నిస్సార్ హుస్సేన్ ఖాన్
ఉస్తాద్ నిస్సార్ హుస్సేన్ ఖాన్ (1906 - 1993 జూలై 16), రాంపూర్-సహస్వాన్ వంశానికి చెందిన భారతీయ శాస్త్రీయ గాయకుడు. ఆయన ఫిదా హుస్సేన్ ఖాన్ కుమారుడు. ఆయన 1971లో పద్మభూషణ్ అవార్డును అందుకున్నాడు.[1]
ఆయన బరోడా మహారాజా మూడవ సయాజీరావ్ గైక్వాడ్ ఆస్థాన సంగీత విద్వాంసుడు, ఆయన ఆల్ ఇండియా రేడియో విస్తృతంగా ప్రసారం చేయబడ్డాడు. ఆయన తరానాలో నిపుణుడు. ఆయన అత్యంత ప్రసిద్ధ శిష్యులు గులాం ముస్తఫా ఖాన్, రషీద్ ఖాన్.
కెరీర్
[మార్చు]నిస్సార్ హుస్సేన్ ఖాన్ 11 సంవత్సరాల వయస్సులో తన మొదటి ప్రదర్శన ఇచ్చాడు, ఇది ఆ సమయంలో అసాధారణమైనదిగా పరిగణించబడింది. ఆ తరువాత, ఆయన బరోడా మహారాజు నుండి స్కాలర్షిప్ పొందాడు, ఆయన తన చిన్న కొడుకుకు శిక్షణ ఇవ్వడానికి తన తండ్రిని ఆస్థాన సంగీతకారుడిగా నియమించాడు. 18 సంవత్సరాల వయస్సులో, ఆయన మహారాజా ఆస్థానంలో గాయకుడిగా విశ్వాసాన్ని పొందాడు, తరువాత నిస్సార్ కూడా ఆస్థాన సంగీతకారుడిగా నియమించబడ్డాడు. ఆయన దాదాపు మూడు దశాబ్దాల పాటు ఆ పదవిలో కొనసాగాడు.
1940ల నాటికి, నిస్సార్ హుస్సేన్ భారతదేశంలోని కచేరీ సర్క్యూట్లో ప్రసిద్ధ ప్రదర్శనకారుడిగా మారాడు. ఆయన ఆల్ ఇండియా రేడియోకు కూడా కళాకారుడు.[2]
అవార్డులు
[మార్చు]- 1971లో భారత ప్రభుత్వం చేత పద్మభూషణ్ అవార్డు
- 1970లో సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు[3]
- మధ్యప్రదేశ్ ప్రభుత్వం నుండి తాన్‌సేన్ అవార్డు[2]
వంశం
[మార్చు]నిస్సార్ హుస్సేన్ ఖాన్ అత్యంత ప్రసిద్ధ శిష్యుడు అతని మనవడు రషీద్ ఖాన్. అతను రషీద్‌కు సాంప్రదాయ మాస్టర్-అప్రెంటిస్ పద్ధతిలో శిక్షణ ఇచ్చాడు, మొదట ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని బదౌన్‌లోని తన సొంత నివాసంలో, తరువాత కలకత్తాలోని ఐటిసి సంగీత పరిశోధన అకాడమీలో, అతను తన జీవితంలోని చివరి సంవత్సరాలు గడిపాడు. [4]
ఖాన్‌సాహిబ్ ఘరానా, రాంపూర్-సహస్వాన్ ఘరానా, ఇనాయత్ హుస్సేన్ ఖాన్, ఫిదా హుస్సేన్ ఖాన్, ముస్తాక్ హుస్సేన్ ఖాన్ అనే శాస్త్రీయ గాయకుల గౌరవనీయమైన వంశాన్ని కలిగి ఉన్నాడు. [4]
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "Padma Awards (see page 39 of 172 for his award in 1971)" (PDF). Ministry of Home Affairs, Government of India website. 2016. Archived from the original (PDF) on 15 October 2015. Retrieved 1 January 2024.
- 1 2 "Tribute to a Maestro - Nisar Hussain Khan". ITC Sangeet Research Academy website. Archived from the original on 10 June 2018. Retrieved 1 January 2024.
- ↑ "Vocal Music Awards List (Nisar Hussain Khan on the LIST for 1970)". Sangeet Natak Akademi website. Archived from the original on 30 May 2015. Retrieved 1 January 2024.
- 1 2 "Tribute to a Maestro - Nisar Hussain Khan". ITC Sangeet Research Academy website. Archived from the original on 10 June 2018. Retrieved 1 January 2024.