నైట్రోసైల్‌ సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం

వికీపీడియా నుండి
Jump to navigation Jump to search
నైట్రోసైల్‌ సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం
Structural formula of nitrosylsulfuric acid
Ball-and-stick model
పేర్లు
IUPAC నామము
Nitrosylsulfuric acid
ఇతర పేర్లు
nitrosonium bisulfate, chamber crystals
గుర్తింపు విషయాలు
సి.ఎ.ఎస్. సంఖ్య [7782-78-7]
పబ్ కెమ్ 82157
SMILES O=NOS(=O)(=O)O
ధర్మములు
HNO5S
మోలార్ ద్రవ్యరాశి 127.08 g/mol
స్వరూపం pale yellow crystals
సాంద్రత 1.612 g/mL in
40% sulfuric acid soln
ద్రవీభవన స్థానం 73.5 °C (164.3 °F; 346.6 K)
బాష్పీభవన స్థానం decomposes
decomposes
ద్రావణీయత soluble in H2SO4
ప్రమాదాలు
ప్రధానమైన ప్రమాదాలు oxidizer
సంబంధిత సమ్మేళనాలు
ఇతరఅయాన్లు {{{value}}}
ఇతర కాటయాన్లు
NaHSO4
Except where otherwise noted, data are given for materials in their standard state (at 25 °C [77 °F], 100 kPa).
YesY verify (what is YesYN ?)
Infobox references

నైట్రోసైల్ సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం(Nitrosylsulfuric acid) ఒక రసాయన సమ్మేళనపదార్థం. ఇందులో Nitrosyl ఉచ్చరణ:/ˈnʌɪtrəsʌɪl/ /ˈnʌɪtrəsɪl/ /nʌɪˈtrəʊsʌɪl/. ఈ రసాయన సంయోగపదార్థం యొక్క రసాయన సంకేతపదం NOHSO4(HO.SO2.ONO.లేదా HNO5S గా కూడా చూపవచ్చును. నైట్రోసైల్ సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం రంగులేనటువంటి ఘన రసాయన పదార్థం. నైట్రోసైల్ సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లాన్ని వాణిజ్యపరంగా ఎక్కువగా కాప్రోలాక్టం(caprolactam)ను తయారీలో ఉపయోగిస్తారు.

భౌతిక లక్షణాలు[మార్చు]

నైట్రోసైల్ సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం ఘన రసాయనపదార్థం. సాధారణంగా పాలిపోయిన/రంగువెలసిన పసుపురంగు స్పటికాలుగాఉండును.నైట్రోసైల్ సల్ఫ్యూరిక్ యొక్క అణుభారం 127.08 గ్రాములు/మోల్.40% సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్ల ద్రావణంలో ఈ రసాయన సంయోగపదార్థం యొక్క సాంద్రత 1.612 గ్రాములు/సెం.మీ3.నైట్రోసైల్ సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం యొక్క ద్రవీభవన స్థానం 73.5 °C (164.3 °F; 346.6 K). వేడి చేసిన ద్రవీభవన స్థానం చేరకముందే విఘటన చెందును.నీటిలో వియోగం చెందును.సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లంలో కరుగుతుంది.

సంశ్లేషణ-రసాయన చర్యలు[మార్చు]

మంచు/హిమతొట్టి(ice bath)లో గాఢ సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం(H2SO4)లో సోడియం నైట్రైట్(HNO2)ను కరిగించడంవలన నైట్రోసైల్ సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం ఏర్పడును.

HNO2 + H2SO4 → NOHSO4 +H2O

ప్రత్నామ్యాయంగా నైట్రిక్ ఆమ్లం, మరియు సల్ఫర్ డయాక్సైడుల రసాయనచర్య వలన కుడా నైట్రోసైల్ సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం ఉత్పత్తి చెయ్యవచ్చును. నైట్రోసైల్ సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లాన్ని నైట్రస్ ఆమ్లం, మరియు సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లంల మిశ్రమం వలన ఏర్పడిన నిర్జల ఆమ్లంగా భావించ వచ్చును.

ఉపయోగాలు[మార్చు]

సేంద్రియ రసాయన శాస్త్రంలో డైఅజోనియం లవణాలను, అమీనులను(amines)తయారుచేయుటలో నైట్రోసైల్ సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లాన్ని ఉపయోగిస్తారు.అలాగే NO- విడుదలచేసే రసాయన కారకాలు నైట్రో సోనియం టెట్రాఫ్లోరోబోరేట్,మరియు నైట్రోసైల్ క్లోరైడులను కూడా ఉత్పత్తి చేస్తారు

మూలాలు[మార్చు]