నేషనల్ హెరాల్డ్
| Freedom is in Peril, Defend it with All Your Might | |
 | |
| రకం | దినవార్తాపత్రిక |
|---|---|
| యాజమాన్యం | అసోసియేటెడ్ జర్నల్స్ లిమిటెడ్,[1] శివ పబ్లికేషన్స్ |
| వ్యవస్థాపకులు | జవహర్ లాల్ నెహ్రూ |
| ప్రచురణకర్త | ది అసోసియేటెడ్ జర్నల్స్ లిమిటెడ్ |
| భాష | ఇంగ్లీషు |
| మరల ప్రారంభం | 1 జూన్ 2017 |
| కేంద్రం | న్యూ ఢిల్లీ |
| నగరం | న్యూఢిల్లీ, లక్నో |
| దేశం | భారతదేశం |
నేషనల్ హెరాల్డ్ (National Herald) భారతదేశంలోని ఒక ఆంగ్ల దినపత్రిక. దీనిని ది అసోసియేటెడ్ జర్నల్స్ లిమిటెడ్ ప్రచురిస్తోంది.[2] ఈ పత్రికను 1938 సెప్టెంబరు 9న భారత తొలి ప్రధానమంత్రి జవహర్లాల్ నెహ్రూ భారత స్వాతంత్ర్య ఉద్యమానికి మద్దతుగా స్థాపించాడు.[3] 1942లో క్విట్ ఇండియా ఉద్యమం సందర్భంగా బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం దీనిని నిషేధించింది.
స్వాతంత్ర్యం అనంతరం నేషనల్ హెరాల్డ్ భారతదేశంలోని ప్రముఖ ఆంగ్ల దినపత్రికలలో ఒకటిగా ఎదిగింది. జవహర్లాల్ నెహ్రూ అప్పుడప్పుడు ఈ పత్రికలో సంపాదకీయాలు, అభిప్రాయ వ్యాసాలు రాసేవాడు.[4] 2008లో ఆర్థిక ఇబ్బందుల కారణంగా పత్రిక ముద్రణ నిలిపివేయబడింది. అనంతరం 2016లో డిజిటల్ రూపంలో పునఃప్రారంభించబడింది.[5] 2017లో ముద్రిత సంచికను కూడా మళ్లీ ప్రారంభించారు. ఈ పత్రిక చారిత్రకంగా భారత జాతీయ కాంగ్రెస్తో అనుబంధం కలిగి ఉంది.[6][7]
చరిత్ర
[మార్చు]నేషనల్ హెరాల్డ్ను 1938 సెప్టెంబరు 9న లక్నోలో జవహర్లాల్ నెహ్రూ స్థాపించారు. స్వాతంత్ర్య ఉద్యమానికి ఒక బలమైన పత్రికా వేదికను అందించడం దీని ప్రధాన లక్ష్యం. పత్రిక శీర్షిక కింద "Freedom is in Peril, Defend it with All Your Might" ("స్వేచ్ఛ ప్రమాదంలో ఉంది; మీ సమస్త శక్తితో దానిని రక్షించండి") అనే నినాదాన్ని ముద్రించేవారు.[8]
నెహ్రూ ఈ పత్రిక ప్రారంభ దశలో సంపాదక మండలికి నాయకత్వం వహించాడు. భారతదేశపు తొలి ప్రధానమంత్రిగా బాధ్యతలు స్వీకరించే వరకు ఆయన పత్రిక డైరెక్టర్ల బోర్డు అధ్యక్షుడిగా కొనసాగాడు..[9][10] 1938లో ప్రముఖ పాత్రికేయుడు కోటంరాజు రామారావు నేషనల్ హెరాల్డ్ తొలి సంపాదకుడిగా నియమితుడైనాడు.
1942లో క్విట్ ఇండియా తీర్మానం అనంతరం బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం భారతీయ పత్రికలపై కఠిన నియంత్రణలు విధించింది. ఫలితంగా నేషనల్ హెరాల్డ్ 1942 నుండి 1945 వరకు మూసివేయబడింది.[11] 1945లో పునఃప్రారంభమైన తరువాత, 1946–1950 మధ్య ఫిరోజ్ గాంధీ మేనేజింగ్ డైరెక్టర్గా పనిచేసి పత్రిక ఆర్థిక పరిస్థితిని మెరుగుపరిచాడు.[12] అనంతరం మానికొండ చలపతిరావు 1946 నుండి 1978 వరకు దీర్ఘకాలం సంపాదకుడిగా సేవలందించాడు.[11]
విస్తరణ, అభివృద్ధి
[మార్చు]స్వాతంత్ర్యం అనంతరం నేషనల్ హెరాల్డ్ భారతదేశంలోని ప్రముఖ ఆంగ్ల దినపత్రికలలో ఒకటిగా ఎదిగింది. ప్రారంభంలో లక్నో నుండి ప్రచురితమైన ఈ పత్రిక, తరువాత తన కార్యకలాపాలను విస్తరించింది. 1968లో న్యూఢిల్లీ సంచికను ప్రారంభించగా[11][13], అనంతరం భోపాల్తో పాటు మరికొన్ని నగరాల నుండి కూడా ప్రచురణ చేపట్టింది.
నేషనల్ హెరాల్డ్ను ప్రచురించిన ది అసోసియేటెడ్ జర్నల్స్ లిమిటెడ్ (ఎజెఎల్) హిందీలో నవజీవన్, ఉర్దూలో క్వామీ ఆవాజ్ అనే పత్రికలను కూడా ప్రచురించింది.[14] ఈ మూడు పత్రికలు భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ భావజాలానికి సమీపంగా ఉండేవిగా గుర్తింపు పొందాయి. అయినప్పటికీ, నేషనల్ హెరాల్డ్ జాతీయ, అంతర్జాతీయ రాజకీయాలు, ఆర్థిక వ్యవహారాలు, సామాజిక అంశాలు, సంపాదకీయ విశ్లేషణలకు కూడా ప్రాధాన్యం ఇచ్చేది.
ఆర్థిక ఇబ్బందులు, ప్రచురణ నిలిపివేత
[మార్చు]2000వ దశకంలో పత్రిక తీవ్రమైన ఆర్థిక సమస్యలను ఎదుర్కొంది. ముద్రణ వ్యయం పెరగడం, ప్రకటనల ఆదాయం తగ్గిపోవడం, పత్రికా రంగంలో పెరుగుతున్న పోటీ వంటి కారణాల వల్ల సంస్థ ఆర్థికంగా బలహీనపడింది.
ఈ పరిస్థితుల నేపథ్యంలో 2008లో నేషనల్ హెరాల్డ్ ముద్రిత ప్రచురణను నిలిపివేసింది.[15] అదే సమయంలో "నవజీవన్", "క్వామీ ఆవాజ్" పత్రికల ప్రచురణ కూడా నిలిచిపోయింది. ఉద్యోగులకు జీతాలు చెల్లించడంలో ఇబ్బందులు తలెత్తడంతో సంస్థ కార్యకలాపాలు దాదాపు నిలిచిపోయాయి.
డిజిటల్ రూపంలో పునఃప్రారంభం
[మార్చు]దీర్ఘ విరామం అనంతరం, 2016లో నేషనల్ హెరాల్డ్ను డిజిటల్ వార్తా వేదికగా తిరిగి ప్రారంభించారు..[16] ఆన్లైన్ రూపంలో ప్రచురితమైన ఈ పత్రిక భారతీయ రాజకీయాలు, ఆర్థికం, విదేశాంగం, సమకాలీన అంశాలపై వార్తలు, విశ్లేషణలు, అభిప్రాయ కథనాలను ప్రచురించడం ప్రారంభించింది.
తదనంతరం 2017 జూన్ 1న ముద్రిత సంచికను కూడా అధికారికంగా పునఃప్రారంభించారు.[3] ఈ సందర్భంగా బెంగళూరులో జరిగిన కార్యక్రమంలో పలువురు కాంగ్రెస్ నాయకులు, సీనియర్ పాత్రికేయులు పాల్గొన్నారు.
సంపాదకీయ ధోరణి
[మార్చు]నేషనల్ హెరాల్డ్ చారిత్రకంగా భారత జాతీయ కాంగ్రెస్తో అనుబంధం కలిగిన పత్రికగా పరిగణించబడుతుంది. స్వాతంత్ర్య ఉద్యమ కాలంలో ఇది బ్రిటిష్ పాలనను విమర్శిస్తూ జాతీయవాద భావాలను ప్రోత్సహించింది. స్వాతంత్ర్యం అనంతరం కూడా ప్రజాస్వామ్యం, లౌకికవాదం, రాజ్యాంగ విలువలు, సామాజిక న్యాయం వంటి అంశాలకు మద్దతు తెలిపే సంపాదకీయ విధానాన్ని అనుసరించింది.
యంగ్ ఇండియన్ లిమిటెడ్ - నేషనల్ హెరాల్డ్ వివాదం
[మార్చు]2010లో "యంగ్ ఇండియన్ లిమిటెడ్" అనే లాభాపేక్షలేని సంస్థ స్థాపించబడింది. ఈ సంస్థలో సోనియా గాంధీ, రాహుల్ గాంధీ ప్రధాన వాటాదారులుగా ఉన్నారు. అనంతరం ది అసోసియేటెడ్ జర్నల్స్ లిమిటెడ్ (ఎజెఎల్)కు భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ ఇచ్చిన సుమారు ₹90 కోట్ల రుణాన్ని యంగ్ ఇండియన్ స్వీకరించింది. ఆ తర్వాత ఎజెఎల్ తన వాటాలలో అధిక భాగాన్ని యంగ్ ఇండియన్కు కేటాయించడంతో, ఎజెఎల్పై యంగ్ ఇండియన్కు నియంత్రణ లభించింది.
ఈ వ్యవహారంపై 2012లో భారతీయ జనతా పార్టీ నాయకుడు సుబ్రమణియన్ స్వామి ఢిల్లీ న్యాయస్థానంలో ఫిర్యాదు దాఖలు చేశాడు.[17] సోనియా గాంధీ, రాహుల్ గాంధీ తదితరులు ఎజెఎల్కు చెందిన విలువైన ఆస్తులను అక్రమంగా స్వాధీనం చేసుకునేందుకు కుట్ర పన్నారని ఆయన ఆరోపించాడు.[18][19]
సోనియా గాంధీ, రాహుల్ గాంధీ, మోతీలాల్ వోరా, ఆస్కార్ ఫెర్నాండేజ్, సుమన్ దూబే, శామ్ పిట్రోడా తదితరులకు విచారణకు హాజరుకావాలని న్యాయస్థానం సమన్లు జారీ చేసింది. అనంతరం వారికి బెయిల్ మంజూరైంది. ఈ కేసులో పలు దశల్లో ఢిల్లీ హైకోర్టు, భారత సుప్రీంకోర్టులో విచారణలు జరిగాయి.
ఎన్ఫోర్స్మెంట్ డైరెక్టరేట్ దర్యాప్తు
[మార్చు]ఈ వ్యవహారానికి సంబంధించిన మనీలాండరింగ్ ఆరోపణలపై "ఎన్ఫోర్స్మెంట్ డైరెక్టరేట్ (ఇడి)" దర్యాప్తు ప్రారంభించింది. 2022లో సోనియా గాంధీ, రాహుల్ గాంధీలను పలుమార్లు విచారించింది. అనంతరం ఈ కేసుకు సంబంధించిన కొన్ని ఆస్తులను తాత్కాలికంగా జప్తు చేసినట్లు ఇడి ప్రకటించింది. కాంగ్రెస్ పార్టీ ఈ చర్యలను రాజకీయ కక్షసాధింపుగా అభివర్ణించింది. చట్టబద్ధమైన విధానంలోనే అన్ని చర్యలు చేపట్టామని, ఎటువంటి అక్రమం జరగలేదని పార్టీ నాయకత్వం పేర్కొంది. మరోవైపు, దర్యాప్తు సంస్థలు చట్ట ప్రకారం విచారణ కొనసాగిస్తున్నట్లు వెల్లడించాయి.
ప్రస్తుత స్థితి
[మార్చు]నేషనల్ హెరాల్డ్ ప్రస్తుతం ముద్రిత, డిజిటల్ రూపాల్లో ప్రచురితమవుతోంది. దేశీయ రాజకీయాలు, ఆర్థికం, విదేశాంగం, సామాజిక అంశాలు, విశ్లేషణాత్మక కథనాలను ప్రచురిస్తూ కార్యకలాపాలను కొనసాగిస్తోంది.
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "Court dismisses Swamy's plea in National Herald case". The Hindu. 27 December 2016. Archived from the original on 15 July 2021. Retrieved 15 July 2021 – via www.thehindu.com.
- ↑ Subramanian, N. Sundaresha (16 December 2015). "National Herald's Indore owner says will join Swamy's case". Business Standard India. Archived from the original on 20 August 2017. Retrieved 20 August 2017.
- 1 2 "Rahul Gandhi in Bengaluru for re-launch of National Herald". Archived from the original on 4 July 2017. Retrieved 3 July 2017.
- ↑ Vadakut, Sidin (27 June 2014). "A Nehruvian tragedy". HT Mint. Archived from the original on 30 July 2014. Retrieved 10 August 2014.
- ↑ "Congress set to revive National Herald newspaper after 8-year break". Hindustan Times. 10 July 2016. Archived from the original on 15 July 2021. Retrieved 15 July 2021.
- ↑ Real estate at core of Associated Journals controversy, Live Mint, 14 November 2012, archived from the original on 11 December 2015, retrieved 13 May 2019
- ↑ What is the National Herald case all about?, India Today, 8 December 2015, archived from the original on 20 December 2015, retrieved 13 May 2019
- ↑ Hasan, Mushirul (16 May 2012). "In another era, a wit that pulled no punches". The Hindu. Archived from the original on 16 May 2012.
- ↑ Rau, M. Chalapathi (1964). "The Press after Nehru" (PDF). Economic and Political Weekly (July): 1247–1250. Archived (PDF) from the original on 26 June 2014.
- ↑ Dayal, John (2007). A Matter of Equity: Freedom of Faith in Secular India. New Delhi: Anamika Publishers. p. 129. ISBN 9788179751770. Archived from the original on 26 February 2024. Retrieved 17 October 2020.
- 1 2 3 "In Memorium M. Chalapathi Rau (1908 - 1983)". Archived from the original on 26 June 2014.
- ↑ Bhushan, Shashi (2008). Feroze Gandhi: A Political Biography. New Delhi: Frank Bros. p. 52. ISBN 9788184094947. Archived from the original on 26 February 2024. Retrieved 17 October 2020.
- ↑ General Knowledge Refresher. New Delhi: Bright Publications. p. 51. ISBN 9788171994717. Archived from the original on 26 February 2024. Retrieved 17 October 2020.
- ↑ "New look national herald all set for relaunch". Hindustan Times. 5 May 2011. Archived from the original on 14 October 2012. Retrieved 28 October 2012.
- ↑ "Nehru's paper, The National Herald, may close". Hindustan Times. 31 January 2008. Archived from the original on 5 March 2016.
- ↑ "Tribute to Jawaharlal Nehru- National Herald revived in digital form - Times of India". The Times of India. Archived from the original on 2 September 2017. Retrieved 2017-05-23.
- ↑ Gupta, Smita; Jain, Akanksha (27 June 2014), "Delhi court summons Sonia, Rahul in National Herald case", The Hindu, archived from the original on 6 July 2014, retrieved 13 May 2019
- ↑ Rajagopal, Krishnadas (10 December 2015). "The nitty-gritty of 'The National Herald' case". The Hindu. Archived from the original on 13 December 2015. Retrieved 13 May 2019.
- ↑ "Deals at National Herald: Who got what, when, how". The Indian Express. 10 December 2015. Archived from the original on 10 December 2015. Retrieved 13 May 2019.