Jump to content

నార్వేలో తిమింగలాల వేట

వికీపీడియా నుండి

నార్వేలో జంతువులకూ, మానవులకూ ఆహారంగా ఉపయోగించడానికీ, జపాన్‌కు ఎగుమతి చేయడానికీ మింకే తిమింగలాలను వేటాడటమే నార్వేలో తిమింగలాల వేట. శతాబ్దాలుగా తిమింగలాల వేట నార్వే తీరప్రాంత సంస్కృతిలో భాగంగా ఉంది. మింకే తిమింగలాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకుని వాణిజ్య కార్యకలాపాలు 20వ శతాబ్దం ప్రారంభం నుండి జరిగాయి.[1] కొందరు ఇప్పటికీ ఆధునిక కాలంలో, వార్షిక కోటాల్లోనే ఈ పద్ధతిని కొనసాగిస్తున్నారు.[2][3]

చరిత్ర

[మార్చు]

9వ లేదా 10వ శతాబ్దం నాటికే నార్వేజియన్లు ట్రోమ్సో తీరంలో తిమింగలాలను పట్టుకున్నారు. నార్వే నుండి వచ్చిన వైకింగ్‌లు పైలట్ తిమింగలాలు వంటి చిన్న సీటాసీయన్‌లను ఐస్లాండ్‌లోని ఫ్యోర్డ్‌లలోకి తరిమివేయడానికి తిమింగల వేట పద్ధతులను కూడా ప్రవేశపెట్టారు. నార్స్ సాగాస్ ఇతర పురాతన పత్రాలు, నార్వేజియన్ తిమింగలాల వేట గురించి కొన్ని వివరాలను అందిస్తాయి. ఈ గాథలు చనిపోయిన తిమింగలాల విషయంలో కుటుంబాల మధ్య జరిగిన కొన్ని వివాదాలను వివరిస్తాయి కానీ నార్వేలో వ్యవస్థీకృత తిమింగలాల చేపల పెంపకం గురించి వివరించలేదు.[4]

12వ శతాబ్దం ప్రారంభంలోనే ఉత్తర అట్లాంటిక్‌లో స్పియర్-డ్రిఫ్ట్ తిమింగల వేట పద్ధతిని పాటించేవారు. తెరిచిన పడవలలో, వేటగాళ్ళు ఒక తిమింగలాన్ని ఈటెతో కొట్టి, అది చనిపోయి తీరానికి కొట్టుకొచ్చాక, దానికి గుచ్చుకుని ఉన్న ఈటెను బట్టి దాన్ని చంపినది ఎవరో తెలుసుకుంటారు.[5]

స్వాల్బార్డ్

[మార్చు]

17వ శతాబ్దం ప్రారంభం నుండి 18వ శతాబ్దం వరకు, బాస్క్ తిమింగల వేటగాళ్ళు స్వాల్బార్డ్, బేర్ ద్వీపం వరకు ఉత్తరాన వేటాడేవారు. అక్కడ డచ్, ఇంగ్లీష్ తిమింగల వేట యాత్రలలో పాల్గొనడం కూడా ఇందులో ఉంది. దేశాల మధ్య పోటీ 17వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో తిమింగలాలను అతిగా వేటాడడానికీ, అనేక సాయుధ నావికా సంఘర్షణలకూ దారితీసింది. 17వ శతాబ్దం మధ్య నాటికి, ఇతర యూరోపియన్ దేశాలు కూడా ఈ లాభదాయకమైన జలాల్లో తిమింగలాలను వేటాడాయి.[6]

సబ్బు, పెయింట్, వార్నిష్, నూనె, మరిన్నింటి ఉత్పత్తికి బ్లబ్బర్ నుండి నూనెను తయారు చేయడానికి తిమింగలాలను ప్రధానంగా వేటాడేవారు. బాలీన్ లేదా తిమింగలం ఎముకను కార్సెట్‌లు, గొడుగులు వంటి ఉత్పత్తులలో కూడా ఉపయోగించారు. స్పిట్స్‌బెర్గెన్ చేరుకున్న తర్వాత, తిమింగలాలు వేటగాళ్ళు లంగరు వేసి, ఓడ నుండి వచ్చిన పదార్థాలతో తీర స్థావరాలను నిర్మిస్తారు. ఒడ్డు నుండే తిమింగలాలను గుర్తించి, తరువాత వెంబడించి, ఒక విల్లు నుండి పదే పదే ఈటెలను విసరుతారు. తిమింగలం మృతదేహాన్ని తరువాత తీర స్టేషన్‌కు తిరిగి లాక్కెళ్ళి, అక్కడ బ్లబ్బర్‌ను తీసివేసి ఉడికిస్తారు. చివరగా, తిమింగలం నూనెను చెక్క పీపాల్లో నిల్వ చేసి, వాటిని లంగరు వేసిన ఓడలోకి ఎక్కిస్తారు.[6]

డచ్ వారు జాన్ మాయెన్ ద్వీపాన్ని తిమింగల వేటకు స్థావరంగా ఉపయోగించేవారు. వారు 17వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో ఆమ్స్టర్డామ్ ద్వీపం, స్వాల్బార్డ్‌లో సెమీ-పర్మనెంట్ షోర్ స్టేషన్‌ను స్థాపించారు. ఇదే స్మీరెన్‌బర్గ్ గ్రామంగా మారింది. 18వ శతాబ్దంలో నార్వేజియన్లు కూడా స్వాల్‌బార్డ్‌కు నౌకలను పంపారు.[7]

ఆధునిక తిమింగల వేట

[మార్చు]
స్వెండ్ ఫోయ్న్ (1809–1894)

19వ శతాబ్దం మధ్యలో అభివృద్ధి చెందిన కొత్త పద్ధతులు, సాంకేతికతలు తిమింగల వేట పరిశ్రమను విప్లవాత్మకంగా మార్చి, తిమింగల వేట దేశంగా నార్వేకు ప్రాముఖ్యత తెచ్చిపెట్టాయి.

1865 లో థామస్ వెల్‌కమ్ రాయ్స్, CA లిల్లిఎండాల్, వారి ప్రయోగాత్మక రాకెట్ హార్పూన్ డిజైన్‌ను పరీక్షించారు. ఐస్లాండ్‌లోని సెయిడిస్ఫ్జోర్డూర్‌లో ఒక తీర స్టేషన్‌ను ఏర్పాటు చేశారు. 1867 లో అమెరికన్ అంతర్యుద్ధం తర్వాత చమురు ధరలు తగ్గడం వల్ల వారి ప్రయత్నం దివాలా తీసింది.[8] నార్వేజియన్ స్వెండ్ ఫోయ్న్ కూడా ఐస్లాండ్‌లో అమెరికన్ పద్ధతిని అధ్యయనం చేశాడు.[9]

'ఆధునిక తిమింగల వేట పితామహుడు'గా పరిగణించబడే స్వెండ్ ఫోయ్న్ 1809లో టాన్స్‌బర్గ్‌లో జన్మించాడు. సంవత్సరాల తరబడి ప్రయోగాలు, యాత్రల తర్వాత, అతను 1870లో ఆధునిక తిమింగలం వేట హార్పూన్‌కు పేటెంట్ పొందాడు, దీని ప్రాథమిక రూపకల్పన నేటికీ వాడుకలో ఉంది. అతను ఇతర పద్ధతుల లోని వైఫల్యాలను గ్రహించి, తన సొంత వ్యవస్థలో ఆ సమస్యలను పరిష్కరించాడు. అతను HMT ఎస్మార్క్ సహాయంతో, తిమింగలం లోపల పేలే ఒక గ్రెనేడ్‌ను చేర్చాడు. ఈ హార్పూన్ డిజైన్ కదిలే కీలుతో తలకు అనుసంధానించబడిన షాఫ్ట్‌ను కూడా ఉపయోగించింది. అతని అసలు ఫిరంగులు ప్రత్యేక ప్యాడింగ్‌తో కండల మీద లోడ్ చేయబడ్డాయి. ప్రత్యేకమైన గన్‌పౌడర్‌ను కూడా ఉపయోగించాయి. తరువాత ఫిరంగుల స్థానంలో సురక్షితమైన బ్రీచ్-లోడింగ్ రకాలను ప్రవేశపెట్టాడు.[8] [9]

1864లో, ఫోయ్న్ తన మొదటి తిమింగల వేట ఓడను ఫిన్మార్క్‌కు తీసుకెళ్లాడు. కానీ అది విజయవంతం కాలేదు. కొన్ని తిమింగలాలను మాత్రమే పట్టుకున్నాడు. అయితే, 1870లో అతని మెరుగైన హార్పూన్ డిజైన్, శక్తితో నడిచే ఓడలను ప్రవేశపెట్టడంతో, పెద్ద రోర్క్వాల్‌లను కొత్త సామర్థ్యంతో వెంబడించి చంపగలిగాడు.[8]

ఫోయ్న్ పద్ధతి కంటే ముందే చాలా మందికి ఈ ఆలోచనలు వచ్చాయి. 1867లో, డానిష్ బాణసంచా తయారీదారు, గేటానో అమిసి, ఫిరంగి పేల్చే హార్పూన్‌కు పేటెంట్ పొందాడు. జార్జ్ వెల్చ్ అనే ఆంగ్లేయుడు 1867లోనే గ్రెనేడ్ హార్పూన్‌కు పేటెంట్ పొందాడు. ఇది కూడా ఫోయ్న్ ఆవిష్కరణకు చాలా పోలి ఉంటుంది. 1856లో జర్మనీలోని బ్రెమెన్‌కు చెందిన ఫిలిప్ రెచ్టెన్, తుపాకీ స్మిత్ కోర్డెస్‌తో కలిసి, డబుల్ బారెల్ తిమింగలం తుపాకీని తయారు చేశాడు. మరో నార్వేజియన్, జాకబ్ నికోలాయ్ వాల్సో పేలుడు చిట్కా కలిగిన ప్రక్షేపకం రూపకల్పనతో ప్రయోగాలు చేశాడు. మూడవ నార్వేజియన్, ఆరెంట్ క్రిస్టియన్ డాల్, 1857 నుండి 1860 వరకు పేలుడు హార్పూన్లతో కూడా ప్రయోగాలు చేశాడు.[9]

1873 నుండి 1883 వరకు, జర్మన్ పోటీదారుల నుండి తనను రక్షించుకోవడానికి నార్వేజియన్ ప్రభుత్వం, ఫాయ్డ్‌కు తిమింగల వేట గుత్తాధిపత్యాన్ని మంజూరు చేసింది. అతను తన తిమింగల వేట ఆపరేషన్‌ను టాన్స్‌బర్గ్ నుండి వాడ్సోకు మార్చాడు. తిమింగలాలు వేటాడేవారికీ, వాడ్సో ప్రజలకూ మధ్య తరచుగా వివాదాలు వచ్చినప్పటికీ గొప్ప విజయాన్ని సాధించాడు. మత్స్యకారులు, తమకు చేపలు పడకపోవడానికి తిమింగలాలు వేటగాళ్ళే కారణమని ఆరోపించారు. తీసివేసిన తిమింగలాల కళేబరాలను వృధాగా పోకుండా అతను గ్వానో కర్మాగారాలను కూడా స్థాపించాడు. గృహ వినియోగం కోసం మాంసాన్ని మార్కెట్ చేయడానికి చేసిన ప్రయత్నాలు విఫలమయ్యాయి.[8][9]

గుత్తాధిపత్యంతో సంబంధం లేకుండా, 1876లో, కొంతమంది నార్వేజియన్ పౌరులు మరొక తిమింగల వేట కంపెనీని ఏర్పాటు చేసి, జర్మన్లు మొదట్లో తమను తాము స్థాపించుకున్న వరాంజర్ ఫ్య్ఫోర్డ్ వద్ద ఉన్న ప్రదేశం నుండి తిమింగలాలను వేటాడారు. కోర్టు వివాదం తర్వాత, ఫోయ్న్ అనేక ఇతర తిమింగల వేట కంపెనీలకు రాయితీలు ఇచ్చాడు. వాటిలో సాండెఫ్‌జోర్డ్‌లోని మొట్టమొదటి ఆధునిక తిమింగల వేట కంపెనీ కూడా ఉంది. గుత్తాధిపత్యం ముగిసినప్పుడు, నార్వేజియన్ పోటీదారుల సంఖ్య విపరీతంగా పెరిగిపోయింది. తిమింగల వేట కేంద్రాలు, ఓడల సంఖ్య రెట్టింపు అయ్యింది. అపరిమితంగా పట్టుకోవడం వల్ల తిమింగల నిల్వలు పడిపోయాయి. 1885 నుండి 1886 వరకు 1,046 ఫిన్ తొఇమిగిలాలను, 148 నీలి తిమింగలాలనూ చంపారు.[8] [9] చిన్న పడవ తిమింగలాలు వేటాడే వారు కూడా పెద్ద సంఖ్యలో బాటిల్‌నోస్ తిమింగలాలను వేటాడారు. 1890 నాటికి, డెబ్బై వరకు ఓడలు ఏటా 3,000 దాకా 30 అడుగుల తిమింగలాలను వేటాడాయి. [8]

స్వెండ్ ఫోయ్న్ 1894లో ఎనభై ఐదు సంవత్సరాల వయసులో మరణించాడు.

తిమింగలాల వేట నిషేధం

[మార్చు]

1878 లో చేపలు పట్టే కాలం చాలా తక్కువగా ఉండటం వలన తిమింగల వేటపై మళ్ళీ అభ్యంతరాలు వ్యక్తమయ్యాయి. జనవరి నుండి మే వరకు తిమింగల వేట సీజన్‌ను పబ్లిక్ సైంటిఫిక్ కమిటీ సిఫార్సు చేసింది. 1880లో, నార్వేజియన్ పార్లమెంటు ఈ ప్రతిపాదనను చర్చించి ఆమోదించింది. వరాంజర్ ఫ్జోర్డ్‌లో తిమింగలాలను పట్టుకోవడంపై నిషేధం ఏటా జనవరి 1 నుండి మే 31 వరకు ఐదు సంవత్సరాల పాటు ఉంటుంది. ఈ నిషేధం 1881 జనవరి 1 నుండి ప్రారంభమవుతుంది. నార్వేకు తిమింగలాల వేట ఆర్థికంగా ప్రాముఖ్యత సంతరించుకుంది, కానీ 1883 నాటికి, చేపలు పెద్దగా పడకపోవడం వలన పూర్తి నిషేధం కోసం మళ్ళీ పిలుపులు వచ్చాయి. నిషేధ సీజన్‌ను 1886 నుండి 1890 వరకు మరో 5 సంవత్సరాలు పునరుద్ధరించారు.[8][10]   1886, 1887 లలో మరిన్ని దారుణమైన చేపల వేటల తర్వాత జాలర్లు ప్రభుత్వంపై ఒత్తిడి పెంచారు. 1889 నాటి అద్భుతమైన చేపల వేట సీజను వారి వ్యతిరేకతను ఆపలేకపోయింది. 1889 విజయాన్ని తిమింగల వేట కంపెనీలు పరిశ్రమపై ఉన్న అన్ని ఆంక్షలను ఖండించడానికి ఒక అవకాశంగా ఉపయోగించుకున్నాయి. కానీ నిషేధ సీజన్‌ను మరో ఐదు సంవత్సరాల పాటు, 1896 వరకు పొడిగించారు. [10]

1900 ఎన్నికల నాటికి తిమింగలాలు వేటాడేవారికి, మత్స్యకారులకూ మధ్య వివాదం ఒక ముఖ్యమైన రాజకీయ సమస్యగా మారింది. 1901 నుండి 1903 వరకు తిమింగల వేట అత్యంత తీవ్రంగా జరిగిన వరంజర్ ఫిషింగ్, మత్స్యకారుల ఆర్థిక ఇబ్బందులకు మరింత దిగజారింది. వివాదాలు వర్గ పోరాటంగా మారడంతో, రష్యన్ పోటీ, ఆందోళనల నేపథ్యంలో అధికారిక ప్రతిస్పందన వచ్చింది. రాజకీయ నాయకులు కూడా చాలా మంది జాలర్ల ఓట్లను కోల్పోతామని ఆందోళన చెందారు. తరువాత, 1903 జూన్‌లో "మెన్‌హావెన్ అల్లర్ల"లో జాలర్లు టానెన్ వేలింగ్ కంపెనీకి చెందిన ఒక వేలింగ్ స్టేషన్‌ను ధ్వంసం చేశారు. 1904 ఫిబ్రవరి 1 నుండి ప్రారంభమై, 10 సంవత్సరాల పాటు నార్వేలోని మూడు ఉత్తరాది కౌంటీలలో అన్ని తిమింగలాల వేటను నిషేధించే బిల్లు సంవత్సరం ముగిసేలోపు ఆమోదించబడింది.[8] [10]

ఐస్లాండ్

[మార్చు]

1883లో, నార్వే తీరంలో తిమింగలాల నిల్వలు అపరిమితంగా పట్టుకోవడంతో, తిమింగలాల వేట నార్వేజియన్ జలాల నుండి ఐస్లాండ్ వరకు విస్తరించింది.[11] ఐస్లాండ్‌లో తిమింగల వేట నుండి లాభం పొందడానికి స్వెండ్ ఫోయ్న్ అనేక ప్రయత్నాలు చేశాడు కానీ విఫలమయ్యాడు. ఐస్లాండ్‌లో పనిచేస్తున్న నార్వేజియన్లు సహజసిద్ధమైన ఐస్లాండిక్ (అందువల్ల డానిష్) పౌరులుగా మారాలనే డిమాండ్లకు ప్రతిస్పందనగా, ఫోయ్న్ తన వాటాలను కంపెనీ భాగస్వాములకు విక్రయించి, ఐస్లాండ్‌లో తిమింగలం వేట ప్రణాళికలను విరమించుకున్నాడు. ప్రధాన వాటాదారుడు, ఓస్లోకు చెందిన థామస్ అమ్లీ, యాత్ర నిర్వాహకుడి పాత్రను స్వీకరించి గొప్ప విజయాన్ని సాధించాడు. ఫలితంగా, పోటీ కంపెనీలు తమ కార్యకలాపాలను ఐస్లాండ్‌కు బదిలీ చేశాయి. 1897లో ఒక హింసాత్మక తుఫానులో, అమ్లీ తిమింగలం వేట ఓడలలో ఒకటి, అందులోని 32 మందితో సముద్రంలో తప్పిపోయింది. ఆయన 82 సంవత్సరాల వయసులో మరణించాడు. ఐస్లాండ్‌లో ఆధునిక తిమింగల వేటకు పితామహుడిగా అమ్లీని భావిస్తారు.[12]

1883 - 1915 మధ్య పది (ఎక్కువగా నార్వేజియన్) తిమింగలాల వేట కంపెనీలు స్థాపించబడ్డాయి. ఐస్లాండ్ తూర్పు, పశ్చిమ తీరాలలో 14 తీర స్టేషన్లను నిర్వహించాయి. వెస్ట్‌ఫోల్డ్‌కు చెందిన హాన్స్ ఎల్లెఫ్సెన్ నిర్వహిస్తున్న అత్యంత విజయవంతమైన కంపెనీలలో ఒకటి, దాని ఉత్తమ సంవత్సరంలో ఐస్లాండ్‌లోని మొత్తం తిమింగలం నూనెలో ¼ వంతు ఉత్పత్తి చేసింది. అతను గ్వానో ఫ్యాక్టరీకి ముడి పదార్థంగా తిమింగలాల కళేబరాలను వాటి బ్లబ్బర్ నుండి తీసివేసాడు. అయితే, తిమింగలాల నిల్వలు క్షీణించడంతో ప్రతిస్పందనగా, ఎల్లెఫ్సెన్ 1911లో తన కార్యకలాపాలను దక్షిణాఫ్రికాకు మార్చాడు.[12][13]

ఫారో దీవులు

[మార్చు]

1894లో, సాండెఫ్‌జోర్డ్‌కు చెందిన హాన్స్ ఆల్బర్ట్ గ్రోన్, ఫారో దీవులలోని ఏడు తిమింగల వేట స్టేషన్‌లలో మొదటిదాన్ని స్ట్రేమోయ్‌లోని లంగాసందూర్ సమీపంలోని గ్జానోయ్రి వద్ద స్థాపించాడు.[14] అక్కడ, అతని తిమింగల వేట సంస్థ ప్రతి సంవత్సరం ఫారోస్ గుండా వెళ్ళే వలస నీలం, ఫిన్, సీ తిమింగలాలను వేటాడింది.[8] [15]

ఈ పరిశ్రమను వ్యతిరేకించిన ఐస్లాండ్, ఉత్తర నార్వే మత్స్యకారుల మాదిరిగా కాకుండా, ఫారోలు తిమింగల వేటను స్వీకరించారు. చౌకైన తిమింగల మాంసాన్ని ఆస్వాదించారు. డానిష్ ప్రభుత్వం తిమింగల వేటను డానిష్ పౌరులకు లేదా డేన్స్ గణనీయమైన వాటాదారులుగా ఉన్న కంపెనీలకు మాత్రమే కేటాయించాలని చట్టం ద్వారా పట్టుబట్టింది. 1901 లో గ్రోన్, మరొక స్టేషన్‌నూ, టోర్షావ్న్ సమీపంలోని ఒక స్థావరం నుండి పనిచేసే డానిష్-నార్వేజియన్ కంపెనీనీ స్థాపించాడు. [15]

పెడెర్ బోగెన్ 1901లో మరొక డానిష్-నార్వేజియన్ వెంచర్‌గా A/S సుడెరోను స్థాపించాడు. ఇది మొదట సాండెఫ్‌జోర్డ్‌లో ఉంది. 1908లో అతను ఒక గ్వానో ఫ్యాక్టరీని నిర్మించాడు. తక్కువ దిగుబడి లేదా తక్కువ తిమింగలం నూనె ధరలు ఉన్న సీజన్లను తట్టుకోవడానికి ఆ ఉత్పత్తిని ఉపయోగించాడు. పోటీ పెరుగుతూనే ఉంది. 1906 నుండి 1911 వరకు ఆరు షోర్ స్టేషన్లు పనిచేశాయి. 1909లో ఉత్పత్తి గరిష్ట స్థాయికి చేరుకున్న తర్వాత, గ్రోన్ 1911లో ఫారోస్‌ను విడిచిపెట్టాడు, సముద్రంలో అనేక ఓడలను కోల్పోయాడు, వాటిలో తేలియాడే కర్మాగారం కూడా ఉంది. గ్రోన్ 1914–15 సీజన్లలో విజయవంతంగా తిరిగి వచ్చాడు కానీ 1916లో చెప్పుకోదగ్గ క్యాచ్ పట్టలేకపోయాడు. 1917 నుండి 1920 వరకు, మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం నార్వేజియన్ సముద్రంలో తిమింగల వేటకు అంతరాయం కలిగించింది. ఆ సమయంలో తిమింగలాల నిల్వలు కోలుకున్నాయని ఆశించారు. 1920లో లాభదాయకమైన తిమింగల వేట అవకాశంతో పాటు, తిమింగలాల నూనె ధరలు తగ్గాయి. ఏదేమైనా, ఒక నార్వేజియన్ కంపెనీ 1930ల వరకు ఫారోస్‌లో కార్యకలాపాలు కొనసాగించింది[15]

షెట్లాండ్ దీవులు

[మార్చు]

1903లో, సాండెఫ్‌జోర్డ్‌కు చెందిన పెడర్ బోగెన్, లార్విక్‌కు చెందిన క్రిస్టియన్ నీల్సన్‌లు, షెట్లాండ్ దీవులకు తమ తిమింగల వేట కంపెనీలను తీసుకువచ్చారు. మొదట, వారిని స్థానిక హెర్రింగ్ జాలర్లు స్వాగతించారు. వారి వలలు తరచుగా తిమింగలాల వల్ల దెబ్బతినేవి. మొదటి సీజన్‌లో తిమింగల వేట తగ్గి, హెర్రింగ్ చేపలు సరిగా పట్టకపోవడంతో, జాలర్లు తిమింగల వేటగాళ్లపై తిరుగుబాటు చేశారు. తిమింగలాల కళేబరాల నుండి వచ్చే వ్యర్థాలు, రక్తం సొరచేపలను ఆకర్షిస్తాయనీ, హెర్రింగ్‌ను భయపెడతాయనీ జాలర్లు నమ్మారు. 1904 లో ఒక అధికారిక కమిటీ తిమింగల వేట, హెర్రింగ్ నిల్వల మధ్య ఎటువంటి సంబంధాన్ని నిర్ధారించలేకపోయింది. సంవత్సరాలుగా చేపల వేట తగ్గినా, మత్స్యకారులు తిమింగల వేటగాళ్లను నిందించడం ఆపలేదు. నిరసనలు అనేక కొత్త ఆంక్షలకు దారితీశాయి. మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం ఆగిపోయిన తర్వాత, 1920లో, తిమింగల వేటపై మళ్లీ అభ్యంతరాలు తలెత్తడంతో నార్వేజియన్ కంపెనీలు అక్కడి నుంచి వెళ్లిపోవాల్సి వచ్చింది.[16]

హెబ్రిడ్స్, ఐర్లాండ్

[మార్చు]

1904లో, ఒక నార్వేజియన్ తిమింగల వేట సంస్థ హారిస్‌లో బునావెనీడర్ స్టేషన్‌ను నిర్మించింది, తరువాతి దశాబ్దం పాటు అక్కడ ఉత్తర అట్లాంటిక్‌లో తిమింగలాలను పట్టుకుంది. మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం ఆగిపోయిన తర్వాత, 1920లో తిమింగల వేట విజయవంతంగా కొనసాగింది. ఆ విజయం స్వల్పకాలికమే; ఆ కంపెనీని 1922లో అమ్మేశారు.[17]

1907లో, అర్రాన్ ద్వీపం పేరు మీద అర్రాన్మోర్ వేలింగ్ అనే నార్వేజియన్-బ్రిటిష్ తిమింగల వేట సంస్థ స్థాపించబడింది. అయితే, స్థానిక జాలర్లు వెంటనే తిమింగల వేటను వ్యతిరేకించారు. కంపెనీ 90 మైళ్ల దూరంలో ఇనిష్కియా దీవులలో తన స్టేషన్‌ను ఏర్పాటు చేయవలసి వచ్చింది. మరో నార్వేజియన్-బ్రిటిష్ కంపెనీ, బ్లాక్‌సోడ్ వేలింగ్ కంపెనీ లిమిటెడ్, 1910లో ఇనిష్కియా సమీపంలో స్థాపించబడింది. 1913 లో అర్రాన్మోర్ మూతపడింది. మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం ముగిసిన తర్వాత, బ్లాక్‌సోడ్ ఒక మంచి సీజన్ పాటు కొనసాగింది, కానీ 1922 ఫిబ్రవరిలో దాని స్టేషన్ కాలిపోయింది. దాంతో ఐర్లాండ్‌లో తిమింగల వేట ముగిసింది.[17]

స్వాల్బార్డ్

[మార్చు]

1903లో, నార్వేజియన్ ఓడ యజమాని సాండెఫ్‌జోర్డ్‌కు చెందిన క్రిస్టెన్ క్రిస్టెన్‌సెన్ స్థాపించిన A/S ఓర్నెన్, ఆవిరితో నడిచే తేలియాడే కర్మాగారంతో తిమింగల వేటను నిర్వహించడానికి స్వాల్‌బార్డ్‌కు ఒక యాత్రను పంపింది. ఇందుకోసం క్రిస్టెన్సెన్ సొంత షిప్‌యార్డ్‌లో ఒక చిన్న చెక్క ఆవిరి ఓడ టెలిగ్రాఫ్‌ను తయారు చేసారు. వాతావరణం, ఓడ నిల్వ సామర్థ్యం యాత్ర విజయాన్ని పరిమితం చేశాయి. తరువాతి సీజన్ కోసం అడ్మిరాలెన్ అనే రెండవ ఓడను కొనుగోలు చేశారు.[8][18]

వినియోగం, సబ్సిడీలు

[మార్చు]

వినియోగం

[మార్చు]

నార్వేలో పట్టుకున్న తిమింగలం మాంసాన్ని ప్రధానంగా మానుషులు తింటారు. 2014లో బొచ్చు పరిశ్రమకు, పశుగ్రాసం తయారు చేయడానికి 113 మెట్రిక్ టన్నుల దూడ మాంసం ఇతర ఉప ఉత్పత్తులను విక్రయించారు.[19][20] నార్వేలో పెంపుడు జంతువుల ఆహారం కోసం తిమింగలం మాంసాన్ని ఒక ప్రత్యేక ఉత్పత్తిగా కూడా ఉపయోగిస్తారు.[21] 2009, 2010లో నిర్వహించిన అభిప్రాయ సేకరణల ప్రకారం, దాదాపు 80% మంది నార్వేజియన్లు తిమింగలం మాంసాన్ని తింటారు. దాదాపు 32% మంది సంవత్సరానికి ఒకటి లేదా రెండుసార్లు తింటారు. 7% (2009) లేదా "5% కంటే తక్కువ" (2010) నార్వేజియన్లు తరచుగా తిమింగలం మాంసాన్ని తింటారు (నెలకు ఒకటి కంటే ఎక్కువసార్లు).[22] 2018లో దాదాపు 153 టన్నుల తిమింగలం మాంసాన్ని జపాన్‌కు ఎగుమతి చేసారు.[23][24]

సబ్సిడీలు

[మార్చు]

గతంలో నార్వే ప్రభుత్వం, పట్టుకున్న తిమింగిలం విలువలో దాదాపు సగం సబ్సిడీగా ఇచ్చేది.[25] ఇప్పుడు దన్ని ఆపేసింది.[26]

ఉత్పత్తి

[మార్చు]
సంవత్సరానికి పట్టుకున్న తిమింగలాలు
నార్వేజియన్ గణాంకాల నుండి నార్వేజియన్ తిమింగలాల క్యాచ్‌లు (రెడ్ లైన్) కోటాలు (బ్లూ లైన్) 1994–2006.

వసంత, వేసవి కాలాల్లో అనేక చిన్న, మధ్య తరహా ఫిషింగ్ బోట్లు ఆధునిక మింకే తిమింగల వేటను నిర్వహిస్తాయి. ఈ పడవల్లో 50 mm (2.0 in) లేదా 60 mm (2.4 in) హార్పూన్ ఫిరంగి అమర్చబడి ఉంటుంది. పెంత్రైట్ గ్రెనేడ్ టిప్డ్ హార్పూన్లు తిమింగలం లోపల పేలడానికి రూపొందించబడ్డాయి. ప్రతి హార్పూన్ నైలాన్ లైన్‌కు, స్ప్రింగ్‌ల వ్యవస్థ ద్వారా ఒక వించ్‌కు అనుసంధానించబడి ఉంటుంది.[27]

నార్వే తీరం చుట్టూ ఉన్న తిమింగల వేట ప్రదేశాలను పడవలు 4-6 నాట్ల దూరంలో వెతుకుతాయి. క్రిల్ చేపలను తినే పక్షుల గుంపుల సంకేతాల కోసం చూస్తాయి. తిమింగలం ఆనవాళ్ళు కనిపించగానే, అది చీదేందుకు నీటి పైకి తేలినపుడు గన్నర్ తిమింగలాన్ని పక్కన, ఛాతీ దగ్గర కాల్చడానికి ప్రయత్నిస్తాడు. జంతువు పైకి ఎగిరిపోయేటప్పుడు. తిమింగలం వెంటనే చనిపోకపోతే దాన్ని పడవ వద్దకు లాగి, అక్కడ తిమింగల వేటగాళ్ళు రైఫిల్స్‌తో తలపై కాల్చి చంపడానికి ప్రయత్నిస్తారు. అరుదైన సందర్భాల్లో, రెండవ హార్పూన్ షాట్ అవసరం కావచ్చు, కానీ ఇది చాలా అరుదు.[27]

చనిపోయిన మింకే తిమింగలం పడవ పక్కన ఉన్నప్పుడు తోకకు ఒక తీగ లేదా తాడు బిగించి, గన్ వేల్ పై ఉన్న గేటు ద్వారా జంతువును డెక్ పైకి లాగుతారు. తిమింగలాన్ని సముద్రంలోనే వధించి, మాంసాన్ని, బ్లబ్బర్‌నూ ఐసులో ప్యాక్ చేసి, తరువాత ఒడ్డుకు చేరుకుని ప్రాసెస్ చేయడానికి పడవలో నిల్వ చేస్తారు. [27]

క్యాచ్‌లు

[మార్చు]

1985 నుండి నార్వే సంవత్సరానికి వందలాది తిమింగలాలను పట్టుకుంది [28] [29] ప్రోగ్రెస్ పార్టీకి చెందిన మాజీ మత్స్యకార మంత్రి పెర్ శాండ్‌బర్గ్ 2018లో ఇలా అన్నారు, "తిమింగల వేట సజీవంగా ఉండేలా చూసుకోవాలనుకుంటున్నాను."[30][31] 1949 లో 350 గా ఉన్న నార్వేజియన్ తిమింగల వేట పడవల సంఖ్య 2016 లో దాదాపు 20 కి, 2017లో 11 కీ తగ్గింది. [32]

IWC – నార్వే మింకే వేల్ క్యాచెస్ అండర్ అబ్జెక్షన్ (1985–2017) [30] [29] [32] [33]

సంవత్సరం

1985

1986

1987

1988-92

1993

1994

1995

1996

1997

1998

1999

2000

2001

2002

2003

2004

2005

2006

2007

2008

2009

2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

క్యాచ్ 771 379 373 0 157 206 218 388 503 625 591 487 अनुक्षित 552 634 647 544 639 545 597 536 484 468 #468 #468 533 464 594 736 660 591 432 454 429 484 577 (अंगिरिका) నిఘంటువులో "अन� 581 507

IWC – నార్వే మింకే వేల్ స్పెషల్ పర్మిట్ క్యాచ్‌లు (1988–1994) [28]

సంవత్సరం 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994
క్యాచ్ 29 17 5 0 95 (95) 69 (ఆంగ్లం) 74 अनुक्षित

వివాదం

[మార్చు]

వ్యతిరేకత

[మార్చు]

వాణిజ్య తిమింగల వేటలో చురుకుగా నిమగ్నమై, దానిని కొనసాగించడానికి అనుకూలంగా ఉన్న చాలా కొద్ది దేశాలలో నార్వే ఒకటి కావడం వైరుధ్యమని జంతు హక్కులు, పర్యావరణ, తిమింగల వేట వ్యతిరేక సంఘాలు వ్యాఖ్యానించాయి. తిమింగల వేట ఆర్థిక వ్యవస్థకు అందించే సహకారం చాలా తక్కువగా ఉన్నప్పటికీ, అంతర్జాతీయ వ్యతిరేకత ఉన్నప్పటికీ ఇది జరిగింది. [34]

వికీలీక్స్ విడుదల చేసిన పత్రాల ప్రకారం, తన అధ్యక్ష ఎన్నికల ప్రచారంలో తిమింగల వేటను వ్యతిరేకిస్తానని హామీ ఇచ్చిన మాజీ అమెరికా అధ్యక్షుడు బరాక్ ఒబామా, 2009 నోబెల్ శాంతి బహుమతి ప్రదానం కోసం తన పర్యటన సందర్భంగా నార్వేపై ఒత్తిడి తీసుకురావడానికి దౌత్య మార్గాలను ఉపయోగించారు.[35]

మద్దతు

[మార్చు]

నార్త్ అట్లాంటిక్ మెరైన్ మమ్మల్ కమిషన్ వంటి తిమింగల వేట అనుకూల సంస్థలు, స్వతంత్ర రాష్ట్రంపై తిమింగల వేట వ్యతిరేక నిబంధనలను విధించడం సార్వభౌమ హక్కుల ఉల్లంఘన అని వ్యాఖ్యానించాయి. ఆ దేశాల ఫ్యాక్టరీ వ్యవసాయ కార్యకలాపాల గురించి ఆందోళనలను లేవనెత్తాయి, ఇవి తిమింగల వేట కంటే చాలా హానికరమని వారు చెప్పారు. తిమింగల వేటకు మద్దతు ఇచ్చే చాలా మంది దాని స్థూల ఆర్థిక ప్రాముఖ్యత చాలా తక్కువ అని అంగీకరిస్తున్నారు. కానీ వ్యక్తులు, చిన్న సంస్థల జీవనోపాధి దానిపై ఆధారపడి ఉంటుందనీ స్థిరమైన అభివృద్ధి అంతరించిపోని అన్ని జాతుల మానవ పెంపకంపై ఆధారపడి ఉంటుందనీ, ఇది తీరప్రాంతాలలో సంస్కృతిలో ఒక ముఖ్యమైన భాగమనీ చెప్పారు.[36] తిమింగల వేటకు వ్యతిరేకంగా అంతర్జాతీయ ఒత్తిడి నార్వేపై విధించబడిన సాంస్కృతిక సామ్రాజ్యవాదానికి మరొక రూపమని ఆర్నే కల్లాండ్ వాదించాడు.[37]

అనేక నార్వేజియన్ పర్యావరణ సంఘాలు తిమింగల వేటకు చురుకుగా మద్దతు ఇవ్వకపోయినా, తిమింగల వేట పరిశ్రమకు వ్యతిరేకంగా తీసుకునే తీవ్రమైన చర్యలను, ముఖ్యంగా విధ్వంసాన్ని, వ్యతిరేకిస్తున్నాయని పేర్కొన్నాయి.

మూలాలు

[మార్చు]
  1. ↑ Norwegian whaling | Greenpeace International Archived అక్టోబరు 19, 2010 at the Wayback Machine
  2. ↑ "Whaling in Norway". Whale & Dolphin Conservation USA (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). Retrieved 2023-04-12.
  3. ↑ "Whaling". Government.no (in బ్రిటిష్ ఇంగ్లీష్). 2023-01-09. Retrieved 2023-04-12.
  4. ↑ Ellis, Richard (1999). Men and Whales. The Lyons Press. pp. 40–41. ISBN 978-1-55821-696-9.
  5. ↑ Kraus, Scott D.; Rolland, Rosalind (2007). The urban whale: North Atlantic right whales at the crossroads. Harvard University Press. p. 45. ISBN 978-0-674-02327-7.
  6. ↑ 6.0 6.1 Ellis, Richard (1999). Men and Whales. The Lyons Press. pp. 47–60. ISBN 978-1-55821-696-9.
  7. ↑ Ellis, Richard (1999). Men and Whales. The Lyons Press. pp. 62–66. ISBN 978-1-55821-696-9.
  8. ↑ 8.00 8.01 8.02 8.03 8.04 8.05 8.06 8.07 8.08 8.09 Ellis, Richard (1999). Men and Whales. The Lyons Press. pp. 255–265. ISBN 978-1-55821-696-9.
  9. ↑ 9.0 9.1 9.2 9.3 9.4 Tonnessen, Johan; Johnsen, Arne (1982). The history of modern whaling. University of California Press. pp. 16–36. ISBN 978-0-520-03973-5.
  10. ↑ 10.0 10.1 10.2 Tonnessen, Johan; Johnsen, Arne (1982). The history of modern whaling. University of California Press. pp. 57–67. ISBN 978-0-520-03973-5.
  11. ↑ Tonnessen, Johan; Johnsen, Arne (1982). The history of modern whaling. University of California Press. pp. 35 & 75. ISBN 978-0-520-03973-5.
  12. ↑ 12.0 12.1 Tonnessen, Johan; Johnsen, Arne (1982). The history of modern whaling. University of California Press. pp. 75–79. ISBN 978-0-520-03973-5.
  13. ↑ Húsavík Whale Museum, Iceland: History of Whaling. Archived జూన్ 21, 2009 at the Wayback Machine
  14. ↑ Savn.fo, Søga (Savn=Museum, Søga=History in Faroese)
  15. ↑ 15.0 15.1 15.2 Tonnessen, Johan; Johnsen, Arne (1982). The history of modern whaling. University of California Press. pp. 84–87. ISBN 978-0-520-03973-5.
  16. ↑ Tonnessen, Johan; Johnsen, Arne (1982). The history of modern whaling. University of California Press. pp. 88–92. ISBN 978-0-520-03973-5.
  17. ↑ 17.0 17.1 Tonnessen, Johan; Johnsen, Arne (1982). The history of modern whaling. University of California Press. pp. 93–95. ISBN 978-0-520-03973-5.
  18. ↑ Tonnessen, Johan; Johnsen, Arne (1982). The history of modern whaling. University of California Press. pp. 96–101. ISBN 978-0-520-03973-5.
  19. ↑ "Kvalkjøtt brukt som dyrefôr". Kyst og Fjord (in నార్వేజియన్). Retrieved 2020-10-14.[permanent dead link]
  20. ↑ Bale, Rachael (2016-03-31). "Norway's Whaling Program Just Got Even More Controversial". National Geographic. Archived from the original on April 3, 2016. Retrieved 2017-12-23.
  21. ↑ "Whaling in Norway". WDC, Whale and Dolphin Conservation (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 2017-12-23.
  22. ↑ "NORWEGIAN USE OF WHALES: PAST, PRESENT AND FUTURE TRENDS" (PDF).
  23. ↑ fiskeridepartementet, Nærings-og (2019-03-14). "Vil ha mer hval til Japan". Regjeringen.no (in నార్వేజియన్). Retrieved 2020-10-14.
  24. ↑ Bryce, Emma (2015-03-23). "Japan refuses Norway's toxic whale meat". The Guardian (in బ్రిటిష్ ఇంగ్లీష్). Retrieved 2017-12-23.
  25. ↑ "Whaling in Norway". WDC, Whale and Dolphin Conservation (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 2017-12-23.
  26. ↑ fiskeridepartementet, Nærings-og (2018-03-06). "Øker vågehvalkvoten". Regjeringa.no (in నార్వేజియాన్ న్యోర్స్క్). Retrieved 2020-08-20.
  27. ↑ 27.0 27.1 27.2 Øen, Egil (2006). Norwegian minke whaling: Research to improve hunting and killing methods for minke whales in Norway (PDF). International Whaling Commission. Archived from the original (PDF) on December 16, 2010. Retrieved April 14, 2012.
  28. ↑ 28.0 28.1 "Catches Taken: Special Permit". iwc.int (in ఇంగ్లీష్). International Whaling Commission. 2018-03-18. Retrieved 2018-03-19.
  29. ↑ 29.0 29.1 1986-2019, "Catches taken: under objection or under reservation". International Whaling Commission. Retrieved 2018-03-18.
  30. ↑ 30.0 30.1 1939-2007, Statistics Norway, Statistisk sentralbyra. "Table 15.7 Small-whale catching". www.ssb.no (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 2018-03-21.
  31. ↑ "Government increases whale fisheries quota - Norway Today". Norway Today (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). 2018-03-06. Retrieved 2018-03-21.
  32. ↑ 32.0 32.1 2017, "La Norvège relève les quotas pour relancer la chasse à la baleine". Le Devoir (in ఫ్రెంచ్). 2018-03-06. Retrieved 2018-03-19.
  33. ↑ 2019-2020, Bjørnseth, Sidsel (2020-09-03). "Demand for whale meat in Norway rising after years of decline". The Guardian (in బ్రిటిష్ ఇంగ్లీష్). ISSN 0261-3077. Retrieved 2020-09-23.
  34. ↑ "Norway set to kill more whales". World Society for the Protection of Animals. Archived from the original on March 11, 2007. Retrieved 2006-12-04.
  35. ↑ Used Obama visit to criticize Norwegian whaling, article in Aftenposten, January 12, 2011.
  36. ↑ Search Results
  37. ↑ 2009 Unveiling the Whale. Discourses on Whales and Whaling. Oxford/New York: Berghahn Books, 253 pp.
"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=నార్వేలో_తిమింగలాల_వేట&oldid=4558229" నుండి వెలికితీశారు