Jump to content

ధన్కుటా జిల్లా

వికీపీడియా నుండి
ధనకుటా జిల్లా
धनकुटा जिल्ला
జిల్లా
ధనకుటాలోని హిలే ప్రాంతంలోని టీ తోట నుండి కనిపించే సూర్యాస్తమయ దృశ్యం
ధనకుటాలోని హిలే ప్రాంతంలోని టీ తోట నుండి కనిపించే సూర్యాస్తమయ దృశ్యం
ధనకుటా జిల్లా స్థానం
ధనకుటా జిల్లా స్థానం
ధనకుటా జిల్లా పరిపాలనా విభజనలు
ధనకుటా జిల్లా పరిపాలనా విభజనలు
దేశం   Nepal
ప్రావిన్స్కోషి ప్రావిన్స్
స్థాపించబడిందిరాణా పాలన కాలంలో
పునర్వ్యవస్థీకరణ1962
పరిపాలనా కేంద్రంధనకుటా
మున్సిపాలిటీ
List
ప్రభుత్వం
 • రకంసమన్వయ కమిటీ
 • ప్రధానభాగంDCC, ధనకుటా
విస్తీర్ణం
 • మొత్తం
892 కి.మీ2 (344 చ. మై)
జనాభా
 (2021)[1]
 • మొత్తం
1,63,412
 • జనసాంద్రత180/కి.మీ2 (470/చ. మై.)
 • కుటుంబాలు
37,616
జనాభా గణాంకాలు
 • జాతి సమూహాలు21% రాయ్
15% ఛేత్రీ
12.8% లింబు
10% మగర్
37% ఇతరులు
 • మహిళలు ♀53%
మానవ అభివృద్ధి సూచిక
 • తలసరి ఆదాయం (అమెరికన్ డాలర్లు)$1257
 • పేదరికం రేటు15.9%
 • అక్షరాస్యత74%
 • ఆయుర్దాయం69
టైమ్ జోన్UTC+05:45 (NPT)
ప్రధాన భాషలునేపాలీ, లింబు, బాంతావా, మగర్

ధనకుటా జిల్లా (Nepali: धनकुटा जिल्ला) (వినండిⓘ) తూర్పు నేపాల్లోని కోషి ప్రావిన్స్ కు చెందిన 14 జిల్లాల్లో ఒకటి. ఈ జిల్లా విస్తీర్ణం 891 km2 (344 sq mi) కాగా, 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం జనాభా 163,412 మంది.[1] కొండప్రాంత పట్టణమైన ధనకుటా ఈ జిల్లాకు పరిపాలనా కేంద్రంగా ఉంది.

చరిత్ర

[మార్చు]
1942లోని తూర్పు నేపాల్ పటంలో విస్తారమైన ధనకుటా జిల్లా

నేపాల్ రాజ్యంలో విలీనం చేయబడకముందు ధనకుటా ప్రాంతం లింబువాన్ (పల్లో కిరాత్)లో భాగంగా ఉండేది.

1816 తరువాత నేపాల్‌లో 10 జిల్లాలు ఉండేవి. వాటిలో ధనకుటా-చైన్‌పూర్ జిల్లా ఒకటి. దూధ్ కోసి నది తూర్పు భాగం నుండి మెచి నది వరకు ఉన్న మొత్తం భూభాగం ధనకుటా-చైన్‌పూర్ జిల్లాగా ఉండేది.[2]

1885 నుండి 1962 వరకు నేపాల్ 32 జిల్లాలుగా విభజించబడింది. తూర్పు పర్వత ప్రాంతంలో ఈస్ట్ నెం.1, ఈస్ట్ నెం.2, ఈస్ట్ నెం.3, ఈస్ట్ నెం.4, ఇలం, ధనకుటా అనే ఆరు జిల్లాలు ఉండేవి. ధనకుటా ఈ ప్రాంతాలకు కేంద్రంగా వ్యవహరించింది. ఆ సమయంలో ధనకుటా విస్తీర్ణపరంగా కూడా పెద్ద జిల్లాగా ఉండేది. ప్రస్తుత సంఖువాసభా జిల్లా, తేహ్రతుం జిల్లా, తాప్లేజుంగ్ జిల్లా, పంచ్థర్ జిల్లా, ధనకుటా జిల్లాలు అప్పట్లో ఒకే జిల్లాలో భాగంగా ఉండేవి. పూర్వ ధనకుటా జిల్లా మొత్తం విస్తీర్ణం 3,448 square miles (8,930 km2) ఉండేది.[2][3]

1962లో నేపాల్‌ను 75 జిల్లాలుగా పునర్విభజించారు. తూర్పు నేపాల్‌లోని 16 జిల్లాలను కలిపి తూర్పు అభివృద్ధి ప్రాంతంగా ఏర్పాటు చేశారు. ధనకుటా ఆ ప్రాంతానికి ప్రధాన కేంద్రంగా మారింది.[4][5]

భౌగోళికం, వాతావరణం

[మార్చు]

ధనకుటా నేపాల్ తూర్పు పర్వత ప్రాంతంలోని మధ్య-కొండల జిల్లా. ఇది ఉత్తర అక్షాంశం 26°53' నుండి 27°19' వరకు, తూర్పు రేఖాంశం 87°8' నుండి 88°33' వరకు విస్తరించి ఉంది. జిల్లా మొత్తం విస్తీర్ణం 888.7 square kilometres (343.1 mi2). సముద్ర మట్టానికి 243 metres (797 ft) నుండి 629 metres (2,064 ft) ఎత్తులో ఉంది.[6]

వృక్షసంపద

[మార్చు]

జిల్లాలోని వృక్షసంపద మండలాలు తామోర్ నది, అరుణ్ నది పరివాహక ప్రాంతాల్లోని ఉపఉష్ణమండల సాల్ అరణ్యాల నుండి, ఈ రెండు నదీ పరీవాహక ప్రాంతాల మధ్య జలవిభాజకంగా ఉన్న ఎత్తైన పర్వతశ్రేణులపై కనిపించే శీతల సమశీతోష్ణ అరణ్యాల వరకు విస్తరించి ఉన్నాయి. ఈ ప్రాంతం సముద్ర మట్టానికి సుమారు 300 మీటర్ల నుండి 2,500 మీటర్ల వరకు ఎత్తులో ఉంది.

జనాభాలో అధిక భాగం వ్యవసాయంపై ఆధారపడి జీవిస్తుంది. ప్రధాన పంటలలో మొక్కజొన్న, వరి, సజ్జలు ఉన్నాయి. ముఖ్యమైన వాణిజ్య పంటలలో నిమ్మజాతి పండ్లు, కాలీఫ్లవర్, క్యాబేజీ, అల్లం ఉన్నాయి. ఇటీవలి సంవత్సరాల్లో టీ సాగు కూడా ప్రాధాన్యం పొందింది.

గ్రామానికి వాయవ్య దిశలో ఉన్న ఒక కొండశిఖరాన్ని ఆనుకుని బాగా సంరక్షించబడిన అరణ్యం (రాణీ బన్ – "రాణి అరణ్యం") విస్తరించి ఉంది. ఇందులో పరిపక్వమైన రోడోడెండ్రాన్ చెట్లు, సల్లో (పైన్) వృక్షాలు సమృద్ధిగా పెరుగుతున్నాయి.

వాతావరణ మండలం[7] ఎత్తు పరిధి విస్తీర్ణ శాతం
దిగువ ఉష్ణమండల 300 మీటర్ల కంటే తక్కువ
(1,000 అడుగుల కంటే తక్కువ)		 3.7%
ఎగువ ఉష్ణమండల 300–1,000 మీటర్లు
1,000–3,300 అడుగులు		 44.7%
ఉపఉష్ణమండల 1,000–2,000 మీటర్లు
3,300–6,600 అడుగులు		 46.6%
సమశీతోష్ణ 2,000–3,000 మీటర్లు
6,400–9,800 అడుగులు		 3.2%

జనాభా గణాంకాలు

[మార్చు]
చారిత్రికంగా జనాభా
సంవత్సరంజనాభా±% p.a.
1981 1,29,781—    
1991 1,46,386+1.21%
2001 1,66,479+1.29%
2011 1,63,412−0.19%
2021 1,50,599−0.81%
మూలాలు:[8]

2021 నేపాల్ జనాభా లెక్కల ప్రకారం ధనకుటా జిల్లాలో మొత్తం జనాభా 150,599 మంది. అక్షరాస్యత రేటు 73.9% కాగా, ప్రతి 1000 మంది పురుషులకు 1040 మంది మహిళలు ఉన్నారు. మొత్తం జనాభాలో 27,351 మంది (19.41%) మున్సిపాలిటీలలో నివసిస్తున్నారు.[9]

ధనకుటా జిల్లా జాతి/కులాల వారీ జనాభా (2021)[10]

  రాయ్ (20.98%)
  క్షేత్రి (15.00%)
  లింబు (12.85%)
  మగర్ (10.35%)
  తమాంగ్ (6.56%)
  నేవార్ (4.48%)
  బహున్ (4.09%)
  కామి (3.65%)
  యక్కా (2.88%)
  ఇతర కొండప్రాంత జనజాతులు (5.47%)
  ఇతర ఖస్ దళితులు (3.56%)
  ఇతరులు (1.92%)

జాతి/కులాల వారీగా చూస్తే, జిల్లాలో రాయ్లు 20.98%తో అతిపెద్ద వర్గంగా ఉన్నారు. వీరి తర్వాత క్షేత్రిలు (15%), లింబులు (12.85%), మగర్లు (10.35%), తమాంగ్లు (6.56%), నేవార్లు (4.48%), బహున్లు (4.09%), కామిలు (3.65%), యక్కాలు (2.88%), డమైలు (2.14%), సర్కిలు (1.42%), గురుంగ్లు (1.39%),, భుజెల్లు (1.08%) ఉన్నారు.[10]

ధనకుటా జిల్లాలో మతాలు (2021)[11]
మతం శాతం
హిందూమతం
  
 49.56%
కిరాత్ ముండుం
  
 34.74%
బౌద్ధమతం
  
 13.11%
క్రైస్తవ మతం
  
 2.47%
ఇతరులు లేదా పేర్కొననివారు
  
 0.12%

మతాల వారీగా చూస్తే, జనాభాలో 49.56% మంది హిందువులు, 34.74% మంది కిరాతిలు, 13.11% మంది బౌద్ధులు, 2.47% మంది క్రైస్తవులు ఉన్నారు.[11]

ధనకుటా జిల్లా భాషలు (2021)[12]

  నేపాలీ (45.44%)
  లింబు (12.98%)
  బంటావా (9.85%)
  మగర్ ధుట్ (9.28%)
  తమాంగ్ (5.28%)
  అథ్పహారియా (3.40%)
  రాయ్ (3.09%)
  యక్కా (2.54%)
  ఛింతాంగ్ (1.61%)
  నేవారి (1.39%)
  ఇతరులు (5.14%)

మాతృభాషల వారీగా, జనాభాలో 45.44% మంది నేపాలీ, 12.98% మంది లింబు, 9.85% మంది బంటావా, 9.28% మంది మగర్ ధుట్, 5.28% మంది తమాంగ్, 3.40% మంది అథ్పహారియా, 3.09% మంది రాయ్, 2.54% మంది యక్కా, 1.61% మంది ఛింతాంగ్, 1.39% మంది నేవారి భాషలను తమ మొదటి భాషగా మాట్లాడుతున్నారు.[12]

2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం, జిల్లాలో 43.47% మంది నేపాలీని తమ మాతృభాషగా పేర్కొన్నారు.[13]

పరిపాలనా విభాగాలు

[మార్చు]

ధనకుటా జిల్లా 3 పట్టణ మున్సిపాలిటీలు, 4 గ్రామీణ మున్సిపాలిటీలుగా విభజించబడింది.

క్రమ సంఖ్య రకం పేరు నేపాలీ పేరు జనాభా (2011) విస్తీర్ణం (చ.కి.మీ.) వెబ్‌సైట్
1 పట్టణ ధనకుటా धनकुटा 36,619 111 www.dhankutamun.gov.np
2 పట్టణ పాఖ్రిబాస్ पाख्रीबास 22,078 144.29 www.pakhribasmun.gov.np
3 పట్టణ మహాలక్ష్మి महालक्ष्मी 24,800 129 www.mahalaxmimundhankuta.gov.np
4 గ్రామీణ సాంగురిగఢి सागुरीगढी 21,536 147.6 www.sangurigadhimun.gov.np
5 గ్రామీణ చౌబిసే चौविसे 19,283 147.6 www.choubisemun.gov.np
6 గ్రామీణ షహీద్‌భూమి सहीदभूमि 18,760 99.55 www.khalsachhintangshahidbhumimun.gov.np Archived 2024-03-03 at the Wayback Machine
7 గ్రామీణ ఛత్తర్ జోర్పాటి छथर जोरपाटी 18,322 102.83 www.chhatharjorpatimun.gov.np
జిల్లా ధనకుటా धनकुटा 163,412 892 www.ddcdhankuta.gov.np Archived 2020-09-25 at the Wayback Machine

మునుపటి పరిపాలనా విభాగాలు

[మార్చు]

గతంలో ధనకుటా జిల్లా 2 మున్సిపాలిటీలు, అనేక గ్రామ అభివృద్ధి కమిటీలుగా (VDCలు) విభజించబడింది.

ధనకుటా జిల్లాలోని పూర్వ VDCల పటం

నియోజకవర్గాలు

[మార్చు]

ధనకుటా జిల్లాలో ఒక పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గం, రెండు ప్రాంతీయ శాసనసభ నియోజకవర్గాలు ఉన్నాయి:

నియోజకవర్గం పేరు పరిధిలోని ప్రాంతాలు నియోజకవర్గ రకం ఎంపీ/ఎంఎల్ఏ పార్టీ
ధనకుటా 1 మొత్తం జిల్లా పార్లమెంటరీ రాజేంద్ర కుమార్ రాయ్ యూఎంఎల్
ధనకుటా 1(A) చౌబిసే, సాంగురిగఢి, ధనకుటా (వార్డు నం. 2 మినహా), ఖాల్సా ఛింతాంగ్ షహీద్‌భూమి (వార్డు నం. 4, 5 మినహా) ప్రాంతీయ నిరన్ రాయ్ యూఎంఎల్
ధనకుటా 1(B) ఛత్తర్ జోర్పాటి, పాఖ్రిబాస్, మహాలక్ష్మి, అలాగే ధనకుటా వార్డు నం. 2, ఖాల్సా ఛింతాంగ్ షహీద్‌భూమి వార్డు నం. 4, 5 ప్రాంతీయ ఇంద్ర మణి పరాజులి యూఎంఎల్

రవాణా

[మార్చు]

ధనకుటా జిల్లా ప్రధాన కేంద్రం ధనకుటా, NH-08 (కోషి రహదారి) ద్వారా అనుసంధానించబడి ఉంది. ఈ రహదారి ధనకుటాను ఇటహరి వద్ద NH-01 (తూర్పు–పడమర రహదారి)తో కలుపుతుంది. ఇటహరి, ధనకుటా నుండి 69 km (43 mi) దూరంలో ఉంది. NH-08 రహదారి ధనకుటాను ఉత్తర కొండ ప్రాంతాలు, పర్వత ప్రాంతాలతో కూడా అనుసంధానిస్తుంది.

పర్యాటక ప్రదేశాలు

[మార్చు]

ఇవి కూడా చూడండి

[మార్చు]

మూలాలు

[మార్చు]
  1. 1 2 "National Population and Housing Census 2011(National Report)" (PDF). Central Bureau of Statistics. Government of Nepal. November 2012. Archived from the original (PDF) on 18 April 2013. Retrieved 1 November 2012.
  2. 1 2 "Official website of District coordination committee of Dhankuta". ddcdhankuta.gov.np. n.d. Archived from the original on 3 మార్చి 2018. Retrieved 4 October 2018.
  3. ↑ "प्रशासकीय पुनर्गठन समिति (बुच कमिशन) को प्रतिवेदन, २००९" (PDF). Archived from the original (PDF) on 2021-09-26. Retrieved 2026-05-29.
  4. ↑ "Eastern Development Region". myholidaynepal.com. n.d. Retrieved 14 February 2018.
  5. ↑ "Eastern Development Region". khullakitab.com. n.d. Retrieved 14 February 2018.
  6. ↑ "Official website of District Administration department of Dhankuta district". n.d. Archived from the original on 5 అక్టోబర్ 2018. Retrieved 5 October 2018. {{cite web}}: Check date values in: |archive-date= (help)
  7. ↑ The Map of Potential Vegetation of Nepal – a forestry/agroecological/biodiversity classification system, Forest & Landscape Development and Environment Series 2-2005 and CFC-TIS Document Series No.110, 2005
  8. ↑ "Nepal: Provinces and Districts". www.citypopulation.de (in ఇంగ్లీష్).
  9. ↑ "Provincial/District/Local reports: Koshi Province". Census Nepal 2021. Central Bureau of Statistics.
  10. 1 2 "Table 1: Caste/Ethnicity and sex". Census Nepal 2021. Central Bureau of Statistics. Retrieved 2024-03-16.
  11. 1 2 "Table 5: Religion and sex". Census Nepal 2021. Central Bureau of Statistics. Retrieved 2024-03-16.
  12. 1 2 "Table 5: Mother tongue and sex". Census Nepal 2021. Central Bureau of Statistics.
  13. ↑ "Social characteristics tables" (PDF). Central Bureau of Statistics. Archived from the original (PDF) on 2024-09-23. Retrieved 2026-05-29.

బాహ్య లింకులు

[మార్చు]

26°58′53″N 87°20′36″E / 26.98139°N 87.34333°E / 26.98139; 87.34333

"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=ధన్కుటా_జిల్లా&oldid=4851419" నుండి వెలికితీశారు