నవాంగ్ గొంబు

నవాంగ్ గొంబు
2006లో టెన్జింగ్ నార్గే నేషనల్ అడ్వెంచర్ అవార్డు అందుకుంటున్న నవాంగ్ గొంబు
(1936-05-01)1936 మే 1 మిన్జు, టిబెట్
మరణం	2011 ఏప్రిల్ 24(2011-04-24) (వయసు: 74) డార్జిలింగ్, పశ్చిమ బెంగాల్, భారతదేశం
పౌరసత్వం	భారతదేశం
వృత్తి	పర్వతారోహకుడు
బంధువులు	టెన్జింగ్ నార్గే (మామ)
పురస్కారాలు	పద్మభూషణ్, పద్మశ్రీ, అర్జున అవార్డు, టెన్జింగ్ నార్గే అడ్వెంచర్ అవార్డు

నవాంగ్ గొంబు (1 మే 1936 - 24 ఏప్రిల్ 2011) ఒక షెర్పా పర్వతారోహకుడు. ప్రపంచంలోనే అత్యున్నత శిఖరమైన ఎవరెస్ట్‌ను రెండుసార్లు అధిరోహించిన మొట్టమొదటి వ్యక్తిగా ఆయన చరిత్ర సృష్టించారు.

ప్రారంభ జీవితం, నేపథ్యం

నవాంగ్ గొంబు టిబెట్‌లోని ఖార్తా ప్రాంతంలో జన్మించారు. ఆయన తల్లి టెన్జింగ్ నార్గేకు సోదరి. గొంబు తన బాల్యంలో టిబెట్‌లోని రోంగ్‌బుక్ ఆశ్రమంలో సన్యాసిగా ఉండటానికి పంపబడ్డారు. అయితే, అక్కడి కఠిన నియమాల వల్ల ఆయన తన స్నేహితుడితో కలిసి నేపాల్‌లోని ఖుంబు ప్రాంతానికి పారిపోయారు. ఆ తర్వాత ఆయన భారతదేశ పౌరసత్వం పొందారు.

పర్వతారోహణ ప్రస్థానం

నవాంగ్ గొంబు తన పర్వతారోహణ ప్రస్థానాన్ని చాలా చిన్న వయసులోనే ప్రారంభించారు.

• నందా దేవి: 1964లో నందా దేవి (24,645 అడుగులు) శిఖరాన్ని అధిరోహించిన మొదటి భారతీయుడిగా, ప్రపంచంలో మూడవ వ్యక్తిగా నిలిచారు.
• ఎవరెస్ట్ రికార్డు:
  • 1963లో అమెరికన్ ఎవరెస్ట్ యాత్రలో భాగంగా మొదటిసారి ఎవరెస్ట్‌ను అధిరోహించారు.
  • 1965లో భారతీయ ఎవరెస్ట్ యాత్రలో భాగంగా రెండవసారి ఎవరెస్ట్‌ను అధిరోహించారు. దీనితో ఎవరెస్ట్‌ను రెండుసార్లు ఎక్కిన మొదటి వ్యక్తిగా ప్రపంచ రికార్డు నెలకొల్పారు. ఈ రికార్డు దాదాపు 15 ఏళ్ల పాటు చెక్కుచెదరకుండా ఉంది.

ఆయన డార్జిలింగ్‌లోని హిమాలయన్ మౌంటనీరింగ్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ (HMI) లో సలహాదారుగా పనిచేశారు. అమెరికాలోని మౌంట్ రైనియర్ శిఖరాన్ని కూడా ఆయన అనేకసార్లు అధిరోహించారు.

పురస్కారాలు, గౌరవాలు

నవాంగ్ గొంబు పర్వతారోహణ రంగంలో చేసిన అసమాన కృషికి గాను అనేక పురస్కారాలు అందుకున్నారు:

• టైగర్ మెడల్ (1953): బ్రిటీష్ ఎవరెస్ట్ యాత్రలో చేసిన సేవలకు.
• పద్మశ్రీ (1964): భారత ప్రభుత్వం నుండి.
• పద్మభూషణ్ (1965): భారత ప్రభుత్వం నుండి.
• అర్జున అవార్డు (1965): క్రీడారంగంలో అత్యున్నత పురస్కారం.
• టెన్జింగ్ నార్గే నేషనల్ అడ్వెంచర్ అవార్డు (2006): జీవితకాల సాఫల్య పురస్కారం.
• ఆయనకు అమెరికాలోని నేషనల్ జియోగ్రాఫిక్ సొసైటీ నుండి ప్రతిష్టాత్మకమైన హబ్బర్డ్ మెడల్ (1963) కూడా లభించింది.

మరణం

నవాంగ్ గొంబు ఏప్రిల్ 24, 2011న పశ్చిమ బెంగాల్‌లోని డార్జిలింగ్‌లో కన్నుమూశారు. ఆయన మరణం పర్వతారోహణ ప్రపంచానికి తీరని లోటు.

వెలుపలి లంకెలు

• ఎవరెస్ట్ హిస్టరీలో నవాంగ్ గొంబు Archived 2017-03-04 at the Wayback Machine