Jump to content

నీలి గొంతు పిట్ట

వికీపీడియా నుండి

నీలి గొంతు పిట్ట
మగ లుస్సినియా స్వెసికా స్వెసికా, ఒప్ప్‌డాల్, నార్వే
రష్యాలోని చుకోట్కాలో రికార్డు చేసిన గానం
Scientific classification Edit this classification
Unrecognized taxon (fix): Muscicapidae
Genus: Luscinia
Species:
L. svecica
Binomial name
Luscinia svecica
బ్లూత్రోట్ వ్యాప్తి ప్రాంతం (నారింజ రంగు: సంతానోత్పత్తి పరిధి; నీలం రంగు: సంతానోత్పత్తి కాని పరిధి)
Synonyms
  • Motacilla svecica Linnaeus, 1758
  • Cyanecula svecica

బ్లూత్రోట్ (Luscinia svecica) అనేది పాత ప్రపంచ ఫ్లైక్యాచర్ కుటుంబానికి చెందిన చిన్న పాసెరైన్ పక్షి. ఇది కీటకాహారి, వలస వెళ్లే జాతి. యూరప్‌లోని తడి బిర్చ్ అడవులు లేదా పొదలతో కూడిన చెరువు ప్రాంతాలలో, అలాగే పాలియార్క్టిక్ ప్రాంతమంతటా, పశ్చిమ అలాస్కా వరకు విస్తరించి సంతానోత్పత్తి చేస్తుంది. ఇది గడ్డి కుప్పల మధ్య లేదా దట్టమైన పొదల దిగువ భాగాలలో గూళ్లు కడుతుంది. శీతాకాలంలో ఇవి ఐబీరియన్ ద్వీపకల్పం, ఉత్తర ఆఫ్రికా, దక్షిణ ఆసియా, భారత ఉపఖండం వంటి ప్రాంతాలకు వలస వెళ్తాయి. బ్లూత్రోట్‌తో పాటు దీనికి సమానమైన చిన్న యూరోపియన్ ఫ్లైక్యాచర్ పక్షులను సాధారణంగా చాట్లుగా పిలుస్తారు.

బ్లూత్రోట్ పరిమాణంలో యూరోపియన్ రాబిన్ లి సమానంగా ఉండి, దీని పొడవు 13–14 సెం.మీ. వరకు ఉంటుంది. దీని శరీరపు పైభాగం సాధారణ గోధుమ రంగులో ఉండి, తోక ప్రత్యేక లక్షణంగా కనిపిస్తుంది; తోక గోధుమరంగులో ఉండి, బయట మూలలు నలుపు రంగులో, అడుగు భాగం ఎరుపు రంగు మచ్చలతో ఉంటుంది. దీనికి స్పష్టమైన తెల్లని కనుబొమ్మల వంటి గీత (సూపర్‌సిలియం) ఉంటుంది. మగ పక్షిలో గొంతు భాగం అత్యంత ఆకర్షణీయంగా ఉంటుంది. దీని మెరిసే నీలిరంగు గొంతు దిగువన సాధారణంగా సన్నని నల్లని పట్టీ, దాని దిగువన ఇటుక ఎరుపు రంగు వెడల్పాటి పట్టీ కనిపిస్తాయి; అదనంగా నీలి గొంతు మధ్యలో ఎరుపు లేదా తెలుపు రంగు మచ్చ ఒకటి తరచుగా కనిపిస్తుంది. ఉపజాతుల మధ్య కొంత రూపభేదం ఉన్నప్పటికీ, ఇటీవలి జన్యు అధ్యయనాలు వాటి మధ్య తక్కువ వ్యత్యాసమే ఉందని, ఇవన్నీ ఒకే జాతికి చెందినవని నిర్ధారించాయి.[2] సంతానోత్పత్తి అనంతరం జూలై నెలలో రెక్కల మార్పు (మౌల్ట్) ప్రారంభమై, పక్షులు వలస వెళ్లే ముందు 40–45 రోజులలో పూర్తవుతుంది.[3]

మగ బ్లూత్రోట్ గానం విభిన్న స్వరాలతో పాటు ఇతర పక్షుల ధ్వనులను అనుకరించే స్వభావం కలిగి ఉంటుంది.[4] దీని పిలుపు సాధారణ చాట్ పక్షుల మాదిరిగా చాక్ అనే శబ్దంగా ఉంటుంది.

వర్గీకరణ

[మార్చు]

బ్లూత్రోట్‌ను స్వీడన్‌కు చెందిన ప్రకృతి శాస్త్రవేత్త కార్ల్ లిన్నేయస్ 1758లో తన సిస్టెమా నాచురే పదవ సంచికలో Motacilla svecica అనే ద్వినామ నామంతో అధికారికంగా వివరించాడు.[5] లిన్నేయస్ ఈ జాతికి సంబంధించిన టైప్ లోకాలిటీని "Europae alpinis" (ఆల్పైన్ యూరప్)గా పేర్కొన్నాడు. అయితే 1910లో జర్మన్ పక్షిశాస్త్రవేత్త ఎర్నస్ట్ హార్టర్ట్ దీన్ని స్వీడన్, లాప్‌లాండ్ ప్రాంతాలకు పరిమితం చేశాడు.[6][7]

svecica అనే ప్రత్యేక నామం ఆధునిక లాటిన్ భాషలో "స్వీడిష్" అనే అర్థాన్ని సూచిస్తుంది.[8]

ప్రస్తుతం బ్లూత్రోట్‌ను 1817లో ఆంగ్ల ప్రకృతి శాస్త్రవేత్త థామస్ ఫోర్స్టర్ ప్రతిపాదించిన Luscinia జాతిలో ఉంచిన నాలుగు జాతులలో ఒకటిగా పరిగణిస్తున్నారు.[9]

ఉపజాతులు

[మార్చు]
బ్లూత్రోట్ ఉపజాతుల సంతానోత్పత్తి వ్యాప్తి

ప్రస్తుతం IOC World Bird List ప్రకారం పదకొండు ఉపజాతులను గుర్తిస్తున్నారు,[9] అయితే షిరిహాయ్ ప్రకారం కేవలం ఏడు ఉపజాతులనే అంగీకరిస్తారు.[10] ఈ ఉపజాతులు మగ పక్షుల గొంతులోని నీలి రంగు విస్తీర్ణం, దాని గాఢత, మధ్యలో మచ్చ ఉండడమా లేదా, ఉంటే దాని రంగు వంటి లక్షణాలలో భిన్నంగా ఉంటాయి. అలాగే వాటి సంతానోత్పత్తి నివాసాలు, పర్యావరణ లక్షణాలలో కూడా గణనీయమైన తేడాలు ఉంటాయి.[10][11]

  • L. s. svecica (లిన్నేయస్, 1758) (ఎర్ర మచ్చల బ్లూత్రోట్) – స్కాండినేవియా నుండి పశ్చిమ అలాస్కా వరకు ఉన్న ఉపఆర్క్టిక్ పొదల టుండ్రా ప్రాంతాలలో సంతానోత్పత్తి చేస్తుంది. శీతాకాలంలో భారతదేశం, పాకిస్తాన్, మధ్యప్రాచ్యం వంటి దక్షిణ ఆసియా ప్రాంతాలకు వలస వెళ్తుంది. దీని గొంతు నీలిరంగులో ఉండి మధ్యలో ఎరుపు మచ్చ ఉంటుంది.
  • L. s. namnetum Mayaud, 1934 – పశ్చిమ ఫ్రాన్స్‌లోని తక్కువ ఎత్తు గల రీడ్‌బెడ్ ప్రాంతాలలో సంతానోత్పత్తి చేస్తుంది. నైరుతి యూరప్, వాయవ్య ఆఫ్రికాలో శీతాకాలం గడుపుతుంది. ఇది చిన్న పరిమాణం, చిన్న రెక్కలతో ఉంటుంది; దీని రంగురూపం L. s. cyaneculaతో సమానంగా ఉంటుంది.
  • L. s. cyanecula (Meisner, 1804) (తెల్ల మచ్చల బ్లూత్రోట్) – ఉత్తర, తూర్పు ఫ్రాన్స్ నుండి ఈశాన్య దిశగా బాల్టిక్ దేశాలు వరకు, ఆగ్నేయ దిశగా ఉక్రెయిన్ వరకు ఉన్న మధ్య యూరప్ తక్కువ ఎత్తు గల రీడ్‌బెడ్ ప్రాంతాలలో సంతానోత్పత్తి చేస్తుంది. ఆఫ్రికాలో శీతాకాలం గడుపుతుంది. దీని గొంతు నీలిరంగులో ఉండి మధ్యలో తెలుపు మచ్చ ఉంటుంది.
  • L. s. azuricollis (రఫినెస్క్, 1814) – ఉత్తర స్పెయిన్‌లో సంతానోత్పత్తి చేస్తుంది. దీని గొంతు నీలిరంగులో ఉండి మచ్చ లేకుండా లేదా కేవలం చిన్న తెల్లని మచ్చతో ఉంటుంది.
  • L. s. volgae (క్లైన్ష్మిడ్, 1907) – పశ్చిమ రష్యా తక్కువ ఎత్తు ప్రాంతాలలో సంతానోత్పత్తి చేస్తుంది. ఈశాన్య ఆఫ్రికా, మధ్యప్రాచ్యంలో శీతాకాలం గడుపుతుంది. ఇది L. s. svecica, L. s. pallidogularis,, L. s. cyanecula మధ్యస్థ లక్షణాలను కలిగి ఉంటుంది; అయితే సాధారణంగా ఎర్ర మచ్చ కలిగి ఉంటుంది. షిరిహాయ్ దీనిని L. s. svecica యొక్క పర్యాయనామంగా పరిగణించాడు.[10]
  • L. s. magna (జరుడ్నీ & లౌడన్, 1904) (పర్యాయనామం L. s. luristanica Ripley, 1952[10]) – తూర్పు టర్కీ, కాకేసస్, ఉత్తర ఇరాన్ పర్వత ప్రాంతాలలో సంతానోత్పత్తి చేస్తుంది. ఈశాన్య ఆఫ్రికా, మధ్యప్రాచ్యంలో శీతాకాలం గడుపుతుంది. దీని గొంతు నీలిరంగులో ఉండి మచ్చ లేకుండా ఉంటుంది; అలాగే నీలం, వెడల్పాటి ఎర్ర పట్టీ మధ్య నల్లని పట్టీ ఉండదు. ఇది అతి పెద్ద ఉపజాతి, అలాగే దీని ముక్కు మరింత బలంగా ఉంటుంది.
  • L. s. pallidogularis (జరుడ్నీ, 1897) – ఆగ్నేయ రష్యా, ఉత్తర కజకిస్తాన్ తక్కువ ఎత్తు ప్రాంతాల నుండి టియన్ షాన్ వరకు సంతానోత్పత్తి చేస్తుంది. దక్షిణ ఆసియాలో శీతాకాలం గడుపుతుంది. ఇది చాలా వరకు L. s. svecicaతో సమానంగా ఉండి, నీలి రంగు కొద్దిగా పలుచగా, ఎర్ర మచ్చ కొద్దిగా లేత గోధుమ-ఎరుపు రంగులో ఉంటుంది.
  • L. s. abbotti (రిచ్మండ్, 1896) – ఆఫ్ఘనిస్తాన్ నుండి వాయవ్య హిమాలయాల వరకు సంతానోత్పత్తి చేస్తుంది. వాయవ్య భారతదేశంలో శీతాకాలం గడుపుతుంది. దీని గొంతు ముదురు నీలిరంగులో ఉండి చిన్న ఎర్ర (లేదా కొన్నిసార్లు తెలుపు) మచ్చ కలిగి ఉంటుంది; ముక్కు పొడవుగా, సన్నగా ఉంటుంది.
  • L. s. saturatior (సుష్కిన్, 1925) – దక్షిణ సైబీరియా, ఉత్తర మంగోలియాలో సంతానోత్పత్తి చేస్తుంది. ఇది L. s. svecicaతో సమానంగా ఉండి, షిరిహాయ్ దీనిని అదే ఉపజాతి పర్యాయనామంగా పరిగణించాడు.[10]
  • L. s. kobdensis (టుగారినోవ్, 1929) – పశ్చిమ మంగోలియా, పశ్చిమ చైనాలో సంతానోత్పత్తి చేస్తుంది. ఇది L. s. pallidogularisతో సమానంగా ఉండి, షిరిహాయ్ దీనిని దాని పర్యాయనామంగా పరిగణించాడు.[10]
  • L. s. przevalskii (టుగారినోవ్, 1929) – మధ్య చైనాలో సంతానోత్పత్తి చేస్తుంది. ఇది L. s. pallidogularisతో సమానంగా ఉండి, షిరిహాయ్ దీనిని దాని పర్యాయనామంగా పరిగణించాడు.[10]

వివరణ

[మార్చు]
కజకిస్తాన్లోని కాటోన్-కరగాయ్ జాతీయ ఉద్యానవనంలో తల, మెడ భాగం

మగ బ్లూత్రోట్ పక్షి రెక్కల రంగు వసంత, గ్రీష్మ కాలాల్లో అత్యంత ప్రకాశవంతంగా ఉంటుంది. వేసవి కాలపు రెక్కల మార్పు (మౌల్ట్) అనంతరం పెరిగే కొత్త రెక్కల చివరలు లేత రంగులో ఉండి, గొంతు భాగంలోని ప్రత్యేక ఆకృతిని కప్పివేస్తాయి. శీతాకాలం చివర, వసంతారంభంలో ఈ చివరలు అరిగిపోవడంతో రెక్కల అడుగు భాగంలోని మరింత ప్రకాశవంతమైన రంగులు బయటపడతాయి.[10]

అన్ని ఉపజాతుల ఆడ పక్షుల గొంతు, ఛాతీ భాగం సాధారణంగా క్రీమ్ రంగులో ఉండి, అందులో కేవలం నలుపు వర్ణ అర్ధచంద్రాకారపు గీత, చాలా పరిమితమైన నీలి రంగు మాత్రమే కనిపిస్తుంది. అయితే వయసు పెరిగిన కొన్ని ఆడ పక్షుల్లో మగ పక్షులను పోలిన బలమైన రంగురూపం అభివృద్ధి చెందవచ్చు.[10] సాధారణంగా రెక్కల రంగు ఆధారంగా ఉపజాతులను గుర్తించడం సాధ్యం కాదు; అయితే అత్యంత మగ లక్షణాలు కలిగిన కొన్ని ఆడ పక్షులను (చిన్న పరిమాణం గల L. s. namnetum, పెద్ద పరిమాణం గల L. s. magna) జాగ్రత్తగా కొలిచినప్పుడు మాత్రమే గుర్తించవచ్చు.[10]

కొత్తగా గూడు విడిచిన పిల్ల పక్షులు కొన్ని వారాల పాటు పైభాగం, దిగువ భాగాల్లో మచ్చలతో కూడిన ముదురు గోధుమ రంగులో ఉంటాయి. అనంతరం అవి మొదటి శీతాకాలపు రెక్కల రూపానికి మారతాయి; ఆ దశలో రెండు లింగాలూ పెద్ద ఆడ పక్షులను పోలి ఉంటాయి, వాటిలాగే ఉపజాతులను గుర్తించడం సాధ్యం కాదు.[10][11]

వ్యాప్తి, నివాసం

[మార్చు]

L. s. svecica ఉపజాతికి చెందిన విడిపోయిన ఒక జనాభా చెకియాలోని ఉత్తర కార్పాథియన్ పర్వతాలలో అధిక ఎత్తు ప్రాంతాలలో కూడా సంతానోత్పత్తి చేస్తుంది. ఇవి అదే ప్రాంతంలోని తక్కువ ఎత్తు ప్రాంతాలలో నివసించే L. s. cyanecula ఉపజాతి నుండి ఎత్తు, పర్యావరణ పరంగా వేరు చేయబడ్డాయి. ఈ పక్షులు శీతాకాలంలో ఇతర L. s. svecica పక్షుల మాదిరిగానే భారతదేశానికి వలస వెళ్తాయి; L. s. cyanecula వలె ఆఫ్రికాకు వెళ్లవు.[10][12]

పిలుస్తున్న బ్లూత్రోట్

గ్యాలరీ

[మార్చు]

మూలాలు

[మార్చు]
  1. ↑ BirdLife International (2019). "Cyanecula svecica". IUCN Red List of Threatened Species. 2019 e.T22709707A137567006. doi:10.2305/IUCN.UK.2019-3.RLTS.T22709707A137567006.en. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 14 October 2022.
  2. ↑ Zink RM; Drovetski SV; Questiau S; Fadeev IV; Nesterov EV; Westberg MC; Rohwer S. (2003). "Recent evolutionary history of the bluethroat (Luscinia svecica) across Eurasia" (PDF). Molecular Ecology. 12 (11): 3069–3075. Bibcode:2003MolEc..12.3069Z. doi:10.1046/j.1365-294X.2003.01981.x. PMID 14629386. the original (PDF) నుండి 2005-04-04 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది.
  3. ↑ RSPB Handbook of British Birds (2014). UK ISBN 978-1-4729-0647-2.
  4. ↑ Metzmacher M. (2008) Les Grillons, muses de la Gorgebleue à miroir blanc (Luscinia svecica cyanecula) ? Parcs & Réserves, 63 : 17–19.
  5. ↑ Linnaeus, Carl (1758). Systema Naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis (in Latin). Vol. 1 (10th ed.). Holmiae (Stockholm): Laurentii Salvii. p. 187.{{cite book}}: CS1 maint: unrecognized language (link)
  6. ↑ Mayr, Ernst; Paynter, Raymond A. Jr, eds. (1964). Check-List of Birds of the World. Vol. 10. Cambridge, Massachusetts: Museum of Comparative Zoology. p. 42.
  7. ↑ Hartert, Ernst (1910). Die Vögel der paläarktischen Fauna (in German). Vol. 1. Berlin: R. Friedländer und Sohn. p. 745.{{cite book}}: CS1 maint: unrecognized language (link) Published in sections. For the dates see: Dickinson, E.C.; Overstreet, L.K.; Dowsett, R.J.; Bruce, M.D. (2011). Priority! The Dating of Scientific Names in Ornithology: a Directory to the literature and its reviewers. Northampton, UK: Aves Press. pp. 106–107. ISBN 978-0-9568611-1-5.
  8. ↑ Jobling, James A. "svecica". The Key to Scientific Names. Cornell Lab of Ornithology. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 23 February 2025.
  9. 1 2 Gill, Frank; Donsker, David; Rasmussen, Pamela, eds. (August 2024). "Chats, Old World flycatchers". IOC World Bird List Version 14.2. International Ornithologists' Union. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 23 February 2025.
  10. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Shirihai, Hadoram; Svensson, Lars (2019). Handbook of Western Palearctic Birds. volume 1: Passerines: Larks to Warblers. London Oxford New York New Delhi Sydney: Helm. pp. 243–247. ISBN 978-1-4729-3757-5.
  11. 1 2 Svensson, Lars; Mullarney, Killian; Zetterstroem, Dan (2023-03-16). Collins Bird Guide. William Collins. ISBN 978-0-00-854746-2.
  12. ↑ Lislevand, Terje; Chutný, Bohumír; Byrkjedal, Ingvar; Pavel, Václav; Briedis, Martins; Adamik, Peter; Hahn, Steffen (2015-10-02). "Red-spotted Bluethroats Luscinia s. svecica migrate along the Indo-European flyway: a geolocator study". Bird Study. 62 (4): 508–515. doi:10.1080/00063657.2015.1077781. hdl:1956/10758. ISSN 0006-3657. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2025-01-01.

బాహ్య లింకులు

[మార్చు]
"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=నీలి_గొంతు_పిట్ట&oldid=4858555" నుండి వెలికితీశారు