Jump to content

నాట్యగత్తె విగ్రహం

వికీపీడియా నుండి
నాట్యం చేస్తున్న అమ్మాయి
పదార్థంకంచు
పొడవు10.5 సెం.మీ
తయారైన కాలంc. 2000 BC
కనుగొన్నది1926
సింధ్, పాకిస్తాన్
ప్రస్తుతం ఉన్న చోటుజాతీయ సంగ్రహాలయం, న్యూఢిల్లీ, భారతదేశం

నాట్యగత్తె విగ్రహం (నాట్యం చేస్తున్న అమ్మాయి) అనేది క్రీ.పూ 2300-1750 ప్రాంతంలో సింధు లోయ నాగరికత నగరమైన మొహెంజో-దారోలో (ప్రస్తుత పాకిస్తాన్) లాస్ట్-వాక్స్ కాస్టింగ్ పద్ధతిలో తయారు చేయబడిన ఒక కాంస్య శిల్పం,[1] ఇది అత్యంత పురాతన నగరాల్లో ఒకటి. ఈ విగ్రహం 10.5 సెం.మీ ఎత్తు ఉంటుంది, స్టైలైజ్ చేయబడిన ఆభరణాలతో ఉన్న నగ్న యువతి లేదా బాలికను చిత్రీకరిస్తుంది, సహజమైన భంగిమలో నమ్మకంగా నిలబడి ఉంటుంది. 'నాట్యం చేస్తున్న అమ్మాయి' ఒక గొప్ప కళాఖండంగా పరిగణించబడుతుంది.

ఈ విగ్రహాన్ని 1926లో మొహెంజో-దారోలోని "HR ప్రాంతం"లో బ్రిటిష్ పురావస్తు శాస్త్రవేత్త ఎర్నెస్ట్ మాకే త్రవ్వకాల్లో వెలికితీశాడు.[2] 1947లో భారత విభజన సమయంలో భారతదేశానికి కేటాయించబడిన తర్వాత ఇది ఇప్పుడు న్యూఢిల్లీలోని జాతీయ సంగ్రహాలయంలో ఉంది.

చరిత్ర

[మార్చు]

1926లో మొహెంజో-దారోలో త్రవ్వకాల తర్వాత, ఈ శిల్పం, ఇతర వస్తువులు మొదట లాహోర్ మ్యూజియంలో ఉంచబడ్డాయి, తర్వాత న్యూఢిల్లీలోని ఆర్కియాలజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా ప్రధాన కార్యాలయానికి తరలించబడ్డాయి. అక్కడ బ్రిటిష్ రాజ్ కొత్త రాజధాని కోసం ఒక కొత్త "సెంట్రల్ ఇంపీరియల్ మ్యూజియం" ప్రణాళిక చేయబడింది, దీనిలో ఎంచుకున్న కొన్నింటిని ప్రదర్శించాలనుకున్నారు. భారత స్వాతంత్ర్యం సమీపిస్తోందని స్పష్టమైంది, అయితే ప్రక్రియ చివరి వరకు భారత విభజన ఊహించబడలేదు.

పాకిస్తాన్ కొత్త అధికారులు తమ భూభాగంలో త్రవ్వకాలలో దొరికిన మొహెంజో-దారో వస్తువులను తిరిగి ఇవ్వాలని కోరారు, భారత అధికారులు నిరాకరించారు. చివరకు ఒక ఒప్పందం కుదిరింది, దీని ద్వారా మొత్తం 12,000 వస్తువులు (చాలా వరకు కుండ పెంకులు) రెండు దేశాల మధ్య సమానంగా విభజించబడ్డాయి; కొన్ని సందర్భాల్లో ఇది చాలా అక్షరాలా తీసుకోబడింది, కొన్ని కంఠహారాలు, వడ్డాణాల పూసలు రెండు కుప్పలుగా విభజించబడ్డాయి. "రెండు అత్యంత ప్రసిద్ధ శిల్పాల" విషయానికొస్తే, పాకిస్తాన్ అడిగి ప్రీస్ట్-కింగ్ అని పిలువబడే బొమ్మను స్వీకరించింది, భారతదేశం చాలా చిన్నదైన 'నాట్యం చేస్తున్న అమ్మాయి'ని అట్టిపెట్టుకుంది.[3]

విభజన సమయంలో రెండు ప్రభుత్వాలు మొహెంజో-దారో వస్తువుల విభజనకు అంగీకరించినప్పటికీ, కొంతమంది పాకిస్తాన్ రాజకీయ నాయకులు 'నాట్యం చేస్తున్న అమ్మాయి'ని పాకిస్తాన్‌కు తిరిగి ఇవ్వాలని డిమాండ్ చేశారు.[4]

2016లో పాకిస్తాన్ బారిస్టర్ జావేద్ ఇక్బాల్ జాఫేరీ ఈ విగ్రహాన్ని తిరిగి ఇవ్వాలని లాహోర్ హైకోర్టులో పిటిషన్ వేశాడు. 60 ఏళ్ల క్రితం ఢిల్లీలోని నేషనల్ ఆర్ట్స్ కౌన్సిల్ కోరిక మేరకు దీనిని పాకిస్తాన్ నుంచి తీసుకెళ్లారని, దాన్ని తిరిగి ఇవ్వలేదని పేర్కొన్నాడు. అతని ప్రకారం, ఐరోపాకు డా విన్సీ మోనా లీసా ఎలాగో, పాకిస్తాన్‌కు 'నాట్యం చేస్తున్న అమ్మాయి' అలాగా.[5] అయితే, పాకిస్తాన్ ప్రభుత్వం నుండి భారతదేశానికి ఎటువంటి బహిరంగ అభ్యర్థన చేయబడలేదు.

వివరణ

[మార్చు]

ఇది మొహెంజో-దారోలో దొరికిన రెండు కాంస్య బొమ్మలలో ఒకటి, ఇతర మరింత అధికారిక భంగిమలతో పోలిస్తే ఇది మరింత సౌకర్యవంతమైన లక్షణాలను చూపుతుంది. ఈ బాలిక నగ్నంగా ఉంటుంది, అనేక గాజులు, ఒక కంఠహారం ధరించి ఉంటుంది, తన తుంటిపై ఒక చేయి ఆనించి సహజమైన నిలబడిన భంగిమలో కనిపిస్తుంది.[6] ఆమె తన ఎడమ చేతికి 24 నుండి 25 గాజులు, కుడి చేతికి 4 గాజులు ధరించి ఉంటుంది, తన తొడపై ఆనుకుని ఉన్న ఎడమ చేతిలో ఏదో వస్తువు పట్టుకుంది; రెండు చేతులు అసాధారణంగా పొడవుగా ఉన్నాయి.[7] ఆమె కంఠహారంలో మూడు పెద్ద లాకెట్లు ఉన్నాయి. ఆమె తన పొడవాటి జుట్టును భుజంపై ఆనుకుని ఉన్న పెద్ద కొప్పుగా అలంకరించుకుంది.[8]

వివరణలు

[మార్చు]
కాంస్య నాట్యం చేస్తున్న అమ్మాయి (ముందు, వెనుక దృశ్యాలు)

1973లో బ్రిటిష్ పురావస్తు శాస్త్రవేత్త మోర్టిమర్ వీలర్ ఈ వస్తువును తనకు ఇష్టమైన ప్రతిమగా అభివర్ణించాడు:

ఆమెకు సుమారు పదిహేనేళ్ల వయస్సు ఉంటుందని నేను అనుకుంటున్నాను, అంతకంటే ఎక్కువ కాదు, ఆమె తన చేతికి నిండుగా గాజులతో నిలబడి ఉంటుంది, ఒంటిపై మరేమీ లేదు. ఒక బాలిక, ఆ క్షణానికి, తన పట్ల, ప్రపంచం పట్ల పూర్తి నమ్మకంతో ఉంది. ప్రపంచంలో ఆమె లాంటిది మరొకటి లేదని నేను అనుకుంటున్నాను.[9]

ఈ బొమ్మను కనుగొన్న మొహెంజో-దారో పురావస్తు శాస్త్రవేత్త జాన్ మార్షల్ ఈ బొమ్మను "ఒక యువతి, కొంచెం పొగరుగా తుంటిపై చేయి పెట్టుకుని, కాళ్లు కాస్త ముందుకు పెట్టి, తన కాళ్లు, పాదాలతో సంగీతానికి అనుగుణంగా తాళం వేస్తున్నట్లుంది" అని వర్ణించాడు.[10] అతను ఈ ప్రతిమను చూసినప్పుడు ఆశ్చర్యపోయాడు. "నేను వాటిని మొదటిసారి చూసినప్పుడు అవి చరిత్రపూర్వ కాలం నాటివని నమ్మడం కష్టంగా అనిపించింది" అని అన్నాడు.[11] పురావస్తు శాస్త్రవేత్త గ్రెగొరీ పోస్సెల్ 'నాట్యం చేస్తున్న అమ్మాయి'ని "సింధు ప్రాంతం నుండి వచ్చిన అత్యంత ఆకర్షణీయమైన కళాఖండం" అని వర్ణించాడు, ఆమెను నర్తకిగా వర్ణించడాన్ని సమర్థిస్తూ "ఆమె నర్తకి అని మనం కచ్చితంగా చెప్పలేము, ఆమె ఏ పని చేసినా అందులో మంచి నైపుణ్యం కలిగి ఉండి, ఆ విషయం ఆమెకు తెలుసు" అని పేర్కొన్నాడు.[12]

అమెరికన్ సింధు లోయ నాగరికత నిపుణుడు జోనాథన్ కెనోయర్ ప్రకారం, ఈ బొమ్మను నర్తకిగా భావించడం "భారతీయ నర్తకులపై వలస బ్రిటిష్ అవగాహనపై ఆధారపడి ఉంటుంది, ఆమె నైవేద్యాన్ని తీసుకువెళుతున్న మహిళను సూచించే అవకాశం ఉంది" (రెండవ బొమ్మ కూడా అలాగే చేస్తున్నట్లు అతను భావిస్తాడు),[13] జాతీయ సంగ్రహాలయం వంటి చాలా మూలాలు ఆమెను నర్తకిగానే చూస్తున్నాయి.[2]

బాలిక రెండవ కాంస్య ప్రతిమ, ఇప్పుడు పాకిస్తాన్‌లోని కరాచీ మ్యూజియంలో ప్రదర్శించబడుతోంది[14]
Dancing Girl engraving on a potsherd
భారతదేశంలోని భిర్రానాలో కనుగొనబడిన ఎర్రటి కుండ పెంకుపై నాట్యం చేస్తున్న అమ్మాయి చెక్కడం

ఈ విగ్రహం నాగరికత గురించి రెండు ముఖ్యమైన ఆవిష్కరణలకు దారితీసింది: మొదటిది వారికి లోహాల సమ్మేళనం, కాస్టింగ్, ఇతర అధునాతన పద్ధతులు తెలుసు, రెండవది వినోదం, ముఖ్యంగా నృత్యం, సంస్కృతిలో భాగం.[2] కాంస్య బాలికను లాస్ట్-వాక్స్ కాస్టింగ్ పద్ధతిని ఉపయోగించి తయారు చేశారు, ఆ సమయంలో కాంస్య పనులు చేయడంలో ప్రజల నైపుణ్యాన్ని ఇది చూపుతుంది.[6]

1930-1931లో తన చివరి పూర్తి సీజన్‌లో మొహెంజో-దారోలోని ఒక ఇంట్లో DK-G ప్రాంతంలో మాకే అటువంటి కాంస్య ప్రతిమను కనుగొన్నాడు. దీని పరిరక్షణ, నైపుణ్యం నాణ్యత బాగా తెలిసిన 'నాట్యం చేస్తున్న అమ్మాయి' కంటే తక్కువగా ఉంటుంది.[12] ఈ రెండవ కాంస్య స్త్రీ బొమ్మ పాకిస్తాన్‌లోని నేషనల్ మ్యూజియం ఆఫ్ పాకిస్తాన్‌లో ప్రదర్శించబడుతోంది.[15]

హర్యానాలోని ఫతేహాబాద్ జిల్లాలోని హరప్పన్ ప్రదేశమైన భిర్రానాలో కనుగొనబడిన ఎర్రటి కుండ పెంకుపై చెక్కబడిన ఒక చిత్రం 'నాట్యం చేస్తున్న అమ్మాయి'ని గుర్తుకు తెస్తుంది. త్రవ్వకాల బృందం నాయకుడు, ఆర్కియాలజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా ఎక్స్కవేషన్ బ్రాంచ్ సూపరింటెండింగ్ ఆర్కియాలజిస్ట్ ఎల్. ఎస్. రావు ఈ విధంగా వ్యాఖ్యానించాడు, "కుండ పెంకుపై గీతల చిత్రణ కాంస్య బొమ్మ భంగిమకు, చేతుల అమరికకు ఎంత దగ్గరగా ఉందంటే, భిర్రానా కళాకారుడికి ఆ కాంస్య బొమ్మ గురించి ప్రత్యక్ష పరిజ్ఞానం ఉన్నట్లు కనిపిస్తోంది".[16][17]

గమనికలు

[మార్చు]
  1. ↑ Harle, J.C., The Art and Architecture of the Indian Subcontinent, p. 17, 2nd edn. 1994, Yale University Press Pelican History of Art, ISBN 0300062176
  2. 1 2 3 "Collections:Pre-History & Archaeology". National Museum, New Delhi. ఒరిజినల్ నుండి 28 September 2020 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 3 February 2014.
  3. ↑ Singh, 111-112 (112 quoted)
  4. ↑ Mansoor, Hasan (11 October 2016). "Pakistan needs to do homework for Dancing Girl's return". Dawn. ఒరిజినల్ నుండి 11 October 2016 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 11 October 2016.
  5. ↑ "Move to bring 'Dancing Girl' back from India". DAWN.COM (in ఇంగ్లీష్). 2016-10-11. ఒరిజినల్ నుండి 19 April 2017 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2017-04-18.
  6. 1 2 McIntosh, Jane R. (2008). The Ancient Indus Valley : New Perspectives. Santa Barbara, California: ABC-CLIO. pp. 281, 407. ISBN 9781576079072. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 15 November 2014.
  7. ↑ Singh, Upinder (2008). A History of Ancient and Early Medieval India : from the Stone Age to the 12th century. New Delhi: Pearson Education. p. 162. ISBN 9788131711200. ఒరిజినల్ నుండి 19 November 2023 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 15 November 2014.
  8. ↑ Nalapat, Dr Suvarna (2013-02-16). Origin of Indians and their Spacetime (in ఇంగ్లీష్). D C Books. ISBN 9789381699188. ఒరిజినల్ నుండి 19 November 2023 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 16 October 2020.
  9. ↑ "The Dancing Girl of Mohenjo-Daro – Who Was She?". thoughtco.com. ఒరిజినల్ నుండి 30 March 2017 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 29 March 2017.
  10. ↑ Possehl, Gregory (2002). The Indus Civilization: A Contemporary Perspective. AltaMira Press. pp. 113. ISBN 978-0-7591-0172-2.
  11. ↑ Marshall, John (1931). Mohenjo daro and Indus Civilization. Arthur Probsthain.
  12. 1 2 Possehl, Gregory L. (2002). The indus civilization : a contemporary perspective (2. print. ed.). Walnut Creek, California: AltaMira Press. p. 114. ISBN 9780759101722. ఒరిజినల్ నుండి 19 November 2023 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 15 November 2014.
  13. ↑ Kenoyer, J.M. in Matthiae, P; Lamberg-Karlovsky, Carl Clifford, Art of the First Cities: The Third Millennium B.C. from the Mediterranean to the Indus, p. 391, 2003, Metropolitan Museum of Art (New York, N.Y.), google books
  14. ↑ Mackay, E. J. H. (1937). Further excavations at mohenjo-daro-vol.ii. p. Plate LXXIII.
  15. ↑ "Bronze female figure, Mohenjodaro". Masterfile. ఒరిజినల్ నుండి 29 November 2014 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 15 November 2014.
  16. ↑ "Discoveries made at Bhirrana in Haryana provide the missing link in the evolution of Harappan civilisation archaeology". Frontline. 2008-01-19. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2016-01-20.
  17. ↑ Subramanian, T. S. (12 September 2007). "The ageless tale a potsherd from Bhirrana tells". The Hindu. ఒరిజినల్ నుండి 29 November 2014 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 15 November 2014.

మూలాలు

[మార్చు]
  • Craddock PT. 2015. The metal casting tradiitons of South Asia: Continuity and innovation. Indian Journal of History of Science 50(1):55–82.
  • During Caspers ECL. 1987. Was the dancing girl from Mohenjo-daro a Nubian?Annali, Istituto Oriental di Napoli 47(1):99–105.
  • Kenoyer JM. 1998. Seals and sculpture of the Indus cities. Minerva 9(2):19–24.
  • Possehl GL. 2002. The Indus Civilization: A Contemporary Perspective. Walnut Creek, California: Altamira Press.
  • Prakash B. 1983. Metallurgy in India through the ages. Archived 12 ఏప్రిల్ 2016 at the Wayback Machine Bulletin of the Metals Museum of the Japan Institute of Metals 8:23–36.
  • Sadasivan B. 2011. The Dancing Girl: A History of Early India. Singapore: Institute of Southeast Asian Studies.
  • Singh, Kavita, "The Museum Is National", Chapter 4 in: Mathur, Saloni and Singh, Kavita (eds), No Touching, No Spitting, No Praying: The Museum in South Asia, 2015, Routledge, PDF on academia.edu (nb this is different from the article by the same author with the same title in India International Centre Quarterly, vol. 29, no. 3/4, 2002, pp. 176–196, JSTOR, which does not mention this work)

మూస:Indus Valley Civilization

"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=నాట్యగత్తె_విగ్రహం&oldid=4896007" నుండి వెలికితీశారు