Jump to content

పసుపు జ్వరం

వికీపీడియా నుండి
పసుపు జ్వరం
ఇతర పేర్లుయెల్లో జాక్, యెల్లో ప్లేగు,[1] బ్రాంజ్ జాన్[2]
పసుపు జ్వరం వైరస్ TEM మైక్రోగ్రాఫ్ (234,000 × ఆవర్ధనం)
ప్రత్యేకతఅంటువ్యాధి
లక్షణాలుజ్వరం , చలి , కండరాల నొప్పి , తలనొప్పి , చర్మం పసుపు రంగులోకి మారడం[3]
సంక్లిష్టతలుకాలేయ వైఫల్యం , రక్తస్రావం[3]
సాధారణ ప్రారంభంబహిర్గతం అయిన 3 - 6 రోజుల తర్వాత[3]
కాల వ్యవధి3 – 4 రోజులు[3]
కారణాలుపసుపు జ్వరం వైరస్ దోమల ద్వారా వ్యాపిస్తుంది[3]
రోగనిర్ధారణ పద్ధతిరక్త పరీక్ష [4]
నివారణపసుపు జ్వరం టీకా[3]
చికిత్ససహాయక సంరక్షణ[3]
తరుచుదనము~127,000 తీవ్రమైన కేసులు (2013)[3]
మరణాలు5,100 (2015)[5]

పసుపు జ్వరం అనేది సాధారణంగా స్వల్పకాలికమైన వైరల్ వ్యాధి..[3] చాలా సందర్భాలలో, జ్వరము, చలి, ఆకలి లేకపోవడం, వికారం, ముఖ్యంగా వెన్నునొప్పి, తలనొప్పి లక్షణాలు ఉంటాయి.[3] లక్షణాలు సాధారణంగా ఐదు రోజుల్లో మెరుగుపడతాయి.[3] సుమారు 15% మందిలో, జ్వరం మెరుగుపడిన ఒక రోజులోపు తిరిగి వస్తుంది, కడుపు నొప్పి సంభవిస్తుంది, కాలేయం దెబ్బతినడం వల్ల పసుపు చర్మం ఏర్పడుతుంది.[3][6] ఇది సంభవిస్తే, రక్తస్రావం, మూత్రపిండాల సమస్యలు పెరిగే ప్రమాదం ఉంది.[3]

ఈ వ్యాధి పసుపు జ్వరం వైరస్ వల్ల వస్తుంది, వ్యాధి సోకిన ఆడ దోమ కాటు ద్వారా వ్యాపిస్తుంది.[3] ఇది మానవులకు, ఇతర ప్రైమేట్లకు, అనేక రకాల దోమలకు మాత్రమే సోకుతుంది.[3] నగరాల్లో, ఇది ప్రధానంగా ఉష్ణమండల, ఉపఉష్ణమండల ప్రాంతాలలో కనిపించే ఒక రకమైన దోమ అయిన ఈడిస్ ఈజిప్టి ద్వారా వ్యాపిస్తుంది.[3] ఈ వైరస్ ఫ్లావివైరస్ జాతికి చెందిన ఆర్ఎన్ఏ వైరస్.[7] ఈ వ్యాధిని ఇతర అనారోగ్యాల నుండి వేరుగా చెప్పడం కష్టం, ముఖ్యంగా ప్రారంభ దశల్లో.[3] అనుమానాస్పద కేసును నిర్ధారించడానికి, పాలిమరేస్ చైన్ రియాక్షన్ రక్త నమూనా పరీక్ష అవసరం.[4]

పసుపు జ్వరానికి వ్యతిరేకంగా సురక్షితమైన, సమర్థవంతమైన టీకా ఉంది, కొన్ని దేశాలలో ప్రయాణికులకు టీకాలు అవసరం.[3] సంక్రమణను నివారించడానికి ఇతర ప్రయత్నాలలో వ్యాప్తి చెందుతున్న దోమల జనాభాను తగ్గించడం ఉన్నాయి.[3] పసుపు జ్వరం సాధారణం అయిన ప్రాంతాల్లో, కేసులను ముందుగానే గుర్తించడం, జనాభాలోని పెద్ద భాగాలకు రోగనిరోధకత వ్యాప్తి చెందకుండా నిరోధించడం చాలా ముఖ్యం..[3] ఒకసారి వ్యాధి సోకిన తర్వాత, వైరస్ కు వ్యతిరేకంగా సమర్థవంతమైన నిర్దిష్ట చర్యలు లేకుండా నిర్వహణ అనేది రోగలక్షణంగా ఉంటుంది.[3] తీవ్రమైన వ్యాధి బారిన పడిన వారిలో సగం వరకు మరణం సంభవిస్తుంది.[3][8]

2013 లో, పసుపు జ్వరం ఫలితంగా 127,000 తీవ్రమైన అంటువ్యాధులు, 45,000 మరణాలు సంభవించాయి, వీటిలో దాదాపు 90 శాతం ఆఫ్రికన్ దేశాలలో సంభవించాయి.[3] ఈ వ్యాధి సాధారణమైన ప్రపంచంలోని ఒక ప్రాంతంలో దాదాపు ఒక బిలియన్ ప్రజలు నివసిస్తున్నారు.[3] ఇది దక్షిణ అమెరికా, ఆఫ్రికా ఖండాలలోని ఉష్ణమండల ప్రాంతాలలో సాధారణం, కానీ ఆసియా కాదు.[3][9] 1980ల నుండి, పసుపు జ్వరం కేసుల సంఖ్య పెరుగుతోంది.[3] తక్కువ మంది రోగనిరోధక శక్తి ఉండటం, నగరాల్లో ఎక్కువ మంది నివసించడం, ప్రజలు తరచుగా మారడం, వాతావరణంలో మార్పు దోమల ఆవాసాలను పెంచడం దీనికి కారణమని నమ్ముతారు.[3] ఈ వ్యాధి ఆఫ్రికా ఉద్భవించింది, 17వ శతాబ్దంలో బానిస వ్యాపారం దక్షిణ అమెరికా వ్యాపించింది.[1] 17వ శతాబ్దం నుండి, అమెరికా, ఆఫ్రికా, ఐరోపాలో ఈ వ్యాధి యొక్క అనేక ప్రధాన వ్యాప్తి సంభవించింది.[1] 18వ, 19వ శతాబ్దాలలో, పసుపు జ్వరం అత్యంత ప్రమాదకరమైన అంటు వ్యాధులలో ఒకటిగా పరిగణించబడింది.[1] 1927లో, పసుపు జ్వరం వైరస్ అనేది మొదటి మానవ వైరస్, ఇది వేరుచేయబడింది.[7][10]


మూలాలు

[మార్చు]
  1. 1 2 3 4 Oldstone, Michael (2009). Viruses, Plagues, and History: Past, Present and Future. Oxford University Press. pp. 102–4. ISBN 978-0-19-975849-4. Archived from the original on 2017-02-23.
  2. ↑ Bazin, Hervé (2011). Vaccination: a history from Lady Montagu to genetic engineering. Montrouge: J. Libbey Eurotext. p. 407. ISBN 978-2-7420-0775-2. Archived from the original on 2017-02-23.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 "Yellow fever Fact sheet N°100". World Health Organization. May 2013. Archived from the original on 19 February 2014. Retrieved 23 February 2014.
  4. 1 2 (April 2009). "Mosquito-borne diseases".
  5. ↑ Wang, Haidong; et al. (8 October 2016). "Global, regional, and national life expectancy, all-cause mortality, and cause-specific mortality for 249 causes of death, 1980 – 2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015". The Lancet. 388 (10053): 1459–1544. doi:10.1016/s0140-6736(16)31012-1. PMC 5388903. PMID 27733281.
  6. ↑ Scully, Crispian (2014). Scully's Medical Problems in Dentistry (in ఇంగ్లీష్). Elsevier Health Sciences. p. 572. ISBN 978-0-7020-5963-6. Archived from the original on 2020-11-22. Retrieved 2020-07-30.
  7. 1 2 Lindenbach, B. D.; et al. (2007). "Flaviviridae: The Viruses and Their Replication". In Knipe, D. M.; P. M. Howley (eds.). Fields Virology (5th ed.). Philadelphia, PA: Lippincott Williams & Wilkins. p. 1101. ISBN 978-0-7817-6060-7.
  8. ↑ "Frequently Asked Questions About Yellow Fever". CDC. August 21, 2015. Archived from the original on 23 March 2016. Retrieved 18 March 2016.
  9. ↑ "CDC Yellow Fever". Archived from the original on 2012-12-21. Retrieved 2012-12-12.
  10. ↑ Sfakianos, Jeffrey; Hecht, Alan (2009). Babcock, Hilary (ed.). West Nile Virus (Curriculum-based juvenile nonfiction). Deadly Diseases & Epidemics. Foreword by David Heymann (2nd ed.). New York: Chelsea House. p. 17. ISBN 978-1-60413-254-0. Archived from the original on 2021-01-26. Retrieved 2020-07-30. The yellow fever virus was isolated in 1927