Jump to content

పగోడా

వికీపీడియా నుండి
పై నుండి క్రిందికి, ఎడమ నుండి కుడికి: జపాన్‌లోని హొర్యు-జి పగోడా; చైనాలోని హాంగ్‌జౌలో ఉన్న లియుహె పగోడా; చైనాలోని జియాన్‌లో ఉన్న జెయింట్ వైల్డ్ గూస్ పగోడా; వియత్నాంలోని థియెన్ ము ఆలయంలో ఉన్న ఫువాక్ డ్యుయెన్ టవర్; దక్షిణ కొరియాలోని బుల్గుక్సాలో ఉన్న సియోక్‌గతాప్; భారతదేశంలోని హిమాచల్ ప్రదేశ్‌లో ఉన్న ప్రాశార్ సరస్సు ఆలయం; మయన్మార్‌లోని యాంగాన్‌లో ఉన్న ష్వెడాగన్ పగోడా

పగోడా (Pagoda) అనేది ఆసియాలో సాధారణంగా కనిపించే, అనేక అంచులు, అంతస్తులు కలిగిన గోపురం. ఎక్కువ పగోడాలు మతపరమైన అవసరాల కోసం నిర్మించబడ్డాయి. ఇవి తరచుగా బౌద్ధ, కొన్నిసార్లు టావోయిస్ట్ లేదా హిందూ మతాలకు చెందినవిగా ఉంటాయి, విహారాలలో లేదా వాటి సమీపంలో ఉంటాయి. పగోడా మూలాలు స్థూపంలో ఉన్నాయి, దీని రూపకల్పన ప్రాచీన భారతదేశంలో అభివృద్ధి చేయబడింది.[1] చైనీస్ పగోడాలు (చైనీస్: 塔; పిన్యిన్: Tǎ) చైనీస్ వాస్తుశిల్పంలో ఒక సాంప్రదాయ భాగం. మతపరమైన ఉపయోగంతో పాటు, ప్రాచీన కాలం నుండి చైనీస్ శైలి పగోడాలు అద్భుతమైన వీక్షణలను అందించినందుకు ప్రసిద్ధి చెందాయి, పగోడాలను అధిరోహించడంలోని ఆనందాన్ని అనేక శాస్త్రీయ పద్యాలు వివరిస్తాయి.

అత్యంత పురాతనమైన, ఎత్తైన పగోడాలు కలపతో తయారు చేయబడ్డాయి, కానీ ఇప్పటికీ నిలిచి ఉన్న వాటిలో ఎక్కువ భాగం ఇటుక, రాయితో నిర్మించబడ్డాయి. కొన్ని లోపలి భాగం లేకుండా ఘనంగా ఉంటాయి. డొల్లగా ఉండే పగోడాలకు లోపలి అంతస్తులు, గదులు ఉండవు, కానీ లోపల తరచుగా బలిపీఠం, చిన్న పగోడా ఉంటాయి. ప్రతి అంతస్తులో ఒక వైపు ఉన్న రంధ్రం నుండి వీక్షణను చూడటానికి సందర్శకులు ఎక్కడానికి మెట్ల వరుస కూడా ఉంటుంది. చాలా వాటికి మూడు, 13 అంతస్తుల మధ్య (దాదాపు ఎల్లప్పుడూ బేసి సంఖ్యలో) ఉంటాయి, సాంప్రదాయిక క్రమబద్ధమైన అంచులు ఉంటాయి.[2][3]

కొన్ని దేశాలలో ఈ పదం ఇతర మతపరమైన నిర్మాణాలను సూచిస్తుంది. వియత్నాం, కంబోడియాలో ఫ్రెంచ్ అనువాదం కారణంగా ఆంగ్ల పదం పగోడా సాధారణంగా ఆరాధనా స్థలాన్ని సూచిస్తుంది, బౌద్ధ విహారానికి పగోడా అనేది కచ్చితమైన పదం కాదు. స్థూపం నిర్మాణ శైలి ఆసియా అంతటా వ్యాపించి, ప్రతి ప్రాంతానికి నిర్దిష్టమైన వివిధ రూపాలను సంతరించుకుంది. స్పెయిన్ దేశస్థులు నియమించుకున్న చైనీస్ కార్మికుల ద్వారా ఫిలిప్పీన్స్ లోని అనేక గంట స్తంభాలు పగోడాల చేత బాగా ప్రభావితమయ్యాయి.

శబ్దవ్యుత్పత్తి

[మార్చు]

అన్ని యూరోపియన్ భాషలలో పగోడా పదానికి ఉన్న వైవిధ్యాలు ప్రత్యక్షంగా, పరోక్షంగా 16 వ శతాబ్దపు పోర్చుగీస్ పదం పాగోడ్ (pagode) నుండి ఉద్భవించాయి,[4] ఇది వాస్తవానికి మలబార్ తీరం వెంబడి నైరుతి భారతదేశంలోని హిందూ దేవాలయాలను, వాటి ప్రధాన విగ్రహాలను ప్రత్యేకంగా సూచించడానికి వాడబడింది.[5] పర్షియన్ నుండి నాన్జింగీస్ వరకు ఉన్న భాషలలో మూలాల గురించి విస్తృత చర్చ జరిగినప్పటికీ దల్గాడో, ఇతరుల విస్తృతమైన పరిశోధనల నుండి స్పష్టంగా అర్థమయ్యే విషయం ఏమిటంటే, తొలి పోర్చుగీస్ వాడుక నేరుగా స్థానిక ద్రావిడ భాషల నుండి రుణం తీసుకుంది. మలయాళం, కన్నడ, తమిళం వంటి భాషలలో ఉన్న పకోతి (ദുർഗ്ഗ ఆలయం), పకవతి (దేవత, దుర్గ, పార్వతి, వాటి విగ్రహాలకు వాడేది) వంటి పదాలను వారు ఉపయోగించారు. పోర్చుగీస్ పదం పాగావో (అన్యమతస్థుడు), తొలి రచయితల బలమైన కాథలిక్ మతం ప్రభావం వల్ల ఉద్దేశపూర్వక మార్పులు జరిగి ఉండవచ్చు.[6] ఈ ద్రావిడ పదాలన్నీ అంతిమంగా సంస్కృత పదం భగవతీ (भगवती) నుండి ఉద్భవించాయి, ఇది భగవద్గీత శీర్షికకు సంబంధించినది, పవిత్రమైన వ్యక్తికి స్త్రీ రూపం. వివిధ హిందూ దేవతలకు, దైవిక అంశాలకు వాడబడుతుంది.[7]

చరిత్ర

[మార్చు]
కెక్ లోక్ సి పగోడా అంతస్తులు వాటి నిర్మాణ శైలులతో లేబుల్ చేయబడ్డాయి

పగోడా మూలాలను స్థూపం (క్రీ.పూ. 3 వ శతాబ్దం) లో గుర్తించవచ్చు.[8] గోపురం ఆకారంలో ఉండే స్థూపాన్ని పవిత్ర అవశేషాలను, పవిత్ర గ్రంథాలను ఉంచడానికి స్మారక కట్టడంగా ఉపయోగించారు.[8][9] తూర్పు ఆసియాలో చైనీస్ టవర్లు, చైనీస్ పెవిలియన్ల వాస్తుశిల్పం పగోడా వాస్తుశిల్పంలో మిళితం అయ్యి ఆగ్నేయాసియాకు వ్యాపించింది. బౌద్ధ అవశేషాలను గౌరవించడానికి బౌద్ధ మిషనరీలు, యాత్రికులు, పాలకులు, సామాన్య భక్తులు చేసిన కృషితో వీటి నిర్మాణం ప్రాచుర్యం పొందింది.[10]

జపాన్‌లో 1850 కి ముందు నిర్మించిన 22 ఐదు అంతస్తుల చెక్క పగోడాలు ఉన్నాయి.[11]

చైనా

[మార్చు]
సాంగ్ రాజవంశం కాలంలో క్రీ.శ 1045 లో నిర్మించబడిన హెబీలోని జెంగ్డింగ్ కు చెందిన లింగ్జియావో పగోడా, తరువాతి పునర్నిర్మాణాలలో తక్కువ మార్పులకు గురైంది

పురాతన చైనీస్ పగోడాల శైలులు చతురస్రాకారపు ఆధారం, వృత్తాకార ఆధారంతో ఉండేవి, అష్టభుజి ఆధారిత గోపురాలు 5, 10 వ శతాబ్దాలలో ఉద్భవించాయి. ఆధునిక కాలానికి పూర్వం చైనాలో అత్యంత ఎత్తైన పగోడా హెబీలోని డింగ్జియాన్‌లో ఉన్న కైయువాన్ మఠానికి చెందిన లియోడి పగోడా. ఇది సాంగ్ వంశానికి చెందిన చక్రవర్తి రెన్జాంగ్ కాలంలో క్రీ.శ 1055 లో పూర్తయింది, దీని మొత్తం ఎత్తు 84 మీటర్లు (275 అడుగులు). ఇది ఇప్పుడు ఉనికిలో లేనప్పటికీ చైనా చరిత్రలో అత్యంత ఎత్తైన పగోడా 100 మీటర్ల (330 అడుగులు) ఎత్తైన చాంగ్ఆన్ చెక్క పగోడా, దీనిని సుయ్ వంశానికి చెందిన చక్రవర్తి యాంగ్ నిర్మించాడు, బహుశా స్వల్పకాలం పాటు ఉన్న 6 వ శతాబ్దపు లువోయాంగ్‌కు చెందిన యోంగ్నింగ్ పగోడా సుమారు 137 మీటర్ల ఎత్తు ఉండేది.[12] ఇప్పటికీ నిలిచి ఉన్న అత్యంత ఎత్తైన పగోడా లియోడి పగోడా. ఏప్రిల్ 2007 లో చాంగ్‌జౌలో ఉన్న కొత్త చెక్క పగోడా టియానింగ్ ఆలయం ప్రజల కోసం తెరవబడింది, ఇది చైనాలో అత్యంత ఎత్తైనది, దీని ఎత్తు 154 మీటర్లు (505 అడుగులు).

ప్రతీకవాదం, వాస్తు

[మార్చు]
టాంగ్ రాజవంశం కాలంలో క్రీ.శ 636 లో నిర్మించబడిన జుమి పగోడా.

చైనీస్, ఇతర తూర్పు ఆసియా పగోడా నిర్మాణాలలో చైనీస్ ప్రతిమాశాస్త్రం గమనించవచ్చు. అభయ ముద్రలో ఉన్న శాక్యముని, గౌతమ బుద్ధుని చిత్రం వంటి బౌద్ధ ప్రతిమాశాస్త్రం కూడా ప్రముఖమైనది.[13] హాన్ రాజవంశ కళలోని బౌద్ధ అంశాలపై రాసిన ఒక వ్యాసంలో, ఈ ఆలయాలలో బౌద్ధ ప్రతీకవాదం స్థానిక చైనీస్ సంప్రదాయాలతో మిళితమై ప్రతీకవాద ప్రత్యేక వ్యవస్థగా మారిందని వు హంగ్ సూచించాడు.[14]

పగోడాల వద్ద భక్తితో పూజించడం వల్ల చైనీస్ సివిల్ సర్వీస్ పరీక్షలు రాసే విద్యార్థులకు అదృష్టం వస్తుందని కొందరు విశ్వసించారు.[15] 1210 లో ఫుజౌలోని యిహువాంగ్ కౌంటీ పగోడా కూలిపోయినప్పుడు, ఈ విపత్తు ప్రిఫెక్చురల్ పరీక్షలలో చాలా మంది అభ్యర్థుల వైఫల్యానికి సంబంధించినదని స్థానిక నివాసితులు విశ్వసించారు.[16] ఈ ట్రెండ్‌ను మార్చి కౌంటీకి దైవిక సహాయం పొందుతుందనే ఆశతో పగోడా 1223 లో పునర్నిర్మించబడింది, ఇటీవలి పరీక్షల్లో విజయవంతమైన అభ్యర్థుల జాబితా దానిపై చెక్కబడింది.[16]

వాస్తుశిల్పం

[మార్చు]
హొర్యుజి ఆలయంలోని ఒక మూలలో ఫ్లోర్-సపోర్ట్ నిర్మాణం.

పగోడాలు అనేక విభిన్న పరిమాణాలలో వస్తాయి,[17] ఎత్తైనవి తరచుగా పిడుగుపాటును ఆకర్షిస్తాయి, నిర్మాణం పైభాగంలో ఉన్న శిఖర అలంకరణ రాక్షసులను పట్టుకోగలదనే సంప్రదాయాన్ని ప్రేరేపించాయి.[18] నేడు అనేక పగోడాలకు వైర్లను అమర్చారు, శిఖరాన్ని లైట్నింగ్ రాడ్‌గా మార్చారు.[19]

భూకంప నష్టాన్ని నిరోధించడానికి చెక్క పగోడాలు కొన్ని నిర్దిష్ట లక్షణాలను కలిగి ఉన్నాయని భావిస్తారు. సంక్లిష్టమైన చెక్క డౌగోంగ్ కీళ్ల రాపిడిని తగ్గించే జారే ప్రభావం,[20] అంతస్తుల నిర్మాణ పరమైన వేర్పాటు, బ్యాలెన్సింగ్ బొమ్మకు సమానమైన విశాలమైన అంచుల ప్రభావాలు, మధ్యస్థ స్తంభం మిగిలిన సూపర్ స్ట్రక్చర్‌కు బోల్ట్ చేయబడిన షిన్‌బషిరా దృగ్విషయం వీటిలో ఉన్నాయి.[21]

పగోడాలు సాంప్రదాయకంగా బేసి సంఖ్యలో అంతస్తులను కలిగి ఉంటాయి. లండన్‌లోని క్యూ గార్డెన్స్‌లో సర్ విలియం ఛాంబర్స్ రూపొందించిన పద్దెనిమిదవ శతాబ్దపు ఓరియంటలిస్ట్ పగోడా దీనికి ఒక ముఖ్యమైన మినహాయింపు.

హిమాలయాలలోని పగోడాలు నెవారీ వాస్తుశిల్పం నుండి ఉద్భవించాయి, ఇవి చైనీస్, జపనీస్ శైలులకు భిన్నంగా ఉంటాయి.[22]

నిర్మాణ సామగ్రి

[మార్చు]

కలప

[మార్చు]
క్రీ.శ 523 కి చెందిన 40 మీటర్ల ఎత్తైన సాంగ్యు పగోడా, ఇది చైనాలో ఇప్పటికి ఉన్న పురాతన రాతి పగోడా

దక్షిణ, ఉత్తర రాజవంశాల కాలంలో ఇతర ప్రాచీన చైనీస్ నిర్మాణాల మాదిరిగానే పగోడాలు కూడా ఎక్కువగా కలపతో నిర్మించబడ్డాయి. చెక్క పగోడాలు భూకంపాలను నిరోధిస్తాయి, ఏ జపనీస్ పగోడా భూకంపం వల్ల నాశనం కాలేదు,[21] కానీ అవి అగ్నిప్రమాదాలు, సహజ క్షయం, కీటకాల దాడులకు గురయ్యే అవకాశం ఉంది.

చెక్క పగోడాలకు ఉదాహరణలు:

  • లువోయాంగ్ లోని వైట్ హార్స్ టెంపుల్‌లో ఉన్న వైట్ హార్స్ పగోడా
  • త్రీ కింగ్‌డమ్స్ కాలంలో (సుమారు 220–265) నిర్మించిన జుజౌలోని ఫుటుసి పగోడా
  • నార్తర్న్ వీ గ్రంథమైన స్టోరీస్ అబౌట్ బుద్ధిస్ట్ టెంపుల్స్ ఇన్ లువోయాంగ్ లో ఉన్న అనేక పగోడాలు

తరువాతి కాలాల సాహిత్యం కూడా చెక్క పగోడాల నిర్మాణం ఆధిపత్యానికి ఆధారాలు ఇస్తుంది. ప్రముఖ టాంగ్ రాజవంశ కవి డు ము ఒకసారి ఇలా రాశాడు:

సదరన్ డైనాస్టీలకు చెందిన 480 బౌద్ధ దేవాలయాలు, లెక్కలేనన్ని గోపురాలు, పగోడాలు పొగమంచుతో కూడిన వర్షంలో నిలిచి ఉన్నాయి.

నేడు చైనాలో ఉన్న అత్యంత పురాతనమైన పూర్తి చెక్క పగోడా షాంగ్సీలోని యింగ్ కౌంటీలో ఉన్న ఫోగాంగ్ టెంపుల్ పగోడా, ఇది సాంగ్, లియావో రాజవంశం కాలంలో 11 వ శతాబ్దంలో నిర్మించబడింది.

ఇటుక, రాతికి మార్పు

[మార్చు]
టాంగ్ రాజవంశం కాలంలో 652 లో ఇటుకలతో నిర్మించబడి 704 లో పునర్నిర్మించబడిన జెయింట్ వైల్డ్ గూస్ పగోడా.

నార్తర్న్ వీ, సుయ్ రాజవంశాల (386–618) కాలంలో ఇటుక, రాతి పగోడాల నిర్మాణంతో ప్రయోగాలు ప్రారంభమయ్యాయి. సుయ్ వంశం చివరినాటికి కూడా కలప అత్యంత సాధారణ సామగ్రిగా ఉండేది. ఉదాహరణకు సుయ్ రాజవంశానికి చెందిన చక్రవర్తి వెన్ (581–604 వరకు పాలించాడు) ఒకసారి అన్ని కౌంటీలు, ప్రిఫెక్చర్లను ప్రామాణిక డిజైన్ల ప్రకారం పగోడాలను నిర్మించాలని ఒక ఉత్తర్వు జారీ చేశాడు, అయితే అవన్నీ కలపతో నిర్మించబడినందున వాటిలో ఏవీ మనుగడలో లేవు. క్రీ.శ 523 లో ఇటుకతో నిర్మించబడిన వృత్తాకార ఆధారిత పగోడా అయిన సాంగ్యు పగోడా మాత్రమే నిలిచి ఉంది.

ఇటుక

[మార్చు]

ఇటుకలతో నిర్మించిన వాటిలో అత్యంత పురాతనమైనది హెనాన్‌లోని డెంగ్‌ఫెంగ్ కంట్రీలో ఉన్న 40 మీటర్ల ఎత్తైన సాంగ్యు పగోడా.[23] వక్రంగా, వృత్తాకారం ఆధారంగా నిర్మించబడిన ఈ పగోడా నార్తర్న్ వీ రాజవంశం కాలంలో 523 లో నిర్మించబడింది, ఇది 15 శతాబ్దాలుగా మనుగడలో ఉంది.[23] టాంగ్ రాజవంశం కాలంలో కనుగొనబడిన తరువాతి పగోడాల మాదిరిగానే, ఈ ఆలయం చట్రాన్ని చుట్టుముట్టే అంచుల శ్రేణులను, పైభాగంలో ఒక శిఖరాన్ని కలిగి ఉంది. దీని గోడలు 2.5 మీటర్ల మందంతో ఉంటాయి, గ్రౌండ్ ఫ్లోర్ వ్యాసం 10.6 మీటర్లు. 597 లో నిర్మించబడిన సుయ్ రాజవంశానికి చెందిన గువాకింగ్ పగోడా మరొక ప్రారంభ ఇటుక పగోడా. షాంగ్సీలోని ఫోగాంగ్ ఆలయానికి చెందిన ఇటుక జుషి పగోడా నార్తర్న్ వీ రాజవంశం (386–534) లేదా నార్తర్న్ క్యూయి రాజవంశం (550–577) కాలంలో నిర్మించబడింది.[24]

రాయి

[మార్చు]

సుయ్ రాజవంశం కాలంలో 611 లో షాన్‌డాంగ్‌లోని లైచెంగ్‌లో నిర్మించిన ఫోర్ గేట్స్ పగోడా అత్యంత పురాతనమైన పెద్ద రాతి పగోడా. సాంగ్యు పగోడా లాగా, ఇది కూడా పైభాగంలో శిఖరాన్ని కలిగి ఉండి పెవిలియన్ శైలిలో నిర్మించబడింది.

ఇటుక, రాయి

[మార్చు]

మొదటి జిన్ రాజవంశం (266–420) కాలంలో జియాంగ్యాంగ్‌కు చెందిన వాంగ్ జున్ నిర్మించిన మూడు అంతస్తుల నిర్మాణం పురాతన ఇటుక, రాతి పగోడాలలో ఒకటి. అయితే ఇది ఇప్పుడు ధ్వంసమైంది.

టాంగ్, సాంగ్, లియావో, జిన్ రాజవంశాల పగోడా నిర్మాణాలలో ఇటుక, రాయి ఆధిపత్యం చెలాయించాయి. తొలి టాంగ్ రాజవంశం కాలంలో నిర్మించిన జెయింట్ వైల్డ్ గూస్ పగోడా (క్రీ.శ 652) ఒక ఉదాహరణ. నాన్జింగ్ పింగాణీ పగోడా చైనా చరిత్రలో అత్యంత ప్రసిద్ధ ఇటుక, రాతి పగోడాలలో ఒకటి. జౌ రాజవంశం సుమారు 3,500 సంవత్సరాల క్రితం పురాతన పగోడాలను తయారు చేయడం ప్రారంభించింది.

కాలక్రమేణా ప్రాముఖ్యత తగ్గడం

[మార్చు]
షాంఘైలోని జాడే బుద్ధ ఆలయం సాంగ్ రాజవంశం బహుళ-ప్రాంగణాల ఆకృతిని అనుసరిస్తుంది, దీనిలో పగోడా ఉండదు. ప్రధాన మందిరం మధ్యలో ఉంటుంది.

వైట్ హార్స్ టెంపుల్ సంప్రదాయానికి అనుగుణంగా సుయ్, టాంగ్ రాజవంశాల వరకు పగోడాలు సాధారణంగా దేవాలయాల మధ్యలో ఉంచబడేవి. టాంగ్ కాలంలో ప్రధాన మందిరం ప్రాముఖ్యత పెరిగి పగోడా మందిరం పక్కకు, లేదా ఆలయ ప్రాంగణం వెలుపలకు మార్చబడింది. ప్రారంభ టాంగ్ కాలంలో బౌద్ధ దేవాలయ నిర్మాణానికి ప్రామాణిక రూపకల్పన అనే గ్రంథాన్ని దావోజువాన్ రాశాడు, ఇందులో పగోడా స్థానంలో ప్రధాన మందిరం ఆలయ కేంద్రంగా మారింది.

సంపన్నులు, భక్తులు పరోపకారంతో విరాళంగా ఇచ్చిన తరువాత సాంప్రదాయక చైనీస్ నివాసాలను పుణ్యక్షేత్రాలుగా ఉపయోగించడం కూడా దేవాలయాల ఆకృతిని ప్రభావితం చేసింది. అటువంటి ముందుగా కాన్ఫిగర్ చేసిన ప్రదేశాలలో కేంద్ర పగోడాను నిర్మించడం సాధ్యం కాకపోవచ్చు.

సాంగ్ రాజవంశం (960–1279) లో చాన్ (జెన్) శాఖ దేవాలయాల కోసం కొత్త 'ఏడు భాగాల నిర్మాణాన్ని' అభివృద్ధి చేసింది. బుద్ధ హాల్, ధర్మ హాల్, సన్యాసుల నివాసాలు, రిపోజిటరీ, గేటు, స్వచ్ఛమైన ల్యాండ్ హాల్, మరుగుదొడ్లు అనే ఏడు విభాగాలు పగోడాలను పూర్తిగా మినహాయించాయి. క్రీ.శ 67 లో వైట్ హార్స్ టెంపుల్ స్థాపించిన 1000 సంవత్సరాల నాటి కేంద్ర-పగోడా సంప్రదాయంపై సాంప్రదాయ చైనీస్ ప్యాలెస్/ప్రాంగణ వ్యవస్థ సాధించిన తుది విజయానికి ఇది ప్రాతినిధ్యం వహిస్తుంది. ఇవి ప్రధాన ఆలయం వెలుపల నిర్మించబడినప్పటికీ పాత సంప్రదాయంలో పెద్ద పగోడాలు అప్పటికీ నిర్మించబడ్డాయి. వీటిలో ఫామెన్ టెంపుల్‌కు చెందిన రెండు మింగ్ రాజవంశ పగోడాలు, షాంగ్సీలోని జింగ్యాంగ్‌లో ఉన్న చోంగ్వెన్ పగోడా ఉన్నాయి.

రాజభవనాన్ని దేవాలయంగా మార్చడానికి ఒక ప్రముఖ ఉదాహరణ బీజింగ్‌లోని యోంగ్హె టెంపుల్, ఇది సింహాసనాన్ని అధిష్టించడానికి ముందు యోంగ్‌జెంగ్ చక్రవర్తి నివాసం. 1735 లో ఆయన మరణం తరువాత దీనిని లామసెరీగా ఉపయోగించడానికి విరాళంగా ఇచ్చారు.

యుగాల శైలులు

[మార్చు]

హాన్ రాజవంశం

[మార్చు]

బౌద్ధ ప్రభావం, పూర్తి స్థాయి చైనీస్ పగోడా కంటే ముందున్న హాన్ రాజవంశం కాలం నాటి టవర్ వాస్తుశిల్పం ఉదాహరణలను క్రింది నాలుగు చిత్రాలలో చూడవచ్చు. హాన్ రాజవంశం (క్రీ.పూ 202 - క్రీ.శ 220) కాలంలో బహుళ-అంతస్తుల టవర్లు మతపరమైన ప్రయోజనాల కోసం, ఖగోళ అబ్జర్వేటరీలుగా, వాచ్‌టవర్‌లుగా, ఆత్మలు, దేవతలు, అమరుల అనుగ్రహాన్ని ఆకర్షిస్తాయని విశ్వసించే అలంకరించిన భవనాలుగా నిర్మించబడ్డాయని మైఖేల్ లోవ్ రాశాడు.[25] భారతీయ స్థూపంతో పాటు, చైనీస్ పగోడాలు ఎత్తైన మట్టి వేదికల నుండి, సమాధి నమూనాలలో చిత్రీకరించబడిన మునుపటి హాన్-యుగం కలప వాచ్ టవర్లు, బహుళ అంతస్తుల నివాస గృహాల నుండి ప్రేరణ పొందాయని సైనాలజిస్ట్ జోసెఫ్ నీధామ్ రాశాడు.[26]

సుయ్, టాంగ్

[మార్చు]

సుయ్, టాంగ్ రాజవంశం కాలంలో నిర్మించిన పగోడాలు సాధారణంగా చతురస్రాకారపు ఆధారాన్ని కలిగి ఉండేవి, డాకిన్ పగోడా వంటి కొన్ని మినహాయింపులు ఉన్నాయి:

డాలీ రాజ్యం

[మార్చు]

సాంగ్, లియావో, జిన్, యువాన్

[మార్చు]

ఐదు రాజవంశాలు, ఉత్తర, దక్షిణ సాంగ్, లియావో, జిన్, యువాన్ రాజవంశాల పగోడాలు అనేక కొత్త శైలులను పొందుపరిచాయి, పగోడాలకు షట్కోణ, అష్టభుజి ఆధారాలపై ఎక్కువ ప్రాధాన్యతనిచ్చాయి:

మింగ్, క్వింగ్

[మార్చు]

కొన్ని చిన్న వైవిధ్యాలు ఉన్నప్పటికీ, మింగ్, క్వింగ్ రాజవంశాలలోని పగోడాలు సాధారణంగా మునుపటి యుగాల శైలులను వారసత్వంగా పొందాయి:

ముఖ్యమైన పగోడాలు

[మార్చు]
ఖాట్మండు దర్బార్ స్క్వేర్ లో ఉన్న 16 వ శతాబ్దపు ఆలయం టాలెజు టెంపుల్
చాంగు నారాయణ్ టెంపుల్, నేపాల్

బహుళ అంచులతో ఉన్న అంతస్తుల టవర్లు:

  • వియత్నాంలోని బాక్ నిన్ లో ఉన్న డౌ టెంపుల్, 187 లో నిర్మించబడింది
  • నేపాల్‌లోని భక్తాపూర్‌లో ఉన్న చాంగు నారాయణ్ టెంపుల్, మొదట 4 వ శతాబ్దంలో నిర్మించబడి 1702 లో పునర్నిర్మించబడింది
  • నేపాల్‌లోని ఖాట్మండులో ఉన్న పశుపతినాథ్ టెంపుల్, 5 వ శతాబ్దంలో నిర్మించబడింది
  • వియత్నాంలోని హనోయ్ లో ఉన్న ట్రాన్ క్వాక్ పగోడా, 545 లో నిర్మించబడింది
  • చైనాలోని హెనాన్ లో మౌంట్ సాంగ్ పై ఉన్న సాంగ్యు పగోడా, 523 లో నిర్మించబడింది
  • కొరియాలోని ఇక్సాన్ లో ఉన్న మిరుక్సా, 7 వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో నిర్మించబడింది
  • కొరియాలోని జియోంగ్జులో ఉన్న బున్వాంగ్సా, 634 లో నిర్మించబడింది
  • చైనాలోని హెబీలో ఉన్న జుమి పగోడా, 636 లో నిర్మించబడింది
  • చైనాలోని డాకిన్ పగోడా, 640 లో నిర్మించబడింది
  • కొరియాలోని జియోంగ్జులో ఉన్న హ్వాంగ్న్యోంగ్సా చెక్క తొమ్మిది అంతస్తుల పగోడా, 645 లో నిర్మించబడింది
  • కొరియాలోని ఆండోంగ్ లో ఉన్న సెవెన్-స్టోరీ బ్రిక్ పగోడా
  • జపాన్ లోని నారాలో ఉన్న హొర్యు-జి పగోడా, 7 వ శతాబ్దంలో నిర్మించబడింది, ఇది ప్రపంచంలోని పురాతన చెక్క భవనాలలో ఒకటి
  • చైనాలోని జియాన్‌లో 704 లో ఇటుకతో నిర్మించిన జెయింట్ వైల్డ్ గూస్ పగోడా
  • చైనాలోని జియాన్‌లో 709 లో నిర్మించిన స్మాల్ వైల్డ్ గూస్ పగోడా
  • దక్షిణ కొరియాలోని బుల్గుక్సాలో ఉన్న సియోక్‌గతాప్, 751 లో గ్రానైట్‌తో నిర్మించబడింది. 1966 లో అత్యంత పురాతనమైన వుడ్‌బ్లాక్ ప్రింట్ అయిన ముగుజియోంగ్గ్వాంగ్ గ్రేట్ ధరణి సూత్ర, మరికొన్ని నిధులతో ఈ పగోడా రెండవ అంతస్తులో కనుగొనబడింది.
  • కొరియాలోని బుల్గుక్సాలో ఉన్న డాబోటాప్, 751 లో నిర్మించబడింది
  • చైనాలోని సుజౌ వెలుపల 961 లో నిర్మించిన టైగర్ హిల్ పగోడా
  • చైనాలోని జెంగ్డింగ్‌లో ఉన్న లింగ్జియావో పగోడా, 1045 లో నిర్మించబడింది
  • కైఫెంగ్ ఐరన్ పగోడా, సాంగ్ రాజవంశం కాలంలో 1049 లో నిర్మించబడింది
  • డింగ్జౌ లియోడి పగోడా, సాంగ్ రాజవంశం కాలంలో 1055 లో నిర్మించబడింది
  • చైనాలోని షాంగ్సీలో ఉన్న ఫోగాంగ్ టెంపుల్ పగోడా, 1056 లో నిర్మించబడింది
  • చైనాలోని షాన్‌డాంగ్‌లో ఉన్న లింగ్యాన్ టెంపుల్ కు చెందిన పిజి పగోడా, 11 వ శతాబ్దం
  • చైనాలోని జియాంగ్సులో ఉన్న బీసి పగోడా, 1162 లో నిర్మించబడింది
  • చైనాలోని జెజియాంగ్‌లో ఉన్న లియుహె పగోడా (సిక్స్ హార్మోనీస్ పగోడా), సాంగ్ రాజవంశం కాలంలో 1165 లో నిర్మించబడింది
  • జపాన్ లోని హ్యోగోలో ఉన్న ఇచిజో-జి, 1171 లో నిర్మించబడింది
  • వియత్నాంలోని విన్ ఖాన్ టెంపుల్ కు చెందిన బిన్ సన్ పగోడా, ట్రాన్ రాజవంశం కాలంలో నిర్మించబడింది
  • వియత్నాంలోని ఫో మిన్ టెంపుల్ కు చెందిన ఫో మిన్ పగోడా, 1305 లో నిర్మించబడింది
  • భారతదేశంలోని మండి ప్రాంతానికి చెందిన రిషి ప్రాశార్ కు అంకితం చేయబడిన ప్రాశార్ లేక్ టెంపుల్. ఈ ఆలయాన్ని 14 వ శతాబ్దంలో రాజా బాన్ సేన్ నిర్మించాడు, ఇక్కడ రిషి పిండి రాయి రూపంలో ఉంటాడు.
  • 1402, 1424 మధ్య నిర్మించబడిన నాన్జింగ్ పింగాణీ పగోడా, చైనాలోని నాన్జింగ్‌లో మధ్యయుగ ప్రపంచపు అద్భుతం.
  • హాంగ్ కాంగ్ లోని పింగ్ షాన్ లో ఉన్న త్సుయి సింగ్ లావ్ పగోడా, 1486 లో నిర్మించబడింది
  • నేపాల్‌లోని ఖాట్మండులో ప్రతాప్ మల్లచే 16 వ శతాబ్దంలో నిర్మించబడిన బజ్రయోగిని ఆలయం
  • నేపాల్‌లోని ఖాట్మండులో 1564 లో నిర్మించిన టాలెజు టెంపుల్
  • నేపాల్‌లోని గోకర్ణేశ్వర్ మహాదేవ్ ఆలయం, 1582 లో నిర్మించబడింది
  • చైనాలోని గ్వాంగ్జౌలో ఉన్న పాజౌ పగోడా, 1600 లో నిర్మించబడింది
  • వియత్నాంలోని హ్యూలో థియు ట్రి చక్రవర్తి ఆదేశానుసారం 1844 లో నిర్మించిన థియెన్ ము ఆలయపు ఫువాక్ డ్యుయెన్ పగోడా
  • కొరియాలోని బెయోప్జుసాలో ఉన్న ఐదు అంతస్తుల పగోడా పాల్సాంగ్జియోన్ 1605 లో నిర్మించబడింది
  • జపాన్ లోని క్యోటోలో అత్యంత ఎత్తైన చెక్క నిర్మాణం తో-జి, 1644 లో నిర్మించబడింది
  • ఖాట్మండు వ్యాలీలోని భక్తాపూర్ లో ఉన్న న్యాటపోలా 1701–1702 కాలంలో నిర్మించబడింది
  • లండన్‌లోని క్యూ గార్డెన్స్‌లో ఉన్న గ్రేట్ పగోడా, 1762 లో నిర్మించబడింది
  • రీడింగ్, పెన్సిల్వేనియాలో ఉన్న రీడింగ్ పగోడా, 1908 లో నిర్మించబడింది
  • మలేషియాలోని పెనాంగ్ లో ఉన్న కేక్ లోక్ సి ప్రధాన పగోడా చైనీస్, బర్మీస్, థాయ్ బౌద్ధ వాస్తుశిల్పం కలయికను ప్రదర్శిస్తుంది, ఇది 1930 లో నిర్మించబడింది
  • సింగపూర్‌లోని జురాంగ్ ఈస్ట్ లో ఉన్న చైనీస్ గార్డెన్ లోని ఏడు అంతస్తుల పగోడా, 1975 లో నిర్మించబడింది
  • తైవాన్‌లోని కావోసియంగ్‌లో ఉన్న డ్రాగన్, టైగర్ పగోడాలు, 1976 లో నిర్మించబడ్డాయి
  • ఫ్లోరిడాలోని ఎప్కోట్‌లో ఉన్న జపాన్ పెవిలియన్ పగోడా, 1982 లో నిర్మించబడింది
  • టియానింగ్ టెంపుల్ పగోడా, ఏప్రిల్ 2007 లో పూర్తయినప్పటి నుండి ప్రపంచంలోనే అత్యంత ఎత్తైన పగోడా, దీని ఎత్తు 153.7 మీటర్లు.
  • ఆస్ట్రేలియాలోని బ్రిస్బేన్‌లో వరల్డ్ ఎక్స్‌పో '88 కోసం నిర్మించిన నేపాలీస్ పీస్ పగోడా
  • ఇండోనేషియాలో ఉన్న పగోడా అవలోకితేశ్వర 45 మీటర్ల ఎత్తుతో ఇండోనేషియాలో అత్యంత ఎత్తైన పగోడా, ఇది 2004 లో నిర్మించబడింది.
  • చైనాలోని గ్వాంగ్జీలో ఉన్న సన్, మూన్ పగోడాలు, షాన్ సరస్సుపై ఉన్న జంట పగోడాలు వాస్తవానికి 10 వ శతాబ్దంలో నిర్మించబడ్డాయి, 2001 లో పునరుద్ధరించబడ్డాయి

"పగోడాలు" అని పిలువబడే స్థూపాలు:

  • గ్లోబల్ విపస్సన పగోడా, ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద మద్దతు లేని గోపురం ఆకారపు రాతి నిర్మాణం
  • మింగున్ పాహ్తోడావ్గీ, 1790 లో బోడావ్పాయ రాజు ప్రారంభించిన స్మారక అసంపూర్ణ స్థూపం. ఇది పూర్తయితే 150 మీటర్లతో ప్రపంచంలోనే అతిపెద్దదిగా ఉండేది.
  • లావోస్‌లోని వియంటియన్‌లో ఉన్న ఫా దట్ లువాంగ్ అత్యంత పవిత్రమైన వాట్, పగోడా, స్థూపం
  • థాయ్‌లాండ్‌లోని ఫ్రా పాథోమ్మాచెడి అత్యంత ఎత్తైన పగోడా లేదా స్థూపం
  • మయన్మార్‌లోని యాంగాన్‌లో ఉన్న ష్వెడాగన్ పగోడా, 98 మీటర్ల బంగారు పూతతో ఉన్న పగోడా, స్థూపం. గత నాలుగు బుద్ధుల అవశేషాలతో బర్మీయులకు ఇది అత్యంత పవిత్రమైన బౌద్ధ పగోడా.
  • మయన్మార్‌లోని న్యాంగ్-యులో ఉన్న ష్వెజిగోన్ పగోడా. 1102 లో క్యన్జిత్తా రాజు పాలనలో పూర్తయిన ఇది బర్మీస్ స్థూపాలకు నమూనా.
  • మయన్మార్‌లోని నైపైడాలో ఉన్న ఉప్పటసంతి పగోడా 325 అడుగుల ఎత్తైన ల్యాండ్‌మార్క్, ఇది 2006 నుండి 2009 వరకు నిర్మించబడింది, ఇందులో బుద్ధుని దంత అవశేషం ఉంది

బహుళ అంచులు ఉన్న అంతస్తుల నిర్మాణాలు కాకుండా "పగోడా" అని పిలువబడే ప్రదేశాలు:

  • వన్ పిల్లర్ పగోడా: వియత్నాంలోని హనోయ్ లో ఉన్నది, ఇది వియత్నామీస్ సంస్కృతికి చిహ్నం. ఇది 1049 లో నిర్మించబడింది, ధ్వంసమై, 1954 లో పునర్నిర్మించబడింది.

పగోడా వాస్తుశిల్పాన్ని గుర్తుచేసే నిర్మాణాలు:

  • సాన్సౌసీ పార్క్ లోని డ్రాగన్ హౌస్, పద్దెనిమిదవ శతాబ్దపు జర్మన్ చైనీస్ వాస్తుశిల్పాన్ని అనుకరించే ప్రయత్నం
  • ఇండియానాపోలిస్ మోటార్ స్పీడ్‌వే వద్ద ఉన్న పానాసోనిక్ పగోడా లేదా పగోడా టవర్. 1913 లో మొదటిసారిగా నిర్మించబడినప్పటి నుండి ఇండి 500 వంటి రేసులకు కంట్రోల్ టవర్‌గా ఉపయోగించబడుతున్న ఈ 13-అంతస్తుల పగోడా చాలాసార్లు రూపాంతరం చెందింది.[27]
  • షాంఘైలో 1994, 1999 మధ్య నిర్మించిన జిన్ మావో టవర్
  • కౌలాలంపూర్‌లోని పెట్రోనాస్ టవర్స్, 1998 నుండి 2004 వరకు ప్రపంచంలో అత్యంత ఎత్తైన భవనాలు
  • తైవాన్‌లోని తైపీ 101, 2004 లో ఎత్తు (508 మీ) కి రికార్డు సృష్టించింది, ప్రస్తుతం (2021) ప్రపంచంలో పూర్తి చేసిన పదవ ఎత్తైన భవనం

సాధారణంగా పగోడాలుగా పరిగణించబడని, కానీ పగోడా వంటి కొన్ని లక్షణాలను కలిగి ఉన్న నిర్మాణాలు:

  • టెంపుల్ ఆఫ్ హెవెన్ వద్ద ఉన్న హాల్ ఆఫ్ ప్రేయర్ ఫర్ గుడ్ హార్వెస్ట్స్
  • కొరియాలోని వోంగుడాన్ ఆల్టర్

ఇవి కూడా చూడండి

[మార్చు]

మూలాలు

[మార్చు]

ఉల్లేఖనలు

[మార్చు]
  1. ↑ బ్రిటానికా విజ్ఞాన సర్వస్వము లో పగోడా సమగ్ర వివరాలు. "The pagoda structure derives from that of the stupa, a hemispherical, domed, commemorative monument first constructed in ancient India."
  2. ↑ Architecture and Building. W.T. Comstock. 1896. p. 245.
  3. ↑ Steinhardt, 387.
  4. ↑ Considine (2015), p. 88.
  5. ↑ Considine (2015), pp. 91–93.
  6. ↑ Considine (2015), p. 89.
  7. ↑ Considine (2015), p. 91.
  8. 1 2 బ్రిటానికా విజ్ఞాన సర్వస్వము లో Pagoda సమగ్ర వివరాలు
  9. ↑ A World History of Architecture. Michael W. Fazio, Marian Moffett, Lawrence Wodehouse. Published 2003. McGraw-Hill Professional. ISBN 0-07-141751-6.
  10. ↑ The Impact of Buddhism on Chinese Material Culture. John Kieschnick. Published 2003. Princeton University Press. ISBN 0-691-09676-7.
  11. ↑ Hanazato, Toshikazu; Minowa, Chikahiro; Niitsu, Yasushi; Nitto, Kazuhiko; Kawai, Naohito; Maekawa, Hideyuki; Morii, Masayuki (2010). "Seismic and Wind Performance of Five-Storied Pagoda of Timber Heritage Structure" (PDF). Advanced Materials Research. 133–134: 79–95. doi:10.4028/www.scientific.net/AMR.133-134.79. S2CID 135707895. the original (PDF) నుండి 21 January 2022 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2 March 2021.
  12. ↑ Benn, 62.
  13. ↑ The Impact of Buddhism on Chinese Material Culture By John Kieschnick. Published 2003. Princeton University Press. ISBN 0-691-09676-7. p. 83
  14. ↑ The Impact of Buddhism on Chinese Material Culture. John Kieschnick. Published 2003. Princeton University Press. ISBN 0-691-09676-7. page 84
  15. ↑ Brook, 7.
  16. 1 2 Hymes, 30.
  17. ↑ Terry, T. Philip (1914). Terry's Japanese Empire. Houghton Mifflin. p. 257.
  18. ↑ Christel, Pascal (2020). Splendour of Buddhism in Burma: A Journey to the Golden Land. Partridge Publishing Singapore.
  19. ↑ Spacey, John. "Japanese Temple Architecture in 60 Seconds". Japan Talk. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 7 January 2021.
  20. ↑ Tokmakova, Anastasia (24 July 2017). "2,500-year-old Chinese wood joints that make buildings earthquake-proof". Archinect.
  21. 1 2 Koji NAKAHARA; Toshiharu HISATOKU; Tadashi NAGASE; Yoshinori TAKAHASHI (2000). "EARTHQUAKE RESPONSE OF ANCIENT FIVE-STORY PAGODA STRUCTURE OF HORYU-JI TEMPLE IN JAPAN" (PDF). No. 1229/11/A. 12th World Conference on Earthquake Engineering.
  22. ↑ Chihara, Daigorō (1996). Hindu-Buddhist Architecture in Southeast Asia. BRILL. p. 28. ISBN 90-04-10512-3.
  23. 1 2 Steinhardt, 383.
  24. ↑ Qin (2004), 341–342.
  25. ↑ Loewe (1968), 133.
  26. ↑ Needham 1971, pp. 128–129 for development of pagodas from previous native towers and rammed earth platforms as well as foreign stupas, with p. 137 for information about Buddhist relics being housed within stupas and pagodas alike, p. 138 for more information about evolution of Chinese pagodas during the Six Dynasties period and their mention in the Book of Later Han, and p. 140 for more information about the evolution of the Chinese pagoda from the Indian stupa.
  27. ↑ "Indianapolis 500 Traditions :: Indianapolis 500". 1 May 2008. the original నుండి 1 May 2008 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది.

గ్రంథ పట్టిక

[మార్చు]
  • Benn, Charles (2002). China's Golden Age: Everyday Life in the Tang Dynasty. Oxford: Oxford University Press. ISBN 0-19-517665-0.
  • Brook, Timothy. (1998). The Confusions of Pleasure: Commerce and Culture in Ming China. Berkeley: University of California Press. ISBN 0-520-22154-0
  • Considine, John (2016), "The Treatment of Pagoda in Etymological Dictionaries", Words and Dictionaries..., Kraków: Jagiellonian University Press, pp. 87–96.
  • Fazio, Michael W., Moffett, Marian and Wodehouse, Lawrence. A World History of Architecture. Published 2003. McGraw-Hill Professional. ISBN 0-07-141751-6.
  • Fu Xinian. (2002). "The Three Kingdoms, Western and Eastern Jin, and Northern and Southern Dynasties," in Chinese Architecture, 61–90. Edited by Nancy S. Steinhardt. New Haven: Yale University Press. ISBN 0-300-09559-7.
  • Govinda, A. B. Psycho-cosmic symbolism of the Buddhist stupa. 1976, Emeryville, California. Dharma Publications.
  • Hymes, Robert P. (1986). Statesmen and Gentlemen: The Elite of Fu-Chou, Chiang-Hsi, in Northern and Southern Sung. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-30631-0.
  • Kieschnick, John. The Impact of Buddhism on Chinese Material Culture. Published 2003. Princeton University Press . ISBN 0-691-09676-7.
  • Loewe, Michael. (1968). Everyday Life in Early Imperial China during the Han Period 202 BC–AD 220. London: B.T. Batsford Ltd.; New York: G.P. Putnam's Sons.
  • Needham, Joseph (1971). Science and civilisation in China, Vol. 4: Physics and Physical Technology, Part 3: Civil Engineering and Nautics (1978 Caves Books, Ltd. Reprint ed.). Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-07060-0.
  • (in Chinese) Qin Xuhua, ed. Dudong Wutaishan. Taiyuan: Shanxi People's Press, 2004. ISBN 7-203-05076-9
  • Steinhardt, Nancy Shatzman (1997). Liao Architecture. Honolulu: University of Hawaii Press.

బాహ్య లింకులు

[మార్చు]

లువా తప్పిదం: bad argument #2 to 'title.new' (unrecognized namespace name 'Portal')

మూస:హిందూ మతం విషయాలు మూస:బౌద్ధమతం విషయాలు

"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=పగోడా&oldid=4910412" నుండి వెలికితీశారు