పర్లి వైజనాథ్
పర్లి వైజనాథ్ | |
|---|---|
నగరం | |
 | |
  పర్లి వైజనాథ్ భారతదేశం, మహారాష్ట్రలో స్థానం | |
| Coordinates: 18°51′N 76°32′E / 18.85°N 76.53°E | |
| దేశం |  India |
| రాష్ట్రం | మహారాష్ట్ర |
| జిల్లా | బీడ్ |
| ప్రభుత్వం | |
| • రకం | పురపాలక సంఘం |
| • సంస్థ | పర్లి వైజనాథ్ పురపాలక సంఘం |
| • ఎమ్మెల్యే | ధనంజయ్ ముండే, ఎన్సిపి |
| ఎత్తు | 461 మీ (1,512 అ.) |
| జనాభా (2011) | |
• మొత్తం | 90,975 |
| Demonym | పర్లికర్ |
| భాషలు | |
| • అధికారికం | మరాఠీ |
| కాల మండలం | UTC+5:30 (ఐఎస్టి) |
| ISO 3166 code | IN-MH |
| Vehicle registration | MH-44 |
పర్లి వైజనాథ్ అనేది మహారాష్ట్రలోని బీడ్ జిల్లాలో ఉన్న ఒక నగరం, పురపాలక సంఘం. పరిమాణం, జనాభా పరంగా బీడ్ జిల్లాలో పర్లి రెండవ అతిపెద్ద నగరం. ఇది బీడ్ జిల్లాలోని పర్లి తాలూకాకు ప్రధాన కేంద్రం.
గురించి
[మార్చు]పర్లి బీడ్ జిల్లాలో ఉంది, ఇది శ్రీ వైజనాథ్ ఆలయం ద్వారా గుర్తింపు పొందింది.[1][2][3]
ఇక్కడ వైజనాథ్ ఆలయం, మహారాష్ట్ర రాష్ట్ర విద్యుత్ ఉత్పత్తి సంస్థ లిమిటెడ్ వారి పర్లి థర్మల్ పవర్ స్టేషన్ ఉన్నాయి. ఇతర ప్రధాన పరిశ్రమలలో వైజనాథ్ చక్కెర కర్మాగారం, ది ఇండియా సిమెంట్స్ లిమిటెడ్, ఘవాల్కర్ ఇంజిన్, ట్రాన్స్మిషన్, మోటార్ రిపేర్, ఓవర్హాల్ ఫెసిలిటీ ఉన్నాయి. వైద్యనాథ్ కో-ఆపరేటివ్ బ్యాంక్ ప్రధాన కార్యాలయం పర్లిలో ఉంది. మహాశివరాత్రి రోజున మహారాష్ట్రలోని అతిపెద్ద జాతరలలో ఒకటి ఇక్కడ జరుగుతుంది. మహారాష్ట్రలోని మరాఠ్వాడా ప్రాంతంలో పర్లి అతిపెద్ద తాలూకా కేంద్రం.
ప్రాచీన గ్రంథాల ప్రకారం
[మార్చు]సావిత్రి, సత్యవంతుడు ఇక్కడ నివసించారని, సావిత్రి తన ప్రియమైన భర్త ప్రాణాలను యమధర్మరాజు నుండి తిరిగి తీసుకువచ్చిన ప్రసిద్ధ సంఘటన ఇక్కడి నారాయణ పర్వతం చుట్టూ జరిగిందని చెబుతారు. ఈ వాదన ద్వారా పర్లి ఒకప్పుడు మద్ర రాజ్యానికి చెందినదని, దానికి సావిత్రి తండ్రి అశ్వపతి రాజు అని ఊహించవచ్చు.
యువకుడైన మార్కండేయ మహర్షి కూడా ఇక్కడ పర్లి వైజనాథ్లో నివసించే వరాన్ని పొందాడని భావిస్తారు.[4] ఈ వాదన ప్రకారం, మార్కండేయుడు మహాభారతం సంఘటనలకు సమకాలీనుడిగా జీవించినందున, యుధిష్ఠిర మహారాజుతో కూడా సంభాషించినందున,[5] వైజనాథ్ శివలింగం కనీసం ఆ కాలానికి చెందినదని, బహుశా అంతకంటే ముందు కాలానికి చెందినదని కూడా అర్థం చేసుకోవచ్చు.[6]
శ్రీ వైద్యనాథ్ మందిర్ పర్లి. సా.శ. 1706లో రాణి అహల్యాబాయి హోల్కర్ పర్లి వైజనాథ్ ఆలయాన్ని పునరుద్ధరించారని పర్లి వైజనాథ్ ఆలయ చరిత్ర చెబుతోంది.
పర్లి వైజనాథ్ నుండి సుమారు 25 కిలోమీటర్ల దూరంలో అంబాజోగాయ్ ఉంది.
ఆదిశక్తి మాత యోగేశ్వరి దేవి మందిరం, అంబాజోగాయ్. ఈమె చాలా మంది చిత్పవన్ బ్రాహ్మణులకు కులస్వామిని, కులదేవత.
మొదటి కవి శ్రీ ముకుందరాజ్, అంబాజోగాయ్. ముకుందరాజ్ మహరాజ్ తొలినాటి మరాఠీ భాషా సాహిత్య కవులలో ఒకరు. యోగేశ్వరి ఆలయానికి 5 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న అంబాజోగాయ్లో ముకుందరాజ్ మహరాజ్ సమాధి ఉంది.
జనాభా వివరాలు
[మార్చు]2011 నాటికి,[8] జనాభా 90,975. పురుషులు 52%, స్త్రీలు 48% ఉన్నారు. పర్లి సగటు అక్షరాస్యత రేటు 67.68%, ఇది జాతీయ సగటు 59.5% కంటే ఎక్కువ: పురుషుల అక్షరాస్యత 76%, స్త్రీల అక్షరాస్యత 60%. పర్లిలో, జనాభాలో 14% మంది 6 సంవత్సరాల కంటే తక్కువ వయస్సు గలవారు.
రవాణా
[మార్చు]పర్లి వైజనాథ్ రైల్వే స్టేషన్ అనేది మహారాష్ట్రలోని బీడ్ జిల్లాలో ఉన్న ఒక చిన్న రైల్వే స్టేషన్. దీని కోడ్ PRLI. ఇది పర్లి నగరానికి సేవలందిస్తుంది. ఈ స్టేషన్లో 3 ప్లాట్ఫారమ్లు ఉన్నాయి.[9]
పర్లి వైజనాథ్ నుండి నాగపూర్, హైదరాబాద్, నిజామాబాద్, లాతూర్, బార్షీ, మన్మాడ్, సాంగ్లీ, కాకినాడ, విజయవాడ, రాజమహేంద్రవరం, ఖమ్మం, వరంగల్, ఔరంగాబాద్, జాల్నా, పర్భణీ, పూర్ణ, నాందేడ్, వికారాబాద్, జహీరాబాద్, బీదర్, రాయచూర్, గుంతకల్లు, ముంబై, నాసిక్, బెంగళూరు, విశాఖపట్నంలకు మెరుగైన రవాణా సదుపాయాలు ఉన్నాయి.[10][11][12]
నగరంలోపల అత్యంత సాధారణ రవాణా మార్గం ఆటో-రిక్షాలు. ఓలా, ఉబెర్ తదితర క్యాబ్ సేవలు అందుబాటులో లేవు.
రాజకీయ నాయకులు
[మార్చు]- గోపీనాథ్ పాండురంగ్ ముండే మహారాష్ట్రకు చెందిన భారతీయ రాజకీయ నాయకుడు. మహారాష్ట్రలో లోక్నేత అని పిలువబడే ప్రముఖ నాయకుడు. ఆయన భారతీయ జనతా పార్టీ సీనియర్ నాయకుడు, నరేంద్ర మోదీ మంత్రివర్గంలో గ్రామీణ, పంచాయతీ రాజ్ శాఖ కేంద్ర మంత్రి.[13]
- పంకజా ముండే, వివాహానంతరం పంకజా ముండే-పాల్వే అని కూడా పిలుస్తారు, మహారాష్ట్ర రాష్ట్రానికి చెందిన భారతీయ రాజకీయ నాయకురాలు, భారతీయ జనతా పార్టీ జాతీయ కార్యదర్శి.[14]
- డాక్టర్ ప్రీతమ్ గోపీనాథ్ ముండే వైద్యురాలు, భారతీయ రాజకీయ నాయకురాలు, ప్రస్తుతం భారతీయ జనతా పార్టీ తరపున బీడ్ నుండి లోక్సభ సభ్యురాలు. 2014లో ఆమె 6,96,321 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలుపొందారు - భారతదేశ ఎన్నికల చరిత్రలో ఇదే అత్యధికం.
- ధనంజయ్ పండిత్రావు ముండే భారతీయ రాజకీయ నాయకుడు, ప్రస్తుతం నేషనలిస్ట్ కాంగ్రెస్ పార్టీ సభ్యుడు, ఉద్ధవ్ థాకరే మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వంలో క్యాబినెట్ మంత్రిగా పనిచేశారు.
ప్రముఖ వ్యక్తులు
[మార్చు]- వైజనాథ్ మోహినిరాజ్ పుండ్లిక్ (1913–2009), వాస్తుశిల్పి[15]
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "Parli Vaijnath Temple". 15 December 2015.
- ↑ "Parali Vaidhyanath JyotirLinga Temple (परळी वैजनाथ ज्योतिर्लिंग मंदिर)- History, photos and shloka of Parali Vaidyanath in Maharashtra". Archived from the original on 4 మార్చి 2016. Retrieved 12 జూలై 2016.
- ↑ "Parli Vaijnath Jyotirlingas Ambejogai". 8 September 2018. Archived from the original on 27 September 2016. Retrieved 12 July 2016.
- ↑ "Parali Vaidhyanath JyotirLinga Temple (परळी वैजनाथ ज्योतिर्लिंग मंदिर)- History, photos and shloka of Parali Vaidyanath in Maharashtra". shaivam.org. Retrieved 2026-02-05.
- ↑ MahabharataOnline.com. "Mahabharata Vana Parva - Translation By KM Ganguly | Mahabharata Stories, Summary and Characters from Mahabharata". www.mahabharataonline.com (in ఇంగ్లీష్). Archived from the original on 2025-01-14. Retrieved 2026-02-05.
- ↑ "Parali Vaidhyanath JyotirLinga Temple (परळी वैजनाथ ज्योतिर्लिंग मंदिर)- History, photos and shloka of Parali Vaidyanath in Maharashtra".
- ↑ "Tourist Places | District Beed, Government of Maharashtra | India".
- ↑ "District census handbook - Bid" (PDF). Archived from the original (PDF) on 2016-11-13.
- ↑ "PRLI/Parli Vaijnath". India Rail Info.
- ↑ "South Central Railway | Trains Diverted / Short Terminated due to Derailment of Goods Train". scr.indianrailways.gov.in. Retrieved 2016-03-21.
- ↑ "Ahmednagar-Beed line takes off with Rs 177 crore work orders | Latest News & Updates at Daily News & Analysis". dnaindia.com. 20 July 2015. Retrieved 2016-03-21.
- ↑ "ahmednagar beed parli vaijnath railway line : latest news, information, pictures, articles". post.jagran.com. Archived from the original on 6 April 2016. Retrieved 2016-03-21.
- ↑ "Gopinath Munde remembered on 8th death anniversary". ThePrint. PTI. 3 June 2022. Retrieved 16 July 2022.
- ↑ Banerjee, Shoumojit (18 June 2022). "Maharashtra MLC polls: MVA urges legislators to gather in Mumbai from June 18". The Hindu. Retrieved 16 July 2022.
- ↑ दैनिक प्रभात - उपासना व्यायामामुळे जीवन सुखद. Retrieved 18 January 2004. [full citation needed]
బయటి లింకులు
[మార్చు]
- పర్లి పక్షులు
- మహారాష్ట్ర రాష్ట్ర విద్యుత్ ఉత్పత్తి సంస్థ లిమిటెడ్. Archived 1 సెప్టెంబరు 2009 at the Wayback Machine
- పర్లి వైజనాథ్ అనధికారిక వెబ్సైట్
- నిర్మాణంలో ఉన్న పర్లి వైజనాథ్ వెబ్సైట్ Archived 25 జనవరి 2020 at the Wayback Machine
- ద్రౌపదికి సమానమైన భక్తి గల స్త్రీ ఎవరైనా ఉన్నారా అని యుధిష్ఠిరుడు మార్కండేయుడిని అడగగా, మార్కండేయుడు సావిత్రి, సత్యవంతుడి కథను వివరించడం