పంబన్ ద్వీపం
| Native name: పాంబన్ తీవు | |
|---|---|
 అంతర్జాతీయ అంతరిక్ష కేంద్రం నుండి తీసిన పంబన్ ద్వీపం (కుడివైపు) | |
 పంబన్ ద్వీపం మ్యాప్ (1955) | |
  పంబన్ ద్వీపం  పంబన్ ద్వీపం | |
| భూగోళశాస్త్రం | |
| అక్షాంశ,రేఖాంశాలు | 9°15′N 79°18′E / 9.25°N 79.3°E |
| విస్తీర్ణం | 96.6 km2 (37.3 sq mi) |
| తీరరేఖ | 76.5 km (47.53 mi) |
| అత్యధిక ఎత్తు | 10 m (30 ft) |
| నిర్వహణ | |
భారతదేశం | |
| రాష్ట్రం | తమిళనాడు |
| జిల్లా | రామనాథపురం జిల్లా |
| తాలూకా | రామేశ్వరం |
| జనాభా వివరాలు | |
| జనాభా | 82,682 (2011) |
| జాతి సమూహాలు | తమిళులు |
పంబన్ ద్వీపం (Tamil: పాంబన్ తీవు) అనేది భారత ప్రధాన భూభాగం ఆగ్నేయ తీరంలో ఉన్న ఒక ద్వీపం. ఇది శ్రీలంక ద్వీపం నుండి పాక్ జలసంధి ద్వారా వేరు చేయబడింది, తూర్పున బంగాళాఖాతంలోని పాక్ అఖాతం, పశ్చిమాన లక్కదీవుల సముద్రంలోని మన్నార్ సింధుశాఖ ఉన్నాయి. ఇది తమిళనాడు రాష్ట్రం, రామనాథపురం జిల్లాలోని రామేశ్వరం తాలూకాలో ఒక భాగం. విస్తీర్ణం ప్రకారం ఇది తమిళనాడులో అతిపెద్ద ద్వీపం, ఈ ద్వీపంలోని ప్రధాన పట్టణం ప్రముఖ పుణ్యక్షేత్రమైన రామేశ్వరం. ఇది పాంబన్ వంతెన ద్వారా భారత ప్రధాన భూభాగానికి అనుసంధానించబడి ఉంది.
భౌగోళికం
[మార్చు]పంబన్ ద్వీపం భారత ప్రధాన భూభాగం ఆగ్నేయ తీరానికి 2 కి.మీ దూరంలో ఉంది. ఈ ద్వీపం, ఆడమ్స్ బ్రిడ్జ్ (రామసేతు) ఇసుక తిన్నెలు, శ్రీలంకలోని మన్నార్ ద్వీపంతో కలిసి, బంగాళాఖాతంలోని పాక్ జలసంధి, పాక్ అఖాతాన్ని లక్కదీవుల సముద్రంలోని మన్నార్ సింధుశాఖ నుండి వేరు చేస్తాయి.[1] పంబన్ ద్వీపం 96.6 చ.కి.మీ విస్తీర్ణంలో ఉంది, తమిళనాడు రాష్ట్రంలో అతిపెద్ద ద్వీపం.[2] ఇది వాయువ్యంలో పాంబన్ పట్టణం నుండి ఆగ్నేయంలో ధనుష్కోడి వరకు 30 కి.మీ మేర విస్తరించి ఉంది. ప్రధాన భూభాగం నుండి ఈ ద్వీపంలోకి ప్రవేశించడానికి పాంబన్ ప్రవేశ బిందువుగా పనిచేస్తుంది.[2] ఈ ద్వీపం చుట్టూ ఉన్న సముద్రం వాయువ్య వైపున సగటున 3-5 మీటర్ల లోతును కలిగి ఉండగా, నైరుతి వైపు 15-20 మీటర్ల లోతును కలిగి ఉంటుంది. ఈ ద్వీపం చుట్టూ పగడపు దిబ్బలు ఉన్నాయి, ఇవి వైవిధ్యభరితమైన సముద్ర జీవులకు ఆవాసంగా ఉన్నాయి.[2]
శీతోష్ణస్థితి
[మార్చు]పంబన్ ద్వీపం ఉష్ణమండల వాతావరణాన్ని కలిగి ఉంటుంది, కొప్పెన్ వాతావరణ వర్గీకరణ కింద 'Aw' గా వర్గీకరించబడింది. సగటు వార్షిక ఉష్ణోగ్రత 28.2 °C, మే నెల అత్యంత వేడిగా ఉండే నెల (సగటు ఉష్ణోగ్రత 30.4 °C), డిసెంబర్ అత్యంత శీతలమైన నెల (26 °C). సగటు వార్షిక వర్షపాతం 90.2 సెం.మీ, సాధారణంగా నవంబర్లో అత్యధిక వర్షపాతం నమోదవుతుంది.[2] ఈ ద్వీపం ఉష్ణమండల తుఫానుల బారిన పడే అవకాశం ఉంది.[2] డిసెంబర్ 1964లో, ఒక ఉష్ణమండల తుఫాను గంటకు 280 కి.మీ వేగంతో వీచే గాలులతో ద్వీపాన్ని తాకింది, తీరాన్ని 7 మీటర్ల ఎత్తైన అలలు ముంచెత్తాయి.[3] దీనివల్ల ద్వీపంలో భారీ ప్రాణనష్టం, ఆస్తి నష్టం సంభవించింది, 1,800 మందికి పైగా ప్రాణాలు కోల్పోయారు.[4] 2004 డిసెంబర్ 26న సునామీ అలలు తీరాన్ని తాకడానికి ముందు, సముద్రం తీరప్రాంతం నుండి సుమారు 500 మీటర్లు వెనక్కి వెళ్లి, మునిగిపోయిన భాగాలను కొద్దిసేపు బయటపెట్టింది.[5][6]
భౌగోళిక నిర్మాణం
[మార్చు]పంబన్ ద్వీపం అధిక-తీవ్రత కలిగిన భౌగోళిక కార్యకలాపాలకు గురయ్యే అవకాశం ఉంది. జియోలాజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా నిర్వహించిన ఒక అధ్యయనం ప్రకారం, మన్నార్ సింధుశాఖ వైపు ఉన్న ధనుష్కోడి దక్షిణ భాగం 1948, 1949లో తీరప్రాంతానికి సమాంతరంగా భూమి నిలువు టెక్టోనిక్ కదలిక కారణంగా దాదాపు 5 మీటర్లు కుంగిపోయింది. దీని ఫలితంగా, ఉత్తరం నుండి దక్షిణానికి 7 కి.మీ మేర విస్తరించి ఉన్న 0.5 కి.మీ వెడల్పు గల భూభాగం సముద్రం కింద మునిగిపోయింది.[7] ఈ ద్వీపం చాలావరకు పల్లపు భూభాగాన్ని కలిగి ఉండి, కొన్ని ఎత్తైన భౌతిక లక్షణాలతో గరిష్టంగా 10 మీటర్ల ఎత్తును కలిగి ఉంటుంది.[2] ఈ ద్వీపంలో గంధమాదన అనేది ఎత్తైన కొండ, హిందూ పురాణాల ప్రకారం, శ్రీలంక చేరుకోవడానికి వంతెనను నిర్మించడానికి ముందు రాముడు ఈ కొండపై నుండి శ్రీలంకను పరిశీలించాడు.[2] ద్వీపంలో ఎక్కువ భాగం తెల్లని ఇసుకతో కప్పబడి ఉంటుంది, అక్కడక్కడ నల్ల రేగడి, ఎర్ర నేలలు ఉంటాయి.[2] కొబ్బరి, తాటి చెట్లు ఈ ద్వీపంలో కనిపించే ప్రధాన వృక్షసంపద, తీరం వెంబడి బురద చదునులు, పొదలు, ఉప్పు చిత్తడి నేలలు, మడ అడవులు ఉన్నాయి.[2]
పరిపాలన
[మార్చు]పంబన్ ద్వీపం రామనాథపురం జిల్లాలోని రామేశ్వరం తాలూకాలో ఒక భాగం. ఈ ద్వీపం రామేశ్వరం ఫిర్కా (రెవెన్యూ బ్లాక్) లో భాగంగా ఉండి, రామేశ్వరం, పాంబన్ అనే రెవెన్యూ గ్రామాలను కలిగి ఉంది.[8] పరిపాలనా ప్రయోజనాల కోసం, రామేశ్వరం ఒక మునిసిపాలిటీగా నిర్వహించబడుతుంది.[9] పాంబన్, తంగచిమడం అనే రెండు ఇతర గ్రామ పంచాయతీలు ఉన్నాయి, ఇవి మండపం పంచాయతీ బ్లాక్లో భాగంగా ఉన్నాయి.[10] 2024లో, ఈ రెండు గ్రామ పంచాయతీలను రామేశ్వరం మునిసిపాలిటీతో విలీనం చేయాలని తమిళనాడు ప్రభుత్వం ప్రతిపాదించింది, దీనిపై స్థానికులు నిరసన వ్యక్తం చేశారు.[11]
జనాభా వివరాలు
[మార్చు]2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, రామేశ్వరం 44,856 మంది జనాభాతో ఈ ద్వీపంలో అత్యధిక జనాభా కలిగిన పట్టణం.[12]
ఈ ద్వీప ఆర్థిక వ్యవస్థ మత్స్య సంపద, పర్యాటకంపై ఆధారపడి ఉంది.[2] రామేశ్వరంలోని రామనాథస్వామి ఆలయం ఒక ప్రధాన హిందూ మతపరమైన, పుణ్యక్షేత్రం.[13][14] ఇతర మతపరమైన ప్రదేశాలలో ఏకాంత రాముడి ఆలయం (శ్రీలంక వెళ్లే ముందు రాముడు ఇక్కడే బస చేశాడని చెబుతారు), గంధమాదన కొండపై ఉన్న రాముడి పాదాల ఆలయం, రాముడు సృష్టించిన మంచినీటి బావి అమృత తీర్థం ఉన్నాయి.[2] 1964 తుఫాను విధ్వంసం తర్వాత ధనుష్కోడి మానవ రహిత పట్టణంగా మిగిలిపోయింది.[15] ఈ పట్టణ శిథిలాలు ప్రముఖ పర్యాటక కేంద్రంగా మారాయి.[2]
రవాణా
[మార్చు]
పంబన్ ద్వీపం భారత ప్రధాన భూభాగంతో పాంబన్ వంతెన ద్వారా అనుసంధానించబడి ఉంది, ఇది 1914 ఫిబ్రవరి 24న ట్రాఫిక్ కోసం తెరవబడింది.[16] వంతెన స్థిరత్వంపై ఆందోళనల కారణంగా పాత వంతెనపై రైలు రవాణాను 2023 ఫిబ్రవరిలో శాశ్వతంగా నిలిపివేసిన తర్వాత, పాత పాంబన్ వంతెన సమీపంలో 2024లో కొత్త రైల్వే వంతెనను పూర్తి చేశారు.[17][18] పక్కనే ఉన్న రోడ్డు వంతెనను 1988లో ప్రారంభించారు.[19] 20వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో, మద్రాస్ (చెన్నై) నుండి పంబన్ ద్వీపం దక్షిణ కొసన ఉన్న ధనుష్కోడి వరకు రైళ్లు నడిచేవి, ప్రయాణికులను కొలంబో తీసుకెళ్లే రైలు ఎక్కేముందు మన్నార్ ద్వీపంలోని తలైమన్నార్ను కలుపుతూ ఫెర్రీ సౌకర్యం ఉండేది. 1964 తుఫాను సమయంలో ధనుష్కోడి వెళ్లే రైల్వే మార్గం, పాంబన్-ధనుష్కోడి ప్యాసింజర్ రైలుతో సహా కొట్టుకుపోయింది, ఈ ఘటనలో సుమారు 200 మంది మరణించారు.[20] రామేశ్వరం, తలైమన్నార్ మధ్య ఫెర్రీ సర్వీసు 1970ల వరకు కొనసాగింది, అయితే భారత ప్రభుత్వం దీనిని 1984లో నిలిపివేసింది.[21]
పాక్ స్ట్రెయిట్ బ్రిడ్జ్ అనేది పాంబన్ ద్వీపాన్ని శ్రీలంకతో కలిపే ప్రతిపాదిత సముద్రగర్భ సొరంగం, వంతెన ప్రాజెక్టు.[22]
ఇవి కూడా చూడండి
[మార్చు]- పాంబన్ లైట్హౌస్
- రామాయణం
- ట్రింకెట్ ద్వీపం
- రామేశ్వరం టీవీ టవర్
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "Palk Strait". Britannica. Archived from the original on 24 March 2017. Retrieved 1 June 2024.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 "Pamban Island". Coastal and Oceanic Island Database of India, Government of India. Retrieved 1 June 2025.
- ↑ Shashi M Kulshreshta; Madan G Gupta (June 1966). "Satellite Study of the Rameswaram Cyclonic Storm of 20–23 December 1964". Journal of Applied Meteorology and Climatology. 5 (3): 373–376. Bibcode:1966JApMe...5..373K. doi:10.1175/1520-0450(1966)005<0373:ssotrc>2.0.co;2. ISSN 0021-8952.
- ↑ "Ships, Planes Search for Survivors". The Age. Reuters. 28 December 1964. p. 4. Archived from the original on 26 July 2020. Retrieved 7 January 2026.
- ↑ "Submerged temple tower visible in Dhanushkodi". Zee news. Archived from the original on 22 July 2010. Retrieved 7 January 2026.
- ↑ G. G. Vaz; M. Hariprasad; B. R. Rao & V. Subba Rao (March 2007). "Subsidence of southern part of erstwhile Dhanushkodi township, Tamil Nadu – evidences from bathymetry, side scan and underwater videography" (PDF). Current Science (PDF). 92 (5): 671–675. Archived from the original (PDF) on 4 March 2016. Retrieved 8 July 2012.
- ↑ G. G. Vaz; M. Hariprasad; B. R. Rao; V. Subba Rao (10 March 2007). "Subsidence of southern part of erstwhile Dhanushkodi township, Tamil Nadu". Current Science. 92: 671–672.
- ↑ "Rameswaram firka" (PDF). Government of Tamil Nadu. Archived (PDF) from the original on 15 June 2024. Retrieved 1 January 2026.
- ↑ "Local body setup". Government of Tamil Nadu. Archived from the original on 16 January 2026. Retrieved 1 January 2026.
- ↑ "Panchayats" (PDF). Government of Tamil Nadu. Retrieved 1 January 2026.
- ↑ "Proposal to merge Thangachimadam and Pamban panchayats with Rameswaram municipality opposed". The Hindu. 23 December 2024. Retrieved 1 June 2025.
- ↑ "Rameswaram, Tamil Nadu". 2011 Census of India. Archived from the original on 7 February 2025. Retrieved 1 June 2025.
- ↑ "Rameswaram". Britannica. Archived from the original on 23 December 2023. Retrieved 1 June 2025.
- ↑ Brockman, Norbert C. (2011). Encyclopedia of Sacred Places. California: ABC-CLIO. pp. 94–96. ISBN 978-1-59884-655-3.
- ↑ "Eye-witness account of the cyclone". The Hindu. Archived from the original on 5 July 2014. Retrieved 7 January 2026.
- ↑ "Pamban bridge: 10 awesome facts about India's first sea bridge - Pamban bridge: India's first sea bridge". The Economic Times. Archived from the original on 11 July 2024. Retrieved 1 December 2023.
- ↑ "Rail traffic on old Pamban bridge permanently stopped". The Hindu. 3 February 2023. ISSN 0971-751X. Archived from the original on 4 February 2023. Retrieved 4 February 2023.
- ↑ "Ministry of Railways confirms New Bridge in Pamban". Press108. 25 December 2018. Archived from the original on 1 March 2019. Retrieved 1 December 2023.
- ↑ Datta, Rangan (1 February 2023). "Rameswaram: A holy island town along India's southern borderland". The Telegraph. Archived from the original on 9 February 2023. Retrieved 9 February 2023.
- ↑ Jaishankar, C. (17 July 2006). "Their sentiment to metre gauge train is unfathomable". The Hindu. Archived from the original on 27 October 2007. Retrieved 1 December 2006.
- ↑ "Mannar- Rameswaram ferry service: Update from President". Newswire. 17 April 2025. Archived from the original on 22 July 2025. Retrieved 24 June 2025.
- ↑ Hegadekatti, Kartik (6 January 2016). "Tunnel from India to Sri Lanka". Archived from the original on 9 January 2019. Retrieved 9 January 2019.
బయటి లింకులు
[మార్చు]- Imperial Gazetteer of India, v. 19, p. 375 Archived 2023-03-26 at the Wayback Machine
