Jump to content

పసుపు (రంగు)

లంకెలను మార్చు
వికీపీడియా నుండి
పసుపు
 
సవ్యదిశలో, పై ఎడమ నుండి: ఆస్పెన్ చెట్టు; ఫ్రాన్స్లో ఓచర్ క్వారీ; సిట్రాన్లు; క్యాట్‌వాక్‌లో దుస్తుల మోడల్; కార్న్‌వాల్లో డాఫోడిల్ పొలం; టూర్ డి ఫ్రాన్స్లో బ్రాడ్లీ విగ్గిన్స్ బైకింగ్; చక్రవర్తి తైజు చిత్రం
Spectral coordinates
తరంగదైర్ఘ్యం575–585[1] nm
పౌనఃపున్యం521–512 THz
About these coordinates     Color coordinates
Hex triplet#FFFF00
SourceHTML/CSS[2]

పసుపు అనేది కాంతి వర్ణపటంలో ఆకుపచ్చ, నారింజ ల మధ్య రంగు. ఇది దాదాపు 575–585 nm తరంగదైర్ఘ్యం కలిగిన కాంతి ద్వారా ప్రేరేపించబడుతుంది. ఇది సబ్‌ట్రాక్టివ్ రంగు వ్యవస్థలలో ప్రాథమిక రంగు, దీనిని పెయింటింగ్ లేదా కలర్ ప్రింటింగ్‌లో ఉపయోగిస్తారు. టెలివిజన్ , కంప్యూటర్ స్క్రీన్‌లపై రంగులను సృష్టించడానికి ఉపయోగించే RGB రంగు నమూనాలో, పసుపు అనేది ఎరుపు, ఆకుపచ్చ రంగులను సమాన తీవ్రతతో కలపడం ద్వారా తయారు చేయబడిన ద్వితీయ రంగు. కెరోటినాయిడ్లు శరదృతువు ఆకులు, మొక్కజొన్న, కానరీలు, డాఫోడిల్స్, నిమ్మకాయలు, అలాగే గుడ్డు సొనలు, బటర్‌కప్‌లు, అరటిపండ్లకు లక్షణమైన పసుపు రంగును ఇస్తాయి. అవి కాంతి శక్తిని గ్రహిస్తాయి. కొన్ని సందర్భాల్లో కాంతి నష్టం నుండి మొక్కలను రక్షిస్తాయి. [3] సూర్యుడు హోరిజోన్ దగ్గర ఉన్నప్పుడు సూర్యకాంతి కొద్దిగా పసుపు రంగును కలిగి ఉంటుంది, తక్కువ తరంగదైర్ఘ్యాల (ఆకుపచ్చ, నీలం, వైలెట్) వాతావరణ పరిక్షేపణం కారణంగా ఇది జరుగుతుంది.

ఫ్రాన్స్‌లోని లాస్కాక్స్ గుహలో 17,000 సంవత్సరాల పురాతన పసుపు గుర్రం యొక్క పెయింటింగ్ ఉంది. ఈజిప్షియన్ సమాధులలో బంగారం, చర్మ రంగును సూచించడానికి ఓచర్, ఆర్పిమెంట్ వర్ణద్రవ్యాలను ఉపయోగించారు. తరువాత రోమన్ విల్లాలలోని కుడ్యచిత్రాలలో[4] ప్రారంభ క్రైస్తవ చర్చిలో, పసుపు రంగు పోప్, రాజ్యం యొక్క బంగారు తాళములతో ముడిపడి ఉంది, కానీ ఇది జుడాస్ ఇస్కారియోట్‌తో కూడా ముడిపడి ఉంది. మతవిశ్వాసులను గుర్తించడానికి ఉపయోగించబడింది. 20వ శతాబ్దంలో, నాజీ ఆక్రమిత ఐరోపాలోని యూదులు పసుపు నక్షత్రాన్ని ధరించవలసి వచ్చింది. చైనాలో, ప్రకాశవంతమైన పసుపు మధ్య రాజ్యం యొక్క రంగు. ఇది చక్రవర్తి, అతని ఇంటివారు మాత్రమే ధరించగలరు; ప్రత్యేక అతిథులను పసుపు కార్పెట్‌పై స్వాగతించారు.

యూరప్, కెనడా, యునైటెడ్ స్టేట్స్, ఇతర ప్రాంతాలలో జరిగిన సర్వేల ప్రకారం, పసుపు రంగు ప్రజలు వినోదం, సౌమ్యత, హాస్యం, ఆనందం, సహజత్వంతో ఎక్కువగా అనుబంధిస్తారు; అయితే దీనిని నకిలీ, అసూయ, అసూయ, దురాశ, న్యాయం, అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలలో పిరికితనంతో కూడా అనుబంధించవచ్చు. [5] ఇరాన్‌లో దీనికి పాలిపోవడం/అనారోగ్యం,[6] అనే అర్థాలు ఉన్నాయి, కానీ జ్ఞానం, సంబంధం కూడా ఉన్నాయి. [7] చైనా, అనేక ఆసియా దేశాలలో, దీనిని రాచరికం, ఉన్నతత్వం, గౌరవం, ఆనందం, కీర్తి, సామరస్యం, జ్ఞానం యొక్క రంగుగా చూస్తారు.[8]

విజ్ఞాన శాస్త్రంలో

[మార్చు]

దృగ్గోచర కాంతి వర్ణపటంలో ఆకుపచ్చ, ఎరుపు మధ్య పసుపు కనిపిస్తుంది. 570 నుండి 590 నానోమీటర్ల మధ్య ఆధిపత్య తరంగదైర్ఘ్యం ఉన్న కాంతిని చూసినప్పుడు మానవ కన్ను చూచే రంగు ఇది .

రంగు ముద్రణలో, పసుపు అనేది మెజెంటా , సియాన్‌తో పాటు సిరా యొక్క మూడు వ్యవకలన ప్రాథమిక రంగులలో ఒకటి. నలుపుతో కలిపి , వాటిని ఏదైనా పూర్తి రంగు చిత్రాన్ని ముద్రించడానికి సరైన కలయికలో అతివ్యాప్తి చేయవచ్చు. ( CMYK రంగు నమూనాను చూడండి ). ప్రాసెస్ పసుపు ("పిగ్మెంట్ పసుపు", "ప్రింటర్స్ పసుపు", "కానరీ పసుపు" అని కూడా పిలుస్తారు) అని పిలువబడే ఒక నిర్దిష్ట పసుపును ఉపయోగిస్తారు. ప్రాసెస్ పసుపు అనేది RGB రంగు కాదు, CMYK ప్రైమరీల నుండి RGBకి స్థిర మార్పిడి లేదు. ప్రింటర్ యొక్క సిరా కోసం వేర్వేరు సూత్రీకరణలు ఉపయోగించబడతాయి, కాబట్టి ముద్రించిన రంగులో వైవిధ్యాలు ఉండవచ్చు, అది స్వచ్ఛమైన పసుపు సిరా.

కలర్ టెలివిజన్ లేదా కంప్యూటర్ స్క్రీన్ పై పసుపు పూర్తిగా భిన్నమైన రీతిలో సృష్టించబడుతుంది; ఆకుపచ్చ, ఎరుపు కాంతిని సరైన స్థాయిలో తీవ్రతతో కలపడం ద్వారా. ( RGB కలర్ మోడల్ చూడండి ).

జీవశాస్త్రం లో

[మార్చు]

శరదృతువు ఆకులు, పసుపు పువ్వులు, అరటిపండ్లు, నారింజ, ఇతర పసుపు పండ్లన్నీ కెరోటినాయిడ్లు, పసుపు, ఎరుపు సేంద్రీయ వర్ణద్రవ్యం కలిగి ఉంటాయి, ఇవి మొక్కల క్లోరోప్లాస్ట్‌లు, క్రోమోప్లాస్ట్‌లలో ఆల్గే, కొన్ని బ్యాక్టీరియా, కొన్ని శిలీంధ్రాలు వంటి కొన్ని ఇతర కిరణజన్య సంయోగ జీవులలో కనిపిస్తాయి. అవి మొక్కలు, ఆల్గేలో రెండు కీలక పాత్రలను పోషిస్తాయి: అవి కిరణజన్య సంయోగక్రియలో ఉపయోగించడానికి కాంతి శక్తిని గ్రహిస్తాయి. ఆకుపచ్చ క్లోరోఫిల్‌ను ఫోటోడ్యామేజ్ నుండి రక్షిస్తాయి.[9]

వేసవి చివరలో, పగటి గంటలు తగ్గి ఉష్ణోగ్రతలు చల్లబడినప్పుడు, ఆకులోకి, బయటకు ద్రవాలను తీసుకువెళ్ళే నాళాలు క్రమంగా మూసివేయబడతాయి. ఆకులోకి నీరు, ఖనిజాల తీసుకోవడం మొదట నెమ్మదిగా తగ్గుతుంది, తరువాత మరింత వేగంగా తగ్గుతుంది. ఈ సమయంలోనే క్లోరోఫిల్ తగ్గడం ప్రారంభమవుతుంది. క్లోరోఫిల్ తగ్గుతున్న కొద్దీ, పసుపు, ఎరుపు కెరోటినాయిడ్లు మరింత ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి, ఇది శరదృతువు లో ఆకు రంగును సృష్టిస్తుంది.

కెరోటినాయిడ్లు అనేక జీవులలో సాధారణం; అవి క్యారెట్లు, మొక్కజొన్న, డాఫోడిల్స్, రుటాబాగాస్, బటర్‌కప్స్, అరటిపండ్లకు లక్షణ రంగును ఇస్తాయి. వండిన ఎండ్రకాయల ఎరుపు రంగు, ఫ్లెమింగోలు, సాల్మన్ చేపలు గులాబీ రంగు, కానరీలు, గుడ్డు సొనల పసుపు రంగుకు ఇవి బాధ్యత వహిస్తాయి.

జాంతోఫిల్స్ అనేవి కెరోటినాయిడ్ సమూహంలోని రెండు ప్రధాన విభాగాలలో ఒకటైన అత్యంత సాధారణ పసుపు వర్ణద్రవ్యం. ఈ పేరు గ్రీకు జాంతోస్ (ξανθος, "పసుపు") + ఫైలాన్ (φύλλον, "ఆకు") నుండి వచ్చింది. జాంతోఫిల్స్ సాధారణంగా ఆకుపచ్చ మొక్కల ఆకులలో కనిపిస్తాయి, కానీ అవి తినే ఆహారం ద్వారా జంతువులలోకి కూడా ప్రవేశిస్తాయి. ఉదాహరణకు, కోడి గుడ్డు సొనలు, కొవ్వు, చర్మం యొక్క పసుపు రంగు కోళ్లు తినే ఆహారం నుండి వస్తుంది. కోళ్ళ రైతులు దీనిని అర్థం చేసుకుంటారు. గుడ్డు సొనలను మరింత పసుపు రంగులోకి మార్చడానికి తరచుగా జాంతోఫిల్స్, సాధారణంగా లుటీన్‌ను జోడిస్తారు.

అరటిపండ్లు వాటి తొక్కలో ఉండే క్లోరోఫిల్ కారణంగా వాటిని కోసినప్పుడు ఆకుపచ్చగా ఉంటాయి. ఒకసారి కోసిన తర్వాత, అవి పక్వానికి రావడం ప్రారంభిస్తాయి; అరటిపండ్లలోని హార్మోన్లు అమైనో ఆమ్లాలను ఇథిలీన్ వాయువుగా మారుస్తాయి, ఇది అనేక ఎంజైమ్‌ల ఉత్పత్తిని ప్రేరేపిస్తుంది. ఈ ఎంజైమ్‌లు అరటిపండు రంగు, ఆకృతి, రుచిని మార్చడం ప్రారంభిస్తాయి. ఆకుపచ్చ క్లోరోఫిల్ సరఫరా ఆగిపోతుంది. కెరోటినాయిడ్ల పసుపు రంగు దానిని భర్తీ చేస్తుంది; చివరికి, ఎంజైమ్‌లు తమ పనిని కొనసాగిస్తున్నప్పుడు, కణ గోడలు విచ్ఛిన్నమవుతాయి. అరటిపండ్లు గోధుమ రంగులోకి మారుతాయి.

మతం

[మార్చు]
  • బౌద్ధమతంలో, సన్యాసులు ధరించాల్సిన వస్త్రాల కాషాయ రంగులను బుద్ధుడు, అతని అనుచరులు క్రీస్తుపూర్వం 5వ శతాబ్దంలో నిర్వచించారు. వస్త్రం, దాని రంగు బాహ్య ప్రపంచాన్ని త్యజించడం, ఆజ్ఞ పట్ల నిబద్ధతకు సంకేతం. అభ్యర్థి సన్యాసి, తన యజమానితో, మొదట తన స్వంత దుస్తులలో, తన కొత్త వస్త్రాన్ని తన చేతి కింద ధరించి, ఆజ్ఞలోకి ప్రవేశించమని అడుగుతాడు. తరువాత అతను తన ప్రమాణాలు తీసుకొని, వస్త్రాలను ధరించి, తన భిక్షాటన గిన్నెతో ప్రపంచంలోనికి వెళ్తాడు. ఆ తరువాత, అతను తన ఉదయం భిక్షాటన చేస్తూ, మధ్యాహ్నం అడవిలో, తోటలో లేదా ఆశ్రమంలో ధ్యానం, అధ్యయనంలో గడుపుతాడు.[10] బౌద్ధ గ్రంథాలు, వ్యాఖ్యానాల ప్రకారం, వస్త్ర రంగును ఆరు రకాల పదార్థాల నుండి పొందవచ్చు: వేర్లు, దుంపలు, మొక్కలు, బెరడు, ఆకులు, పువ్వులు, పండ్లు. సరిగ్గా ఈ రంగు పొందడానికి వస్త్రాలను కూడా నీటిలో ఎక్కువసేపు ఉడకబెట్టాలి. కుంకుమ పువ్వు, ఓచర్, సాధారణంగా కర్కుమా లాంగా మొక్క లేదా జాక్‌ఫ్రూట్ చెట్టు యొక్క హార్ట్‌వుడ్ నుండి వచ్చే రంగుతో తయారు చేయబడినవి, ఇవి అత్యంత సాధారణ రంగులు. అటవీ సన్యాసులు అని పిలవబడే వారు సాధారణంగా ఓచర్ వస్త్రాలను, నగర సన్యాసులు కాషాయ రంగు వస్త్రాలను ధరిస్తారు, అయితే ఇది అధికారిక నియమం కాదు.[11] వివిధ "వాహనాలు" లేదా బౌద్ధమత పాఠశాలలలో, దేశాల వారీగా, వారి సిద్ధాంతాలు, అందుబాటులో ఉన్న రంగులను బట్టి వస్త్రాల రంగు కూడా కొంతవరకు మారుతుంది. టిబెట్‌లో ఆచరించే కఠినమైన వజ్రయాన లేదా తాంత్రిక బౌద్ధమతం యొక్క సన్యాసులు, కాషాయ రంగు, ఎరుపు రంగులతో కూడిన అత్యంత రంగురంగుల వస్త్రాలను ధరిస్తారు. జపాన్, చైనా, కొరియాలో ప్రధానంగా ఆచరించే మహాయాన బౌద్ధమత సన్యాసులు, లేత పసుపు లేదా కాషాయ వస్త్రాలను ధరిస్తారు, తరచుగా తెలుపు లేదా నలుపు రంగుతో. ఆగ్నేయాసియాలో ఆచరించే హినాయన బౌద్ధమత సన్యాసులు సాధారణంగా ఓచర్ లేదా కాషాయ రంగును ధరిస్తారు. థాయిలాండ్, ఆగ్నేయాసియాలోని ఇతర ప్రాంతాలలోని అటవీ సంప్రదాయానికి చెందిన సన్యాసులు జాక్‌ఫ్రూట్ చెట్టు కలపతో రంగు వేసిన గోధుమ రంగు ఓచర్ వస్త్రాలను ధరిస్తారు.[10][12]
  • హిందూ మతంలో, కృష్ణుడిని సాధారణంగా పసుపు రంగు దుస్తులు ధరించి చిత్రీకరిస్తారు. భారతదేశంలో సంచరించే సాధువులు లేదా పవిత్ర పురుషులు కూడా పసుపు, కాషాయ రంగులు ధరిస్తారు. గణేశుడు లేదా గణపతి ఎక్కువగా పసుపు రంగులో ధోతార్ ధరించి ఉంటారు, దీనిని పివ్లా పితాంబర్ అని పిలుస్తారు. ఇది అత్యంత పవిత్రమైనదిగా పరిగణించబడుతుంది.
  • సిక్కు మతంలో: ప్రతి గురుద్వారా వెలుపల ఎగురవేసే నిషాన్ సాహిబ్ శాంథిక్ (పంజాబీలో బసంతి) లేదా బూడిద రంగు నీలం (ఆధునిక నేవీ బ్లూ) (పంజాబీలో సుర్మాయీ) రంగులో ఉండాలని సిక్కు రెహత్ మర్యాద స్పష్టంగా పేర్కొంది..[13][14]
  • ఇస్లాంలో, బంగారం యొక్క పసుపు రంగు జ్ఞానాన్ని సూచిస్తుంది.
  • పాలినేషియా దీవుల మతాలలో, పసుపు అనేది పవిత్రమైన రంగు, దైవిక సారాంశం యొక్క రంగు; స్థానిక భాషలలో "పసుపు" అనే పదం కర్కుమా లాంగా మొక్క పేరుకు సమానం, ఇది దేవతల ఆహారంగా పరిగణించబడుతుంది.[12]
  • క్రైస్తవ మతంలో, ముఖ్యంగా రోమన్ కాథలిక్ చర్చిలో, పసుపు రంగు బంగారాన్ని సూచిస్తుంది. క్రైస్తవ పురాణాలలో దైవిక క్రీస్తు సెయింట్ పీటర్‌కు ఇచ్చిన స్వర్గ రాజ్యానికి బంగారు తాళాన్ని సూచిస్తుంది. వాటికన్ నగర జెండా, పోప్ రంగులు పసుపు, తెలుపు, ఇవి బంగారు తాళం, వెండి తాళాన్ని సూచిస్తాయి. తెలుపు, పసుపు కలిసి ఈస్టర్, పునర్జన్మ, పునరుత్థానాన్ని కూడా సూచిస్తాయి. పసుపు కూడా ప్రతికూల అర్థాన్ని కలిగి ఉంది, ఇది ద్రోహాన్ని సూచిస్తుంది; జుడాస్ ఇస్కారియోట్ సాధారణంగా లేత పసుపు రంగు టోగా ధరించి చిత్రీకరించబడ్డాడు. మతపరమైన చిత్రాలలో పసుపు, బంగారు హాలోస్ సాధువులను సూచిస్తాయి.
  • విక్కాలో, పసుపు తెలివి, ప్రేరణ, ఊహ, జ్ఞానాన్ని సూచిస్తుంది. ఇది కమ్యూనికేషన్, విశ్వాసం, భవిష్యవాణి, అధ్యయనం కోసం ఉపయోగించబడుతుంది.[15]

మూలాలు

[మార్చు]
  1. ↑ Elert, Glenn (2021). "Color". The Physics Hypertextbook. Archived from the original on 19 August 2016. Retrieved 18 December 2016.
  2. ↑ "CSS Color Module Level 3". 19 June 2018. Archived from the original on 29 November 2017. Retrieved 4 April 2007.
  3. ↑ Armstrong, G.A.; Hearst, J.E. (1996). "Carotenoids 2: Genetics and molecular biology of carotenoid pigment biosynthesis". FASEB J. 10 (2): 228–37. doi:10.1096/fasebj.10.2.8641556. ISSN 0892-6638. PMID 8641556. S2CID 22385652. Archived from the original on 14 July 2020. Retrieved 22 November 2012.
  4. ↑ "Antiquity". Pigments through the Ages. Archived from the original on Feb 3, 2023.
  5. ↑ Eva Heller (2000), Psychologie de la couleur – effets et symboliques, pp. 69–86.
  6. ↑ Price, Massoume (December 2001). "Culture of Iran: Festival of Fire". Iran Chamber Society. Archived from the original on Feb 3, 2023.
  7. ↑ Amjadi, Maryam Ala (2012). "Shades of doubt and shapes of hope: Colors in Iranian culture". Payvand. Archived from the original on Dec 21, 2022.
  8. ↑ Eva Heller (2000), Psychologie de la couleur – effets et symboliques, pp. 69–86
  9. ↑ Armstrong, G.A.; Hearst, J.E. (1996). "Carotenoids 2: Genetics and molecular biology of carotenoid pigment biosynthesis". FASEB J. 10 (2): 228–37. doi:10.1096/fasebj.10.2.8641556. ISSN 0892-6638. PMID 8641556. S2CID 22385652. Archived from the original on 14 July 2020. Retrieved 22 November 2012.
  10. 1 2 Henri Arvon (1951). Le bouddhisme, pp. 61–64.
  11. ↑ "The Buddhanet- buddhist studies- the monastic robe". Archived from the original on 17 October 2013. Retrieved 9 October 2013.
  12. 1 2 Anne Varichon (2000), Couleurs- pigments et teintures dans les mains des peuples, p. 62.
  13. ↑ Sikh Rehat Maryada: Section Three, Chapter IV, Article V, r. Archived 18 మార్చి 2022 at the Wayback Machine
  14. ↑ "Nishan Sahib (Sikh Museum)". Archived from the original on 20 April 2022. Retrieved 29 April 2022.
  15. ↑ "Magical Properties of Colors". Wicca Living (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). Archived from the original on 22 January 2021. Retrieved 24 December 2020.

ఆధారాలు

[మార్చు]
"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=పసుపు_(రంగు)&oldid=4918897" నుండి వెలికితీశారు