) | మైథిలి (85.8%), నేపాలీ (4.5%) |
ధనుషా జిల్లా (నేపాలి: ధనుషా జిలాలా [dʃunnusa] i-ɑːn-ɑi-ā-ān-āa-ā] , ఇది నేపాల్ లోని డెబ్బై ఏడు జిల్లాలలో ఒకటి.[1] ఇదిఔటర్ టెరాయ్లో జనక్పుర్ధామ్ను జిల్లా ప్రధాన కార్యాలయంగా ఉన్న ఉంది. ఈ జిల్లా 1,1,32 కిమీ2 మైళ్ల విస్తీర్ణంలో ఉంది, 838,084 మంది జనాభా (2021) కలిగి ఉంది.[2]
2008 ఏప్రిల్లో జరిగిన ఎన్నికల సమయంలో, ఈ జిల్లాను ఏడు నియోజకవర్గాలుగా విభజించారు. ఇది నేపాల్ మొదటి రాష్ట్రపతి అయిన డాక్టర్ రామ్ బరన్ యాదవ్ సొంత జిల్లా కూడా. ఆయన 5వ నియోజకవర్గం నుండి పోటీ చేసి ఎన్నికలలో గెలుపొందాడు. ఈ ప్రాంత రాజకీయ కేంద్రంగా నేపాల్ కాంగ్రెస్ నుండి బిమలేంద్ర నిధి (నేపాల్ మాజీ ఉప ప్రధాని ఆనంద్ ప్రసాద్ ధుంగనా, మహేంద్ర యాదవ్, రామ్ కృష్ణ యాదవ్), సిపిఎన్-యుఎంఎల్ నుండి ఆనంద్ యాదవ్ (గంగారాం యాదవ్), సిపిఐఎన్-మావోయిస్ట్ నుండి మాత్రికా యాదవ్, సిపిఎన్ (యూనిఫైడ్ సోషలిస్ట్) నుండి రామ్ చంద్ర ఝా వంటి ప్రముఖ నాయకులు ఉన్నారు.
ధనుషలో మాట్లాడే అత్యంత సాధారణ భాష మైథిలి.
ధనుషా జిల్లాలో ఒక విమానాశ్రయం, నేపాల్ ఏకైక రైల్వే వ్యవస్థ ఉంది, ఇది జనక్పూర్ధామ్ను భారతీయ పట్టణం జయనగర్తో కలుపుతుంది.[3] ది జనక్పూర్ జోనల్ హాస్పిటల్, అనేక ప్రైవేట్ ఆసుపత్రులను కూడా కలిగి ఉంది.
భౌగోళిక శాస్త్రం & వాతావరణం
[మార్చు]| వాతావరణ మండలం[4] | ఎత్తు పరిధి | ప్రాంతం యొక్క శాతం |
|---|---|---|
| దిగువ ఉష్ణమండల | 300 మీటర్ల (1,000 అడుగుల) కంటే తక్కువ | 92.5% |
| ఎగువ ఉష్ణమండల | 300 నుండి 1,000 మీటర్లు
1,000 నుండి 3,300 అడుగులు. |
7.5% |
ఆర్థిక వ్యవస్థ
[మార్చు]ధనుషా జిల్లా ప్రధాన ఆర్థిక వ్యవస్థ వ్యవసాయం. జిల్లాలోని సుమారు 90% మంది పౌరులు గోధుమలు, వరి సాగులో నిమగ్నమై ఉన్నారు. వరి ప్రధాన ఉత్పత్తి. ధనుష ఇప్పటికీ ఎక్కువగా వృద్ధాప్య వ్యవసాయ పద్ధతులపై ఆధారపడతాడు, రవాణా కోసం ఎద్దుల బండిని ఉపయోగించడం, వ్యవసాయ క్షేత్రాలను దున్నడానికి ఎద్దుల నాగలి వంటివి. అయితే, వస్తువుల రవాణా కోసం ట్రాక్టర్ వంటి ఆధునిక పద్ధతులకు నెమ్మదిగా పరిచయం ఉంది (వ్యవసాయ ప్రయోజనాల కోసం). చెల్లింపులు దాని జిడిపిలో పెద్ద భాగాన్ని కలిగి ఉన్నాయి.[5]
జనాభా గణాంకాలు
[మార్చు]| చారిత్రికంగా జనాభా | ||
|---|---|---|
| జనాభా గణన సంవత్సరం | జనాభా | ±% p.a. |
| 1981 | 4,32,569 | — |
| 1991 | 5,43,672 | +2.31% |
| 2001 | 6,71,364 | +2.13% |
| 2011 | 7,54,777 | +1.18% |
| 2021 | 8,67,747 | +1.40% |
| Source: నగర జనాభా[6] | ||
2021 నేపాల్ జనాభా లెక్కల సమయంలో ధనుసా జిల్లా జనాభా 867,747. 11.03 జనాభాలో% మంది 5 సంవత్సరాల కంటే తక్కువ వయస్సు గలవారు. ఇది అక్షరాస్యత రేటు 65.22%, లింగ నిష్పత్తి 1000 మంది పురుషులకు 1019 మంది మహిళలు ఉన్నారు. 710060 (81.83%) మున్సిపాలిటీలలో నివసించారు.[7]
ధనుసా జిల్లాలో జాతి సమూహాలు/కులాలు (2021)[8]
జాతి/కులం: మధేషీలు అతిపెద్ద సమూహం. యాదవులు జనాభాలో 17% కంటే ఎక్కువ ఉన్నారు. ముస్లింలు జనాభాలో 9%, కొండ ప్రాంత జనజాతులు జనాభాలో 3% ఉన్నారు.[8]
మతం: 89.0% మంది హిందువులు , 9.6% మంది ముస్లింలు , 1.1% మంది బౌద్ధులు.[9]
మైథిలి అతిపెద్ద భాష. మగహి రెండవ అతిపెద్ద భాష. ఉర్దూ, నేపాలీ భాషలను ఒక చిన్న మైనారిటీ మాట్లాడుతుంది.[10]
ధనుసా జిల్లా భాషలు (2021)[10]
పరిపాలన
[మార్చు]
ఈ జిల్లాలో ఒక ఉప-మహానగరం, పదకొండు పట్టణ పురపాలక సంఘాలు, ఆరు గ్రామీణ పురపాలక సంఘాలు ఉన్నాయి. అవి ఈ క్రింది విధంగా ఉన్నాయి:
- జనక్పూర్ సబ్ మెట్రోపాలిటన్ సిటీ
- ఛిరేశ్వర్నాథ్ మున్సిపాలిటీ
- గణేష్మాన్ చరణాథ్
- ధనుసధామ్ మున్సిపాలిటీ
- నగరైన్ మునిసిపాలిటీ
- బిదేహా మునిసిపాలిటీ
- మిథిలా మునిసిపాలిటీ
- షాహిద్నగర్ మున్సిపాలిటీ
- సబైలా మునిసిపాలిటీ
- కమలా మునిసిపాలిటీ
- మిథిలా బిహారీ మున్సిపాలిటీ
- హన్సపూర్ మున్సిపాలిటీ
- జనకనందాని గ్రామీణ మునిసిపాలిటీ
- బటేశ్వర్ గ్రామీణ మునిసిపాలిటీ
- ముఖియాపట్టి ముషర్నియా రూరల్ మున్సిపాలిటీ
- లక్ష్మిన్య గ్రామీణ మునిసిపాలిటీ
- ఔరహి గ్రామీణ మునిసిపాలిటీ
- ధనౌజీ గ్రామీణ మునిసిపాలిటీ
మాజీ మునిసిపాలిటీలు & వీడీసీలు
[మార్చు]
- అందుపట్టి
- ఔరాహి
- బాఫై
- బాగ్చౌరా
- బహేదా బాల
- బహుర్బా
- బాలబఖర్
- బాలాహా కథల్
- బలహ సఘర
- బల్లాగోత్
- బనినియా
- బరమాఝియా
- బసహియా
- బస్బిట్టి
- బటేశ్వర్
- బేగా శివపూర్
- బెగదావర్
- భరత్పూర్
- భూచక్రపూర్
- భూతాహి పటేర్వా
- బిందీ
- బిసర్భోరా
- చక్కర్
- చిరేశ్వర్నాథ్
- చోరా కోయిల్పూర్
- దేబాదిహా
- దేవురి పర్బహా
- దేవపుర రూపేత
- ధబౌలి
- ధల్కేబార్
- ధనౌజీ
- ధనుసధామ్ మున్సిపాలిటీ
- దుబారికోట్ హతలేఖ
- దుహాబి
- ఎకరహి
- గణేష్మాన్ చరణాథ్ మున్సిపాలిటీ
- ఘోద్ఘాన్స్
- గిద్దా
- గోదార్
- గోపాల్పూర్
- గోత్ కోహెల్పూర్
- హన్సాపూర్ కత్పులా
- హరిన్
- హతిపూర్ హర్బారా
- ఇనార్వా
- ఇటహర్వా
- జనక్పూర్ ఉప మహానగరం
- ఝటియాహి
- ఝోఝి కటయ్య
- కచురి థేరా
- కజారా రామౌల్
- కనకపట్టి
- ఖజురి చన్హా
- ఖరియాని
- కుర్తా
- లాబటోలి
- లగ్మమ్ధ గుతి
- లఖౌరి
- లక్కడ్
- లక్ష్మీదేవి
- లక్ష్మీపూర్ బగేవా
- లోహానా బహబంగమా
- మహువా (ప్ర. కో)
- మహువా (ప్ర. ఖే)
- మఖానాహా
- మన్షింగ్పట్టి
- మిథిలేశ్వర్ నికాష్
- మిథిలేశ్వర్ మౌవహి
- మిథిలా మునిసిపాలిటీ
- ముఖియపట్టి ముషర్గియా
- నగరైన్
- నకతాఝిఝ్
- నౌవఖోర్ ప్రశాహి
- నున్పట్టి
- పచహర్వా
- పాపికలేశ్వర్
- పటానుక
- పటెర్వా
- పౌదేశ్వర్
- ఫుల్గామా
- పుష్పల్పూర్
- రఘునాథ్పూర్
- రాంపూర్ బిర్తా
- సబైలా మునిసిపాలిటీ
- సపాహి
- సతోసర్
- శాంతిపూర్
- సిద్ధ
- సింగ్యాహి మైదాన్
- సినూర్జోడా
- సోనిగామ
- సుగా మధుకరహి
- సుగనికాష్
- తారపట్టి సిర్సియా
- థాడి ఝిఝా
- తిల్ల యదువ
- తులసి చౌదరి
- తులసియాహి నికాస్
- తులసియాని జబ్ది
- యాదుకుష్
- యజ్ఞభూమి
గ్రామాలు
[మార్చు]- ఖరిహాని
ప్రముఖ వ్యక్తులు
[మార్చు]- మహేంద్ర నారాయణ నిధి , ప్రజాస్వామ్య సమరయోధుడు, రెండవ అత్యున్నత పురస్కారమైన రాష్ట్ర గౌరవ్ మాన్ పదావి గ్రహీత
- రామ్ బరన్ యాదవ్ , నేపాల్ సమాఖ్య ప్రజాస్వామ్య గణతంత్రం మొదటి అధ్యక్షుడు
- బిమలేంద్ర నిధి , నేపాలీ కాంగ్రెస్ ఉపాధ్యక్షుడు, నేపాల్ మాజీ ఉప ప్రధానమంత్రి & హోం మంత్రి
- రామ్ చంద్ర ఝా , మాజీ మంత్రి, సిపిఎన్ (యూనిఫైడ్ సోషలిస్ట్) కార్యదర్శి సభ్యుడు
- మహేంద్ర యాదవ్ , నేపాలీ కాంగ్రెస్ డిప్యూటీ జనరల్ సెక్రటరీ, మాజీ జల సరఫరా శాఖ మంత్రి
- చంద్ర మోహన్ యాదవ్, నేపాల్ రాజ్యాంగ సభ సభ్యుడు
- రఘుబీర్ మహాసేత్ , సిపిఎన్ (యుఎంఎల్) కార్యదర్శి, మాజీ భౌతిక అభివృద్ధి శాఖ మంత్రి
- మీనాక్షి ఝా & స్మృతి నారాయణ్ చౌదరి , నేపాలీ కాంగ్రెస్ నాయకులు, ప్రతినిధుల సభ సభ్యులు
ఫెడరల్ ప్రభుత్వ మంత్రులు
[మార్చు]- రామ్ కృష్ణ యాదవ్, నేపాలీ కాంగ్రెస్ నాయకుడు, మాజీ వ్యవసాయ శాఖ మంత్రి
- ఉమాశంకర్ అర్గారియా, MJFN (లోక్తాంత్రిక్) నాయకుడు, సంస్కృతి, పర్యాటకం & పౌర విమానయాన శాఖ మంత్రి
- ఆనంద ప్రసాద్ ధుంగనా, నేపాలీ కాంగ్రెస్ నాయకుడు, మాజీ అటవీ & నేల పరిరక్షణ శాఖ మంత్రి
ప్రాంతీయ ప్రభుత్వ మంత్రి
[మార్చు]- రామ్ సరోజ్ యాదవ్, ప్రస్తుత భౌతిక మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి శాఖ మంత్రి
- శత్రుధన్ మహాతో, ప్రస్తుత పరిశ్రమ, పర్యాటక & అటవీ శాఖ మంత్రి
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "Districts of Nepal". Statoids.
- ↑ "National Population and Housing Census 2021(National Report)" (PDF). Central Bureau of Statistics. Government of Nepal. November 2012. Archived from the original (PDF) on 18 April 2013. Retrieved 1 November 2012.
- ↑ "Registered Star Hotels". Government of Nepal, Ministry of Tourism and Civil Aviation, Tourism Industry Division. Archived from the original on 12 April 2010. Retrieved 9 August 2010.
- ↑ The Map of Potential Vegetation of Nepal – a forestry/agroecological/biodiversity classification system (PDF), Forest & Landscape Development and Environment Series 2-2005 and CFC-TIS Document Series No.110., 2005, ISBN 87-7903-210-9, archived from the original (PDF) on 3 December 2013, retrieved 22 November 2013
- ↑ (n.d.). "A Case Study of Dhanusha District". Archived 2018-08-31 at the Wayback Machine
- ↑ "NEPAL: Administrative Division". www.citypopulation.de (in ఇంగ్లీష్).
- ↑ "Provincial/District/Local reports: Madhesh Province" (PDF). Census Nepal 2021. Central Bureau of Statistics.
- ↑ 8.0 8.1 "Table 1: Caste/Ethnicity and sex". Census Nepal 2021. Central Bureau of Statistics. Retrieved 2024-03-16.
- ↑ 9.0 9.1 "Table 5: Religion and sex". Census Nepal 2021. Central Bureau of Statistics. Retrieved 2024-03-16.
- ↑ 10.0 10.1 "Table 5: Mother tongue and sex". Census Nepal 2021. Central Bureau of Statistics.