నేపాల్గంజ్
నేపాల్గంజ్
नेपालगञ्ज | |
|---|---|
ఉప మహానగర నగరం | |
 | |
  నేపాల్గంజ్  నేపాల్గంజ్ | |
| Coordinates: 28°03′N 81°37′E / 28.050°N 81.617°E | |
| దేశం |  నేపాల్ |
| ప్రావిన్స్ |  లుంబిని[1] |
| జిల్లా | బాంకే |
| Government | |
| • Type | మేయర్-మండలి |
| • మేయర్ | ప్రశాంత్ బిస్తా[2] (నేపాలీ కాంగ్రెస్) |
| • డిప్యూటీ మేయర్ | కమ్రుద్దీన్ రాయ్ (జనతా సమాజ్బాది పార్టీ, నేపాల్)[2] |
| • కార్యనిర్వాహక అధికారి | శివ ప్రసాద్ రిజాల్[3] |
| Area | |
• Total | 85.94 కి.మీ2 (33.18 చ. మై) |
| Elevation | 150 మీ (490 అ.) |
| Population (2021)[4] | |
• Total | 1,66,258 |
| • Rank | 16వ |
| • Density | 1,616.84/కి.మీ2 (4,187.6/చ. మై.) |
| Time zone | UTC+5:45 (NST) |
| Area code | 081 |
| Website | www.nepalgunjmun.gov.np |
నేపాల్గంజ్ (నేపాలీ: नेपालगञ्ज ; [neˈpalɡʌnd͡z] ) , నేపాల్గంజ్ అని కూడా పిలుస్తారు. ఇది నేపాల్ లోని బాంకే జిల్లా ఉన్న ఒక ఉప-మెట్రోపాలిటన్ నగరం. ఇది భారతదేశంలోని ఉత్తర ప్రదేశ్ బహ్రాయిచ్ జిల్లా దక్షిణ సరిహద్దుకు సమీపంలో ఉన్న తెరాయ్ మైదానాల్లో ఉంది. నేపాల్గంజ్ ఘోరాహికి నైరుతి దిశలో 153 కిలోమీటర్లు, కోహల్పూర్కు దక్షిణంగా 16 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది . పూర్వపు గ్రామ అభివృద్ధి కమిటీలైన ఉదయపూర్, భవానియాపూర్, పిప్రహవా, జైస్పూర్, పరాస్పూర్, ఇంద్రపూర్, ఖస్కర్కాడో, బసుదేవ్పూర్, మణికాపూర్, పురైనాలను 2071 పౌష్ 28న ఉప మహానగరంగా మార్చేందుకు ఆ ప్రాంతంలో చేర్చారు. ఆ తర్వాత 2072 పౌష్ 21న పురైనిని కూడా ఈ జాబితాలో చేర్చారు. ఇంకా, దేశవ్యాప్తంగా స్థానిక స్థాయిల పునర్వ్యవస్థీకరణలో భాగంగా, వార్డు నెం. 23 (పూర్వపు ఇంద్రపూర్ విడిసి)ని జానకి రూరల్ మునిసిపాలిటీకి, హిర్మినియా విడిసికి చెందిన వార్డు నెం. 7ని నేపాల్గంజ్కు చేర్చారు.
జనాభా గణాంకాలు
[మార్చు]2011 నేపాల్ జనాభా లెక్కల ప్రకారం, నేపాల్గంజ్ సబ్-మెట్రోపాలిటన్ సిటీలో 141,241 మంది జనాభా ఉన్నారు. వీరిలో నేపాలీ, అవధీ, ఉర్దూ, 2% హిందీ, 1.8% తారు, 1.4% మైథిలి, 1.0% నెవార్, 0.6% మగర్, 0.3% దోతేలి, 1.2% ఇతర భాషలు వారి మొదటి భాషగా మాట్లాడతారు.
కులం/జాతి పరంగా చూస్తే ముస్లిం, ఛెత్రి, కొండ బ్రాహ్మణులు 8.6%, ఠాకూరి 4.0%, మగర్ 3.7%, యాదవ్ 3%, తారు 3%, నెవార్ 3%, కథబనియన్ 3%, ఇతరులు ఉన్నారు.
మతం పరంగా, 70.0% హిందువులు, 27.8% ముస్లిం, 1% బౌద్ధులు, 0.8% క్రైస్తవులు, 0% కిరాతీలు, 0.20% ఇతరులు ఉన్నారు.[5]
సంస్కృతి
[మార్చు]
నేపాల్గంజ్లో విభిన్న సంస్కృతి ఉంది, ఇక్కడ వివిధ మతాలకు చెందిన ప్రజలు మిశ్రమ సమాజాలలో కలిసి జీవిస్తున్నారు. నగరంలో హిందూ మతం, బౌద్ధమతం రెండు ప్రధాన మతాలు, జనాభాలో ఎక్కువ శాతం హిందువులు ఉన్నారు. ఈ నగరంలో ఇస్లాం, సిక్కు, క్రైస్తవ మతం వంటి ఇతర మతాల అనుచరులు కూడా ఉన్నారు. వివిధ జాతుల ప్రజలు సాంప్రదాయకంగా ఎటువంటి ముఖ్యమైన సంఘర్షణలు లేకుండా కలిసి జీవించినట్లు తెలుస్తుంది.
అయితే, నేపాల్లో 2006 ప్రజాస్వామ్య ఉద్యమం జరిగిన వెంటనే, 2006 డిసెంబర్లో పహారీ ప్రజలకు , మధేసీ ప్రజలకు మధ్య ఇటీవలి ఘర్షణ జరిగింది. ఈ ఘర్షణ ఫలితంగా కనీసం ఒక వ్యక్తి మరణించగా, డజన్ల కొద్దీ ఇతరులు గాయపడ్డారు.
రవాణా
[మార్చు]
నేపాల్గంజ్ విమానాశ్రయం నగర కేంద్రానికి ఉత్తరాన 6 కి. మీ. ల దూరంలో ఉంది. ఈ విమానాశ్రయానికి అధికారికంగా దివంగత రాజు మహేంద్ర పేరు మీద మహేంద్ర విమానాశ్రయం అని పేరు పెట్టారు, అయితే దీనిని సాధారణంగా రాంఝా విమానాశ్రయం గా పిలుస్తారు. ఇది ఖాట్మండుకు తక్కువ అభివృద్ధి చెందిన పశ్చిమ జిల్లాలైన హుమ్లా, డోల్పా, జూమ్లా, ముగు, రుకుమ్ వంటి విమానాశ్రయాలకు విమానాలను నడిపింది. నేపాల్గంజ్ విమానాశ్రయం హుమ్లా జిల్లా సిమికోట్-హిల్సా మార్గం ద్వారా టిబెట్ మౌంట్ కైలాష్ వెళ్లే యాత్రికులకు ప్రవేశ ద్వారం, ఇది నేపాల్లో 2015 భూకంపం తరువాత, నేపాల్ గుండా కైలాష్ తీర్థయాత్రకు ప్రధాన మార్గంగా మారింది.[6][7]
నేపాల్గంజ్లోని రంఝా విమానాశ్రయంలో కొత్త, ఆధునిక టెర్మినల్ భవన నిర్మాణం నవంబర్ 2025లో, షెడ్యూల్ కంటే రెండు నెలల ముందుగానే పూర్తయింది.[8] నేపాల్గంజ్-కోహల్పూర్ రహదారిని నాలుగు లేన్లకు విస్తరించారు, ఇది దేశంలోనే అత్యుత్తమమైన వాటిలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది. దీనివల్ల కొల్హాపూర్కు ప్రయాణం సులభమైంది.
నేపాల్గంజ్లో బస్సు, మినీబస్సు సేవలు ఉన్నాయి. దేశంలోనే అతి పొడవైన రహదారి అయిన మహేంద్ర హైవే , నేపాల్గంజ్ నగర కేంద్రం నుండి 10 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న కోహల్పూర్ పట్టణం గుండా వెళుతుంది.
ఒక భారతీయ రైల్వే లైన్ సరిహద్దు దాటి రూపైదిహా చేరుకుంటుంది. ఇందులో గోండా, బహ్రాయిచ్, నాన్పారా వద్ద రైలు మార్పులు ఉంటాయి. భారతదేశం నుండి వచ్చే ప్రయాణికులకు లక్నో వరకు ఎక్స్ప్రెస్ రైలులో, అక్కడ నుండి రూపాయిదిహకు నేరుగా బస్సులో కూడా వెళ్ళవచ్చు. భారతీయ, నేపాలీ పౌరులు ఎటువంటి ఆంక్షలు లేకుండా సరిహద్దు దాటవచ్చు, అయితే వస్తువులు, మూడవ దేశ పౌరులకు ఒక కస్టమ్స్ చెక్పాయింట్ ఉంది.
మౌలిక సదుపాయాలు
[మార్చు]ఆసుపత్రులు
[మార్చు]ఇవి కూడా చూడండి: నేపాల్లోని ఆసుపత్రుల జాబితా
- భేరి జోనల్ ఆసుపత్రి
- నేపాల్గంజ్ మెడికల్ కాలేజ్ టీచింగ్ హాస్పిటల్
- వెస్ట్రన్ హాస్పిటల్ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్.
- ఫతే బాల్ కంటి ఆసుపత్రి
- సుశీల్ కోయిరాలా ప్రఖర్ క్యాన్సర్ హాస్పిటల్
- లయన్స్ డెంటల్ హాస్పిటల్
విద్య
[మార్చు]నేపాల్గంజ్లో అనేక బోర్డింగ్, ప్రభుత్వ పాఠశాలలు ఉన్నాయి. మహేంద్ర మల్టిపుల్ క్యాంపస్ జిల్లాలోని అతిపెద్ద ప్రభుత్వ ఉన్నత స్థాయి విద్యాసంస్థ, ఇది త్రిభువన్ విశ్వవిద్యాలయానికి అనుబంధంగా ఉంది . ఈ నగరం ఇటీవల జూలై 2022లో లుంబినీ టెక్నలాజికల్ యూనివర్శిటీని ప్రారంభించింది, ఇది ఈ ప్రాంతంలోని విద్యా రంగానికి సంబంధించి ఉజ్వల భవిష్యత్తును అందిస్తుంది.[9]
కమ్యూనికేషన్స్
[మార్చు]- చార్బహిని చౌక్ వద్ద ఒక తపాలా కార్యాలయం ఉంది
- టెలిఫోన్ నెట్వర్క్లు (ల్యాండ్ లైన్లు) టెలిఫోన్ ఎక్స్ఛేంజ్ సిస్టమ్లతో సహా
- మొబైల్ ఫోన్ నెట్వర్క్లు
- స్వీకరించే స్టేషన్లు, కేబుల్ పంపిణీ నెట్వర్క్లతో సహా కేబుల్ టెలివిజన్ భౌతిక నెట్వర్క్లు
- ఇంటర్నెట్ సేవలు
పర్యాటకం
[మార్చు]1950లలో నేపాల్ రాజకీయ పరిస్థితులలో మార్పు తర్వాత పర్యాటక రంగం పుంజుకోవడంతో, నేపాల్గంజ్లోని హోటల్, రెస్టారెంట్ పరిశ్రమలు గణనీయమైన వృద్ధిని సాధించాయి. ఈ నగరంలోని కొన్ని హోటళ్లు జేన్ విల్సన్-హోవార్త్ రచించిన వాతావరణ ప్రయాణ జ్ఞాపకాలైన 'ఎ గ్లింప్స్ ఆఫ్ ఎటర్నల్ స్నోస్' లో ప్రస్తావించబడ్డాయి.[10][11]
వాతావరణం
[మార్చు]నేపాల్గంజ్లో ఉప-ఉష్ణమండల శీతోష్ణస్థితి ఉంటుంది. ఏప్రిల్ నుండి జూన్ వరకు ఉష్ణోగ్రతలు కొన్నిసార్లు 40 °C (104 °F) కంటే ఎక్కువగా ఉంటాయి. జూన్లో ప్రారంభమై సెప్టెంబర్ వరకు ఉండే వర్షాకాలంలో, వేడి తక్కువగా ఉంటుంది కానీ కొన్నిసార్లు తేమ చాలా ఎక్కువగా ఉంటుంది. ఎండ ఉన్నంత వరకు శీతాకాలం సాధారణంగా ఆహ్లాదకరంగా ఉంటుంది. కొన్నిసార్లు పొగమంచు, మేఘావృతమై ఉంటుంది; అప్పుడు ఉష్ణోగ్రతలు 10 °C (50 °F) కంటే తక్కువగా ఉండి చల్లగా ఉంటుంది, కానీ మంచు కురవదు. నేపాల్గంజ్లో ఇప్పటివరకు నమోదైన అత్యధిక ఉష్ణోగ్రత జూన్ 2023లో 44 °C (111 °F) కాగా, ఇప్పటివరకు నమోదైన అత్యల్ప ఉష్ణోగ్రత 9 జనవరి 2013న −0.3 °C (31.5 °F)గా ఉంది.[12]
| శీతోష్ణస్థితి డేటా - నేపాల్గంజ్ వాతావరణ సమాచారం (1991–2020 సాధారణాలు, 1987–2017 తీవ్రతలు) | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| నెల | జన | ఫిబ్ర | మార్చి | ఏప్రి | మే | జూన్ | జూలై | ఆగ | సెప్టెం | అక్టో | నవం | డిసెం | సంవత్సరం |
| అత్యధిక రికార్డు °C (°F) | 28.0 (82.4) |
35.0 (95.0) |
39.6 (103.3) |
39.4 (102.9) |
44.2 (111.6) |
45.0 (113.0) |
41.5 (106.7) |
38.2 (100.8) |
36.5 (97.7) |
35.7 (96.3) |
33.0 (91.4) |
29.5 (85.1) |
45.0 (113.0) |
| సగటు అధిక °C (°F) | 20.1 (68.2) |
25.5 (77.9) |
31.2 (88.2) |
36.6 (97.9) |
38.0 (100.4) |
36.6 (97.9) |
33.8 (92.8) |
33.6 (92.5) |
33.3 (91.9) |
31.8 (89.2) |
28.3 (82.9) |
23.1 (73.6) |
31.0 (87.8) |
| రోజువారీ సగటు °C (°F) | 14.0 (57.2) |
17.8 (64.0) |
22.5 (72.5) |
27.8 (82.0) |
30.5 (86.9) |
31.0 (87.8) |
29.8 (85.6) |
29.6 (85.3) |
29.0 (84.2) |
25.8 (78.4) |
21.1 (70.0) |
16.3 (61.3) |
24.6 (76.3) |
| సగటు అల్ప °C (°F) | 7.8 (46.0) |
10.1 (50.2) |
13.8 (56.8) |
18.9 (66.0) |
23.0 (73.4) |
25.4 (77.7) |
25.8 (78.4) |
25.6 (78.1) |
24.6 (76.3) |
19.8 (67.6) |
13.8 (56.8) |
9.4 (48.9) |
18.2 (64.8) |
| అత్యల్ప రికార్డు °C (°F) | −0.3 (31.5) |
2.8 (37.0) |
6.3 (43.3) |
8.1 (46.6) |
14.4 (57.9) |
19.2 (66.6) |
19.8 (67.6) |
20.4 (68.7) |
20.0 (68.0) |
13.4 (56.1) |
6.8 (44.2) |
2.2 (36.0) |
−0.3 (31.5) |
| సగటు అవపాతం mm (inches) | 22.8 (0.90) |
22.7 (0.89) |
15.7 (0.62) |
20.3 (0.80) |
59.4 (2.34) |
209.4 (8.24) |
482.9 (19.01) |
397.4 (15.65) |
186.3 (7.33) |
46.9 (1.85) |
3.5 (0.14) |
8.1 (0.32) |
1,475.4 (58.09) |
| సగటు అవపాతపు రోజులు (≥ 1.0 mm) | 2.5 | 2.5 | 2.0 | 2.1 | 5.4 | 10.3 | 19.2 | 17.7 | 10.7 | 2.3 | 0.4 | 0.6 | 75.7 |
| Source 1: జలవిజ్ఞానం, వాతావరణ శాస్త్ర విభాగం[13][14] | |||||||||||||
| Source 2: ప్రపంచ వాతావరణ సంస్థ[15] | |||||||||||||
ఆసక్తికరమైన ప్రదేశాలు
[మార్చు]- బాగేశ్వరి ఆలయం
- బాంకే నేషనల్ పార్క్
- బధియా సరస్సులో ప్రయాణించడానికి మన్పూర్ మైనాపోఖర్ అరగంట ప్రయాణం
- బార్డియా జాతీయ ఉద్యానవనం పశ్చిమ దిశగా గంట ప్రయాణ దూరంలో ఉంది
- కర్నాలి నది పశ్చిమ దిశగా 90 నిమిషాల ప్రయాణ దూరంలో ఉంది
- మహేంద్ర రాజ్మార్గ్తో పాటు పశ్చిమాన దేవుఖురి లోయలోని తరు గ్రామాలు
- సుర్ఖేత్ , నేపాల్గంజ్కు ఉత్తరాన ఉన్న అంతర్గత తెరాయ్ లోయ
క్రీడలు
[మార్చు]నేపాల్గంజ్లో క్రికెట్, అసోసియేషన్ ఫుట్బాల్ అనేవి రెండు అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన క్రీడలు. నగరంలోని చాలా పెద్ద క్రీడా టోర్నమెంట్లు నగరంలోని ఫుట్బాల్ స్టేడియం, వ్యాయామశాలలో జరుగుతాయి. సెప్టెంబర్ 2011 నాటికి , కోహల్పూర్లో ఒక అంతర్జాతీయ క్రికెట్ స్టేడియం నిర్మాణంలో ఉంది.[16]
మీడియా
[మార్చు]రేడియో బాగేశ్వరి, 94.6 MHz, నేపాల్ పశ్చిమ భాగంలో స్థాపించబడిన మొట్టమొదటి వాణిజ్య రేడియో స్టేషన్. ఇది నేపాల్గంజ్లో ఇంటింటా సుపరిచితమైన పేరు. బాంకే దాదాపు రెండు దశాబ్దాలుగా ఈ ప్రాంత ప్రజలకు ఒక ఆసరాగా నిలిచారు. 2004వ సంవత్సరం అక్టోబర్ 12న స్థాపించబడిన ఈ రేడియో స్టేషన్, నేపాల్గంజ్, చుట్టుపక్కల ప్రాంతాల ప్రజలకు సమాచార, విద్యా, వినోదాత్మక కార్యక్రమాలను అందించడంలో సుదీర్ఘమైన, ఘనమైన చరిత్రను కలిగి ఉంది. ఈ నగరంలో అనేక కమ్యూనిటీ రేడియో స్టేషన్లు కూడా ఉన్నాయి.
- రేడియో సద్వాబ్ "సబై కో రేడియో" 91.2 MHz
- రేడియో హిమాల్ 92.6 MHz (సమీపంలో)
- నేపాల్గంజ్ కమ్యూనిటీ FM 104.8 MHz
- భేరి FM 105.4 MHz
- రేడియో కృష్ణసార్ 94 MHz
- భేరీ అవాజ్ FM 95.6 MHz (మూసివేత)
- మార్నింగ్ స్టార్ 90.0 MHz
- దైనిక్ నేపాల్గంజ్ జాతీయ వార్తాపత్రిక
- www.nepalgunjnews.com
అలాగే నేపాల్గంజ్లో లక్ష్మి హాల్, క్యూఎఫ్ఎక్స్ బాగేశ్వరి అనే రెండు సినిమా హాళ్లు కూడా ఉన్నాయి.
ప్రముఖ వ్యక్తులు
[మార్చు]- సీతా రాణా మగర్ , మహిళా క్రికెటర్
- రూబీ ఖాన్ , మహిళా కార్యకర్త
- అబినాష్ బోహరా , జాతీయ క్రికెటర్
- మోహనా అన్సారీ , మానవ హక్కుల కార్యకర్త
- పార్వతీ థాపా , క్రీడాకారిణి (షూటింగ్), ఒలింపిక్స్లో నేపాల్కు ప్రాతినిధ్యం వహించిన తొలి మహిళ.
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "Protests, clashes in Province 5 districts over demarcations". ఒరిజినల్ నుండి 17 April 2018 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 4 July 2017.
- 1 2 "Nepalgunj electorate elect RPP candidate Rana as mayor again". ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 20 May 2022.
- ↑ "Chief Administrative Officer of Nepalgunj Sub Metropolitan City". the original నుండి 2023-06-05 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2026-05-18.
- ↑ "Preliminary Report of National Population 2021". Central Bureau Statistics, Nepal. 27 January 2022. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 9 March 2022.
- ↑ NepalMap Demographics
- ↑ Bubriski, Kevin; Pandey, Abhimanyu (2018). Kailash Yatra: a Long Walk to Mt Kailash through Humla. New Delhi: Penguin Random House.
- ↑ "Kailash Manasarovar Yatra likely to see record numbers". kathmandupost.com (in English). ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2022-08-05.
{{cite web}}: CS1 maint: unrecognized language (link) - ↑ Ranjha Airport’s new terminal building completed ahead of schedule.
- ↑ "Lumbini Technological University (LTU)".
- ↑ Jane Wilson-Howarth (2012). A Glimpse of Eternal Snows: a journey of love and loss in the Himalayas. Bradt Travel Guides, UK. pp. 390. ISBN 978-1-84162-435-8.
- ↑ Wilson-Howarth, Jane (2015). A Glimpse of Eternal Snows: a journey of love and loss in the Himalayas. Speaking Tiger, New Delhi. p. 380. ISBN 978-81-930710-7-6.
- ↑ "Extreme temperatures of month November" (PDF). the original (PDF) నుండి 2016-03-04 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2016-02-27.
- ↑ "PRECIPITATION NORMAL (MM) (1991-2020)" (PDF). Department of Hydrology and Meteorology. the original (PDF) నుండి 14 October 2023 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 14 October 2023.
- ↑ "Annual Extreme Temperatures" (PDF). Department of Hydrology and Meteorology. the original (PDF) నుండి 14 October 2023 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 15 October 2023.
- ↑ "World Meteorological Organization Climate Normals for 1991–2020". World Meteorological Organization. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 14 October 2023.
- ↑ "International Cricket ground under delay | Cricnepal.com". cricnepal.com. 26 September 2011. ఒరిజినల్ నుండి 16 February 2017 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 15 February 2017.