నలినీ బాలదేవి
నళిని బాలా దేవి (23 మార్చి 1898– 24 డిసెంబర్ 1977) అస్సామీ సాహిత్యానికి చెందిన భారతీయ రచయిత్రి, కవయిత్రి,[1] జాతీయవాద, ఆధ్యాత్మిక కవిత్వానికి ప్రసిద్ధి చెందారు.> సాహిత్యానికి ఆమె చేసిన కృషికి గాను 1957లో భారత ప్రభుత్వం ఆమెకు పద్మశ్రీ పురస్కారాన్ని ప్రదానం చేసింది,, 1968లో ఆమె కవితా సంకలనం అలకనందకు సాహిత్య అకాడమీ (భారతదేశ జాతీయ సాహిత్య అకాడమీ) అందించే సాహిత్య అకాడమీ అవార్డును గెలుచుకుంది. ఆమె పద్మశ్రీ అవార్డు పొందిన తొలి మహిళా అస్సామీ కవయిత్రి, అస్సాం సాహిత్య సభ అధ్యక్షురాలిగా పనిచేసిన తొలి మహిళ.
జీవిత చరిత్ర
[మార్చు]ఆమె 1898లో అస్సాంలోని గౌహతిలో జన్మించింది. ఆమె తండ్రి, కర్మవీర్ నబిన్ చంద్ర బోర్డోలోయ్ (1875–1936), అస్సామీ భారతీయ స్వాతంత్ర్య ఉద్యమ కార్యకర్త, రచయిత. ఆమె తన మొదటి కవిత "పిత"ను 10 సంవత్సరాల వయసులో రాసింది, 12 సంవత్సరాల వయసులో వివాహం చేసుకుంది, కానీ ఆమె భర్త జీవేశ్వర్ చంగ్కకోటి ఆమెకు 19 సంవత్సరాల వయసులో మరణించారు. ఆమె ఇద్దరు కుమారులు కూడా ఆమె జీవితంలో చిన్నప్పుడే మరణించారు. ఆమె భావోద్వేగం, విషాదం, దేశభక్తి, భక్తిని కేంద్ర ఇతివృత్తాలుగా తీసుకుని కవితలు రాయడం ప్రారంభించింది, ఇవి ఇప్పటికీ అస్సామీ సాహిత్యంలో ప్రశంసలు పొందుతున్నాయి.[2]
ఆమె మొదటి కవితా సంధ్యర్ సుర్ (ఈవినింగ్ మెలోడీ), 1928 లో ప్రచురించబడింది, తరువాత కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయం, గౌహతి విశ్వవిద్యాలయం వరుసగా 1946, 1951 లో పాఠ్యపుస్తకంగా స్వీకరించబడ్డాయి. ఆమె ఇతర రచనలు అలకానంద, సోపునర్ సుర్ (మెలోడీ ఆఫ్ డ్రీమ్స్), పోరోష్ మోని, యుగ దేవత (యుగపు హీరో), శేష పూజ (చివరి ఆరాధన), పారిజాతర్ అభిషేక్, ప్రహ్లాద్, మేఘదత్, సురవి, రూపరేఖ, శాంతిపత్ (వ్యాసం సంకలనం (వ్యాసం సంకలనం స్మృతిర్ తీర్థ (ఆమె తండ్రి జీవిత చరిత్ర), బిశ్వదీప (ప్రసిద్ధ మహిళల జీవిత చరిత్రల సమాహారం), ఏరి ఓహా దిన్బర్ (ది డేస్ పాస్డ్, ఆత్మకథ), సర్దార్ వల్లవ్భాయ్ పటేల్ ఆమె జీవిత చరిత్ర రచనలు. ఆమె మీరాబాయి అనే నాటకాన్ని నిర్మించింది.
1950లో, ఆమె సదౌ అసోం పారిజాత్ కానన్ను స్థాపించింది, తరువాత ఇది అస్సాంలో పిల్లల సంస్థ అయిన మోయినా పారిజాత్గా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఆమె 1955లో అస్సాం సాహిత్య సభ (అస్సాం సాహిత్య సంఘం) యొక్క 23వ జోర్హాట్ సమావేశానికి అధ్యక్షురాలిగా ఉన్నారు.[3]
ఆమె డిసెంబర్ 24, 1977న మరణించింది, కానీ అస్సామీ సాహిత్యంలో ఆమె ప్రసిద్ధ కవిత నాత్ఘర్ (థియేటర్)లోని చివరి నాలుగు పంక్తుల ద్వారా గుర్తుండిపోతుంది.
.... కున్ కర్ జోగోతోర్ / కున్ కర్ మోరోమోర్ / చోకూర్ చినాకి దుడినోర్ / / ససిమోర్ రూపేఖా / అసిమోత్ బర్ జాబో / ఖోహి గోలే జోరి మోరోమోర్ (ఈ ప్రపంచంలో ఎవరి కోసం / ఎవరి సంరక్షణలో ఉంది / తాత్కాలిక పరిచయాలు, కంటికి కంటి సంబంధాలు ఇవి // సరిహద్దులున్న ముఖ కవళికలు / అవి అనంతమైన ఉపేక్షలో కరిగిపోతాయి / వాటిని బంధించే ప్రేమ దారం తెగిపోతే.)
1986లో గువహతిలోని కాటన్ కళాశాల తన బాలికల హాస్టల్కు ఆమె పేరు మీద 'పద్మశ్రీ నళిని బాలా దేవి బాలికల హాస్టల్' అని పేరు పెట్టింది.[4] సదౌ అసోం లేఖికా సమరోహ్ సమితి సాహిత్య సంస్థ ఆమె రచనల గురించి మహాశ్వేతని ప్రచురించింది.[5]
రచనలు
[మార్చు]
- సంధియార్ సుర్ (ఈవినింగ్ మెలోడీ, 1928)
- సోపునార్ సుర్ (మెలోడీ ఆఫ్ డ్రీమ్స్, 1943)
- స్మృతిర్ తీర్థ (జీవిత చరిత్ర, 1948)
- పరోష్మోని (టచ్స్టోన్, 1954)
- జాగృతి (అవేకనింగ్, 1962)
- అలకనంద (1967)
అవార్డులు, గుర్తింపు
[మార్చు]ఆమె కవితా సంకలనం అలకనందకు 1968 లో సాహిత్య అకాడమీ అవార్డును,[6] 1957 లో భారత ప్రభుత్వంచే పద్మశ్రీని ప్రదానం చేసింది.[7]
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "An author & a trailblazer personality". The Telegraph. 9 February 2004. Retrieved 18 September 2012.
{{cite news}}: CS1 maint: deprecated archival service (link) - ↑ "Nalinibala Devi remembered". Assam Tribune. 1 January 2009. Retrieved 18 September 2012.
{{cite news}}: CS1 maint: deprecated archival service (link) - ↑ Presidents of Asam Sahitya Sabha since 1917 Archived 29 జనవరి 2013 at the Wayback Machine Asam_Sahitya_Sabha website.
- ↑ Padmashree Nalini Bala Devi Girls’ Hostel Archived 2021-07-13 at the Wayback Machine Cotton College, Guwahati
- ↑ "Celebrating womanhood". The Telegraph India. October 19, 2002. Retrieved 21 June 2021.
- ↑ "Sahitya Akademi Award year wise". Official listings, Sahitya Akademi website. Archived from the original on 21 February 2014. Retrieved 18 September 2012.
- ↑ "Padma Awards Directory (1954–2009)" (PDF). Ministry of Home Affairs (India). Archived from the original (PDF) on 10 May 2013.