నక్షత్ర చేప
| నక్షత్ర చేప Temporal range: | |
|---|---|
 | |
| ఎగువ ఎడమ నుండి సవ్యదిశలో: లింక్కియా లేవిగాటా, ఎచినాస్టర్ సర్పెంటారియస్, ప్రొటోరెస్టర్ నోడోసస్, హైమెనాస్టర్ పెల్లుసిడస్. కొలమానం కాదు. | |
Scientific classification  | |
| Unrecognized taxon (fix): | Asteroidea |
| Child taxa and orders | |
† కాల్లియాస్టెరెల్లిడే | |
| Diversity | |
| 1,900+ జాతులు | |
స్టార్ ఫిష్ లేదా సముద్ర నక్షత్రాలు అనేవి సాధారణంగా నక్షత్ర బహుభుజి ఆకారంలో ఉండే సముద్ర అకశేరుకాల తరగతి. (సాధారణ వాడుకలో, ఈ పేర్లు తరచుగా ఒఫియురాయిడ్లకు కూడా వర్తించబడతాయి, వీటిని సరిగ్గా పెళుసైన నక్షత్రాలు లేదా బుట్ట నక్షత్రాలు అని పిలుస్తారు. నక్షత్ర చేపలను గ్రహశకలాలు అని కూడా పిలుస్తారు, ఎందుకంటే అవి వర్గీకరణ తరగతి గ్రహశకలం (//ˌæstəˈrɔɪdiə//′) ను ఏర్పరుస్తాయి. సుమారు 1,900 జాతుల నక్షత్ర చేపలు సముద్రగర్భంలో నివసిస్తాయి వెచ్చని, ఉష్ణమండల ప్రాంతాల నుండి అతిశీతల, ధ్రువ ప్రాంతాల వరకు ప్రపంచంలోని అన్ని మహాసముద్రాలలో కనిపిస్తాయి. అవి అలల మధ్య ప్రాంతం నుండి ఉపరితలం క్రింద 6,000 మీ (20,000 అడుగులు) లోతులో ఉన్న అగాధ లోతుల వరకు జీవించగలవు.
స్టార్ ఫిష్ ఎకినోడర్మ్స్ సాధారణంగా సెంట్రల్ డిస్క్, సాధారణంగా ఐదు చేతులను కలిగి ఉంటాయి, అయితే కొన్ని జాతులు ఎక్కువ సంఖ్యలో చేతులను కలిగి ఉన్నాయి. మొండెం లేదా ఎగువ ఉపరితలం మృదువైన, కణిక లేదా వెన్నెముకతో ఉంటుంది, అతివ్యాప్తి చెందుతున్న పలకలతో కప్పబడి ఉంటుంది. అనేక జాతులు ఎరుపు లేదా నారింజ వివిధ రంగులలో ప్రకాశవంతంగా ఉంటాయి, మరికొన్ని నీలం, బూడిద లేదా గోధుమ రంగులో ఉంటాయి. స్టార్ ఫిష్ ఒక హైడ్రాలిక్ వ్యవస్థ ద్వారా పనిచేసే ట్యూబ్ అడుగుల, నోటి లేదా దిగువ ఉపరితలం మధ్యలో ఒక నోరు కలిగి ఉంటుంది. అవి అవకాశవాద భక్షకులు, ఎక్కువగా బెంథిక్ అకశేరుకాలపై మాంసాహారులు. అనేక జాతులు తమ కడుపును విడిచిపెట్టడం, సస్పెన్షన్ ఫీడింగ్ సహా ప్రత్యేకమైన ఆహార ప్రవర్తనలను కలిగి ఉంటాయి. వారు సంక్లిష్టమైన జీవిత చక్రాలను కలిగి ఉంటారు, లైంగికంగా, అలైంగికంగా పునరుత్పత్తి చేయగలరు. చాలా వరకు దెబ్బతిన్న భాగాలను లేదా కోల్పోయిన చేతులను పునరుత్పత్తి చేయగలవు, అవి రక్షణ సాధనంగా ఆయుధాలను విడిచిపెట్టగలవు.
ఆస్టెరాయిడియా అనేక ముఖ్యమైన పర్యావరణ పాత్రలను పోషిస్తాయి. ఓచర్ సముద్ర నక్షత్రం (పిసాస్టర్ ఓక్రేసియస్), రీఫ్ సముద్ర నక్షత్రం (స్టిచాస్టర్ ఆస్ట్రాలిస్) వంటి కొన్ని, వాటి పర్యావరణంపై అసాధారణమైన ప్రభావాన్ని చూపే కీస్టోన్ జాతులుగా పనిచేస్తాయి, ఉష్ణమండల క్రౌన్-ఆఫ్-థార్న్స్ స్టార్ ఫిష్ (అకాంతస్టర్ ప్లాన్సీ) ఇండో-పసిఫిక్ ప్రాంతమంతటా పగడాలను దురాక్రమణ చేసే వేటగాడు, ఉత్తర పసిఫిక్ సముద్ర నక్షత్రం అత్యంత ప్రమాదకరమైన ఆక్రమణ విదేశీ జాతుల జాబితాలో ఉంది.
నక్షత్ర చేపల శిలాజాల జాడ చాలా పురాతనమైనది, ఇది సుమారు 45 కోట్ల సంవత్సరాల క్రితం నాటి ఆర్డోవిషియన్ కాలం నాటిది . కానీ ఈ జాడ చాలా అరుదుగా లభిస్తుంది, ఎందుకంటే నక్షత్ర చేపలు చనిపోయిన తర్వాత విచ్ఛిన్నమైపోతాయి. ఈ జీవి యొక్క ఎముకలు, ముళ్ళు మాత్రమే భద్రపరచబడే అవకాశం ఉంది, దీనివల్ల వాటి అవశేషాలను గుర్తించడం కష్టమవుతుంది. వాటి ఆకర్షణీయమైన సమరూప ఆకారంతో, నక్షత్ర చేపలు సాహిత్యంలో, పురాణాలలో ఒక పాత్రను పోషించాయి. వాటిని కొన్నిసార్లు అలంకార వస్తువులుగా సేకరిస్తారు , డిజైన్లో లేదా లోగోలుగా ఉపయోగిస్తారు, కొన్ని సంస్కృతులలో వాటిని తింటారు
అనాటమీ
[మార్చు]చాలా నక్షత్ర చేపలకు కేంద్ర డిస్క్ నుండి వ్యాపించే ఐదు చేతులు ఉంటాయి, కానీ వాటి సంఖ్య సమూహాన్ని బట్టి మారుతుంది. కొన్ని జాతులకు ఆరు లేదా ఏడు చేతులు ఉండగా, మరికొన్నింటికి 10–15 చేతులు ఉంటాయి.[3] అంటార్కిటిక్ లాబిడియాస్టర్ అన్నూలాటస్లో , చేతుల సంఖ్య యాభైకి పైగా ఉండవచ్చు.[4] జన్యు వ్యక్తీకరణ నుండి లభించిన ఆధారాల ప్రకారం, నక్షత్ర చేప శరీరం బాహ్యంగా తల (ట్యూబ్ పాదాలకు అతుక్కొని ఉన్న పెదవులతో), అంతర్గతంగా మొండెం కలిగి ఉంటుంది.[5] నక్షత్ర చేపలు రెండు వాస్కులర్ వ్యవస్థలను కలిగి ఉంటాయి, ఒకటి చలనం, ఇతర విధులకు మద్దతు ఇవ్వడానికి నీటి రవాణా కోసం, మరొకటి రక్త ప్రసరణ కోసం..
శరీర గోడ
[మార్చు]శరీర గోడ పొరలలో పలుచని క్యూటికల్ కవరింగ్, ఒకే కణ పొరతో కూడిన ఎపిడెర్మిస్ , సంధాయక కణజాలంతో ఏర్పడిన మందపాటి డెర్మిస్ , కండరాల కోసం పలుచని కోలోమిక్ మయోఎపిథీలియల్ పొర, శరీర కుహరాన్ని కప్పి ఉంచే పెరిటోనియం ఉంటాయి. డెర్మిస్లో ఆసికిల్స్ అని పిలువబడే కాల్షియం కార్బోనేట్ భాగాలతో కూడిన ఎండోస్కెలిటన్ ఉంటుంది. ఇవి జాలకంలో అమర్చబడిన కాల్సైట్ సూక్ష్మస్ఫటికాలతో కూడిన తేనెగూడు లాంటి నిర్మాణాలు.[6] అవి చదునైన పలకల నుండి రేణువుల వరకు, ముళ్ళ వరకు వివిధ రూపాల్లో ఉంటాయి, అబోరల్ (పై) ఉపరితలాన్ని కప్పి ఉంటాయి.[7] కొన్ని మాడ్రెపోరైట్ (నీటి నాళ వ్యవస్థకు ప్రవేశ ద్వారం), పెడిసెల్లారియే, పాక్సిల్లె వంటి ప్రత్యేక నిర్మాణాలు . పాక్సిల్లె అనేవి భూమిలో పాతిపెట్టుకుని జీవించే స్టార్ ఫిష్లలో కనిపించే గొడుగు లాంటి నిర్మాణాలు. పక్కపక్కనే ఉన్న పాక్సిల్లె అంచులు కలిసి ఒక తప్పుడు క్యూటికల్ను ఏర్పరుస్తాయి, దాని కింద నీటి కుహరం ఉంటుంది, అందులో మాడ్రెపోరైట్, సున్నితమైన మొప్పల నిర్మాణాలు రక్షించబడతాయి. బాహ్యంగా ఉద్భవించేవి కూడా, ఆసికిల్స్ ఎపిడెర్మల్ పొర కింద ఉంటాయి.[6]
వాల్వాటిడా, ఫోర్సిపులాటిడాతో సహా అనేక నక్షత్ర చేపల సమూహాలు పెడిసెల్లారియాలను కలిగి ఉంటాయి.[8] ఇవి వెన్నెముక కొన వద్ద ఉండే కత్తెర వంటి ఎముకలు, ఇవి నక్షత్ర చేప ఉపరితలంపై విశ్రాంతి తీసుకుంటున్న జీవులను తొలగిస్తాయి.[9][10] లాబిడియాస్టర్ అన్నూలాటస్, నోవోడినియా యాంటిలెన్సిస్ వంటి కొన్ని జాతులు తమ పెడిసెల్లారియాలను ఎరను పట్టుకోవడానికి ఉపయోగిస్తాయి.[11] పాపులే కూడా ఉండవచ్చు , ఇవి శరీర కుహరం పలుచని గోడలు గల పొడుపులు, ఇవి శరీర గోడ గుండా చుట్టుపక్కల నీటిలోకి చొచ్చుకుపోతాయి. ఇవి శ్వాసక్రియ విధిని నిర్వర్తిస్తాయి.[12] ఈ నిర్మాణాలు ఒకదానికొకటి లంబ కోణంలో అమర్చబడిన కొల్లాజెన్ ఫైబర్ల ద్వారా ఆధారపడతాయి, ఎముకలు & పాపులేలు వాటి మధ్య ఖాళీలలో ఉండేలా త్రిమితీయ జాలంలో అమర్చబడి ఉంటాయి . ఈ అమరిక చేతులను సులభంగా వంచడానికి, ఒత్తిడిలో చేసే కొన్ని చర్యలకు అవసరమైన బిగుతు, దృఢత్వాన్ని వేగంగా పొందడానికి వీలు కల్పిస్తుంది.[13]
లూయిడియా మాకులాటా , ఏడు సాయుధ నక్షత్ర చేప
ఆస్ట్రోపెక్టెన్ అరాన్సియాకస్ ఆసికిల్స్
అకాంతస్టర్ ప్లాన్సీ ముళ్ళ మధ్య పెడిసెల్లారియే, ముడుచుకున్న పాపులే
పెడిసెల్లారియా, పాపులే ఆఫ్ ఆస్టెరియాస్ ఫోర్బెసి
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ Sweet, Elizabeth (22 November 2005). "Fossil Groups: Modern forms: Asteroids: Extant Orders of the Asteroidea". University of Bristol. the original నుండి 14 July 2007 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2016-05-31.
- ↑ Knott, Emily (7 October 2004). "Asteroidea. Sea stars and starfishes". Tree of Life web project. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2013-05-10.
- ↑ A bot will complete this citation soon. Click here to jump the queue MISSING LINK. .
- ↑ Prager, Ellen (2011). Sex, Drugs, and Sea Slime: The Oceans' Oddest Creatures and Why They Matter. University of Chicago Press. p. 74. ISBN 978-0-2266-7872-6.
- ↑ Error on call to Template:cite paper: Parameter title must be specified
- 1 2 Ruppert et al., 2004.
- ↑ Sweat, L. H. (2012-10-31). "Glossary of terms: Phylum Echinodermata". Smithsonian Institution. the original నుండి 4 March 2016 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2013-05-12.
- ↑ Ruppert et al, 2004.
- ↑ Barnes, R. S. K.; Callow, P.; Olive, P. J. W. (1988). The Invertebrates: a new synthesis. Oxford: Blackwell Scientific Publications. pp. 158–160. ISBN 978-0-632-03125-2.
- ↑ Carefoot, Tom. "Pedicellariae". Sea Stars: Predators & Defenses. A Snail's Odyssey. the original నుండి 16 March 2013 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2013-05-11.
- ↑ Lawrence, J. M. (2013-01-24). "The Asteroid Arm". Starfish: Biology and Ecology of the Asteroidea. JHU Press. pp. 15–23. ISBN 978-1-4214-0787-6.
- ↑ Fox, Richard (2007-05-25). "Asterias forbesi". Invertebrate Anatomy OnLine. Lander University. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2012-05-19.
- ↑ Error on call to Template:cite paper: Parameter title must be specified