Jump to content

ధ్యాన్ చంద్ అవార్డు

వికీపీడియా నుండి
ధ్యాన్ చంద్ అవార్డు
Awarded forభారతదేశంలో జీవితకాల సాఫల్య క్రీడా పురస్కారం
Sponsored byభారత ప్రభుత్వం
Reward(s)₹ 10 లక్షలు (US$11,000)
మొదటి బహుమతి2002
Last awarded2024
Highlights
మొత్తం అవార్డు పొందింది89
మొదటి విజేత
  • షహురాజ్ బిరాజ్దార్
  • అశోక్ దివాన్
  • అపర్ణ ఘోష్
చివరి విజేత
A Black and White photo of man holding hockey stick in his right hand.
1936 వేసవి ఒలింపిక్స్‌లో ధ్యాన్ చంద్.

మేజర్ ధ్యాన్ చంద్ అవార్డు , అధికారికంగా క్రీడలు, ఆటలలో జీవితకాల సాఫల్యానికి మేజర్ ధ్యాన్ చంద్ అవార్డుగా పిలువబడుతుంది,[1] ఇది భారత గణతంత్రం జీవితకాల సాఫల్య క్రీడా గౌరవం. ఈ అవార్డుకు హాకీ మాంత్రికుడు మేజర్ ధ్యాన్ చంద్ (1905-79) పేరు పెట్టారు, ఆయన ఒక పురాణ భారతీయ ఫీల్డ్ హాకీ ఆటగాడు, 1926 నుండి 1948 వరకు 20 సంవత్సరాలకు పైగా సాగిన తన కెరీర్‌లో 1000 కంటే ఎక్కువ అంతర్జాతీయ గోల్స్ సాధించాడు.[2] దీనిని కేంద్ర యువజన వ్యవహారాలు, క్రీడల మంత్రిత్వ శాఖ ఏటా ప్రదానం చేస్తుంది. గ్రహీతలను మంత్రిత్వ శాఖ ఏర్పాటు చేసిన కమిటీ ఎంపిక చేస్తుంది. వారి క్రియాశీల క్రీడా జీవితంలో పదవీ విరమణ తర్వాత క్రీడలకు చేసిన సేవలకు గాను వారిని సత్కరిస్తారు. 2020 నాటికి ఈ అవార్డులో ఒక విగ్రహం, ఒక సర్టిఫికేట్, ఉత్సవ వస్త్రం, ₹ 10 లక్షల (US$11,000) నగదు బహుమతి ఉంటాయి.[1]

2002లో స్థాపించబడిన ఈ అవార్డు ఒలింపిక్ గేమ్స్, పారాలింపిక్ గేమ్స్. ఆసియా గేమ్స్, కామన్వెల్త్ గేమ్స్, వరల్డ్ ఛాంపియన్‌షిప్, ప్రపంచ కప్ వంటి ఈవెంట్లలోని క్రీడాంశాలతో పాటు క్రికెట్, స్వదేశీ గేమ్స్, పారాస్పోర్ట్స్‌కు మాత్రమే ఇవ్వబడుతుంది.[3] ఇచ్చిన సంవత్సరానికి నామినేషన్లు ఏప్రిల్ 30 వరకు లేదా ఏప్రిల్ చివరి పని రోజు వరకు ఆమోదించబడతాయి. తొమ్మిది మంది సభ్యుల కమిటీ నామినేషన్లను మూల్యాంకనం చేసి, తరువాత వారి సిఫార్సులను తదుపరి ఆమోదం కోసం కేంద్ర యువజన వ్యవహారాలు, క్రీడల మంత్రికి సమర్పిస్తుంది.[4]

ఈ అవార్డును మొదట అందుకున్న వారు షహూరాజ్ బిరాజ్దార్ (బాక్సింగ్) అశోక్ దివాన్ (హాకీ) & అపర్ణ ఘోష్ (బాస్కెట్‌బాల్) వీరికి 2002లో ఈ పురస్కారం అందించబడింది.[5] సాధారణంగా ఒక సంవత్సరంలో ముగ్గురు కంటే ఎక్కువ మంది క్రీడాకారులకు ప్రదానం చేయబడదు, ఎక్కువ మంది గ్రహీతలకు ప్రదానం చేసినప్పుడు కొన్ని మినహాయింపులు (2003,2012-2013, & 2018-2020] ఇవ్వబడ్డాయి.

గ్రహీతలు

[మార్చు]
అవార్డు గ్రహీతల జాబితా, సంవత్సరం & విభాగం(లు)[6]
సంవత్సరం గ్రహీత(లు) విభాగం(లు) సూచనలు.
2002 షహురాజ్ బిరాజ్దార్ బాక్సింగ్ [7]
2002 అశోక్ దివాన్ హాకీ [7]
2002 అపర్ణ ఘోష్ బాస్కెట్‌బాల్ [7]
2003 చార్లెస్ కార్నెలియస్ హాకీ [8]
2003 రామ్ కుమార్ బాస్కెట్‌బాల్ [8]
2003 ధరం సింగ్ హాకీ [8]
2003 ఓం ప్రకాష్ వాలీబాల్ [8]
2003 స్మిత శిరోలే యాదవ్ పడవ నడపడం [8]
2004 దిగంబర్ మెహెండలే అథ్లెటిక్స్ (శారీరకంగా సవాలు చేయబడినవారు) [9]
2004 హర్దయాల్ సింగ్ హాకీ [9]
2004 లాభ్ సింగ్ అథ్లెటిక్స్ [9]
2005 మారుతి మానే కుస్తీ [10]
2005 మనోజ్ కుమార్ కోఠారి బిలియర్డ్స్ & స్నూకర్ [10]
2005 రాజిందర్ సింగ్ హాకీ [10]
2006 హరిశ్చంద్ర బిరాజ్దార్ కుస్తీ [11]
2006 ఉదయ్ కె. ప్రభు అథ్లెటిక్స్ [11]
2006 నంది సింగ్ హాకీ [11]
2007 రాజిందర్ సింగ్ కుస్తీ [12]
2007 షంషేర్ సింగ్ కబడ్డీ [12]
2007 వరీందర్ సింగ్ హాకీ [12]
2008 జియాన్ సింగ్ కుస్తీ [13]
2008 హకమ్ సింగ్ అథ్లెటిక్స్ [13]
2008 ముఖ్బైన్ సింగ్ హాకీ [13]
2009 సత్బీర్ సింగ్ దహియా కుస్తీ [14]
2009 ఇషర్ సింగ్ డియోల్ అథ్లెటిక్స్ [14]
2010 అనితా చాను బరువులెత్తడం [15]
2010 సతీష్ పిళ్ళై అథ్లెటిక్స్ [15]
2010 కుల్దీప్ సింగ్ కుస్తీ [15]
2011 షబ్బీర్ అలీ ఫుట్‌బాల్ [16]
2011 సుశీల్ కోహ్లీ ఈత [16]
2011 రాజ్‌కుమార్ బైస్లా కుస్తీ [17]
2012 గున్‌దీప్ కుమార్ హాకీ [18]
2012 వినోద్ కుమార్ కుస్తీ [18]
2012 జగ్రాజ్ సింగ్ మన్ అథ్లెటిక్స్ [18]
2012 సుఖ్‌బీర్ సింగ్ టోకాస్ పారా-క్రీడలు [18]
2013 సయ్యద్ అలీ హాకీ [19]
2013 అనిల్ మన్ కుస్తీ [19]
2013 మేరీ డిసౌజా సెక్యూరా అథ్లెటిక్స్ [19]
2013 గిర్రాజ్ సింగ్ అథ్లెటిక్స్ (పారాస్పోర్ట్స్) [19]
2014 జీషన్ అలీ టెన్నిస్ [20]
2014 గుర్మైల్ సింగ్ హాకీ [20]
2014 కేపీ ఠక్కర్ ఈత [20]
2015 రోమియో జేమ్స్ హాకీ [21]
2015 శివ్ ప్రకాష్ మిశ్రా టెన్నిస్ [21]
2015 టిపి పద్మనాభన్ నాయర్ వాలీబాల్ [21]
2016 సిల్వానస్ డంగ్ డంగ్ హాకీ [22]
2016 సతి గీత అథ్లెటిక్స్ [22]
2016 రాజేంద్ర ప్రహ్లాద్ షెల్కే పడవ నడపడం [22]
2017 భూపేందర్ సింగ్ అథ్లెటిక్స్ [23]
2017 సయ్యద్ షాహిద్ హకీమ్ ఫుట్‌బాల్ [23]
2017 సుమ్రాయ్ టెటే హాకీ [23]
2018 సత్యదేవ్ ప్రసాద్ విలువిద్య [24]
2018 భరత్ ఛెత్రి హాకీ [24]
2018 బాబీ అలోయిసియస్ అథ్లెటిక్స్ [24]
2018 దాదు దత్తాత్రేయ చౌగలే కుస్తీ [24]
2019 మాన్యుయెల్ ఫ్రెడరిక్ హాకీ [25]
2019 అరుప్ బసక్ టేబుల్ టెన్నిస్ [25]
2019 మనోజ్ కుమార్ కుస్తీ [25]
2019 నితిన్ కీర్తానే టెన్నిస్ [25]
2019 ఛాంగ్టే లాల్‌రెమ్‌సంగా విలువిద్య [25]
2020 కుల్దీప్ సింగ్ భుల్లర్ అథ్లెటిక్స్ [26]
2020 జిన్సీ ఫిలిప్స్ అథ్లెటిక్స్ [26]
2020 ప్రదీప్ శ్రీకృష్ణ గాంధే బ్యాడ్మింటన్ [26]
2020 తృప్తి ముర్గుండే బ్యాడ్మింటన్ [26]
2020 ఉషా నాగిశెట్టి బాక్సింగ్ [26]
2020 లఖా సింగ్ బాక్సింగ్ [26]
2020 సుఖ్వీందర్ సింగ్ సంధు ఫుట్‌బాల్ [26]
2020 అజిత్ పాల్ సింగ్ హాకీ [26]
2020 మన్‌ప్రీత్ సింగ్ కబడ్డీ [26]
2020 రంజిత్ కుమార్ జయశీలన్ పారా అథ్లెటిక్స్ [26]
2020 సత్యప్రకాష్ తివారీ పారా బ్యాడ్మింటన్ [26]
2020 మంజీత్ సింగ్ పడవ నడపడం [26]
2020 సచిన్ నాగ్ ఈత [26]
2020 నందన్ బాల్ టెన్నిస్ [26]
2020 నేతర్పాల్ హూడా కుస్తీ [26]
2021 లేఖ కేసీ బాక్సింగ్ [27]
2021 అభిజిత్ కుంటే చదరంగం [27]
2021 దవిందర్ సింగ్ హాకీ [27]
2021 వికాస్ కుమార్ కబడ్డీ [27]
2021 సజన్ సింగ్ కుస్తీ [27]
2022 అశ్విని అక్కుంజి అథ్లెటిక్స్ [28]
2022 ధరంవీర్ సింగ్ హాకీ [28]
2022 బిసి సురేష్ కబడ్డీ [28]
2022 నిర్ బహదూర్ గురుంగ్ పారా అథ్లెటిక్స్ [28]
2023 మంజుషా కన్వర్ బ్యాడ్మింటన్ [29]
2023 వినీత్ కుమార్ శర్మ హాకీ [29]
2023 కవితా సెల్వరాజ్ కబడ్డీ [29]
2024 సుచా సింగ్ అథ్లెటిక్స్ [30]
2024 మురళీకాంత్ పెట్కర్ పారా స్విమ్మింగ్ [30]

మూలాలు

[మార్చు]
  1. 1 2 "Scheme for the Dhyan Chand Award for Lifetime Achievement in Sports and Games (Amended as on 3 February 2016)" (PDF). Ministry of Youth Affairs and Sports. 3 February 2016. p. 11. Archived (PDF) from the original on 29 December 2020. Retrieved 7 January 2017.
  2. ↑ "Discover hockey's answer to Pele". BBC Sports Academy. BBC. 26 February 2004. Archived from the original on 1 September 2015. Retrieved 22 October 2015.
  3. ↑ "Dhyan Chand Award for Life Time Achievement in Sports and Games" (Press release). Press Information Bureau, India. 7 February 2004. Archived from the original on 1 February 2017. Retrieved 20 January 2017.
  4. ↑ "Scheme for the Dhyan Chand Award for Lifetime Achievement in Sports and Games (Amended as on 3 February 2016)" (PDF). Ministry of Youth Affairs and Sports. 3 February 2016. p. 11. Archived (PDF) from the original on 29 December 2020. Retrieved 7 January 2017.
  5. ↑ "President presents Rajiv Gandhi Khel Ratna, Arjuna and Dronacharya Awards" (Press release). Press Information Bureau, India. 29 August 2002. Archived from the original on 26 April 2016. Retrieved 17 April 2016.
  6. ↑ "List of Dhyan Chand Awardees". Sports Authority of India. Archived from the original on 14 February 2017. Retrieved 7 January 2017.
  7. 1 2 3 "President presents Rajiv Gandhi Khel Ratna, Arjuna and Dronacharya Awards" (Press release). Press Information Bureau, India. 29 August 2002. Archived from the original on 26 April 2016. Retrieved 17 April 2016.
  8. 1 2 3 4 5 "Arjuna Awards, Rajiv Gandhi Khel Ratna, Dhyan Chand and Dronacharya Awards given away" (Press release). Press Information Bureau, India. 29 August 2003. Archived from the original on 26 April 2016. Retrieved 17 April 2016.
  9. 1 2 3 "President gives away Arjuna Awards and Dronacharya Awards" (Press release). Press Information Bureau, India. 21 September 2004. Archived from the original on 26 April 2016. Retrieved 17 April 2016.
  10. 1 2 3 "President gives away Arjuna Awards and Dronacharya Awards" (Press release). Press Information Bureau, India. 29 August 2005. Archived from the original on 26 April 2016. Retrieved 17 April 2016.
  11. 1 2 3 "Rajiv Gandhi Khel Ratna award, 2005, Arjuna awards 2005, Dhyan Chand awards, 2006 and Dronacharya awards for the year 2005 Announced" (Press release). Press Information Bureau, India. 23 August 2006. Archived from the original on 26 April 2016. Retrieved 17 April 2016.
  12. 1 2 3 "President gives away Arjuna Awards and Dronacharya Awards" (Press release). Press Information Bureau, India. 29 August 2007. Archived from the original on 26 April 2016. Retrieved 17 April 2016.
  13. 1 2 3 "Rajiv Gandhi Khel Ratna & Arjuna Awards announced" (Press release). Press Information Bureau, India. 19 August 2008. Archived from the original on 26 April 2016. Retrieved 17 April 2016.
  14. 1 2 "Rajiv Gandhi Khel Ratna, Arjuna Awards and other Sports Awards Announced" (Press release). Press Information Bureau, India. 29 July 2009. Archived from the original on 26 April 2016. Retrieved 17 April 2016.
  15. 1 2 3 "President Gives Away Sports and Adventure Awards" (Press release). Press Information Bureau, India. 29 August 2010. Archived from the original on 8 January 2017. Retrieved 7 January 2017.
  16. 1 2 "Rajiv Gandhi Khel Ratna, Arjuna Awards and other Sports Awards Announced" (Press release). Press Information Bureau, India. 18 August 2011. Archived from the original on 26 April 2016. Retrieved 17 April 2016.
  17. ↑ "कुश्ती प्रतियोगिता का समापन, पहलवानों को किया सम्मानित". Archived from the original on 31 January 2020. Retrieved 17 December 2020.
  18. 1 2 3 4 "President Gives Away National Sports and Adventure Awards" (Press release). Press Information Bureau, India. 29 August 2012. Archived from the original on 8 January 2017. Retrieved 7 January 2017.
  19. 1 2 3 4 "Rajiv Gandhi Khel Ratna and Arjuna Awards" (Press release). Press Information Bureau, India. 22 August 2013. Archived from the original on 26 April 2016. Retrieved 17 April 2016.
  20. 1 2 3 "National Sports Awards 2014" (Press release). Press Information Bureau, India. 21 August 2014. Archived from the original on 26 April 2016. Retrieved 17 April 2016.
  21. 1 2 3 "National Sports and Adventure Awards" (Press release). Press Information Bureau, India. 29 August 2015. Archived from the original on 8 January 2017. Retrieved 7 January 2017.
  22. 1 2 3 "National Sports Awards 2016" (Press release). Press Information Bureau, India. 22 August 2016. Archived from the original on 25 August 2016. Retrieved 23 August 2016.
  23. 1 2 3 "National Sports Awards 2017" (Press release). Press Information Bureau, India. 22 August 2017. Archived from the original on 23 August 2017. Retrieved 22 August 2017.
  24. 1 2 3 4 "National Sports Awards 2018 announced; Mirabai Chanu and Virat Kohli to get Rajiv Gandhi Khel Ratna" (Press release). Press Information Bureau, India. 20 September 2018. Archived from the original on 17 February 2020. Retrieved 17 February 2018.
  25. 1 2 3 4 5 "National Sports Awards 2018 announced; Bajrang Punia and Deepa Malik to get Rajiv Gandhi Khel Ratna Award" (Press release). Press Information Bureau, India. 20 August 2019. Archived from the original on 4 January 2024. Retrieved 17 February 2018.
  26. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 "National Sports Awards 2020 announced – Rohit Sharma, Mariyappan T., Manik Batra, Ms Vinesh and Ms Rani bag the Khel Ratna" (Press release). Press Information Bureau, India. 21 August 2020. Archived from the original on 22 August 2020. Retrieved 21 August 2020.
  27. 1 2 3 4 5 "National Sports Awards 2021 announced" (Press release). Press Information Bureau, India. 2 November 2021. Archived from the original on 16 November 2021. Retrieved 22 November 2022.
  28. 1 2 3 4 "Ministry of Youth Affairs & Sports announces National Sports Awards 2022" (Press release). Press Information Bureau, India. 14 November 2022. Archived from the original on 14 November 2022. Retrieved 15 November 2022.
  29. 1 2 3 "Ministry of Youth Affairs & Sports announces National Sports Awards 2023" (Press release). Press Information Bureau, India. 20 December 2022. Archived from the original on 4 January 2024. Retrieved 22 December 2023.
  30. 1 2 "Ministry of Youth Affairs & Sports announces National Sports Awards 2024" (Press release). Press Information Bureau, India. 2 January 2025. Retrieved 18 January 2025.
"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=ధ్యాన్_చంద్_అవార్డు&oldid=4977460" నుండి వెలికితీశారు