Jump to content

నట్ (దేవత)

వికీపీడియా నుండి
నట్
నీటి పాత్ర గుర్తు (nw) ధరించిన దేవత నట్.
గుర్తుఆకాశం, నక్షత్రాలు, ఆవులు
భర్త / భార్యగెబ్
తల్లిదండ్రులుషు, టెఫ్నుట్
తోబుట్టువులుగెబ్
Offspringఒసిరిస్, ఐసిస్, సెట్, నెఫ్తిస్, హోరస్ ది ఎల్డర్

నట్ (/ˈnʌt/)[1] (Ancient Egyptian: Nwt, Coptic: Ⲛⲉ[citation needed]), ఇతర లిప్యంతరీకరణల ద్వారా కూడా ప్రసిద్ధి చెందినది, ప్రాచీన ఈజిప్టు మతంలోని ఆకాశం, నక్షత్రాలు, విశ్వం, తల్లితనం, ఖగోళశాస్త్రం, సృష్టికి సంబంధించిన దేవత.[2] ఆమెను సాధారణంగా నక్షత్రాలతో కప్పబడి భూమిపై వంగి నిలిచిన నగ్న స్త్రీ రూపంలో చిత్రిస్తారు;[3] కొన్నిసార్లు ఆవు రూపంలో కూడా చిత్రిస్తారు. ప్రత్యామ్నాయంగా, ఆమె తలపై నీటి పాత్ర (nw) చిహ్నంతో కూడా గుర్తించబడుతుంది.

పేర్లు

[మార్చు]

ప్రాచీన ఈజిప్టు భాష ఉచ్చారణ స్పష్టంగా తెలియదు, ఎందుకంటే ఆ భాషా లిపిలో స్వరాక్షరాలు చాలాకాలం పాటు వ్రాయబడలేదు. అయినప్పటికీ ఆమె పేరులో "ఆకాశం" అనే అర్థాన్ని సూచించే హైరోగ్లిఫ్ నిర్ణాయక చిహ్నం తరచుగా కనిపిస్తుంది. ఆమె పేరు Nwt, దీనికి కూడా "ఆకాశం" అనే అర్థమే,[4] సాధారణంగా "నట్" అని లిప్యంతరీకరణ చేయబడుతుంది. పాత ఆధారాలలో ఇది నునుట్, నేనెట్, నూయిట్ లేదా నాట్ రూపాలలో కూడా కనిపిస్తుంది.[5] ఆమెకు అనేక బిరుదులు కూడా హైరోగ్లిఫిక్ ఆధారాలలో కనిపిస్తాయి, వాటిలో అన్నింటి అర్థాలు పూర్తిగా తెలియవు.

ఆకాశం, నక్షత్రాల దేవత

[మార్చు]
రాత్రి ఆకాశానికి ప్రతిరూపమైన నట్, నక్షత్రాలతో అలంకరించబడిన రూపం. పెఫ్ట్జౌనేత్ శవపేటిక అంతర్భాగం నుండి.

నట్, షు, టెఫ్నుట్ కుమార్తె. ఆమె సోదరుడు, భర్త గెబ్. ఆమెకు నలుగురు పిల్లలు ఉన్నారు — ఒసిరిస్, సెట్, ఐసిస్,, నెఫ్తిస్ — వీరితో పాటు గ్రేకో-ఈజిప్టు పురాణ సంస్కరణలో హోరస్ కూడా చేర్చబడతాడు.[6] ఈజిప్టు దేవతా సమూహంలో నట్ అత్యంత ప్రాచీన దేవతలలో ఒకరిగా భావించబడుతుంది,[7] ఆమె ఉద్భవం హెలియోపోలిస్ సృష్టి పురాణంలో కనిపిస్తుంది. ప్రారంభంలో ఆమె రాత్రి ఆకాశ దేవతగా పూజించబడింది, తరువాత సాధారణంగా ఆకాశ దేవతగా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఆమె తలపై ఉండే పాత్రాకార చిహ్నం ఆమె పేరులోని హైరోగ్లిఫ్‌ను సూచిస్తుంది; అది గర్భాశయంకు కూడా ప్రతీకగా భావించబడుతుంది.

నట్‌ను ఎక్కువగా నగ్న మానవ రూపంలో చిత్రించినప్పటికీ, కొన్నిసార్లు ఆకాశాన్ని, స్వర్గాన్ని ఏర్పరచే విస్తారమైన శరీరమున్న ఆవు రూపంలో, సికమోర్ చెట్టు రూపంలో లేదా అనేక పంది పిల్లలకు పాలిచ్చే మహా పంది రూపంలో కూడా చిత్రించారు. ఆ పంది పిల్లలు నక్షత్రాలకు ప్రతీకలుగా భావించబడతాయి.

కొంతమంది పండితులు పాలపుంతను ఈజిప్టువారు నట్ దేవత యొక్క ఆకాశ రూపంగా భావించి ఉండవచ్చని సూచించారు.[8]

ఉద్భవం

[మార్చు]

నట్‌కు పవిత్రమైన చిహ్నంలలో ఒకటి ఒసిరిస్ ఆమె ఆకాశ లోకంలోకి ప్రవేశించడానికి ఉపయోగించిన మెట్లు. ఈ మెట్ల చిహ్నాన్ని మాకెట్ (maqet) అని పిలిచేవారు. మరణించినవారిని రక్షించడానికి, మృతుల దేవత సహాయాన్ని కోరడానికి ఈ చిహ్నాన్ని సమాధిలలో ఉంచేవారు.

నట్, ఆమె సోదరుడు గెబ్ పురాణ ప్రపంచంలో ప్రత్యేకమైన జంటగా భావించబడతారు. ఇతర అనేక పురాణాలలో సాధారణంగా ఆకాశ తండ్రి, భూమి తల్లి భావన కనిపిస్తే, ఈజిప్టు పురాణాలలో నట్ ఆకాశానికి ప్రతిరూపం కాగా, గెబ్ భూమికి ప్రతిరూపంగా ఉన్నాడు.[9]

నట్, హెలియోపోలిస్ సృష్టి పురాణంలో కనిపిస్తుంది. ఈ పురాణంలో అనేక దేవతలు ముఖ్య పాత్ర పోషిస్తారు. టెఫ్నుట్ (టెఫెనెట్) తేమకు ప్రతీకగా భావించబడింది. ఆమె షు (గాలి)తో కలసి నట్ అనే ఆకాశ దేవతకు జన్మనిచ్చింది. నట్ తన సోదరుడు గెబ్‌తో కలసి జీవించింది.

గెబ్, నట్ సంయోగం నుండి పుట్టిన వారిలో ప్రసిద్ధ ఈజిప్టు దేవత ఐసిస్ ఒకరు. ఆమె హోరస్ తల్లి. ఐసిస్ కథ ఆమె సోదరుడు, భర్త అయిన పునర్జన్మ దేవుడు ఒసిరిస్ కథతో ముడిపడి ఉంటుంది. ఒసిరిస్‌ను అతని సోదరుడు సెట్ హత్య చేసి, అతని శరీరాన్ని 14 ముక్కలుగా చేసి భూమిపై చెల్లాచెదురుగా విసిరివేస్తాడు. అనంతరం ఐసిస్ ఆ ముక్కలను సేకరించి మళ్లీ కలుపుతుంది.

ప్రాచీన గ్రీకు మూలాల్లో చిత్రణ

[మార్చు]
నట్ సూర్యుడిని మింగుతున్న దృశ్యం. సూర్యుడు రాత్రి సమయంలో ఆమె శరీరంలో ప్రయాణించి ఉదయాన్నే మళ్లీ పునర్జన్మ పొందుతాడు.

క్రీ.శ. మొదటి శతాబ్దంలో జీవించిన గ్రీకు తత్వవేత్త ప్లూటార్క్ తన De Iside et Osiride గ్రంథంలో నట్ పిల్లల జననానికి సంబంధించిన ఈజిప్టు పురాణాల ఆధారిత కథనాన్ని వివరిస్తాడు. ఈ రచనలో ప్లూటార్క్ ఈజిప్టు, గ్రీకు దేవతల మధ్య పోలికలను చూపించాడు.

ప్రారంభ ఈజిప్టు శాస్త్రవేత్త ఇ.ఎ.వాల్లిస్ బడ్జ్ అభిప్రాయం ప్రకారం, ప్లూటార్క్ ఇచ్చిన ప్రాచీన ఈజిప్టు విశ్వాసాల వివరణలో కొంత భాగం కల్పిత అలంకరణలు లేదా తప్పుదారి పట్టించే సమాచారంపై ఆధారపడి ఉండవచ్చు. ఆ కథనం ప్రకారం, రియా రహస్యంగా శనితో సంబంధం కలిగి ఉండగా, సూర్యదేవుడు హెలియోస్ ఆమెకు సంవత్సరంలోని ఏ రోజునా సంతానం కలగకూడదని శాపం ఇస్తాడు.

రియాపై ప్రేమ కలిగిన మెర్క్యురీ, చంద్రదేవత సెలీన్తో జూదం ఆడి ఆమె చంద్రకాంతిలో డెబ్బై వంతులో ఒక భాగాన్ని గెలుచుకుంటాడు. ఆ కాంతితో ఐదు అదనపు రోజులను సృష్టిస్తాడు. ఈ రోజులు 360 రోజుల క్యాలెండర్‌కు చేర్చబడి, ఈజిప్టులో "ఎపాక్ట్" లేదా అధిక దినాలుగా ప్రసిద్ధి చెందాయి. వీటిని దేవతల జన్మదినాలుగా జరుపుకునేవారు. ప్లూటార్క్ రియాను ఈజిప్టు దేవత నట్‌తో సమానంగా భావించి ఉండవచ్చు.[10][11]

ఆ ఐదు అదనపు రోజులలో ఆమె ఐదుగురు పిల్లలకు జన్మనిచ్చింది: ఒసిరిస్ — తరువాత దేవతల అధిపతి, మృతుల దేవుడు, హోరస్ ది ఎల్డర్, సెట్ (గ్రీకు పురాణంలోని టైఫాన్తో సమానంగా భావించబడినవాడు), ఐసిస్,, నెఫ్తిస్. మొదటి ఇద్దరు పిల్లలకు హెలియోస్ తండ్రిగా పేర్కొనబడ్డాడు; ఐసిస్‌కు మెర్క్యురీ తండ్రి కాగా, సెట్, నెఫ్తిస్‌కు శని తండ్రిగా చెప్పబడింది.

అదనపు రోజులలో మూడవ రోజు, అంటే సెట్ జన్మదినం, దురదృష్ట సూచకంగా భావించబడింది. ప్లూటార్క్ ప్రకారం, సెట్ నెఫ్తిస్‌ను వివాహం చేసుకున్నాడు. అలాగే ఐసిస్, ఒసిరిస్ జన్మకు ముందే పరస్పరం వివాహబద్ధులై, కొన్ని సంప్రదాయాల ప్రకారం హోరస్ ది ఎల్డర్‌ను గర్భంలోనే కలిగించారు.[12]

ప్రాచీన ఈజిప్టు గ్రంథాలలో ఈ సంఘటనకు చాలా తక్కువ సూచనలు మాత్రమే ఉన్నాయి. వాటిలో కూడా ప్లూటార్క్ చెప్పినట్లుగా నట్ భర్త కాకుండా, ఆమె తండ్రే ఈ గర్భధారణకు కారణమని సంకేతాత్మకంగా మాత్రమే సూచించబడింది. మరొక ప్రాచీన ఈజిప్టు గ్రంథంలో ఈ ఘటనను "ఆకాశం దేవతలతో నిండి, మనుషులకు తెలియకుండా ఉన్నప్పుడు, మహా ఎనియాడ్ నిద్రిస్తున్న సమయంలో" జరిగినదిగా వర్ణించారు.[13]

బిరుదులు

[మార్చు]

నట్‌కు సంబంధించిన కొన్ని బిరుదులు ఇవి:

  • ఆకాశాన్ని ఆవరించువది (Coverer of the Sky):

నట్ కనిపించే ఆకాశానికి దేవతగా భావించబడింది. అందువల్ల ఆమెను నాలుగు కాళ్లపై వంగి, తన శరీరాన్ని పైకి వంపుగా ఉంచి ఆకాశ గోళాన్ని కప్పివేసిన రూపంలో చిత్రిస్తారు. భూమి దృక్కోణం నుండి కనిపించే అర్ధగోళాకార ఆకాశాన్ని ఆమె తన శరీరంతో ఆవరించి ఉన్నట్లు భావించబడింది. ఆమె క్రింద ఆమె సోదరుడు గెబ్ భూమికి ప్రతిరూపంగా ఉన్నాడు. ఈ విధంగా భూమికి కనిపించని మిగతా ఆకాశాన్ని కూడా ఆమె తన ఉనికితో కప్పివేస్తుందని నమ్మకం. రాత్రి సమయంలో ఆమె శరీరం నక్షత్రాలతో నిండిపోయి ఉంటుందని, భూమిని బాహ్య ఆకాశం నుండి రక్షిస్తూ ఆమె దేహంపై నక్షత్రాలు ప్రతిఫలిస్తాయని విశ్వసించేవారు.

  • రక్షించువది (She Who Protects):

నట్ బాధ్యతలలో ఒకటి సూర్యదేవుడు రాను తన ఒడిలో ఆవరించి రక్షించడం.[7]

  • సర్వాధిపతురాలు లేదా దేవతలకు జన్మనిచ్చినది (Mistress of All / She who Bore the Gods):

ప్రారంభ పురాణాల ప్రకారం, నట్ గెబ్ (భూమి)పై పడుకొని నిరంతరం అతనితో సంభోగం చేసేదిగా భావించబడింది. ఈ కాలంలో ఆమె నాలుగు సంతానాలకు జన్మనిచ్చింది: ఒసిరిస్, ఐసిస్, సెట్, నెఫ్తిస్.[14]

ప్లూటార్క్ ప్రస్తావించిన ఐదవ సంతానం అరూరిస్.[15] ఇతడు గ్రీకు దేవుడు అపోలోకు ఈజిప్టు సమాన రూపంగా భావించబడ్డాడు. హెల్లెనిస్టిక్ యుగంలో ఇతడు హోరస్‌తో సమీకరించబడి "హోరస్ ది ఎల్డర్"గా ప్రసిద్ధి చెందాడు.[16]

ప్టోలెమేయిక్ కాలానికి చెందిన ఎడ్ఫు దేవాలయం హోరస్ ది ఎల్డర్‌కు అంకితం చేయబడింది. అక్కడ అతడిని నట్, గెబ్ కుమారుడిగా, ఒసిరిస్ సోదరుడిగా, గెబ్ పెద్ద కుమారుడిగా పేర్కొన్నారు.[17]

  • వెయ్యి ఆత్మలను ధరించువది (She Who Holds a Thousand Souls):

ప్రతి ఉదయం రా పునర్జన్మ పొందడంలో, ఆమె కుమారుడు ఒసిరిస్ పునరుత్థానంలో నట్ కీలక పాత్ర పోషించినందున, మరణానంతర జీవితం గురించి ఉన్న అనేక ఈజిప్టు పురాణాలలో ఆమె ప్రధాన దేవతగా మారింది.[7]

పాత్ర

[మార్చు]
ఆకాశ దేవత నట్‌ను ఆవు రూపంలో చిత్రించిన దృశ్యం
తన శరీరంపై నక్షత్రాలతో, వంపు ఆకారంలో ఉన్న నగ్న స్త్రీగా చిత్రించబడిన నట్

నట్ ఆకాశానికి, సమస్త ఖగోళ వస్తువులకు దేవత. మరణించినవారు పరలోకంలోకి ప్రవేశించినప్పుడు వారిని రక్షించే దేవతగా కూడా ఆమెను భావించేవారు. ఈజిప్టువారు నమ్మిన ప్రకారం, పగటి సమయంలో సూర్యుడు, చంద్రుడు వంటి ఖగోళ వస్తువులు ఆమె శరీరంపై ప్రయాణిస్తాయి. సాయంత్రం సమయంలో అవి ఆమెచే మింగబడతాయి; రాత్రంతా ఆమె ఉదరంలో ప్రయాణించి, ఉదయాన్నే మళ్లీ పునర్జన్మ పొందుతాయి.[18]

నట్ ప్రపంచంలోని క్రమబద్ధమైన విశ్వంను అవ్యవస్థ శక్తుల నుండి వేరు చేసే అవరోధంగా కూడా భావించబడింది. ఆమెను భూమిపై తన వేళ్లు, కాళ్లతో వంగి నిలిచిన స్త్రీ రూపంలో చిత్రించేవారు; ఆమె శరీరం నక్షత్రాలతో నిండిన ఆకాశంలా కనిపించేది. ఆమె వేళ్లు, పాదాలు ఉత్తరం, దక్షిణం, తూర్పు, పడమర అనే నాలుగు ప్రధాన దిక్కులను తాకుతున్నాయని నమ్మకం.

ఒసిరిస్‌ను రక్షించడంలో ఆమె పాత్ర కారణంగా, నట్‌ను మృతుల మిత్రురాలు, రక్షకురాలిగా భావించేవారు. మరణించినవారు ఆమెను ఒక శిశువు తన తల్లిని ఆశ్రయించినట్లుగా ప్రార్థించేవారు:

“ఓ నా తల్లి నట్, నన్ను నీలో ఆవరించుము, తద్వారా నేను నీలోనున్న నశించని నక్షత్రాల మధ్య స్థానం పొందగలను,, నేను మరణించను.”

నట్ మరణించినవారిని తన నక్షత్రాలతో నిండిన ఆకాశంలోకి తీసుకుని, వారికి ఆహారం, ద్రాక్షారసంతో పునరుజ్జీవనం కలిగిస్తుందని నమ్మేవారు:

“నేనే నట్; నేను వచ్చాను, నీను ఆవరించి, సమస్త దుష్ట శక్తుల నుండి నిన్ను రక్షించుటకై.”[19]
గాలి దేవుడు షు, ఆకాశ దేవత నట్, భూమి దేవుడు గెబ్లను వేరు చేస్తున్న దృశ్యం.

మరణించినవారిని రక్షించడానికి నట్ చిత్రాలను తరచుగా శవపేటికల లోపలి మూతలపై చిత్రించేవారు. సమాధిల అంతర్గత గదులను నక్షత్రాలతో నిండిన ముదురు నీలం రంగులో అలంకరించి, నట్ ఆకాశరూపాన్ని సూచించేవారు.

బుక్ ఆఫ్ ది డెడ్లో ఇలా వ్రాయబడింది:

“ఓ దేవత నట్ యొక్క సికమోర్ వృక్షమా! నీలోనున్న నీరు, గాలిని నాకు అనుగ్రహించుము. నేను ఉనులోనున్న ఆ సింహాసనాన్ని ఆలింగనం చేస్తున్నాను; నెకెక్-ఉర్ గుడ్డును కాపాడుతున్నాను. అది వికసిస్తుంది, నేనూ వికసిస్తున్నాను; అది జీవిస్తుంది, నేనూ జీవిస్తున్నాను; అది గాలిని పీలుస్తుంది, నేనూ గాలిని పీలుస్తున్నాను — నేనే సత్యవాక్యుడైన ఒసిరిస్ ఆని, శాంతిలో ఉన్నవాడను.”

నట్ గ్రంథం

[మార్చు]

బుక్ ఆఫ్ నట్ అనేది ఆధునిక కాలంలో ఉపయోగించే పేరు. ప్రాచీన కాలంలో దీనిని నక్షత్రాల గమనపు మౌలిక సిద్ధాంతాలు (The Fundamentals of the Course of the Stars) అని పిలిచేవారు. ఇది ప్రాచీన ఈజిప్టు ఖగోళ గ్రంథాల ముఖ్యమైన సంకలనం. ఇటువంటి గ్రంథాలలో ఇది అత్యంత ప్రాచీనమైనదిగా భావించబడుతుంది; దీని ఆరంభం కనీసం క్రీస్తుపూర్వం 2000 సంవత్సరాల నాటికైనా చెందినదిగా భావిస్తున్నారు.

ఆకాశ దేవత అయిన నట్, బుక్ ఆఫ్ నట్లో ప్రధాన పాత్ర పోషిస్తుంది. ఈ గ్రంథంలో నక్షత్ర దేవతలు, డెకాన్ దేవతలు వంటి అనేక ఇతర ఆకాశ, భూమి దేవతల గురించి కూడా వివరణలు ఉన్నాయి. నక్షత్రాలు, గ్రహాల చక్రాలు, అలాగే కాలమాన గణన విధానాలు కూడా ఈ గ్రంథంలో వివరించబడ్డాయి.[20]

మూలాలు

[మార్చు]

ఉల్లేఖనలు

[మార్చు]
  1. "Nut". Lexico UK English Dictionary. Oxford University Press. the original నుండి 27 జనవరి 2020 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది.
  2. Pinch, Geraldine (2002). Handbook of Egyptian Mythology. Handbooks of World Mythology. ABC-CLIO. pp. 173–174. ISBN 1-57607-763-2.
  3. Cavendish, Richard (1998). Mythology, An Illustrated Encyclopaedia of the Principal Myths and Religions of the World. Tiger Books International. ISBN 1-84056-070-3.
  4. Erman, Adolf; et al., eds. (1957), Wörterbuch der Ägyptischen Sprache [Dictionary of the Egyptian Language] (in జర్మన్), p. 214
  5. Budge, An Egyptian hieroglyphic dictionary (1920), p. 350.
  6. Hart, George (200t). The Routledge Dictionary of Egyptian Gods and Goddesses. Routledge. p. 110
  7. 1 2 3 The Oxford Encyclopedia of Ancient Egypt, by Leonard H. Lesko, 2001.
  8. Graur, Or (2024). "The Ancient Egyptian Personification of the Milky Way as the Sky-Goddess Nut: An Astronomical and Cross-Cultural Analysis". Journal of Astronomical History and Heritage. 27: 28–45. arXiv:2404.01458. doi:10.3724/SP.J.1440-2807.2024.01.02. the original నుండి 27 డిసెంబరు 2024 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 22 మే 2026.
  9. Women of Ancient Egypt and the Sky Goddess Nut, by Susan Tower Hollis The Journal of American Folklore 1987 American Folklore Society.
  10. Plutarch. Plutarch's Moralia (Loeb)/Isis and Osiris. అనువాదకులు: Babbitt, Frank. p. 12.
  11. Budge, E. A. Wallis (1908). Books on Egypt and Chaldaea: Egyptian Ideas of the Future Life. Vol. 1 (3rd ed.). London: Kegan Paul, Trench, Trubner & Co. Ltd. pp. 42–44. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 4 సెప్టెంబరు 2019.
  12. Griffiths, J. Gwyn, ed. (1970). Plutarch's De Iside et Osiride. University of Wales Press, pp.135-137
  13. Meeks, Dimitri; Favard-Meeks, Christine (1996) [French edition 1993]. Daily Life of the Egyptian Gods. Translated by G. M. Goshgarian. Cornell University Press.p.78. ISBN 978-0-8014-8248-9
  14. Clark, R. T. Rundle. Myth and Symbol in Ancient Egypt. London: Thames and Hudson, 1959.
  15. The Moralia – Isis & Osiris, 355 F, Uchicago.edu
  16. Encyclopædia Britannica, Google Books
  17. Emma Swan Hall, Harpocrates and Other Child Deities in Ancient Egyptian Sculpture, Journal of the American Research Center in Egypt Vol. 14, (1977), pp. 55–58, retrieved from JSTOR.org
  18. Hart, George Routledge dictionary of Egyptian gods and goddesses Routledge; 2 edition (15 March 2005) ISBN 978-0-415-34495-1 p.111 Books.google.co.uk
  19. "Papyrus of Ani: Egyptian Book of the Dead", Sir Wallis Budge, NuVision Publications, page 57, 2007, ISBN 1-59547-914-7
  20. Alexandra von Lieven: Grundriss des Laufes der Sterne. Das sogenannte Nutbuch. The Carsten Niebuhr Institute of Ancient Eastern Studies, Kopenhagen 2007.

గ్రంథసూచి

[మార్చు]
  • Collier, Mark; Manley, Bill (1998). How to Read Egyptian Hieroglyphs (Revised ed.). Berkeley: University of California Press.
  • Leeming, David (2004). Egyptian goddesses: The Oxford Companion to World mythology. Oxford University Press.
  • Budge, Wallis (2007). Papyrus of Ani: Egyptian Book of the Dead. NuVision Publications.
  • Lesko, Leonard H. (2001). The Oxford Encyclopaedia of Ancient Egypt.
  • Hollis, Susan Tower (1987). Women of Ancient Egypt and the Sky Goddess Nut.
  • Willems, Harco (1988). Chests of Life: A Study of the Typology and Conceptual Development of Middle Kingdom, Standard Class Coffins. Ex Oriente Lux. ISBN 978-90-72690-01-2.

మరింత చదవండి

[మార్చు]

బాహ్య లింకులు

[మార్చు]

"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=నట్_(దేవత)&oldid=4870952" నుండి వెలికితీశారు