పగ్రీ (టర్బన్)
పగ్రీ, కొన్నిసార్లు పగరి అని కూడా లిప్యంతరీకరించబడింది. ఇది భారత ఉపఖండంలో ఉపయోగించే తలపాగాకు పదం.[1] ఇది ప్రత్యేకంగా పురుషులు, మహిళలు ధరించే శిరోవస్త్రాన్ని సూచిస్తుంది, దీనిని చేతితో కట్టాలి. ఇతర పేర్లలో సఫో, సఫా ఉన్నాయి.

వస్త్రం
[మార్చు]తలపాగా అనేది సాధారణంగా పొడవాటి, సాదా, కుట్టని వస్త్రం. దాని పొడవు రకాన్ని బట్టి మారవచ్చు. ఆ వస్త్రం దానిని ధరించిన వారి ప్రాంతాన్ని, వర్గాన్ని సూచిస్తుంది.[2]
తలపాగా అనేది సాధారణంగా పొడవాటి, సాదా, కుట్టని వస్త్రం. దాని పొడవు రకాన్ని బట్టి మారవచ్చు. ఆ వస్త్రం దానిని ధరించిన వారి ప్రాంతాన్ని, వర్గాన్ని సూచిస్తుంది.[2]
నిర్దిష్ట శైలులు
[మార్చు]బౌల్
[మార్చు]
"బౌల్ ఫకీర్లు" అని పిలువబడే బంగ్లాదేశ్ సూఫీ సన్యాసులను తరచుగా వారి విలక్షణమైన దుస్తుల ద్వారా గుర్తించవచ్చు. పురుషులు సాధారణంగా అల్ఖల్లా అని పిలువబడే పొడవాటి వస్త్రాలను,"పగ్రీ" అని పిలువబడే తలపాగాలను ధరిస్తారు.[3] మహిళలు సాధారణంగా తెల్లని చేనేత చీరలు, ఆభరణాలు ధరిస్తారు, కొన్నిసార్లు తలపాగాలతో కూడా కనిపిస్తారు.[4]
ఖిర్కీ-దార్-పగ్రీ
[మార్చు]తలపాగా కట్టుకోవడానికి లెక్కలేనన్ని పద్ధతులు ఉన్నాయి, ఖిర్కీ-దార్-పగ్రీ అనేది తలపాగా ధరించే ఒక ప్రత్యేక శైలి. ఖిర్కీ-దార్-పగ్రీ అంటే కిటికీ ఉన్న తలపాగా. బ్రోకేడ్ ముక్కతో తలపాగాను అలంకరించవచ్చు.[5]
పాగ్
[మార్చు]పాగ్ అనేది బీహార్లోని మిథిలా ప్రాంతంలో, నేపాల్లోని మిథిలాలో ధరించే ఒక శిరోవస్త్రం.
ఫేటా
[మార్చు]ఫేటా అనేది భారతదేశంలోని మహారాష్ట్రలో ధరించే సాంప్రదాయ తలపాగాకు మరాఠీ పేరు. వివాహాలు, పండుగలు, సాంస్కృతిక, మతపరమైన వేడుకల వంటి కార్యక్రమాలలో కూడా ఫేటా ధరించడం సర్వసాధారణం. అనేక ప్రాంతాలలో, పురుష ప్రముఖులకు ధరించడానికి ఫేటాను బహుమతిగా ఇచ్చి సాంప్రదాయ స్వాగతం పలకడం ఆనవాయితీ. సాంప్రదాయ ఫేటా సాధారణంగా 3.5 నుండి 6 మీటర్ల పొడవు, 1 మీటర్ వెడల్పు ఉండే పొడవాటి వస్త్రం. దాని రంగు ఎంపిక, దానిని ధరించే సందర్భాన్ని సూచించవచ్చు. అది ధరించే ప్రదేశానికి ప్రత్యేకంగా కూడా ఉండవచ్చు. సాధారణ రంగులలో కాషాయం (శౌర్యాన్ని సూచించడానికి), తెలుపు ( శాంతిని సూచించడానికి) ఉన్నాయి. గతంలో, ఫేటా ధరించడం దుస్తులలో తప్పనిసరి భాగంగా పరిగణించబడింది.[6]
ఫేటాలో అనేక శైలులు ఉన్నాయి, అవి ప్రాంతాలకు ప్రత్యేకమైనవి, ఉదాహరణకు
- కొల్హాపురి, పునేరి ఫేటా
- మావాలి పగడి (మహారాష్ట్రలోని మావల్ ప్రాంతానికి చెందిన మరాఠా యోధులు సాంప్రదాయకంగా ధరించేది)
- మహారాష్ట్ర సంస్కర్త, కార్యకర్త అయిన మహాత్మా ఫూలే ధరించిన ప్రసిద్ధ పగడీ, అతని పేరు మీదుగానే దీనికి ఆ పేరు వచ్చింది.[7]

పెటా
[మార్చు]పేట అనేది మైసూరు, కొడగులో ధరించే ఒక రకమైన తలపాగా. ఇది మైసూరు రాజ్యానికి చెందిన పూర్వపు రాజులైన వొడయార్లు (1399 నుండి 1947 వరకు) ధరించిన సాంప్రదాయ దేశీయ వస్త్రధారణ. వొడయార్లు తమ రాజ దుస్తులలో భాగంగా, రంగురంగుల దుస్తులకు సరిపోయేలా పట్టు, జరీ (బంగారు దారాలతో అల్లిన లేస్)తో చేసిన, ఆభరణాలతో సమృద్ధిగా పొదిగిన తలపాగాను ధరించేవారు.
రాజు క్రింద ఉన్న నిర్వాహకులు, అంటే దివాన్లు (రాజుచే నియమించబడిన ప్రధానమంత్రి), రాజ్య పరిపాలన విషయాలలో గణనీయమైన అధికారాన్ని కలిగి ఉన్న ఇతర ఉన్నతాధికారులు కూడా మైసూరు పేటను ధరించారు.
1947లో భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చి, రాచరిక రాష్ట్రం భారత యూనియన్లో విలీనమైన తర్వాత, సాంప్రదాయ మైసూరు పేటను వారసత్వానికి, సాంస్కృతిక పూర్వ వైభవానికి చిహ్నంగా నిలుపుకున్నారు. అలాగే, విశిష్ట వ్యక్తులను అధికారిక కార్యక్రమాలలో శాలువాతో కూడిన మైసూరు పేటను బహుమతిగా ఇచ్చి సత్కరిస్తారు.
రాజస్థానీ పగరి
[మార్చు]
రాజస్థాన్లో ధరించే తలపాగాలను పగరి అని పిలుస్తారు. దీనిని పగ్రి అని కూడా ఉచ్ఛరిస్తారు. అవి శైలి, రంగు, పరిమాణంలో విభిన్నంగా ఉంటాయి. అవి ధరించిన వారి సామాజిక వర్గం, కులం, ప్రాంతం, ఏ సందర్భంలో ధరిస్తున్నారో కూడా సూచిస్తాయి. వివిధ ప్రాంతాల వాతావరణ పరిస్థితులను బట్టి దాని ఆకారం, పరిమాణం కూడా మారవచ్చు. వేడి ఎడారి ప్రాంతాలలో తలపాగాలు పెద్దవిగా, వదులుగా ఉంటాయి. ప్రకృతి వైపరీత్యాల నుండి నిరంతరం రక్షణ అవసరమయ్యే రైతులు, గొర్రెల కాపరులు కొన్ని అతిపెద్ద తలపాగాలను ధరిస్తారు. రాజస్థానీ తలపాగాకు అనేక ఆచరణాత్మక ఉపయోగాలు కూడా ఉన్నాయి. అలసిపోయిన ప్రయాణికులు దీనిని దిండుగా, దుప్పటిగా లేదా తువ్వాలుగా ఉపయోగిస్తారు. బురద నీటిని వడకట్టడానికి దీనిని ఉపయోగించవచ్చు. విప్పిన తలపాగాను బకెట్తో బావి నుండి నీటిని తోడటానికి తాడుగా కూడా ఉపయోగించవచ్చు.[8]
పెంచా, సేలా, సఫా అనేవి ప్రముఖ శైలులు, అయినప్పటికీ అనేక స్థానిక వైవిధ్యాలు కూడా ఉన్నాయి. ఒక సాంప్రదాయ పగరి సాధారణంగా 82 అంగుళాల పొడవు, 8 అంగుళాల వెడల్పు ఉంటుంది. సఫా పొట్టిగా, వెడల్పుగా ఉంటుంది. సాధారణంగా ఒకే రంగు తలపాగా ధరిస్తారు. అయితే, ఉన్నత వర్గాల వారు లేదా పండుగలు, వివాహాలు మొదలైన ప్రత్యేక సందర్భాలలో ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ రంగుల తలపాగాలు ధరించవచ్చు.[9] రాజస్థానీ తలపాగాలు ఒక ప్రముఖ పర్యాటక ఆకర్షణ. పర్యాటకులను తరచుగా తలపాగా కట్టే పోటీలలో పాల్గొనమని ప్రోత్సహిస్తారు.[8]
పెషావరి పగ్రి
[మార్చు]పెషావర్ లో సాంప్రదాయకంగా పెషావరి తలపాగా ధరిస్తారు. ఇందులో కుల్లా అనే టోపీ, దాని చుట్టూ చుట్టిన లుంగీ అనే వస్త్రం ఉంటాయి.
అలంకారిక భాషతో సంబంధం
[మార్చు]తలపాగా ధరించే ఆచారం ఉన్న అన్ని ప్రాంతాలలో, అది గౌరవ మర్యాదలకు చిహ్నం. గౌరవంతో దానికి ఉన్న సంబంధం కారణంగా, కొన్ని భాషలలో దానిని ఒక అలంకారిక భాషలో కూడా ఉపయోగిస్తారు. హిందీలో 'పగ్రీ ఉచాల్నా' (అక్షర అనువాదం: తలపాగాను విసిరేయడం) అనే అలంకారిక భాష గౌరవ భంగానికి కారణం కావడాన్ని సూచిస్తుంది.
సంఘాల గుర్తింపు
[మార్చు]రాజస్థాన్లోని వివిధ వర్గాలను వారి తలపాగాలపై ఉండే రంగులు, నమూనాల ద్వారా గుర్తిస్తారు. కేవత్ వర్గం వారు అన్ని సందర్భాలలోనూ ఎరుపు రంగు బంధాని తలపాగాను మాత్రమే ధరిస్తారు. నర్వా గ్రామంలోని జాట్ వర్గం వారు ప్రకాశవంతమైన పసుపు రంగు తలపాగాను ధరిస్తారు.[10]
ప్రాచీన భారతదేశంలో పగడీ: ప్రధాన మ్యూజియంల నుండి
[మార్చు]- భరత్, అనాథపిండికా దానం, శుంగ కాలం
- బుద్ధుని మహా తిరోగమనం, విక్టోరియా, ఆల్బర్ట్ మ్యూజియం
- ప్రోటో-పాగ్రి, కుషాన్-గుప్త కాలం, క్రీ.శ. 5వ-6వ శతాబ్దం, టెర్రకోట, హోనోలులు అకాడమీ ఆఫ్ ఆర్ట్స్
- హద్దా
- లాస్ ఏంజిల్స్ కౌంటీ మ్యూజియం ఆఫ్ ఆర్ట్
- గిమెట్ మ్యూజియం
- వాల్టర్స్ ఆర్ట్ మ్యూజియం, బాల్టిమోర్
ఇవికూడా చూడండి
[మార్చు]- తలపాగా
- మైసూరు పేట
- ఫేటా
- పునేరి పగడి
- సెహ్రా (తలపాగా)
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ Kanti Ghosh, Sumit (2023-05-18). "Body, Dress, and Symbolic Capital: Multifaceted Presentation of PUGREE in Colonial Governance of British India".
- 1 2 "Pride of tying Turbans". Travelersinduia.com. the original నుండి 30 December 2019 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2 March 2010.
- ↑ "Project ABCD".
- ↑ "Baul - Banglapedia".
- ↑ Lewandowski, Elizabeth J. (2011-10-24). The Complete Costume Dictionary (in ఇంగ్లీష్). Scarecrow Press. p. 161. ISBN 978-0-8108-7785-6.
- ↑ "Kolhapuri Pheta". Kolhapur World. the original నుండి 2012-10-02 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది.
- ↑ "From baseball caps to phetas!". 13 June 2009.
- 1 2 "Rajasthan at a glance". Rajasthanunlimited.com. the original నుండి 2013-03-16 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2010-03-03.
- ↑ "Rajasthan traditional dresses". greatindianholiday.com. the original నుండి 2009-09-18 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2010-03-03.
- ↑ "Waves of a Desert". 12 May 2023.