చతుర్వేదాలు

ఈ వ్యాసానికి సంబంధించిన రచనలు హిందూధర్మశాస్త్రాలు
వేదములు (శ్రుతులు)
ఋగ్వేదం · యజుర్వేదం
సామవేదము · అధర్వణవేదము
వేదభాగాలు
సంహిత · బ్రాహ్మణము
అరణ్యకము  · ఉపనిషత్తులు
ఉపనిషత్తులు
ఐతరేయ  · బృహదారణ్యక
ఈశ  · తైత్తిరీయ · ఛాందోగ్య
కఠ  · కేన  · ముండక
మాండూక్య  ·ప్రశ్న
శ్వేతాశ్వర
వేదాంగములు (సూత్రములు)
శిక్ష · ఛందస్సు
వ్యాకరణము · నిరుక్తము
జ్యోతిషము · కల్పము
స్మృతులు
ఇతిహాసములు
మహాభారతము · రామాయణము
పురాణములు
ధర్మశాస్త్రములు
ఆగమములు
శైవాగమం · వైఖానసము ·పాంచరాత్రము
దర్శనములు
సాంఖ్య · యోగ
వైశేషిక · న్యాయ
పూర్వమీమాంస · ఉత్తరమీమాంస
ఇతర గ్రంథాలు
భగవద్గీత · భాగవతం
విష్ణు సహస్రనామ స్తోత్రము · త్రిమతాలు
లలితా సహస్రనామ స్తోత్రము · శక్తిపీఠాలు
శివ సహస్రనామ స్తోత్రము
త్రిమూర్తులు · తిరుమల తిరుపతి
పండుగలు · పుణ్యక్షేత్రాలు
... · ...
ఇంకా చూడండి
మూస:హిందూ మతము § వర్గం:హిందూమతం

హిందూ సనాతన ధర్మంలో అత్యంత మౌలికమైన ప్రమాణంగా వేదాలను గుర్తిస్తారు. వేదములను శ్రుతులు (వినబడినవి) అనీ, ఆమ్నాయములు అనీ అంటారు. "విద్" అనే ధాతువుకు "తెలియుట" అన్న అర్ధాన్నిబట్టి వేదములు భగవంతుని ద్వారా "తెలుపబడినవి" అనీ, అవి ఏ మానవులచేతనూ రచింపబడలేదు అనీ విశ్వాసము. కనుకనే వేదాలను 'అపౌరుషేయములు' అని కూడా అంటారు. వేదములను తెలుసుకున్న ఋషులను ద్రష్టలు అని అంటారు. ద్రష్ట అంటే దర్శించినవాడు అని అర్ధం. హిందూ శాస్త్రాల ప్రకారం వేదాలను ఋషులు భగవంతుని నుండి విని గానం చేశారు. అందుకే వీటిని శ్రుతులు అని కూడా అంటారు.

> ఏనం విందంతి వేదేన తస్మాద్వేదస్య వేదతా

ఇష్టప్రాప్తి, అనిష్ఠపరిహారం (కావాల్సిన వాటిని తీర్చి, అక్కర్లేని వాటిని రాకుండా చేసే) ఆధ్యాత్మిక ఉపాయమే వేదం.

వేదాల ప్రకారం మనిషి జీవించవలసిన విధానం

1. ధర్మం: ఒక వ్యక్తి ఎవరినీ ప్రత్యక్షంగా కానీ, పరోక్షంగా కానీ మోసం చేయకుండా తన బాధ్యతలు తాను నిర్వర్తించడం.
2. అర్థం: ఒక వ్యక్తి ధర్మబద్ధమైన కర్మలు చేసి డబ్బు సంపాదించడం.
3. కామం: ఒక వ్యక్తి ధర్మబద్ధమైన కోరికలు కలిగి ఉండటం. (ఉదాహరణకు: మంచి ఇల్లు కట్టుకోవడం, మంచి బట్టలు కొనుక్కోవడం, మంచి ఆహారం తినడం, కుటుంబం బాగుండాలని కోరుకోవడం).
4. మోక్షం: ఒక వ్యక్తి తనలో, ప్రతి జీవిలో పరమాత్మను చూడగలగడం, అరిషడ్వర్గాలను వదిలిపెట్టడం, పరమాత్మను చేరాలనుకోవడం.

వేదాలకు పేర్లు

వేదాలకు తొమ్మిది పేర్లున్నాయి:

1. శ్రుతి - గురువు ఉచ్చరించిన దాన్ని విని, అదే విధముగా శిష్యుడు ఉచ్చరిస్తూ నేర్చుకునేది.
2. అనుశ్రవం - గురువు ఉచ్చరించిన దాన్ని సరిగా తిరిగి అదే విధముగా శిష్యుడు ఉచ్చరిస్తూ ఉండటం.
3. త్రయి - ఋగ్వేదము, యజుర్వేదము, సామవేదములను కలిపి "త్రయి" అని అంటారు.
4. సమమ్నాయము - ఎల్లప్పుడూ అభ్యసింపబడునవి.
5. నిగమము - భగవంతుని నిశ్వాస రూపములో బయలుపడేవి. యాస్కుడు వీటిని 'నిగమము' అని వ్యవహరించాడు.
6. ఆమ్నాయము - ఆవృత్తి లేదా మననం ద్వారా నేర్చుకోబడే విద్య.
7. స్వాధ్యాయం - స్వ-అధ్యయనం, అంటే మనల్ని మనం విశ్లేషించుకోవడం.
8. ఆగమం - భగవంతుని నిశ్వాస రూపములో బయలుపడేవి.
9. నిగమం - యాస్కుడు వ్యవహరించిన పదం.

వేదాల సంఖ్య

వేదంలోని ఋక్కులు, యజస్సులు, సామలు అన్నీ కలిసి ఒకే ఒక వేదరాశిగా ఉండేది. ఎవరైనా వేదం నేర్చుకోవాలంటే మొత్తం వేదరాశిని అధ్యయనము చేయాల్సిందే. కృతయుగం నుండి ద్వాపరయుగం వచ్చేసరికి ఈ వేదరాశిని అధ్యయనము చేయడం బహుకష్టమని ఎక్కువ మంది అంతగా ఉత్సాహము చూపించేవారు కాదు.

మొదట కలగలుపుగా ఉన్న వేదరాశిని (వేదాలను) వ్యాస మహర్షి ఒక క్రమం ప్రకారం విభజించాడు. ఈ వేదరాశిని వ్యాసుడు ఋక్కులు అన్నింటిని ఋక్సంహితగాను, యజస్సులు అన్నింటిని యజుస్సంహితగాను, సామలన్నింటినీ సామసంహితగాను విడదీసి, అలాగే అథర్వణ మంత్రాలన్నీ ఒకచోట చేర్చి అథర్వసంహితగా తయారుచేశాడు. కనుకనే ఆయన భగవానుడు వేదవ్యాసుడు అయ్యాడని చెబుతారు. అలా నాలుగు వేదాలు మనకు లభించాయి:

1. ఋగ్వేదము
2. యజుర్వేదము
3. సామవేదము
4. అథర్వణవేదము

వ్యాసుడు అలా వేదాలను విభజించి తన శిష్యులైన పైలుడు, వైశంపాయనుడు, జైమిని, సుమంతుడు అనేవారికి ఉపదేశించాడు. వారు తమ శిష్యులకు బోధించారు. అలా గురుశిష్య పరంపరగా ఈ నాలుగు వేదాలు వేల సంవత్సరాలుగా తరతరాలకూ సంక్రమిస్తూ వచ్చాయి. వేదాలను ఉచ్ఛరించడంలో స్వరానికి చాలా ప్రాముఖ్యత ఇస్తారు.

అన్ని వేదాలూ కలిపి 1180 అధ్యాయాలు, లక్షకు పైగా శ్లోకాలు ఉండాలని అంటారు. కాని ప్రస్తుతం మనకు లభించేవి 20,023 మాత్రమే (ఈ సంఖ్య 20,379 అని కూడా అంటారు).

మళ్ళీ ఒక్కొక్క వేదంలోనూ నాలుగు ఉపవిభాగాలున్నాయి. అవి:

1. మంత్ర సంహిత
2. బ్రాహ్మణము
3. ఆరణ్యకము
4. ఉపనిషత్తులు

ఈ విభాగాలలో మొదటి రెండింటిని "కర్మకాండ" అనీ, తరువాతి రెండింటిని "జ్ఞానకాండ" అనీ అంటారు.

ఋగ్వేదము

ప్రపంచంలో అత్యంత పురాతనమైన గ్రంథాలలో ఒకటిగా చెప్పబడే ఋగ్వేదంలో ఒక పేజీ.

ఋగ్వేదము తొలుత సామాన్య శకం 1700 ప్రాంతములో ఉచ్చరించబడింది. ఋగ్వేదాన్ని దర్శించినప్పుడు ఆ వేదాన్ని ఒక రూపుతో దర్శించారు కనుక 'ఋగ్వేద పురుష' అని వ్యవహరిస్తారు.

ఋగ్వేదః శ్వేత వర్ణస్యాత్ ద్విభుజో రాసబాననః |
అక్షమాలాదరః సౌమ్యః ప్రీతో వ్యాఖ్యా కృతో ద్యమః ||

ఋగ్వేద పురుషుడు తెలుపు రంగులో ఉంటాడట. గాడిద ముఖం, చేతిలో మాల ధరించి ప్రశాంతంగా కనిపిస్తూ వేదాన్ని అందించాడట. సంహితలు ఎనిమిది అష్టకములుగా ఉంటాయి. ఒక్కో అష్టకం ఎనిమిది అధ్యాయాలుగా ఉంటుంది. ఇందులో మొత్తం 1028 సూక్తులు, 10552 ఋక్కులు (మంత్రాలు), 397265 అక్షరాలు ఉంటాయి.

దీనిని మొత్తం 21 శాఖలుగా విభజించారు. సంహితలని శిష్యుల పేర్ల రూపుతో వ్యాస, పైల, ఇంద్రప్రమాతి, మాండుకేయ, సత్య స్రవస్, సత్య హిత మరియు సత్యశ్రీగా విభజించారు. ఒక్క సత్యశ్రీ శాఖను తీసుకుంటే అది వారి శిష్యులైన సాఖల, సాఖపూణి మరియు భాష్కల అని మూడుగా విభాగం అయ్యింది. సాఖల మరో ఐదు భాగాలుగా, భాష్కల నాలుగు భాగాలుగా విభాగం అయ్యింది. ఋగ్వేదంలో ఉపవేదంగా ఆయుర్వేదం ఉంటుంది.

బ్రాహ్మణాలు నాలుగు భాగాలుగా (పైంగ, బహ్-వ్రిచ, ఆశ్వలాయణ, గాలవ బ్రాహ్మణాలుగా) విభాగం అయ్యాయి. ఆరణ్యకాలలో ఉపనిషత్తులు ఉంటాయి. అవి నిర్వాణ, ఐతరేయ, బహ్-వ్రిచ, సౌభాగ్య, కౌశీతకి, ముద్గల, నాథబిందు, త్రిపుర, ఆత్మ ప్రభోద మరియు అక్షరమాలిక అని పది ఉపనిషత్తులుగా ఉన్నాయి.

యజుర్వేదము

యజుర్వేద పురుషుడిని ఇలా దర్శించారు:

అజస్యపీత వర్ణస్యాత్ యజుర్వేదో అక్షసూత్ర ద్రుత్ |
వామే కులిసపాణిస్తూ భూతిదో మంగళప్రదః ||

మేక ముఖం కలిగి పసుపు రంగులో ఉంటాడు. ఎడమ చేతిలో కర్ర పట్టుకొని ఉంటాడు. సంపదలని, శుభముని ఇచ్చేలా ఉంటాడు.

యజుర్వేదం రెండు భాగాలుగా ఉంటుంది: శుక్ల యజుర్వేదం మరియు కృష్ణ యజుర్వేదం. శుక్ల యజుర్వేదం కాన్వ మరియు మాద్యందిన అనే శాఖలుగా ఉంటుంది. కృష్ణ యజుర్వేదం తైత్తిరీయ, మైత్రాయణి, కఠ మరియు కపిస్తల అనే శాఖలుగా ఉంటుంది.

• కాన్వ శాఖ 40 అధ్యాయాలు, 328 అనువాకాలు, 2086 మంత్రాలుగా ఉంటుంది.
• మాద్యందిన శాఖ 40 అధ్యాయాలు, 303 అనువాకాలు, 1975 మంత్ర ఖండాలు, 3988 మంత్రాలు, 29626 పదాలు, 88875 అక్షరాలుగా ఉంటుంది. (ఇంత కచ్చితమైన లెక్కతో జాగ్రత్తగా భద్రపరిచారు).
• తైత్తిరీయ శాఖ 7 ఖాండాలు, 44 ప్రపాతకాలు, 635 అనువాకాలుగా ఉంటుంది.
• మైత్రాయణి శాఖ 4 ఖాండాలు, 54 ప్రపాతకాలు, 2144 మంత్రాలుగా ఉంటుంది.
• కఠ శాఖ 5 ఖాండాలు, 40 ఆధ్యాయాలు, 13 అనువాచకాలు, 843 అనువాకాలు మరియు 3091 మంత్రాలుగా ఉంటుంది.

బ్రాహ్మణాలు చరక, కాతక, తుంబుర, జాబల, కన్కతి, స్వేతాస్వేతర, మైత్రాయణి, ఖాందికేయ, హారిద్ర, ఆహ్వరాక, ఔకేయ మరియు చాగలేయ అనే శాఖలుగా ఉంటుంది. శుక్ల యజుర్వేద ఉపనిషత్తులు ఈసావాస్య, బృహదారణ్యక, జాబాల, సుభాల మొదలైనవి. కృష్ణ యజుర్వేద ఉపనిషత్తులు కఠ, తైత్తిరీయ, స్వేతాస్వేతర మొదలైనవి.

సామవేదము

సామవేద పురుషుడిని ఇలా దర్శించారు:

నీలోత్పలధలశ్యామోః సామవేదో హయాననః |
అక్షమాలాఅన్వితోదక్షే వామే కుంభదారణ స్మృతః ||

కృష్ణుడి వంటి నీలి రంగులో, గుర్రపు ముఖం కలిగి, ఒక చేతిలో కొరడా, ఎడమ చేతిలో కుండ కలిగి ఉంటాడు.

సామవేదం మొత్తం 1065 శాఖలుగా ఉంటుంది. అందులో ముఖ్యమైనవి తొమ్మిది: రాణాయణ, సాట్యాయన, సార్యముగ్ర, కల్వల, మహా కల్వల, లాంగల, కౌతుమీయ, గౌతమీయ, జైమినీయ. ప్రస్తుతం వాటిలో రాణాయణ, కౌతుమీయ మరియు జైమినీయ అనేవి మాత్రమే లభ్యమవుతున్నాయి.

సామవేద సంహితలు పూర్వర్చిక, ఉత్తరార్చిక మరియు ఆరణ్యకాలుగా ఉంటాయి. పూర్వర్చిక 6 ప్రాతకాలు, 59 దశతీలు, 585 మంత్రాలుగా ఉంటుంది. ఉత్తరార్చిక 9 ప్రాతకాలు, 120 దశతీలు, 1220 మంత్రాలుగా ఉంటుంది. ఆరణ్యకాలు 55 మంత్రాలుగా ఉంటుంది. బ్రాహ్మణాలు భాల్లవి, కాలబవి, రౌరుకి, సాట్యాయన అని నాలుగు భాగాలుగా ఉంటాయి. ఉపనిషత్తులు ఛాందోగ్య, కేన, మైత్రాయణి, తల్వకారీయ మరియు మహోపనిషత్తులుగా ఉన్నాయి.

అథర్వణవేదము

అథర్వణవేద పురుషుడిని ఇలా దర్శించారు:

ఆధర్వణాభిదో వేదో ధవళో మర్కటాననః |
అక్షమాలాన్వితో వామే దక్షే కుంభదరః స్మృతః ||

తెలుపు రంగులో, కోతి ముఖం కలిగి, కుడి చేతిలో మాల ధరించి, ఎడమ చేతిలో కుండ కలిగి ఉంటాడు. అథర్వణవేదం 15 శాఖలు, 20 ఖండాలు, 736 సూక్తాలుగా ఉంటుంది. పైప్పాలద, శౌనక అనే శాఖలు మాత్రమే ప్రస్తుతం లభిస్తున్నాయి. శిల్పవేదం దీనికి ఉపవేదంగా ఉంది.

వేదముల ఉపవిభాగాలు

ఒక్కొక్క వేదంలోనూ మళ్ళీ నాలుగు ఉప విభాగాలున్నాయి. అవి:

మంత్ర సంహిత

ఇది వేదాలలోని మంత్రభాగం. స్తోత్రాలు, ఆవాహనలు ఇందులో ఉంటాయి. అన్నింటికంటే ఋగ్వేదసంహిత అత్యంత పురాతన, ప్రముఖ గ్రంథము. హిందూ తత్వవేత్తలకు పవిత్రము. ఋగ్వేదం ప్రకారం యజ్ఞాన్ని నిర్వహించే వానిని హోత అంటారు. యజుర్వేదసంహిత ఎక్కువగా వచనరూపంలో ఉంది. దీనిని అధ్వర్యులు, అనగా యజ్ఞాలు నిర్వహించేవారు ప్రధానంగా ఉపయోగిస్తారు. ఇది ఋగ్వేద మంత్రాలకు అనుబంధంగా ఉంటుంది. సామవేద సంహిత ఉద్గాత్రులచే, అనగా సామవేద పురోహితులచే గానం చేయబడే భగవస్తుతి. యజ్ఞంలో అధర్వవేద సంహితను చదివే పురోహితుని బ్రహ్మ అంటారు. మిగిలిన ముగ్గురు పురోహితులు చదివే మంత్రసంహితలలో దొర్లే దోషాలను, యజ్ఞకార్యంలో సంభవించే పొరపాటులను సరిచేయడానికి అధర్వవేద సంహిత చదువుతారు.

బ్రాహ్మణము

సంహితలోని మంత్రమును గాని, శాస్త్రవిధిని గాని వివరించేదే బ్రాహ్మణము. యజ్ఞయాగాదులలో వాడే మంత్రాల వివరణను తెలిపే వచన రచనలు ఇవి. ఇది గృహస్తులకు ఎక్కువగా వినియోగపడుతుంది. ఋగ్వేదంలో ఐతరేయ బ్రాహ్మణము, సాంఖ్యాయన బ్రాహ్మణము అనే రెండు విభాగాలున్నాయి. అలాగే శుక్ల యజుర్వేదంలో శతపథబ్రాహ్మణము, కృష్ణ యజుర్వేదంలో తైత్తిరీయ బ్రాహ్మణము, మైత్రాయణ బ్రాహ్మణము ఉన్నాయి. సామవేదంలో బ్రాహ్మణాల పేర్లు - తాండ్య (పంచవింశ), షడ్వింశ, ఛాందోగ్య, అద్భుత, ఆర్షేయ, ఉపనిషత్ బ్రాహ్మణములు. అథర్వణ వేదం లోని బ్రాహ్మణమును గోపథ బ్రాహ్మణము అంటారు.

అరణ్యకము

ఆరణ్యకములు అనగా అడవులకు సంబంధించిన విషయాలు. వివిధ కర్మ, యజ్ఞ కార్యముల అంతరార్థాలను వివరించేవి. ఇవి బ్రాహ్మణములకు, ఉపనిషత్తులకు మధ్యస్థాయిలో ఉంటాయి. ఇవి కూడా బ్రాహ్మణాల లాగానే కర్మవిధులను ప్రస్తావిస్తాయి, కాని వీటిలో కర్మల యొక్క భౌతిక భాగం ఉండదు. కర్మల వెనుక ఉన్న నిగూఢమైన తత్వాల మీది ధ్యానానికి ఆరణ్యకాలు ఎక్కువ ప్రాధాన్యతనిస్తాయి. సన్యాసాశ్రమం తీసుకోవడానికి ముందుగా వానప్రస్థంలో ఉన్న వారికి అరణ్యకములు ఎక్కువ ఉపయోగకరములు.

ఉపనిషత్తులు

ఉపనిషత్తులు అంటే బ్రహ్మవిద్య, జీవాత్మ, పరమాత్మ, జ్ఞానము, మోక్షము, పరబ్రహ్మ స్వరూపమును గురించి వివరించేవి. నాలుగు వేదాలకు కలిపి 1180 ఉపనిషత్తులు ఉన్నాయి. కాని వీటిలో 108 ఉపనిషత్తులు మాత్రమే చదవదగ్గవి అని చెబుతారు.

యజ్ఞాలలో వేదమంత్రాలు

ప్రత్యక్షంగా కాని, పరోక్షంగా కాని ఐహిక సంపత్తిని, మోక్షాన్ని సంపాదించి పెట్టేవి యజ్ఞాలు. యజ్ఞ నిర్వహణ చాలా కష్టమైన పని. ఆ యజ్ఞ నిర్వహణలో నలుగురు పురోహితులుంటారు:

• హోత: ఋగ్వేదంలోని స్తోత్రాలను క్రమంగా పఠించేవాడు.
• అధ్వర్యుడు: యజుర్వేదంలో చెప్పిన ప్రకారం యజ్ఞకర్మలను యథావిధిగా నిర్వహించేవాడు.
• ఉద్గాత: సామగీతాలను గానం చేసేవాడు.
• బ్రహ్మ: అథర్వణ వేద పండితుడు. యజ్ఞాన్ని మొదటినుండి చివరివరకూ పర్యవేక్షించేవాడు.

వేదముల ప్రాముఖ్యత

హిందూమతమునకు, సంస్కృతికి, సంస్కృత భాషకు వేదములు అత్యంత మౌలికమైన ప్రామాణిక సాహిత్యము. దాదాపు అన్ని తత్వములవారు వేదముల ఆధారముగా తమ వాదనను సమర్థించుకోవడం పరిపాటి. శాక్తేయము, వైష్ణవము, శైవము, అద్వైతము, విశిష్టాద్వైతము, ద్వైతము - ఇలా ఎన్నో తత్వమార్గాల వారు 'తమదే వేదాలకనుగుణంగా ఉన్న మార్గము' అని వాదించి, తమ తమ తర్కాలను సమర్థించుకొన్నారు. వేదాల ప్రభావం మతానికే పరిమితం కాదు. పాలనా పద్ధతులు, ఆయుర్వేదము, ఖగోళము, దైనందిన ఆచారాలు - ఇలా ఎన్నో నిత్యజీవన కార్యాలు వేదాలతో ముడిపడి ఉన్నాయి. అయితే బౌద్ధం వంటి సిద్ధాంతాలు మాత్రం వేదాలను పూర్తిగా త్రోసిపుచ్చాయి.

వేదాంగములు

వేదాలు ముఖ్యంగా ఋగ్, యజుస్, సామ మరియు అథర్వణ విభాగాలుగా ఉన్నాయి. అందులో ఎంతో జ్ఞానం నిగూఢమై ఉంది. వేదాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి మన ఋషులు వాటికి ఎన్నో వివరణ గ్రంథాలను ఇచ్చారు. వేద రాశి యొక్క అర్థ నిర్ణయాని కొరకు ఉద్దేశించబడిన వీటినే 'వేదాంగాలు' అంటారు. అవి ఆరు:

1. శిక్ష: వేద శబ్దాల మూలాలు, ధాతువులని బట్టి ఆయా శబ్దాల ఉచ్చారణ, స్వరములని చెప్పేది. వేదాన్ని ఎట్లా పలకాలో ఇది తెలుపుతుంది.
2. వ్యాకరణము: కొన్ని శబ్దాలు ఒక్కో చోట ఒక్కోలా ఉచ్చరించాల్సి ఉంటుంది, అవి ఎట్లాలో చెప్పేది వ్యాకరణం. ఎన్నో ధాతువుల నుండి అర్థాన్ని చెబుతాయి. (ఉదాహరణకు 'మను' అనే మహర్షి యొక్క సంతతి కనుక 'మానవ' అయ్యింది).
3. కల్పము: వేద యజ్ఞం కోసం చేయాల్సిన యాగశాల, వేదిక ఎట్లా ఉండాలి అనే విషయాలను తెలిపేది కల్పకం.
4. నిరుక్తము: పదాలు ఎట్లా తయారయ్యాయో తెలుపుతుంది. మనుష్య అనే పేరు ఎట్లా వచ్చింది అంటే 'మత్వా కర్మాణి సీవ్యతి' (లోకానికి ఏది కావాలో ముందే ఆలోచించి చేసే వాడు కనుక మనిషి అని పేరు).
5. ఛందస్సు: ఛందస్సు అనేది వేద మంత్రాలలోని అక్షరాలను కొలిచేది, శబ్దాల అర్థాలను వివరిస్తుంది. విష్ణు సహస్రనామాలు ఉండేవి అనుష్టుప్ ఛందస్సులో (అంటే శ్లోకంలో 32 అక్షరాలు ఉంటాయి. నాలుగు భాగాలు చేస్తే ఒక్కో భాగానికి 8 అక్షరాలు ఉంటాయి). గాయత్రి మంత్రానికి పేరు ఛందస్సుతో ఏర్పడింది. గాయత్రి అనేది ఛందస్సు. కొందరు గాయత్రి మంత్రం అనగానే ఒక స్త్రీమూర్తిని బొమ్మగా వేసి చూపిస్తారు, కాని అది తప్పు. గాయత్రి మంత్రం ప్రతిపాదించే దేవత నారాయణుడు. అందుకే సంధ్యావందనం చేసేప్పుడు సూర్యమండలం మధ్యవర్తిగా ఉండి నడిపేవాడు నన్నూ ప్రేరేపించుగాక అని కోరుతారు. ఉత్పలమాల, చంపకమాల అనేవి తెలుగులో ఛందస్సు ఎలాగో, గాయత్రి ఛందస్సు కూడా అలాంటిదే.
6. జ్యోతిష్యము: మనం ఆచరించాల్సిన పనులు ఎప్పుడు, ఏమి, ఎలా చేయాలో తెలిపేది. చంద్రుడిని బట్టి, సూర్యుడిని బట్టి, ఋతువులని బట్టి కాలాన్ని చెబుతుంది.

వీటినే 'షడంగాలు' అని చెబుతారు. ఇవి వేదం యొక్క అర్థాన్ని నిర్ణయించేవి.

ఇంకా చదవండి

ఆది నుండి సంస్కృతంలో (దేవనాగరి లిపి) ఉన్న వేదాలను తొలుత విద్యారణ్య స్వామి వారు తెనుగించారు. దురదృష్టవశాత్తు అవి ఇప్పుడు అలభ్యం. తదుపరి స్వామి దయానంద సరస్వతి వారు హిందీ భాషలో చతుర్వేదాలను తర్జుమా చేశారు. ఆ తరువాత దాశరథి రంగాచార్యులు వేదాలను తెలుగులోకి తర్జుమా చేసినప్పటికీ పండితుల విమర్శలు తప్పలేదు. ఇప్పటికీ తెలుగు భాషలో పరిపూర్ణమైన తర్జుమా లభించడం లేదు.

వనరులు

• స్వామి శివానంద వ్యాసం
• "స్టీఫెన్ నాప్" వ్యాసం
• డా. క్రోవి పార్ధ సారథి రచన - శ్రీ కైవల్య సారథి (విష్ణు సహస్ర నామ భాష్యము) - ("బ్రహ్మవిత్" నామార్థ వివరణ సందర్భముగా వ్రాసిన విషయము)