నజ్మున్ ఆరా సుల్తానా
నజ్మున్ ఆరా సుల్తానా (జననం: జూలై 8, 1950) బంగ్లాదేశ్ లో సుప్రీంకోర్టులో అప్పిలేట్ డివిజన్ బెంచ్ కు అధిపతిగా పనిచేసిన మొదటి మహిళ. దేశ న్యాయ వ్యవస్థలో తుది తీర్పును వెలువరించే అత్యున్నత న్యాయస్థానం సుప్రీంకోర్టు. 2011 ఫిబ్రవరి 23న అప్పిలేట్ డివిజన్ తొలి మహిళా న్యాయమూర్తిగా సుల్తానా ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు. 2017 జూలై 7న ఆమె పదవీ విరమణ చేశారు.[1][2][3][4][5]
ప్రారంభ జీవితం, విద్య
[మార్చు]సుల్తానా 1950లో మౌల్విబజార్ లో ఈ ప్రాంతంలో లోతైన మూలాలున్న ప్రముఖ కుటుంబంలో జన్మించారు. ఆమె తండ్రి చౌదరి అబుల్ కాసిం మొయినుద్దీన్ దేశవిభజనకు ముందు బ్రిటిష్ ఇండియన్ ఆర్మీలో తన బంధువు జనరల్ ఎం.ఎ.జి.ఉస్మానీతో కలిసి కమిషన్డ్ అధికారిగా పనిచేశారు. ఐదుగురు సంతానంలో మూడవ సంతానమైన సుల్తానా 11 సంవత్సరాల వయస్సులో తండ్రిని కోల్పోయింది. ఆమె తల్లి బేగం రషీదా సుల్తానా దీన్ మైమెన్సింగ్లోని రాధా సుందరి బాలికల ఉన్నత పాఠశాలలో ఉపాధ్యాయురాలు. సుల్తానా 1965 లో విద్యామయి ప్రభుత్వ బాలికల ఉన్నత పాఠశాల నుండి ఎస్ఎస్సి పరీక్ష, 1967 లో ముమినున్నెసా మహిళా కళాశాల నుండి హెచ్ఎస్సి పరీక్షలో ఉత్తీర్ణత సాధించింది. ఆనంద మోహన్ కాలేజీ నుంచి బిఎస్సి పట్టా పొందిన ఆమె మైమెన్సింగ్లోని మోమెన్షాహి లా కాలేజీ నుంచి ఎల్ఎల్బీ పూర్తి చేశారు.[4][6]
సుల్తానా తాత షంసుల్ ఉలామా మౌలానా అబ్దుల్ మోనయేమ్ చౌదరి సిల్హెట్ లోని లాంగ్లాకు చెందినవాడు, ప్రస్తుతం అలియా విశ్వవిద్యాలయంగా పిలువబడే కలకత్తా అలియా మదర్సాలో బోధించిన గౌరవనీయ పండితుడు. ఆమె మేనమామ అబూ లాయిస్ చౌదరి బ్రిటిష్ ఇండియాలో అస్సాం ప్రావిన్స్ కు పబ్లిక్ ఇన్ స్ట్రక్షన్ డైరెక్టర్ (డీపీఐ)గా పనిచేశారు.
కెరీర్
[మార్చు]సుల్తానా 1972 జూలైలో మైమెన్సింగ్ జిల్లా కోర్టులో న్యాయవాదిగా తన న్యాయవాద వృత్తిని ప్రారంభించారు. ఆమె బంగ్లాదేశ్ సివిల్ సర్వీస్ (జ్యుడీషియరీ) పరీక్షలో మొదటి మూడు స్థానాల్లో నిలిచింది, 1975 డిసెంబర్ 20 న మున్సిఫ్ గా జ్యుడీషియల్ సర్వీస్ లో ప్రవేశించింది. కొన్నేళ్లుగా న్యాయవ్యవస్థలో వివిధ హోదాలు నిర్వహించిన ఆమె 1990 డిసెంబర్ 20న డిస్ట్రిక్ట్ అండ్ సెషన్స్ జడ్జిగా పదోన్నతి పొందారు. ఖుల్నా, బ్రహ్మంబారియా, కొమిల్లా, తంగైల్, ఫరీద్పూర్ సహా పలు జిల్లాల్లో పనిచేశారు.
2000 మే 28న సుల్తానా బంగ్లాదేశ్ సుప్రీంకోర్టు హైకోర్టు డివిజన్ అదనపు న్యాయమూర్తిగా నియమితులయ్యారు, రెండు సంవత్సరాల తరువాత, 2002 మే 28 న, ఆమె అదే డివిజన్ యొక్క శాశ్వత న్యాయమూర్తిగా ధృవీకరించబడింది. 2011 ఫిబ్రవరి 23న బంగ్లాదేశ్ సుప్రీంకోర్టు అప్పిలేట్ డివిజన్ తొలి మహిళా న్యాయమూర్తిగా ఆమె ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు.
సుల్తానా బంగ్లాదేశ్ మహిళా జడ్జీల సంఘం (బిడబ్ల్యుజెఎ) వ్యవస్థాపక అధ్యక్షురాలు, 1991 లో స్థాపించబడినప్పటి నుండి ఇంటర్నేషనల్ అసోసియేషన్ ఆఫ్ ఉమెన్ జడ్జెస్ (ఐఎడబ్ల్యుజె) లో క్రియాశీల సభ్యురాలిగా ఉన్నారు. ఐఏడబ్ల్యూజే కార్యదర్శిగా వరుసగా రెండు నాలుగేళ్లు పనిచేశారు.[7]
వ్యక్తిగత జీవితం
[మార్చు]సుల్తానా బంగ్లాదేశ్ స్టీల్ అండ్ ఇంజనీరింగ్ కార్పొరేషన్ మాజీ జనరల్ మేనేజర్ కాజీ నూరుల్ హక్ను వివాహం చేసుకుంది. వారికి ఇద్దరు కుమారులు ఉన్నారు, వారిద్దరూ ఎలక్ట్రికల్ ఇంజనీర్లు.[8][9]
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "Bangladesh Supreme Court to get first woman judge". Zee News. February 23, 2011.
- ↑ "SC gets 1st woman judge". The Daily Star. February 23, 2011.
- ↑ "Last working day for the first female judge". The Daily Star. July 6, 2017.
- ↑ 4.0 4.1 "অবসরে যাচ্ছেন দেশের প্রথম নারী বিচারপতি নাজমুন আরা সুলতানা; আজ তার শেষ কর্মদিবস". Somoyer Konthosor. July 5, 2017. Archived from the original on 2017-10-22. Retrieved 2025-02-06.
- ↑ "Lawyers Club Bangladesh". lawyersclubbangladesh.com. Archived from the original on July 4, 2017. Retrieved July 6, 2017.
- ↑ "অবসরে যাচ্ছেন দেশের প্রথম নারী বিচারপতি নাজমুন আরা সুলতানা". Jaijaidin. Archived from the original on 8 July 2017.
- ↑ "Country's first female justice going to retirement". Banglanews24.com. Archived from the original on 2018-12-16. Retrieved 2025-02-06.
- ↑ "আপিল বিভাগে প্রথম নারী বিচারপতি নাজমুন আরা –". Kaler Kantho.
- ↑ "শেষ কর্মদিবসে নারী বিচারপতি নাজমুন আরা সুলতানা". Channel I.