నేపాల్ కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ (మావోయిస్ట్ సెంటర్)
నేపాల్ కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ (మావోయిస్ట్ సెంటర్) (నేపాలీ : नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (मओवादी केन्द्र), రోమనైజ్డ్: నేపాల కామ్యునిస్తా పార్టీ (మా'ఓవాది కేంద్ర)), సంక్షిప్తంగా సీపీఎన్ (మావోయిస్ట్ సెంటర్) లేదా సీపీఎన్ (ఎంసీ), నేపాల్లో మూడవ అతిపెద్ద రాజకీయ పార్టీ & సమాజ్బాది మోర్చా సభ్య పార్టీ.[1] ఇది నేపాల్ కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ (యూనిటీ సెంటర్) నుండి విడిపోయిన తర్వాత 1994లో స్థాపించబడింది. ఈ పార్టీ 1996లో నేపాల్ ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా సాయుధ పోరాటాన్ని ప్రారంభించింది. 2006 నేపాల్ విప్లవం తరువాత శాంతి ఒప్పందంపై సంతకం చేసిన తర్వాత పార్టీ అధికారికంగా ప్రధాన స్రవంతి రాజకీయాల్లోకి వచ్చింది.[2]
పార్టీ స్థాపించినప్పటి నుండి పుష్ప కమల్ దహల్ నాయకుడిగా పనిచేస్తున్నాడు. ఈ పార్టీ ప్రతినిధుల సభలో 32 సీట్లను కలిగి ఉంది, ఇది వారిని మూడవ అతిపెద్ద పార్లమెంటరీ గ్రూపుగా మార్చింది. 2022 సార్వత్రిక ఎన్నికల తర్వాత 2024 జూలై వరకు దాదాపు 1.5 సంవత్సరాలు పాలక సంకీర్ణంలో భాగంగా దహల్ ఇటీవల నేపాల్ ప్రధానమంత్రిగా పని చేశాడు.[3] ఈ పార్టీ గతంలో 2008, 2016 లో పుష్ప కమల్ దహల్ నేతృత్వంలో, 2013 లో బాబూరామ్ భట్టారాయ్ నేతృత్వంలో మూడు మునుపటి ప్రభుత్వాలకు నాయకత్వం వహించింది.[4][5][6]
ఈ పార్టీ 1994లో దాని మాతృ పార్టీ కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ నేపాల్ (యూనిటీ సెంటర్) పేరుతోనే ఏర్పడింది. 1996లో కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ నేపాల్ (మావోయిస్ట్) గా పేరు మార్చబడింది. కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ నేపాల్ (యూనిటీ సెంటర్–మసల్), దాని ఎన్నికల ఫ్రంట్, జనమోర్చా నేపాల్ 2009లో ఆ పార్టీతో విలీనం అయిన తర్వాత, ఏకీకృత పార్టీని యూనిఫైడ్ కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ నేపాల్ (మావోయిస్ట్) గా పిలిచేవారు. పార్టీతో వివిధ చీలిక గ్రూపులు ఏకమైన తర్వాత 2016లో పార్టీ ప్రస్తుత స్థితిలో ఉద్భవించింది.[7][8]
నేపాల్ కమ్యూనిస్ట్ పార్టీని సృష్టించడానికి కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ నేపాల్ (యూనిఫైడ్ మార్క్సిస్ట్-లెనినిస్ట్) లో విలీనం అయిన తర్వాత పార్టీని 2018 మే 17న రద్దు చేశారు, కానీ నేపాల్ కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ పేరును క్లెయిమ్ చేసుకున్న రిషి కట్టెల్కు అనుకూలంగా సుప్రీంకోర్టు తీర్పు ఇచ్చిన తర్వాత 2021 మార్చి 8న పునరుద్ధరించబడింది.[9][10] డిసెంబర్ 2021 నాటికి ఆ పార్టీకి 750,000 మంది సభ్యులు ఉన్నారని సభ్యత్వం పరంగా నేపాల్లో మూడవ అతిపెద్ద పార్టీగా నిలిచిందని పేర్కొంది.[11]
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "Socialist Front comprising four leftist parties announced". kathmandupost.com (in English). Retrieved 2023-07-17.
{{cite web}}: CS1 maint: unrecognized language (link) - ↑ "Nepal govt, Maoists sign accord to end civil war". DAWN.COM (in ఇంగ్లీష్). 2006-11-22. Retrieved 2023-01-01.
- ↑ "Dahal sworn in as prime minister". kathmandupost.com (in English). Retrieved 2023-01-01.
{{cite web}}: CS1 maint: unrecognized language (link) - ↑ Pokharel, Tilak; Sengupta, Somini (2008-08-15). "Nepal Elects a Maoist to Be the Prime Minister". The New York Times (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). ISSN 0362-4331. Retrieved 2017-06-26.
- ↑ "Prachanda is new Nepal PM". The Hindu (in ఇంగ్లీష్). PTI. Retrieved 2017-06-26.
- ↑ "Baburam Bhattarai elected prime minister of Nepal". BBC News (in బ్రిటిష్ ఇంగ్లీష్). 2011-08-28. Retrieved 2017-06-26.
- ↑ "Nepali leading CPN-M unified with minor communist party – People's Daily Online". Retrieved 25 February 2015.
- ↑ "Ten Maoist parties merge to form CPN Maoist Centre" (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 2017-06-26.
- ↑ "Nepal's 2 major parties merge to form Nepal Communist Party – Xinhua | English.news.cn". www.xinhuanet.com. Archived from the original on May 17, 2018. Retrieved 2020-12-24.
- ↑ Ghimire, Yubaraj (8 March 2021). "Nepal top court quashes 2018 formation of ruling Nepal Communist Party". The Indian Express. Retrieved 8 March 2021.
- ↑ Adhikari, Ashok (8 December 2021). "जनाधार बलियो बनाउँदै दल" [Parties strengthening base] (PDF). Gorkhapatra. Nepal. p. 1. Retrieved 11 December 2022.