Jump to content

నోట్రే-డామ్ డి పారిస్

వికీపీడియా నుండి
నోట్రే-డామ్ డి పారిస్
South façade and the nave of Notre-Dame in 2017, two years before the fire. It was generally restored to this outward appearance by 2024.
పటం
48°51′11″N 2°21′00″E / 48.85306°N 2.35000°E / 48.85306; 2.35000
LocationParvis Notre-Dame – Place Jean-Paul-II, Paris
CountryFrance
DenominationCatholic Church
WebsiteOfficial website Edit this at Wikidata
History
StatusCathedral, minor basilica
Founder(s)Maurice de Sully
Architecture
StyleFrench Gothic
Groundbreaking1163; 863 సంవత్సరాల క్రితం (1163)
Specifications
Length128 m (420 ft)
Width48 m (157 ft)
MaterialsLimestone and marble
Administration
ArchdioceseParis
Clergy
ArchbishopLaurent Ulrich
RectorOlivier Ribadeau Dumas
క్రైటేరియాI, II, IV[1]
గుర్తించిన తేదీ1991
దీనిలో భాగంParis, Banks of the Seine
రిఫరెన్సు సంఖ్య.600
అధికారిక పేరుCathédrale Notre-Dame de Paris
రకంCathédrale
గుర్తించిన తేదీ1862[2]
రిఫరెన్సు సంఖ్య.PA00086250

 

నోట్రే-డామ్ డి పారిస్ (కేథడ్రల్ ఆఫ్ అవర్ లేడీ ఆఫ్ పారిస్, నోట్రే-డామ్) అనేది ఫ్రాన్స్‌లోని పారిస్ నగరపు 4వ అరాండిస్‌మెంట్‌లో, సీన్ నదిలోని ఒక ద్వీపమైన ఇల్ డి లా సిటేలో ఉన్న ఒక మధ్యయుగపు కాథలిక్ కేథడ్రల్ . ఇది పారిస్ రోమన్ కాథలిక్ ఆర్చిడియోసెస్ కేథడ్రల్ చర్చి.

వర్జిన్ మేరీ ("అవర్ లేడీ")కి అంకితం చేయబడిన ఈ కేథడ్రల్, [3] ఫ్రెంచ్ గోతిక్ వాస్తుశిల్పానికి అత్యుత్తమ ఉదాహరణలలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది. రిబ్ వాల్ట్, ఫ్లయింగ్ బట్రెస్‌ల మార్గదర్శక ఉపయోగం, దాని భారీ, రంగురంగుల రోజ్ విండోలు, దాని శిల్ప అలంకరణ సహజత్వం, సమృద్ధి వంటి అనేక లక్షణాలు దీనిని మునుపటి రోమనెస్క్ శైలి నుండి వేరు చేస్తాయి. [4] నోట్రే-డామ్ దాని మూడు పైప్ ఆర్గాన్‌లకు (ఒకటి చారిత్రాత్మకమైనది), దాని భారీ చర్చి గంటలకు కూడా అసాధారణమైనది. [5]

బిషప్ మారిస్ డి సుల్లీ ఆధ్వర్యంలో 1163లో కేథడ్రల్ నిర్మాణం ప్రారంభమైంది, 1260 నాటికి ఇది చాలా వరకు పూర్తయింది, అయినప్పటికీ తరువాతి శతాబ్దాలలో దీనిలో మార్పులు చేయబడ్డాయి. [6] 1790లలో, ఫ్రెంచ్ విప్లవం సమయంలో, నోట్రే-డామ్ తీవ్రమైన అపవిత్రీకరణకు గురైంది; దానిలోని అనేక మతపరమైన చిత్రాలు దెబ్బతిన్నాయి లేదా నాశనం చేయబడ్డాయి. 19వ శతాబ్దంలో, ఈ కేథడ్రల్ నెపోలియన్ పట్టాభిషేకానికి, ఫ్రెంచ్ రిపబ్లిక్ అనేక మంది అధ్యక్షుల అంత్యక్రియలకు ఆతిథ్యం ఇచ్చింది. విక్టర్ హ్యూగో నవల నోట్రే-డామ్ డి పారిస్ (ఆంగ్ల శీర్షిక: ది హంచ్‌బ్యాక్ ఆఫ్ నోట్రే-డామ్ ) 1831లో ప్రచురించబడటం ఆసక్తిని రేకెత్తించింది, దాని ఫలితంగా 1844, 1864 మధ్య యూజీన్ వియోలెట్-లె-డక్ పర్యవేక్షణలో పునరుద్ధరణ జరిగింది. 1944 ఆగస్టు 26న, జర్మన్ ఆక్రమణ నుండి పారిస్ విముక్తిని నోట్రే-డామ్‌లో మాగ్నిఫికాట్ గానంతో జరుపుకున్నారు. 1963 నుండి, కేథడ్రల్ ముఖభాగాన్ని మసి, మురికి నుండి శుభ్రం చేయడం ప్రారంభించారు. 1991, 2000 మధ్య మరొక శుభ్రపరిచే, పునరుద్ధరణ ప్రాజెక్ట్ చేపట్టబడింది [7] ఏప్రిల్ 2019లో జరిగిన అగ్నిప్రమాదం వల్ల తీవ్ర నష్టం వాటిల్లింది, విస్తృతమైన, ఖరీదైన మరమ్మతుల కోసం కేథడ్రల్‌ను మూసివేశారు; ఇది డిసెంబర్ 2024లో తిరిగి తెరవబడింది . [8]

నోట్రే-డామ్ పారిస్ నగరానికి, ఫ్రెంచ్ దేశానికి విస్తృతంగా గుర్తింపు పొందిన చిహ్నం. 1805లో, పోప్ పియస్ VII దీనికి మైనర్ బసిలికాగా గౌరవ హోదాను ప్రదానం చేశారు. పారిస్ ఆర్చ్‌డయోసెస్ కేథడ్రల్‌గా, నోట్రే-డామ్ పారిస్ ఆర్చ్‌బిషప్ (ప్రస్తుతం లారెంట్ ఉల్రిచ్ ) కేథడ్రా లేదా పీఠాన్ని కలిగి ఉంది. 21వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో, సుమారు 12 ఏటా మిలియన్ల మంది ప్రజలు నోట్రే-డామ్‌ను సందర్శిస్తారు, ఇది పారిస్‌లో అత్యధికంగా సందర్శించే స్మారక చిహ్నంగా నిలిచింది. [9]

1905 నుండి, ఫ్రాన్స్‌లోని ఇతర కేథడ్రల్స్ లాగే నోట్రే-డామ్ కూడా ఫ్రెంచ్ ప్రభుత్వ యాజమాన్యంలో ఉంది, దీని ప్రత్యేక వినియోగ హక్కులను ఫ్రెంచ్ రోమన్ కాథలిక్ చర్చికి మంజూరు చేశారు. దీని నిర్వహణ బాధ్యత ఫ్రెంచ్ ప్రభుత్వానిది.

కాలక్రమేణా, కేథడ్రల్ నుండి అనేక అలంకరణలు, కళాకృతులు క్రమంగా తొలగించబడ్డాయి. ఇందులో ఇప్పటికీ గోతిక్, బరోక్, 19వ శతాబ్దపు శిల్పాలు, 17వ, 18వ శతాబ్దపు తొలినాళ్ల నాటి బలిపీఠ చిత్రాలు, ఇంకా ముళ్ల కిరీటం, నిజమైన శిలువ నుండి తీసిన ఒక చిన్న ముక్క, మేకుతో సహా క్రైస్తవ ప్రపంచంలోని కొన్ని అత్యంత ముఖ్యమైన అవశేషాలు ఉన్నాయి.

చరిత్ర

[మార్చు]
ప్రస్తుత భవనంలోని నేవ్, ట్రాన్సెప్ట్, కోయిర్ ఉన్న ప్రదేశంలో, 1150 నాటి నోట్రే-డేమ్ ఆదిమ కేథడ్రల్ రూపురేఖ. సెయింట్ ఎటియెన్ కేథడ్రల్ పశ్చిమాన, నేటి ప్రాంగణం ఉన్న స్థాయిలో ఉండేది.
12వ శతాబ్దం నుండి నేటి వరకు నిర్మాణ క్రమం, స్టీఫెన్ ముర్రే, మైల్స్ జాంగ్ రూపొందించారు

ఫ్రాన్స్‌లో క్రైస్తవ మతం ప్రవేశించడానికి ముందు, నోట్రే-డామ్ ఉన్న ప్రదేశంలో జూపిటర్‌కు అంకితం చేయబడిన ఒక గాల్లో-రోమన్ దేవాలయం ఉండేదని నమ్ముతారు. దీనికి సాక్ష్యంగా 1710లో కేథడ్రల్ కింద కనుగొనబడిన 'పిల్లర్ ఆఫ్ ది బోట్‌మెన్' ఉంది. 4వ లేదా 5వ శతాబ్దంలో, రాజభవనానికి సమీపంలో, ఆ ప్రదేశంలో సెయింట్ ఎటియెన్ కేథడ్రల్ అనే ఒక పెద్ద తొలి క్రైస్తవ చర్చిని నిర్మించారు. [10] ప్రవేశ ద్వారం సుమారు 40 metres (130 ft) దూరంలో ఉందినోట్రే-డామ్ ప్రస్తుత పశ్చిమ ముఖభాగానికి పశ్చిమాన దూరంలో, అప్స్ సుమారుగా నేటి పశ్చిమ ముఖభాగం ఉన్న చోట ఉండేది. ఇది తరువాతి కాలంలోని నోట్రే-డామ్ పరిమాణంలో దాదాపు సగం, 70 metres (230 ft) ఉండేది. పొడవు— పాలరాతి స్తంభాలచే నేవ్, నాలుగు ఐల్స్‌గా విభజించబడింది, తరువాత మొజాయిక్‌లతో అలంకరించబడింది. [7] [11]

నోట్రే-డామ్ కేథడ్రల్‌కు ముందు ఉన్న చివరి చర్చి, సెయింట్-ఎటియెన్ రోమనెస్క్ పునర్నిర్మాణం. దీనిని విస్తరించి, పునర్నిర్మించినప్పటికీ, పారిస్ పెరుగుతున్న జనాభాకు ఇది సరిపోదని తేలింది. [12] 18వ శతాబ్దంలో జాక్వెస్-జెర్మైన్ సౌఫ్లోట్ చేసిన పని వరకు, సుమారు 452లో నిర్మించబడిన సెయింట్-జాన్-లె-రాండ్ చర్చి అనే బాప్టిస్టరీ, నోట్రే-డామ్ పశ్చిమ ముఖభాగం ఉత్తర వైపున ఉండేది. [13]

1160లో, పారిస్ బిషప్, మారిస్ డి సుల్లీ, [13] కొత్త, చాలా పెద్ద చర్చిని నిర్మించాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. అతను మునుపటి కేథడ్రల్‌ను వెంటనే కూల్చివేసి, దాని సామగ్రిని పునర్వినియోగించాడు. [12] 1130ల చివరలో సెయింట్ డెనిస్ రాజ మఠంలో ప్రారంభించబడిన గోతిక్ శైలిలో కొత్త చర్చిని నిర్మించాలని సుల్లీ నిర్ణయించాడు. [11]

మూలాలు

[మార్చు]
  1. ↑ Centre, UNESCO World Heritage. "Paris, Banks of the Seine". UNESCO World Heritage Centre. Archived from the original on 8 October 2014. Retrieved 17 June 2024.
  2. ↑ Mérimée database 1993
  3. ↑ Gomez, Melissa (2019-04-15). "Five things to know about Notre Dame Cathedral". Los Angeles Times (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). Retrieved 2025-03-25.
  4. ↑ Ducher 1988, pp. 46–62.
  5. ↑ Chavis, Jason. "Facts on the Notre Dame Cathedral in France". Travel Tips – USA Today (in ఇంగ్లీష్). Archived from the original on 17 June 2020. Retrieved 24 April 2019.
  6. ↑ "Beautiful sacred music created for Notre Dame of Paris". Aleteia — Catholic Spirituality, Lifestyle, World News, and Culture (in ఇంగ్లీష్). Retrieved 2025-03-25.
  7. 1 2 "Historique de la construction" (in ఫ్రెంచ్). Archived from the original on 2 August 2018. Retrieved 2 August 2018.
  8. ↑ "An archbishop's knock formally restores Notre Dame to life as heads of state look on – The Boston Globe". BostonGlobe.com (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). December 7, 2024. Retrieved 2024-12-08.
  9. ↑ "Paris facts". Paris Digest. 2018. Archived from the original on 8 September 2018. Retrieved 15 September 2018.
  10. ↑ Lours 2018, p. 292.
  11. 1 2 "Notre-Dame de Paris. Une des premières cathédrales gothiques de France" (PDF) (in ఫ్రెంచ్). Archived (PDF) from the original on 2025-01-03. Retrieved 2025-01-06.
  12. 1 2 Fourny, Marc (12 December 2012). "Les dix secrets de Notre-Dame de Paris". Le Point (in ఫ్రెంచ్). Archived from the original on 9 August 2018. Retrieved 15 April 2019.
  13. 1 2 Rouche, Michel (19 December 2012), "Jubilé de cathédrale Notre-Dame de Paris – La symbolique des cathédrales: approche historique, religieuse, sociale", La voix est libre (in ఫ్రెంచ్), Radio Notre-Dame.

బాహ్య లింకులు

[మార్చు]
వికీవ్యాఖ్యలో ఈ విషయానికి సంబంధించిన వ్యాఖ్యలు చూడండి.
"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=నోట్రే-డామ్_డి_పారిస్&oldid=4932305" నుండి వెలికితీశారు