పాంథియోన్, రోమ్

వికీపీడియా నుండి
ఇక్కడికి గెంతు: మార్గసూచీ, వెతుకు

మూస:Ancient monuments in Rome పాంథియోన్ (Pantheon) (pronounced /ˈpænθi.ən/ (UK)[1] or /ˈpænθiːɑːn/ (USA), మూస:Lang-la,[nb 1] మూస:Lang-el, ఇది "ప్రతి దేవుడికి" అనే అర్థం వచ్చే ఒక విశేషణం (ఆలయాన్ని సూచించే గ్రీకు పదం, ἱερόν ["హీరాన్"]తో అర్థమవుతుంది) అనేది రోమ్ నగరంలో ఉన్న ఒక భవనం, పురాతన రోమ్‌కు చెందిన సకల దేవతలకు ఉద్దేశించిన ఆలయంగా మార్కస్ అగ్రిప్పా ఈ భవనాన్ని నిర్మించాడు, సుమారుగా 126 ADలో చక్రవర్తి హాడ్రియాన్ ఈ భవనాన్ని పునర్నిర్మించాడు.[2] దాదాపుగా భవన నిర్మాణ కాలానికి చెందిన రచయిత (సుమారుగా 2వ-3వ శతాబ్దం AD) కాసియస్ డియో భవనం చుట్టూ అనేక మంది దేవతల విగ్రహాలు ఉండటం లేదా దీని గోపురం స్వర్గాలను ప్రతిబింబించేలా ఉండటం వలన దీనికి పాంథియోన్ అనే పేరు వచ్చినట్లు సూచించారు.[3] ఫ్రెంచ్ విప్లవం సందర్భంగా ప్యారిస్‌లోని సెయింట్-జెనీవీవ్ చర్చి అపవిత్రం చేయబడింది, ఆపై ఈ చర్చిని పాంథియోన్ ఆఫ్ ప్యారిస్ అనే ఒక లౌకిక స్మారక కట్టడంగా మార్చారు, అప్పటి నుంచి పాంథియోన్‌ ను ఒక సాధారణ పదంగా మరణించిన ప్రసిద్ధ వ్యక్తుల గౌరవార్థం నిర్మించిన భవనాన్ని లేదా వారి సమాధి ఉన్న భవనాన్ని సూచించేందుకు అరుదుగా ఉపయోగించడం జరుగుతుంది.[1]

ఈ భవనం మూడు వరుసల భారీ గ్రానైట్ క్రోనిన్‌థియాన్ స్తంభాలు గల (మొదటి వరుసలో ఎనిమిది స్తంభాలు ఉండగా, నాలుగు స్తంభాలు ఉన్న మిగిలిన రెండు వరుసలు ఈ వరుస వెనుక ఉంటాయి) ఒక మండపంతో వృత్తాకారంలో ఉంటుంది, అలంకారం కోసం లోపలి పైకప్పును అరలుగా విభజించారు, వలయాకారంలో కట్టిన కాంక్రీటు గోపురం, దీనికి ముందు ఉండే మండపానికి అందంగా కట్టబడిన ఒక ముఖభాగం ఉంటుంది, భవనం యొక్క గోపురం మధ్య భాగంలో ఆకాశం కనిపించే విధంగా (ఓకులస్) ఒక రంధ్రం ఉంటుంది. ఈ భవనం యొక్క గోపురాన్ని నిర్మించి దాదాపుగా రెండు వేల సంవత్సరాలు పూర్తయినప్పటికీ, ఇది ఇప్పటికీ ప్రపంచంలో అతిపెద్ద రీన్‌ఫోర్స్ చేయని (ఉపబలం చేర్చని) కాంక్రీటు గోపురంగా గుర్తించబడుతుంది.[4] భవనంలో ఓకులస్ (గోపురానికి ఉండే రంధ్రం) వరకు ఎత్తు మరియు అంతర్గత వృత్తం యొక్క వ్యాసం రెండు సమానంగా, 43.3 metres (142 ft) ఉంటాయి.[5] దీర్ఘచతురస్ర నిర్మాణం వరండాను వృత్తాకార మండపం (రోటండా)తో కలుపుతుంది. బాగా సంరక్షించబడిన రోమన్ భవనాల్లో ఇది కూడా ఒకటి. ఈ భవనం చరిత్రవ్యాప్తంగా ఏదో ఒకరకంగా ఉపయోగంలో ఉండటం గమనార్హం, 7వ శతాబ్దం నుంచి ఇది ఉపయోగంలోనే ఉంది, సెయింట్ మేరీ మరియు మృతవీరులకు అంకితం ఇవ్వబడిన ఒక రోమన్ క్యాథలిక్ చర్చిగా పాంథియోన్‌ను ఉపయోగించారు, అనధికారికంగా దీనిని శాంతా మేరియా రోటండాగా గుర్తిస్తారు.[6]

చరిత్ర[మార్చు]

పురాతన కాలం[మార్చు]

ఆక్టియమ్ యుద్ధం (31 క్రీస్తుపూర్వం) తదనంతర పరిణామాల్లో భాగంగా, మార్కస్ అగ్రిప్పా తన మూడో పాలనా హయాంలో అసలు పాంథియోన్‌ను నిర్మించి, అంకితమిచ్చాడు.[7] నిర్మాణం జరుగుతున్న సమయంలో పాంథియోన్ భవనం రోమ్ శివారుల్లోని మార్టియస్ ప్రాంగణంలో ఉంది, అప్పుడు ఈ ప్రాంతంలో గ్రామీణ వాతావరణం ఉండేది. మార్టియస్ ప్రాంగణం రోమన్ రిపబ్లిక్ హయాంలో ఎన్నికలు మరియు సైన్యం కోసం ఒక సమావేశ ప్రదేశంగా ఉపయోగపడింది. ఇదిలా ఉంటే, ఆగస్టస్ మరియు కొత్త ప్రిన్సిపేట్ హయాంలో ఇవి రెండు అనవసరమైన ప్రదేశాలుగా పరిగణించబడ్డాయి.[8] ఆగస్టస్ సీజర్ మరియు ఆయన మద్దతుదారులు చేపట్టిన ఒక నిర్మాణ కార్యక్రమంలో పాంథియోన్ నిర్మాణం కూడా భాగంగా ఉంది. మార్టియస్ ప్రాగంణంలో వారు ఇరవైకిపైగా కట్టడాలను నిర్మించారు, వీటిలో అగ్రిప్పా స్నానవాటికలు మరియు సాయెప్తా జూలియాలు కూడా ఉన్నాయి.[9] ఆలయం ముందు భాగంలో ఉన్న శాసనం ప్రకారం, ప్రస్తుత భవనాన్ని అగ్రిప్పా నిర్మించాడనే భావన పురాతన కాలం నుంచి ఉంది, ఆయన తరువాత కూడా ఈ భవనానికి మార్పులు జరిగాయి.[10] ఇదిలా ఉంటే, పురావస్తు త్రవ్వకాల్లో అగ్రిప్పా యొక్క పాంథియోన్ పూర్తిగా నాశనం చేయబడిందని వెల్లడైంది, అగ్రిప్పా ఆధ్వర్యంలో నిర్మించబడిన అసలు ఆలయం ఉన్న ప్రదేశంలో పాంథియోన్‌ను చక్రవర్తి హాడ్రియాన్ పునర్నిర్మించాడని పురావస్తు ఆధారాలు తెలియజేస్తున్నాయి.[11]

అగ్రిప్పా నిర్మించిన పాంథియోన్ యొక్క రూపం చర్చనీయాంశంగా ఉంది.[7] 19వ శతాబ్దం చివరి కాలంలో పురావస్తు నిపుణుడు రోడోల్ఫో లాన్సియానీ జరిపిన త్రవ్వకాల్లో, అగ్రిప్పా నిర్మించిన పాంథియోన్ దక్షిణంవైపు ముఖంతో ఉండేదని నిర్ధారణకు వచ్చారు, ప్రస్తుతం ఉన్న భవనం యొక్క ముఖభాగం ఉత్తరంవైపు ఉంటుంది, అంతేకాకుండా ఇది కుదించిన T-ఆకారపు ప్రణాళికతో నిర్మించబడింది, దీని ప్రవేశద్వారం 'T' యొక్క ఆధారం వద్ద ఉంది. 20వ శతాబ్దం చివరి కాలం వరకు ఈ వివరణ విస్తృత ఆమోదం పొందింది. అయితే, మరింత ఇటీవలి పురావస్తు త్రవ్వకాలు ఈ భవనం ప్రస్తుత రూపంలో కాకుండా మరొక రూపంలో ఉండేదని సూచిస్తున్నాయి. అగ్రిప్పా యొక్క పాంథియోన్‌కు ఒక త్రికోణీయ ద్వారమండపంతో వృత్తాకార రూపాన్ని కలిగివుండవచ్చని భావన ఉంది, అంతేకాకుండా తాజా పరిశీలనల్లో తరువాతి పునర్నిర్మాణాలు మాదిరిగానే ఈ పాంథియోన్ కూడా ఉత్తరంవైపు ముఖభాగాన్ని కలిగివుండవచ్చనే అభిప్రాయం వ్యక్తమైంది.[12]

ఆగస్టన్ పాంథియోన్ మిగిలిన భవనాలతోపాటు క్రీస్తుశకం 80లో సంభవించిన భారీ అగ్నిప్రమాదంలో నాశనమైంది. డొమితియన్ పునర్నిర్మించిన పాంథియోన్ క్రీస్తుశకం 110లో మరోసారి దగ్ధమైంది.[13] తయారీదారు ముద్రలతో గల ఇటుకలపై ఒక ఇటీవలి పునఃపరిశీలన ప్రకారం రెండో అగ్నిప్రమాదం సంభవించిన తరువాత కొద్దికాలానికే, మరోసారి నిర్మాణం ప్రారంభమైందని తెలుస్తోంది.[14] అందువలన, భవనం యొక్క నమూనాను హాడ్రియాన్ లేదా అతని వాస్తుశిల్పులు రూపొందించలేదనే విషయం అవగతమవుతుంది. ట్రాజన్ అనే చక్రవర్తి యొక్క వాస్తుశిల్పి డమాస్కస్‌కు చెందిన అపోలోడోరస్ ప్రస్తుతం ఉన్న భవనం యొక్క నమూనాను సృష్టించినట్లు తెలుస్తోంది.[14] హాడ్రియన్ నియమించిన వాస్తుశిల్పులు ఈ భవనంలో ఎటువంటి అలంకరణ కార్యక్రమాలు చేపట్టరనేది అస్పష్టంగా ఉంది. హార్డియన్ పూర్తి చేసిన భవనంగా ఇది పరిగణించబడుతున్నప్పటికీ, ఆయన ఆధ్వర్యంలో నిర్మించబడిన భవనాల్లో ఇది భాగంగా లేదు, హాడ్రియన్ హయాంలో రోమ్‌వ్యాప్తంగా పునర్నిర్మించబడిన భవనాలపై సాధారణంగా కనిపించే కొత్త ముఖభాగంపై ఉన్న అసలు వివరణలో ఈ విషయం చేర్చబడింది ("M·AGRIPPA·L·F·COS·TERTIVM·FECIT ", దీనికి మూస:Lang-la అనే అర్థం వస్తుంది, ఈ శాసనం యొక్క అనువాదం "లూసియస్ కుమారుడు, మూడోసారి సైన్యాధిపతి మార్కస్ అగ్రిప్పా దీనిని నిర్మించాడు"). వాస్తవానికి ఈ భవనాన్ని ఎలా ఉపయోగించారనేది తెలియజేయలేదు.

పాంథియోన్ గోపురం. కాంక్రీటు గోపురం యొక్క పెట్టెలను అచ్చుల్లో పోసి, బహుశా తాత్కాలిక స్కాఫోల్డింగ్‌తో సృష్టించినట్లు భావిస్తున్నారు; ఓకులస్ కేవలం కాంతిని మాత్రమే లోపలికి వచ్చేలా చేస్తుంది.

గ్రీకో-రోమన్ సెనెటర్, సైన్యాధిపతి మరియు ఒక సమగ్ర గ్రంథం హిస్టరీ ఆఫ్ రోమ్‌ ను రాసిన కాసియస్ డియో పాంథియోన్ పునర్నిర్మాణం జరిగిన 75 సంవత్సరాల తరువాత చేసిన తన రచనలో ఈ గోపుర భవనాన్ని హాడ్రియన్‌కు బదులుగా అగ్రిప్పా నిర్మించినట్లు తప్పుగా పేర్కొన్నాడు. పాంథియోన్ గురించి ప్రస్తావించిన ఏకైక సమకాలీన రచయితగా డియో గుర్తించబడుతున్నాడు. 200 సంవత్సరం సమయానికి కూడా, ఈ భవనం యొక్క మూలం మరియు దాని యొక్క ప్రయోజనంపై అనిశ్చితి కనిపించింది:

Agrippa finished the construction of the building called the Pantheon. It has this name, perhaps because it received among the images which decorated it the statues of many gods, including Mars and Venus; but my own opinion of the name is that, because of its vaulted roof, it resembles the heavens.

—Cassius Dio History of Rome 53.27.2

సెప్టిమియస్ సెవెరస్ మరియు కారాకల్లా క్రీస్తుశకం 202లో ఈ భవనానికి మరమత్తులు చేయించారు, దీనికి మరో చిన్న శిలాశాసనం ఉంది. ఈ శిలాశాసనంపై "pantheum vetustate corruptum cum omni cultu restituerunt" ('కాలక్రమంలో దెబ్బతిన్న పాంథియోన్ యొక్క ప్రతి భాగాన్ని వారు పునరుద్ధరించారు') అని ఉంటుంది.

మధ్యయుగం[మార్చు]

609లో, బైజాంటైన్ చక్రవర్తి ఫోకాస్ ఈ భవనాన్ని పోప్ బోనిఫేస్ IVకు ఇచ్చాడు, ఆయన దీనిని ఒక క్రైస్తవ చర్చిగా మార్చి, శాంతా మేరియా మరియు మృతవీరులకు సమర్పించాడు, ఇప్పుడు దీనిని శాంతా మేరియా డి మార్టిరీగా గుర్తిస్తారు: బహుదేవతారాధన విశ్వాసం తొలగించబడిన తరువాత, పాంథియోన్ అని పిలిచే ఈ పాత ఆలయంలో, పవిత్ర కన్య మేరీ మరియు మృతవీరులందరికీ గుర్తుగా ఒక చర్చిని ఏర్పాటు చేసేలా ఆదేశాలు జారీ చేయాలని మరో పోప్, బోనిఫేస్ ఇదే [చక్రవర్తి ఫోకాస్‌ను కాన్‌స్టాంటినోపుల్‌లో] చక్రవర్తిని కోరాడు, తద్వారా గతంలో దేవుళ్లకు కాకుండా దానవులకు పూజలు జరిగిన ఈ ప్రదేశంలో క్రైస్తవ సన్యాసుల సంస్మరణ జరుగుతుందని సూచించారు.[15]

ఒక చర్చిగా మార్చడం వలన ఈ భవనాన్ని విడిచిపెట్టడం జరగలేదు, అదేవిధంగా చర్చిగా స్వీకరించడంతో ఈ భవనంపై ప్రారంభ మధ్యయుగ కాలంలో విధ్వంసం, కొల్లగొట్టడం వంటి ఎటువంటి దాడులు జరగలేదు, ఈ కాలంలో అనేక రోమ్ భవనాలు ఈ దాడుల వలన ధ్వంసమయ్యాయి. పాల్ ది డీకాన్ రాసిన పుస్తకాల్లో కాన్‌స్టాన్స్ II ఈ భవనాన్ని కొల్లగొట్టినట్లు పేర్కొన్నాడు, కాన్‌స్టాన్స్ II జులై 663లో రోమ్‌ను సందర్శించాడు:

రోమ్ నగరంలో పన్నెండు రోజులపాటు ఉన్న అతను, పురాతన కాలంలో ఈ నగర ఆభరణం (పాంథియోన్) కోసం లోహంతో తయారు చేసిన ప్రతిదానిని కొల్లగొట్టాడు, చివరకు [మేరీకి అంకితమివ్వబడిన] చర్చి పైకప్పును కూడా గుల్లచేశాడు, దీనిని ఒకప్పుడు పాంథియోన్‌గా పిలిచేవారు, దేవుళ్లందరికీ గౌరవసూచకంగా దీనిని నిర్మించారు, ఇప్పుడు మాజీ పాలకుల ఆదేశానుసారం దీనిని మృతవీరులందరి సంస్మరణ ప్రదేశంగా ఉపయోగిస్తున్నారు; అయితే అతను దీనినిలోని కాంస్య పలకలను దోచుకొని, వాటన్నింటినీ ఇతర ఆభరణాలతోపాటు కాన్‌స్టాంటినోపుల్‌కు పంపాడు.

మరింత నాజూకైన బాహ్య పాలరాయి కొన్ని శతాబ్దాలుగా తొలగించబడింది, కొన్ని కుడ్యస్తంభాల (పిలాస్టర్‌లు)‌ నుంచి సేకరించిన బురుజులు బ్రిటీష్ మ్యూజియంలో ఉన్నాయి. రెండు స్తంభాలు పాంథియోన్ తూర్పువైపు పక్కనే నిర్మించిన మధ్యయుగ భవనాల నిర్మాణంలోకి స్వీకరించడం మరియు పోగొట్టుకోవడం జరిగింది. పదిహేడో శతాబ్దం ప్రారంభంలో, అర్బన్ VIII బార్బెరిని ఆదేశాలపై ముఖమండపం యొక్క కాంస్య పైకప్పును బలవంతంగా తొలగించారు, బెర్నిని చేత నిర్మించబడిన ప్రసిద్ధ జంట భవనాలతో మధ్యయుగపు గంట గోపురాన్ని దీని స్థానంలో ఏర్పాటు చేశారు, ఈ జంట గోపురాలను 19వ శతాబ్దం చివరి కాలం వరకు తొలగించలేదు.[16] ఈ భవనానికి జరిగిన మరో నష్టం ఏమిటంటే బాహ్య శిల్పాలు, అగ్రిప్పా యొక్క శిలాశాసనంపై ఈ శిల్పాలతో మండప ముఖభాగాన్ని (పెడిమెంట్) అలకరించారు. పాలరాయితో నిర్మించిన అంతర్గత భాగం దాదాపుగా చెక్కుచెదరకుండా నిలిచివుంది, అయితే దీని కోసం విస్తృతమైన పునరుద్ధరణ చర్యలు చేపట్టారు.

పునరుజ్జీవనోద్యమం[మార్చు]

జార్జ్ డెహియో/గుస్తావ్ వాన్ బెజోల్డ్ నుంచి పాంథియోన్ యొక్క గచ్చు ప్రణాళిక: కిర్చుల్చే బౌకుంస్ట్ డెస్ ఆబెన్‌డ్లాండెస్. స్టర్ట్‌గార్ట్: వెర్లాగ్ డెర్ కోట్టా'షెన్ బుచ్‌హాండ్లుంగ్ 1887-1901.
18వ శతాబ్దంలో పాంథియోన్ అంతర్గత భాగం, గియోవన్నీ పావోలో పానినీ దీనిని చిత్రీకరించారు.[17]

పునరుజ్జీవనోద్యమం నుంచి పాంథియోన్‌ను ఒక సమాధిగా ఉపయోగిస్తున్నారు. చిత్రకారులు రాఫెల్ మరియు అన్నిబేల్ కారాక్కి, స్వరకర్త ఆర్కాంజెలో కోరెల్లీ మరియు వాస్తుశిల్పి బాల్డాస్సారే పెరుజ్జీ తదితరులు ఇక్కడ సమాధి చేయబడిన ప్రముఖ వ్యక్తులు. 15వ శతాబ్దంలో, పాంథియోన్ చిత్రలేఖనాలతో అలకరించబడింది: వీటిలో ముఖ్యమైనది మెలోజ్జో డా ఫోర్లీ గీసిన అన్నున్సియేషన్ . ఫ్లోరెన్స్ కేథడ్రల్ యొక్క గోపురాన్ని నిర్మించే సమయంలో బ్రునెల్లెషి వంటి వాస్తుశిల్పులు పాంథియోన్ నమూనా నుంచి సాయం పొందారు, తమ పనులకు పాంథియోన్‌ను స్ఫూర్తిగా ఉపయోగించుకున్నారు.

పోప్ అర్బన్ VIII (1623 to 1644) పాంథియోన్ మండపం యొక్క రాగి పైకప్పును కరిగించాలని ఆదేశించాడు. కాజిల్ శాంటాంజెలో యొక్క రక్షణ కోసం ఫిరంగులు తయారు చేయడానికి ఈ రాగిలో ఎక్కువ భాగాన్ని ఉపయోగించారు, మిగిలిన దానిని వివిధ ఇతర పనుల కోసం అపోస్టోలిక్ కెమెరా ఉపయోగించింది. సెయింట్ పీటర్స్ బాసిలికాలోని ఎత్తైన దైవపీఠంపై ప్రసిద్ధ బాల్డాచిన్ మండపం)‌ను సృష్టించడం కోసం బెర్నీని పాంథియోన్‌లో సేకరించిన రాగిని ఉపయోగించినట్లు చెప్పబడుతుంది, అయితే ఒక నిపుణుడి అభిప్రాయం ప్రకారం, పోప్ వెల్లడించిన వివరాల్లో 90% రాగిని ఫిరంగులు తయారు చేయడానికి ఉపయోగించారు, బాల్డాచిన్ కోసం ఉపయోగించిన రాగిని వెనిస్ నగరం నుంచి తీసుకొచ్చారు.[18] దీనిని ఆధారంగా చేసుకొని రోమన్ వ్యంగ్య రచయిత పాస్కినో ఈ కింది ప్రసిద్ధ నానుడిని సృష్టించారు: Quod non fecerunt barbari fecerunt Barberini (దీనర్థం "బార్బేరియన్‌లు చేయలేదని బార్బెరినీస్ [అర్బన్ VIII కుటుంబం పేరు] చేశారు").

1747లో, నకిలీ కిటికీలతో గోపురం దిగువన విస్తృతమైన శిల్పాలను పునరుద్ధరించారు, అయితే అసలువాటికి ఇవి అతికొద్ది పోలిక మాత్రమే కలిగివున్నాయి. 20వ శతాబ్దం యొక్క ప్రారంభ దశాబ్దాల్లో, పునరుజ్జీవనోద్యమం చిత్రలేఖనాలు మరియు చిత్రాల నుంచి పునర్నిర్మించిన ఒక అసలు భాగాన్ని ప్యానళ్లలో ఒకదానిపై పునఃసృష్టించారు.

ఆధునిక కాలం[మార్చు]

యుంబెర్టో I సమాధి.

ఇటలీ యొక్క ఇద్దరు రాజులను కూడా పాంథియోన్‌లో సమాధి చేశారు: వారి పేర్లు విట్టోరియో ఎమాన్యేల్ II మరియు ఉంబెర్టో I, ఇదిలా ఉంటే ఉంబెర్టో రాణి మార్గెరిటాను కూడా ఇక్కడ సమాధి చేయడం జరిగింది. 1946 నుంచి ఇటలీ గణతంత్ర రాజ్యం అయినప్పటికీ, ఇటాలియన్ రాచరిక సంస్థల స్వచ్ఛంద కార్యకర్తలు పాంథియోన్‌లోని రాజ సమాధుల విషయంలో అప్రమత్తంగా వ్యవహరిస్తున్నారు. రిపబ్లికన్‌లు ఎప్పటికప్పుడు నిరసనలు వ్యక్తం చేస్తుండటంతో ఈ సమాధుల విషయంలో అదనపు జాగ్రత్తలు తీసుకోవడం జరుగుతుంది, ఇదిలా ఉంటే పాంథియోన్ భద్రత మరియు నిర్వహణ కార్యకలాపాలు ఇటలీ సాంస్కృతిక వారసత్వ మంత్రిత్వ శాఖ[19] ఆధీనంలో ఉన్నప్పటికీ, క్యాథలిక్ అధికారిక యంత్రాంగాలు ఇటువంటి సంప్రదాయాన్ని కొనసాగించేందుకు అనుమతి ఇస్తున్నాయి.

పాంథియోన్‌ను ఇప్పటికీ ఒక చర్చిగా ఉపయోగిస్తున్నారు. సామాన్య ప్రజలు ఇక్కడ వేడుకలు జరుపుకుంటారు, ముఖ్యంగా క్యాథలిక్కు పర్వదినాలు మరియు వివాహాలను ఇక్కడ నిర్వహించడం జరుగుతుంది.

నిర్మాణం[మార్చు]

ఆంటోనీ డెస్‌గాడ్జెట్ యొక్క పాంథియోన్ రూపం, లెస్ ఎడిఫిసెస్ యాంటిక్వెస్ డి రోమ్, ప్యారిస్, 1779.మూడు నగిషీలు, ఇతర సారుప్యమైన భాగాలు, ఇవి ఎన్నడూ రోమ్‌కు వెళ్లని రూపకర్తలకు నమూనాలుగా ఉపయోగపడ్డాయి.

మండపం[మార్చు]

ఈ భవనంలోకి అడుగుపెట్టేందుకు మొదట ఒక మెట్ల వరుస ఉండేది. పరిసర ప్రాంతంలో భూమి ఎత్తు పురాతన కాలం నుంచి గణనీయంగా పెరిగింది.[6]

మండపంపై ముఖభాగంలో అందంగా నిర్మించిన భాగం (పెడిమెంట్)లో నతోన్నత శిల్పం, ముఖ్యంగా కాంస్యపు పూత ఉన్న శిల్పాలు ఉంటాయి. శిల్పాన్ని పట్టివుంచిన బందులు ఉన్న ప్రదేశంలోని రంధ్రాలు దాని యొక్క నమూనాను ఒక హారంలో డేగ ఉన్న రూపంగా సూచిస్తున్నాయి; హారం నుంచి పెడిమెంట్ యొక్క మూలల్లోకి రిబ్బన్‌లు విస్తరించివున్నాయి.[20]

పాంథియోన్ యొక్క ద్వారమండపంలో మొదట 50 రోమన్ అడుగుల ఎత్తున్న ప్రకాండాలుగా ఏకశిలా గ్రానైట్ స్తంభాలను ఉపయోగించారు, బురుజులు 10 రోమన్ అడుగుల ఎత్తులో కార్నిన్‌థియాన్ శైలిలో ఉంటాయి.[21] ఎత్తైన ద్వారమండపం మధ్య భాగంపై కనిపించే ద్వితీయ ముఖభాగాన్ని కనిపించకుండా చేసే అవకాశం ఉంది. దీనిని అధిగమించేందుకు, భవన నిర్మాతలు కొన్ని సర్దుబాట్లు చేశారు, ఇందుకోసం 40 రోమన్ అడుగుల ప్రకాండాలు మరియు ఎనిమిది రోమన్ అడుగుల ఎత్తున్న బురుజులు ఉపయోగించారు.[22] పాంథియోన్ యొక్క నిర్మాణం సందర్భంగా ఒక దశలో కొన్ని రవాణా ఇబ్బందులు ఏర్పడటంతో ఈ ప్రత్యామ్నాయాన్ని ఉపయోగించినట్లు భావిస్తున్నారు. వాస్తవానికి పాంథియోన్ యొక్క ప్రోనావోస్ కోసం ఉపయోగించిన బూడిద రంగు గ్రానైట్ స్తంభాలను ఈజిప్టు తూర్పుప్రాంత పర్వతాల్లోని మోన్స్ క్లాడియానస్ నుంచి త్రవ్వితీశారు. ప్రతి స్తంభం 39 feet (12 metres) ఎత్తు, ఐదు అడుగుల (1.5 మీటర్లు) వ్యాసం, 60 టన్నుల బరువు కలిగివున్నాయి.[23] గని నుంచి వీటిని కొయ్య మొద్దులపై నది వద్దకు 100 కిమీపైగా దూరం ఈడ్చుకొచ్చారు. వసంతకాలపు వరదల సమయంలో నీటిమట్టం బాగా ఎత్తుగా ఉన్నప్పుడు వీటిని నైలు నదిపై బల్లకట్టుల ద్వారా రవాణా చేశారు, ఆ తరువాత మధ్యధరా సముద్రం దాటేందుకు పెద్ద పడవలను ఉపయోగించి వాటిని ఓస్టియా అనే రోమన్ నౌకాశ్రయానికి తీసుకొచ్చారు. అక్కడి నుంచి వాటిని తిరిగి కొయ్య మొద్దలపై టైబెర్ నది వరకు ఈడ్చుకొచ్చి, ఆపై ఈ నది ద్వారా రోమ్ నగరానికి చేర్చారు.[24]

ఆగస్టస్ మౌసోలియం సమీపంలో వీటిని ఒడ్డుకు చేర్చుకొచ్చిన తరువాత కూడా, పాంథియోన్ నిర్మించిన ప్రదేశం దీనికి 700 మీటర్ల దూరంలో ఉంటుంది.[25] అందువలన వీటిని ఇక్కడ కూడా నిర్మాణ ప్రదేశానికి దుంగలపై లేదా రోలర్ల సాయంతో ఈడ్చుకెళ్లారు.

పాంథియోన్ యొక్క మండపం వెనుకవైపు గోడుల్లో గూళ్లు ఉన్నాయి, బహుశా వీటిని జూలియస్ సీజర్, ఆగస్టస్ సీజర్ మరియు అగ్రిప్పా లేదా కాపిటోలైన్ ట్రియాడ్ లేదా ఇతర దేవతల విగ్రహాల కోసం ఉద్దేశించి నిర్మించివుండవచ్చు.

సెల్లాకు భారీ కాంస్య ద్వారాలకు ఒకప్పుడు బంగారం పూత ఉండేది, ఇవి పురాతనమైనవి, అయితే ఇవి పాంథియోన్ యొక్క అసలు ద్వారాలు కావు. ద్వార చట్రాలకు అతికొద్ది పరిమాణంలో నిర్మించబడిన, ప్రస్తుతం ఉన్న ద్వారాలను సుమారుగా 15వ శతాబ్దం నుంచి ఉపయోగిస్తున్నారు.[26]

గుండ్రని గోపురం (రోటుండా)[మార్చు]

పియాజ్జా డెల్లా మినెర్వా నుంచి పాంథియోన్ యొక్క ఆగ్నేయ వీక్షణం, 2006.

ఓకులస్‌ను ఏర్పాటు చేసే 9.1 metres (30 feet) వ్యాసంతో ఉన్న వోయుస్సోయిర్‌ల యొక్క ఒక వలయంపై కేంద్రీకృతమై ఉన్న రోమన్ కాంక్రీటు యొక్క బరువు 4,535 metric tons (4,999 short tons) ఉంటుంది, గోపురం యొక్క కిందివైపు పీడనాన్ని ఎనిమిది భాగాలుగా ఉండే 6.4 metres (21 feet) మందంగల డోలుమాదిరి గోడలోని ఎనిమిది బ్యారెల్ వాల్ట్‌లు భరిస్తాయి. గోపురం యొక్క మందం కిందివైపు 6.4 metres (21 feet) నుంచి ఓకులస్ వద్ద 1.2 metres (3.9 feet) వరకు మారుతుంది. పాంథియోన్ నిర్మాణంలో ఉపయోగించిన కాంక్రీటుపై ఎటువంటి తన్యత పరీక్షల ఫలితాలు అందుబాటులో లేవు; అయితే, లిబియాలో రోమన్ శిథిలాల్లో పురాతన కాంక్రీటుపై జరిపిన పరీక్షలపై కోవాన్ చర్చించారు, ఈ పరీక్షల ద్వారా పురాతన కాంక్రీటు యొక్క ఒక సంపీడన బలం 2.8 ksi (20 MPa)గా సూచించారు. ఒక అనుభావిక సంబంధం ఇటువంటి ఒక కట్టడం యొక్క తన్యత బలం 213 psi (1.47 MPa) ఉంటుందని సూచించింది.[27] మార్క్ మరియు హచిసన్ వెల్లడించిన నిర్మాణం యొక్క నిశ్చిత మూలక విశ్లేషణ[28] గరిష్ట తన్యత పీడనం గోపురం వెలుపలి గోడను కలిసే చోట కేవలం 18.5 psi (0.128 MPa) మాత్రమే ఉంటుందని పేర్కొంది.[29] గోపురం యొక్క పై పొరల్లో తక్కువ సాంద్రతగల కంకర రాళ్లను ఉపయోగించడం ద్వారా గోపురం యొక్క పీడనాలను గణనీయంగా తగ్గించినట్లు గుర్తించారు. సాధారణ బరువు ఉన్న కాంక్రీటును గోపురం మొత్తం ఉపయోగించినట్లయితే, తోరణంలోని పీడనాలు దాదాపుగా 80% ఎక్కువగా ఉండేవని మార్క్ మరియు హచిసన్ అంచనా వేశారు. అంతర్గత రాగిపూతను కేవలం అలంకారాత్మక ప్రయోజనాలు కోసమే కాకుండా, పైకప్పు యొక్క బరువును తగ్గించేందుకు కూడా ఉపయోగించారు, ఓకులస్‌ను ఉంచడం ద్వారా, భవనం యొక్క శిఖరాన్ని కూడా లేకుండా చేయడం ద్వారా బరువును తగ్గించారు.

రోటుండా గోడ పైభాగంలో ఇటుకలు లేకుండా నిర్మించిన వరుస తోరణాలు ఉంటాయి, బయటివైపు నుంచి వీటిని చూడవచ్చు, వీటిని ఇటుకపని యొక్క ముద్దలోకి ఏర్పాటు చేశారు. పాంథియోన్ పూర్తిగా ఇటువంటి వ్యూహాలతో నిర్మించబడింది- ఉదాహరణకు, లోపలివైపు గూళ్లపై కూడా తోరణాలు ఉన్నాయి - అయితే ఈ తోరణాలు అన్నీ అంతర్గత భాగంలో పాలరాయితో దాచివేయబడి ఉంటాయి, వెలుపలివైపు రాతి చపటా లేదా సన్నగారలతో కప్పబడి ఉంటాయి.

ఓకులస్ యొక్క ఎత్తు మరియు అంతర్గత వలయం యొక్క వ్యాసం రెండూ సమానంగా, 43.3 metres (142 feet) ఉంటాయి, అందువలన మొత్తం అంతర్గత భాగం ఒక ఘనంలో పొసిగే విధంగా ఉంటుంది (అంతేకాకుండా, అంతర్గత భాగం 43.3 metres (142 feet) వ్యాసం గల ఒక గోళాన్ని కలిగివుంటుంది).[30] పురాతన రోమన్ కొలత ప్రమాణాల్లో ఈ కొలతలు స్పష్టంగా అర్థమవతాయి: గోపురం ఆద్యంతం 150 రోమన్ అడుగులు ఉంటుంది; ఓకులస్ 30 రోమన్ అడుగుల వ్యాసం కలిగివుంటుంది; ద్వారమార్గం 40 రోమన్ అడుగుల ఎత్తులో ఉంటుంది.[31] పాంథియోన్ ఇప్పటికీ ప్రపంచంలో అతిపెద్ద ఉపబలం చేర్చని (రీన్‌ఫోర్స్ చేర్చని) కాంక్రీటు గోపురం ఉన్న కట్టడంగా గుర్తించబడుతుంది. పురాతన గోపురాల కంటే ఇది గణనీయమైన స్థాయిలో పెద్ద ఆకారాన్ని కలిగివుంది.[32]

ఒక స్వతంత్ర-కట్టడంగా తరచుగా దీనిని గీస్తున్నప్పటికీ, దీనికి పక్కనే ఒక భవనం ఉంది. ఈ భవనం రోటుండాకు ఒక మద్దతుగోడగా సాయపడుతుంది, అయితే ఒక భవనం నుంచి మరో భవనంలోకి వెళ్లేందుకు ఎటువంటి మార్గం లేదు.[33]

అంతర్గత భాగం[మార్చు]

పాంథియోన్ యొక్క అంతర్గత భాగం.

గోపురం యొక్క అంతర్గత భాగాన్ని స్వర్గాలను తలపించే విధంగా వంపులతో కట్టాలని నిర్ణయించివుండవచ్చు.[30] డోమ్ యొక్క శిఖరం వద్ద ఉన్న ఓకులస్ మరియు ప్రవేశద్వారం మాత్రమే ఈ భవనం అంతర్గత భాగంలోకి వెలుతురు వచ్చే మార్గాలుగా ఉన్నాయి. రోజుపొడవునా, ఓకులస్ నుంచి వచ్చే వెలుతురు భవనం లోపలి భాగం చుట్టూ పడుతుంది, ఇది ఒకరకమైన వ్యతిరేక నీటిగడియారం ప్రభావాన్ని చూపిస్తుంది.[34] ఓకులస్ ఒక చల్లబరిచే మరియు వాయుప్రసరణ మార్గంగా కూడా పనిచేస్తుంది. తుఫానుల సమయంలో, ఓకులస్ గుండా లోపల పడే వర్షపు నీటిని గచ్చు కింద ఉండే ఒక నీటిపారుదల వ్యవస్థ బయటకు పంపుతుంది.

గోపురంలో ఉండే మొత్తం ఇరవై ఎనిమిది వరుసల్లోని ఐదు వరుసలు గుంటలు గల చట్రాలు (కాఫర్‌లు) ఉంటాయి. సమంగా ఖాళీలను ఉంచిన ఈ అమరికను నిర్మించడం చాలా కష్టం, దీనికి సంకేత అర్థం, సంఖ్యా, జ్యామితీయ లేదా చంద్రసంబంధమైన అర్థం ఉండవచ్చనే భావన ఉంది.[35][36] పురాతన కాలంలో, కాఫెర్‌లకు కాంస్య నక్షత్రాలు, రోసెట్టేలు లేదా ఇతర ఆభరణాలు ఉండవచ్చు.

అంతర్గత నమూనా యొక్క వలయాలు మరియు చతురస్రాలు ఏకీకృత ఇతివృత్తాన్ని ఏర్పరుస్తాయి. గోపురం యొక్క చతురస్ర కాఫెర్‌ల కేంద్రీకృత వలయాలకు చెకెర్‌బోర్డు గచ్చు క్రమాలు భిన్నంగా ఉంటాయి. గచ్చు నుంచి పైకప్పు వరకు అంతర్గత భాగం యొక్క ప్రతి భాగం ఒక భిన్నమైన వ్యూహం ప్రకారం ఉపవిభజన చేయబడివుంటాయి. దీని ఫలితంగా, అంతర్గత అలంకార భాగాలు ఒక క్రమంలో ఉండవు. మొత్తంమీద ప్రభావం ఏమిటంటే తక్షణ వీక్షకుడి దృష్టి, భవనం యొక్క ప్రధాన అక్షం ప్రకారం ఉంటుంది, గోళాకార ప్రదేశంపై ఉండే ఒక అర్ధగోళ గోపురం స్పష్టంగా కనిపించదు. ఈ అపశృతి ఎల్లప్పుడూ పూర్తిగా అర్థం కాదు, 18వ శతాబ్దంలో నవ్య ప్రామాణిక అభిరుచి ప్రకారం అటక స్థాయిని నవీకరించారు.[37]

మూస:Wideimage

ఒక క్రైస్తవ చర్చిగా మార్పులు[మార్చు]

Church of St. Mary and the Martyrs
Chiesa Santa Maria dei Martiri
Sancta Maria ad Martyres
Basic information
Location Italy Rome, Italy
Geographic coordinates 41°53′55″N 12°28′36″E / 41.8986°N 12.4768°E / 41.8986; 12.4768Coordinates: 41°53′55″N 12°28′36″E / 41.8986°N 12.4768°E / 41.8986; 12.4768
Affiliation Roman Catholic
Year consecrated 609
Ecclesiastical or organizational status Minor basilica, Rectory church
Leadership Msgr. Daniele Micheletti
Website Official website
Architectural description
Architectural style Roman
Direction of façade N
Completed 126 AD
Specifications
Length 84 metres (276 ft)
Width 58 metres (190 ft)
Height (max) 58 metres (190 ft)
రాఫెల్ సమాధి.

ప్రస్తుత ఉన్నతమైన దైవపీఠాలు మరియు మండపాలను పోప్ క్లెమెంట్ XI (1700–1721) ఆదేశాలపై నిర్మించగా, మరియు అలెస్సాండ్రో స్పెచ్చీ వీటికి రూపకల్పన చేశారు. మండపంలో, మడోన్నా యొక్క ఒక బైజాంటైన్ ప్రతిమ నకలును ప్రతిష్టించారు. ఇప్పుడు వాటికన్‌లోని చాపెల్ ఆఫ్ ది కానోన్స్‌లో ఉన్న అసలు విగ్రహం 13వ శతాబ్దానికి చెందినది, అయితే సాంప్రదాయిక సూచనలు ఇది ఇంకా పురాతన కాలానికి చెందినదని తెలియజేస్తున్నాయి. పాటకులు నిలిచే ప్రదేశాన్ని 1840లో జోడించారు, దీనిని ల్యుగి పోలెట్టి రూపొందించారు.

ప్రవేశద్వారానికి కుడివైపు మొదటి గూడులో గిర్డిల్‌కు చెందిన మడోన్నా మరియు బారీకి చెందిన సెయింట్ నికోలస్ (1686) చిత్రం ఉంటుంది, దీనిని ఒక అనామక కళాకారుడు చిత్రీకరించాడు. కుడివైపు మొదటి చాపెల్ (చిన్నగుడి) అయిన అన్నున్సియేషన్ చాపెల్‌లో అన్నున్సియేషన్ యొక్క ఒక కుడ్యచిత్రం ఉంటుంది, దీనిని మెలోజ్జో డా ఫోర్లీ చిత్రీకరించినట్లు భావిస్తున్నారు. ఎడమవైపు ఒక కాన్వాస్‌పై గీసిన సెయింట్ లారెన్స్ అండ్ సెయింట్ ఆగ్నెస్ చిత్రం (1645–1650) ఉంటుంది, దీనిని క్లెమెంట్ మోయిలీ చిత్రీకరించారు. కుడివైపు గోడపై ఇన్‌క్రెడులిటీ ఆఫ్ సెయింట్ థామస్ (1633) చిత్రం ఉంది, దీనిని పీట్రో పావోలో బోంజీ చిత్రీకరించారు.

రెండో గూడులో 15వ శతాబ్దపు టుస్కాన్ పాఠశాల కుడ్యచిత్రం ఉంది, ఇది వర్జీన్ పట్టాభిషేకాన్ని వర్ణిస్తుంది. రెండో చాపెల్‌లో రాజు విక్టర్ ఎమ్మాన్యేల్ II సమాధి ఉంది (1878లో ఆయన మరణించారు). ఈ చాపెల్‌ను మొదట హోలీ స్పిరిట్‌కు ఉద్దేశించి ఏర్పాటు చేశారు. దీనిని ఏ వాస్తుశిల్పి రూపొందించాలనే దానిపై ఒక పోటీని నిర్వహించారు. గిసెప్పే సాక్కోనీ ఈ పోటీలో పాల్గొని పరాజయం పాలయ్యారు - దీనికి ఎదురుగా ఉన్న చాపెల్‌లో ఆయన తరువాత యుంబెర్టో I సమాధికి రూపకల్పన చేశారు. మాన్‌ఫ్రెడియో మాన్‌ఫ్రెడీ ఈ పోటీలో విజయం సాధించి, 1885లో తన పనిని ప్రారంభించారు. సమాధిలో ఒక పెద్ద కాంస్య ఫలకం ఉంటుంది, దీనిపై ఒక రోమన్ డేగ మరియు హౌస్ ఆఫ్ సావోయ్ చిహ్నాలు ఉంటాయి. విక్టర్ ఎమ్మాన్యేల్ IIIకి గౌరవసూచకంగా సమాధిపైన బంగారు దీపం ఉంటుంది, ఈ రాజు దేశ బహిష్కరణలో ఉండగా 1947లో మృతి చెందాడు.

మూడో గూడులో సెయింట్ అన్నే మరియు బ్లెస్డ్ వర్జిన్ శిల్పం ఉంది, దీనిని ఐఎల్ లోరెంజోన్ సృష్టించారు. మూడో చాపెల్‌లో 15వ శతాబ్దపు ఉంబ్రియాన్ పాఠశాల సెయింట్ ఫ్రాన్సిస్ మరియు సెయింట్ జాన్ ది బాప్టిస్ట్ మధ్య ఉన్న ది మడోన్నా ఆఫ్ మెర్సీ చిత్రం ఉంది. దీనిని మడోన్నా ఆఫ్ ది రెయిలింగ్‌గా కూడా గుర్తిస్తారు, మండపం యొక్క ఎడమచేతివైపు గూడులో మొదట ఈ చిత్రం వేలాడుతున్నట్లు ఉంది, ఇక్కడ ఇది రెయిలింగ్‌తో రక్షించబడి ఉంటుంది. దీనిని తరువాత అన్నున్సియేషన్ చాపెల్‌ కు మార్చారు, ఆపై ప్రస్తుతం ఉన్న ప్రదేశానికి సుమారుగా 1837లో మార్చడం జరిగింది. పోప్ క్లెమెంట్ XI చేపట్టిన సంరక్షణాలయం యొక్క పునరుద్ధణలో కాంస్య శిలాశాసనం ఏర్పాటు చేశారు. కుడివైపు గోడపై చక్రవర్తి ఫోకాస్ ఈ పాంథియోన్‌ను పోప్ బోనిఫేస్ IVకు అందిస్తున్న (1750) కాన్వాస్ ఉంది, దీనిని ఒక అనామక చిత్రకారుడు చిత్రీకరించాడు. గచ్చుపై మూడు స్మారక ఫలకాలు ఉన్నాయి, వీటిలో ఒకటి గిస్మోండా స్థానిక భాషలో రాసిన ఫలకం. కుడివైపు చివరి గూడులో సెయింట్ అనాస్టాసియో (1725) విగ్రహం ఉంది, దీనిని బెర్నార్డినో కామెట్టీ సృష్టించారు.[38]

చిత్రకారుడు రాఫెల్ యొక్క అర్ధాకృతి ప్రతిమ, ఇది పాంతియోన్‌లోని ఆయన సమాధిపై ఉంది.

ద్వారానికి ఎడమవైపు మొదటి గూడులో అజంప్షన్ (1638) ఉంది, దీనిని ఆండ్రియా కామాస్సీ సృష్టించారు. ఎడమవైపు మొదటి చాపెల్‌ను చాపెల్ ఆఫ్ ది సెయింట్ జోసెఫ్ ఇన్ ది హోలీ ల్యాండ్‌గా గుర్తిస్తారు, ఇది పాంథియోన్‌లో ఉన్న చాపెల్ ఆఫ్ ది కాన్ఫాటెర్నిటీ ఆఫ్ ది విర్చువోసీ. ఒక 16వ శతాబ్దపు చర్చి చట్టం డిసిడెరియో డా సెగ్నీ ద్వారా ఏర్పాటు చేయబడిన కళాకారులు మరియు సంగీత కళాకారుల సంప్రదాయాన్ని ఇది సూచిస్తుంది, చాపెల్‌లో ప్రార్థన నిర్వహణను పాటించేలా చేసేందుకు దీనిని ఏర్పాటు చేశారు. దీనిలో మొదటి సభ్యుల్లో ఆంటోనియో డా సాంగాల్లో ది యంగర్, జాకోపో మెనెఘినో, గియోవన్నీ మాంగోన్, జుక్కారీ, డొమినికో బెక్కాఫుమీ, మరియు ఫ్లామినియో వక్కా తదితరులు ఉన్నారు. రోమ్ నగరంలోని ప్రధాన కళాకారులు మరియు వాస్తుశిల్పులుగా పరిగణించబడుతున్నవారిలో కొందరిని సభ్యులుగా ఎంపిక చేయడం ద్వారా ఈ సంప్రదాయం కొనసాగింది, తరువాత దీనిలో సభ్యులుగా ఉన్నవారిలో బెర్నినీ, కార్టోనా, అల్గార్డీ మరియు అనేక మంది ఇతరులు ఉన్నారు. ఈ సంస్థ ఇప్పటికీ ఉంది, ఇప్పుడు దీనిని అకాడెమియా ఫోంటెఫిసియా డి బెల్లె ఆర్టి (ది ఫోంటిఫికల్ అకాడమీ ఆఫ్ ఫైన్ ఆర్ట్స్)గా గుర్తిస్తున్నారు, ఇది కాన్సెల్లెరియా ప్యాలస్‌లో నిర్వహించబడుతుంది. చాపెల్‌లో దైవపీఠం నకిలీ పాలరాయితో కప్పబడి ఉంటుంది. ఈ దైవపీఠంపై సెయింట్ జోసఫ్ మరియు హోలీ చైల్డ్ యొక్క విగ్రహం ఉంటుంది, దీనిని విన్సెంజో డి రోసీ సృష్టించారు. ఒక విర్చౌసీ అయిన ఫ్రాన్సెస్సో కోజ్జా యొక్క చిత్రాలు పక్క భాగాలకు (1661) ఉన్నాయి: ఎడమవైపు అడోరేషన్ ఆఫ్ ది షెఫర్డ్స్ మరియు కుడివైపు అడోరేషన్ ఆఫ్ ది మేగీ చిత్రాలను ఆయన చిత్రీకరించారు. ఎడమవైపు ఉన్న డ్రీమ్ ఆఫ్ సెయింట్ జోసఫ్ చిత్రాన్ని పావోలో బెనాగ్లియా సృష్టించారు, కుడివైపు ఉన్న రెస్ట్ డ్యూరింగ్ ది ఫ్లైట్ ఫ్రమ్ ది ఈజిప్ట్ చిత్రాన్ని కార్లో మోనాల్డీ చిత్రీకరించారు. పైకప్పుకు అనేక 17వ శతాబ్దపు కాన్వాస్‌లు ఉన్నాయి, ఎడమవైపు నుంచి కుడివైపుకు: లుడోవికో గిమిగ్నానీ చిత్రీకరించిన కుమీన్ సిబైల్ ; ఫ్రాన్సెస్కో రోసా యొక్క మోసెస్; ల్యుగీ గార్జీ యొక్క డేవిడ్ ; గియోవన్నీ ఆండ్రియా కార్లోన్ యొక్క ఎరిట్రీన్ సిబైల్ ఉన్నాయి.

రెండో గూడులో ఉన్న సెయింట్ ఆగ్నెస్ విగ్రహాన్ని విన్సెన్కో ఫెలిసీ సృష్టించారు. ఎడమవైపు అర్ధాకృతి ప్రతిమ బాల్డాస్సారే పెరుజ్జీ యొక్క ప్రతిరూపం, గియోవన్నీ డుప్రే సృష్టించిన ఒక ప్లాస్టర్ విగ్రహం నుంచి దీనిని సేకరించారు. రాజు యుంబెర్టో I మరియు ఆయన భార్య మార్గెరిటీ డి సావోయా సమాధి తరువాతి చాపెల్‌లో ఉంది. ఈ చాపెల్‌ను మొదట సెయింట్ మైకెల్ ది ఆర్చాంజెల్‌కు కేటాయించారు, తరువాత సెయింట్ థామస్ ది అపోజిల్‌కు కేటాయించడం జరిగింది. ప్రస్తుత నమూనాను గిసెప్పె సాక్కోనీ సృష్టించారు, ఆయన శిష్యుడు గ్యుడో సిరిల్లీ దీనిని ఆయన మరణించిన తరువాత పూర్తి చేశాడు. ఈ సమాధిలో కాంస్యంతో పూతపూసిన అలబాస్టర్ దిమ్మె భాగంగా ఉంటుంది. దీనిపై యూజెనియో మాక్కాగ్నానీ చిత్రీకరించిన దాతృత్వ మరియు ఆర్నాల్డో జోచ్చీ చిత్రీకరించిన ఔదార్య దృష్టాంత ప్రాతినిధ్యాలు కుడ్యచిత్రంలో భాగంగా ఉన్నాయి. రాజ సమాధులను నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ హానర్ గార్డ్స్ టు ది రాయల్ టాంబ్స్ నిర్వహిస్తుంది, ఈ సంస్థను 1878లో ఏర్పాటు చేశారు. వీరు సమాధుల వద్ద పికెట్ గార్డులను కూడా నిర్వహిస్తున్నారు. రాజ చిహ్నాలతో ఉన్న పీఠాన్ని సిరిల్లీ సృష్టించారు.

మూడో గూడులో గొప్ప కళాకారుడు రాఫెల్ యొక్క మరణానంతర అవశేషాలు ఉన్నాయి - శవపేటికపై ఉన్న వివరణ ప్రకారం అతని ఓస్సా ఎట్ సినెరెస్ ("ఎముకలు మరియు చితాభస్మం") దీనిలో ఉన్నాయి. ఆయన ప్రేయసి మేరియా బిబ్బియెనాను కూడా ఆయన శవపేటిక పక్కనే సమాధి చేశారు; వీరిద్దరూ వివాహం చేసుకోవడానికి ముందే మరణించారు. శవపేటికను పేప్ గ్రెగోరీ XVI అందించారు, దీనిపై ఉండే వివరణ ILLE HIC EST RAPHAEL TIMUIT QUO SOSPITE VINCI / RERUM MAGNA PARENS ET MORIENTE MORI , దీనర్థం ఏమిటంటే "రాఫెల్ ఇక్కడ శాశ్వత విశ్రాంతిలో ఉన్నారు, ప్రకృతి తల్లి ఆయన బతికున్నప్పుడు అతడిని అధిగమించడానికి భయపడింది, ఆయన మరణిస్తున్నప్పుడు ఆమె కూడా మరణించింది". ఈ శిలాశాసనాన్ని పీట్రో బెంబో రాశారు. ప్రస్తుత అమరిక 1811 నుంచి ఉంది, దీనిని ఆంటోనియో మునోజ్ రూపొందించారు. రాఫెల్ యొక్క అర్ధాకృతి ప్రతిమ (1833)ను గ్యుసెప్పే ఫాబ్రిస్ రూపొందించారు. మేరియా బిబ్బీనా మరియు అన్నిబాలే కారాక్కీ సంస్మరణ కోసం రెండు ఫలకాలు ఉన్నాయి. సమాధికి వెనుకవైపు మడోన్నా డెల్ సాస్సో (మడోన్నా ఆఫ్ ది రాక్)గా గుర్తించే విగ్రహం ఉంది, ఆమె బండరాయిపై ఒక కాలిపై ఉన్న కారణంగా ఈ పేరు పెట్టారు. రాఫెల్ ఈ విగ్రహాన్ని చెక్కడం ప్రారంభించారు, లోరెంజెట్టో 1524లో పూర్తి చేశారు.

క్రుసిఫిక్సియాన్ యొక్క చాపెల్‌లో ఉన్న రోమన్ ఇటుక గోడ గూడుల్లో కనిపిస్తుంది. పీఠంపై చెక్కతో చేసిన క్రుసిఫిక్స్ 15వ శతాబ్దం నుంచి ఉంది. ఎడమవైపు గోడపై డిసెంట్ ఆఫ్ ది హోలీ గోస్ట్ (1790) ఉంది, దీనిని పీట్రో లాబ్రుజీ సృష్టించారు. కుడివైపు తక్కువ ఎత్తున్న శిల్పం కార్డినాల్ కాన్సాల్వీ పవిత్రమైన సముద్రానికి పునరుద్ధరించబడిన ఐదు ప్రావీన్స్‌ను పోప్ పియస్ VIIకు అందించడాన్ని తెలియజేస్తుంది (1824), దీనిని డానిష్ శిల్పి బెర్టెల్ థోర్వాల్డ్‌సెన్ రూపొందించారు. ఇక్కడ ఉన్న అర్ధాకృతి ప్రతిమ కార్డినాల్ అగోస్టినో రివారోలా యొక్క ప్రతిరూపం. ఈవైపు చివరి గూడులో సెయింట్ రాసియస్ (సెయింట్ ఎరాసియో ) (1727) విగ్రహం ఉంది, దీనిని ఫ్రాన్సెస్కో మోడెరాటీ రూపొందించారు.[38]

పాంథియోన్‌ను పోలిన లేదా స్ఫూర్తిగా తీసుకున్న నిర్మాణాలు[మార్చు]

వర్జీనియా విశ్వవిద్యాలయం వద్ద జెఫెర్సన్ చేత రూపొందించబడిన రోటుండా.

బాగా సంరక్షించబడిన ఒక పురాతన రోమన్ స్మారక కట్టడానికి అత్యుత్తమ ఉదాహరణగా ఉన్న పాంథియోన్ పశ్చిమ దేశాల వాస్తుశిల్పంపై దాదాపుగా పునరుజ్జీవనోద్యమం నుంచి గణనీయమైన ప్రభావం చూపింది;[39] బ్రునెల్లెషి రూపొందించిన ఫ్లోరెన్స్‌లోని శాంటా మేరియా డెల్ ఫియోర్‌లోని 42 మీటర్ల గోపురంతో పాంథియోన్‌ను పోలిన నిర్మాణాలు సృష్టించడం ప్రారంభమైంది, దీని నిర్మాణం 1436లో పూర్తయింది.[40] పాంథియోన్ యొక్క రూపాన్ని పోలిన కట్టడాలుగా, "పశ్చిమ ఐరోపాలో... బహుశా దీని నుంచి గణనీయమైన స్ఫూర్తిని పొందిన కట్టడాలుగా" అనేక భవనాలు వర్ణించబడుతున్నాయి, ఒక "అత్యున్నత వాస్తుశిల్ప ప్రతిభా చిహ్నం" ఇది గుర్తించబడుతుంది.[8] 19వ మరియు 20వ శతాబ్దాల్లో అనేక భవనాల్లో పాంథియోన్ యొక్క శైలిని గుర్తించవచ్చు: అనేక నగర మందిరాలు, విశ్వవిద్యాలయాలు మరియు ప్రజా గ్రంథాలయాలు పాంథియోన్ యొక్క మండపం మరియు డోమ్ నిర్మాణాన్ని ప్రతిబింబిస్తాయి.

16వ శతాబ్దం[మార్చు]

  • రోమ్‌లోని సెయింట్ పీటర్స్ బాసిలికాకు బ్రామాంటే తయారు చేసిన నమూనా (1506)
  • ఇటలీలోని విసెంజా సమీపంలో విల్లా కాప్రా లా రోటండా, దీనికి పల్లాడియో రూపకల్పన చేశారు (1550)
  • ఇటలీలోని మేసెర్‌లో ఉన్న చాపెల్, దీనికి పల్లాడియో రూపకల్పన చేశారు (1579–80)

17వ శతాబ్దం[మార్చు]

  • శాంటా ఆండ్రియా అల్ క్విరినాల్, రోమ్, దీనికి బెర్నినీ రూపకల్పన చేశారు (1658–70)
  • ఎస్. మేరియా డెల్'అస్సున్జియోన్, ఆరిసియా, ఇటలీ, దీనికి బెర్నినీ రూపకల్పన చేశారు (1662–64)
  • స్వీడన్‌లోని కార్ల్స్‌క్రోనాలో ఉన్న హోలీ ట్రినిట్రీ చర్చి, దీనికి నికోడెమస్ టెస్సిన్ ది యంగర్ రూపకల్పన చేశారు

18వ శతాబ్దం[మార్చు]

  • చిస్విక్ వద్ద బాగ్నో, దీనికి లార్డ్ బుర్లింగ్టన్ రూపకల్పన చేశారు (1717)
  • సెయింట్ హెడ్జ్‌విగ్స్ కేథడ్రల్ (1747–1773), బెర్లిన్
  • పాంథియోన్, స్టౌర్‌హెడ్ (1753-4)
  • శాన్‌సౌసీ యొక్క గోపుర పాలరాయి మందిరం (జర్మనీలోని పోట్స్‌డ్యామ్‌లో ఉన్న ఫ్రెడెరిక్ ది గ్రేట్ వేసవి రాజమందిరం)
  • పాంథియోన్, ప్యారిస్ (1757లో ప్రారంభమైంది)
  • ప్యారిస్‌లోని ఎకోల్ డి మెడెసినీ యొక్క అనాటమీ థియేటర్, దీనికి గోండోయిన్ రూపకల్పన చేశారు (1765–75)
  • డార్‌ట్రేలోని ఆలయం (1770), దీనికి జేమ్స్ వైట్ రూపకల్పన చేశారు
  • పాంథియోన్, లండన్, దీనికి జేమ్స్ వైట్ రూపకల్పన చేశారు (1770–72)

19వ శతాబ్దం[మార్చు]

అజంప్షన్ చర్చి, పులావే, పోలెండ్.
  • యునైటెడ్ స్టేట్స్ క్యాపిటల్ (1793–1826), వాషింగ్టన్ D.C.
  • అజంప్షన్ చర్చి, పులావే, పోలెండ్ (1801–1803)
  • మోంటిసెల్లో, థామస్ జెఫెర్సన్ నివాసం (1809లో ప్రారంభమైంది) మరియు ది రోటుండా (1822–26), వర్జీనియా విశ్వవిద్యాలయం, రెండూ ఛార్లోట్టెస్‌విల్లే, వర్జీనియాలో ఉన్నాయి
  • సెయింట్ అలెగ్జాండర్స్ చర్చి (1818–1825)[41], వార్సా, పోలెండ్
  • రోటుండా ఆఫ్ మోస్టా, మాల్టా, గ్రోగ్నెట్ డి వాస్సే రూపకల్పన చేశారు (1833–60)
  • లండన్‌లోని బ్రిటీష్ మ్యూజియం యొక్క రీడింగ్ రూమ్, స్మిర్కే దీనికి రూపకల్పన చేశారు (1848–1856)
  • స్టేట్ లైబ్రరీ ఆఫ్ విక్టోరియా (1854), మరియు సుప్రీం కోర్ట్ లైబ్రరీ ఆఫ్ విక్టోరియా, ఇవి రెండూ ఆస్ట్రేలియాలోని మెల్బోర్న్ నగరంలో ఉన్నాయి
  • కాలిఫోర్నియా స్టేట్ క్యాపిటల్, శాక్రామెంటో (1861)
  • మీర్ వై పెసాడో ఫ్యామిలీ ఎస్టేట్ యొక్క చాపెల్, టాకుబాయా, మెక్సికో (1879–1882)
  • లో మెమోరియల్ లైబ్రరీ (1895), కొలంబియా యూనివర్శిటీ, న్యూయార్క్

20వ శతాబ్దం[మార్చు]

  • టెంపుల్ బెత్-ఎల్ (బెన్‌స్టెల్లే థియేటర్), (1902), డెట్రాయిట్
  • గ్రేట్ డోమ్, కిల్లియాన్ కోర్ట్ (1916), మసాచుసెట్స్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ, కేంబ్రిడ్జ్, మసాచుసెట్స్
  • "గ్రాండ్ ఆడిటోరియం", సింగువా విశ్వవిద్యాలయం, బీజింగ్, (1917)
  • హెండ్రిక్స్ చాపెల్, సిరాకస్ విశ్వవిద్యాలయం, సిరాకస్, న్యూయార్క్ (1929)
  • మిచెల్ హాల్, డెలావేర్ యూనివర్శిటీ, నెవార్క్, డెలావేర్ (1930)
  • మాంచెస్టర్ సెంట్రల్ లైబ్రరీ (1930–34), మాంచెస్టర్, UK
  • జెఫెర్సన్ మెమోరియల్ (1939–42), వాషింగ్టన్, D.C.
  • నేషనల్ గ్యాలరీ ఆఫ్ ఆర్ట్ పశ్చిమ భవనం, దీనికి జాన్ రసెల్ పోప్ రూపకల్పన చేశారు, (1938–41), వాషింగ్టన్, D.C.
  • ట్రింకెల్ హాల్, యూనివర్శిటీ ఆఫ్ మేరీ వాషింగ్టన్, ఫ్రెడెరిక్స్‌బర్గ్, వర్జీనియా (1941)
  • చర్చ్ ఆఫ్ డివైన్ విజ్డమ్, రోమ్, దీనికి ఎం. పియాసెంటినీ రూపకల్పన చేశారు (1948)
  • చర్చి ఆఫ్ ది ఇమ్మాకులేట్ హార్ట్ ఆఫ్ మేరీ, రోమ్, దీనికి ఎం. పియాసెంటినీ రూపకల్పన చేశారు (1950–60)
  • 52 మీటర్ల ఎత్తున్న ఒట్టోకార్ ప్రోహాస్జాకా మెమోరియల్ చర్చి, జెకెస్‌ఫెహేర్వార్, హంగేరీ

వివరాలు[మార్చు]

  1. రేర్లీ పాంథియమ్ . ఇది ప్లినీ యొక్క న్యాచురల్ హిస్టరీ (XXXVI.38)లో కనిపిస్తుంది, ఇక్కడ ఇది ఈ విధంగా వివరించబడింది: Agrippae Pantheum decoravit Diogenes Atheniensis; in columnis templi eius Caryatides probantur inter pauca operum, sicut in fastigio posita signa, sed propter altitudinem loci minus celebrata.

గమనికలు[మార్చు]

  1. 1.0 1.1 "Pantheon", Oxford English Dictionary, Oxford, England: Oxford University Press, revised December 2008 
  2. MacDonald 1976, p. 9
  3. కాసియస్ డియో, హిస్టోరీ రోమనే 53.27, రిఫెరెన్స్‌డ్ ఇన్ MacDonald 1976, p. 76
  4. ది రోమన్ పాంథియోన్: ది ట్రింప్ ఆఫ్ కాంక్రీట్
  5. Rasch 1985, p. 119
  6. 6.0 6.1 MacDonald 1976, p. 18
  7. 7.0 7.1 Wilson-Jones 2003, The Enigma of the Pantheon: The Interior, పేజీలు 179–182
  8. 8.0 8.1 Thomas 1997, pp. 163–165
  9. Favro 2005, pp. 256–257
  10. Thomas 1997, p. 165
  11. Thomas 1997, p. 166
  12. Thomas 1997, pp. 167–169
  13. Kleiner 2007, p. 182
  14. 14.0 14.1 Hetland 2007
  15. జాన్ ది డీకాన్, మాన్యుమెంటా జర్మనీ హిస్టోరియా (1848) 7.8.20, కోటెడ్ ఇన్ MacDonald 1976, p. 139
  16. Marder 1991, p. 275
  17. పానినీ రూపొందించిన అంతర్గత భాగం యొక్క మరో చిత్రం (1735), లీచెన్‌స్టెయిన్ మ్యూజియం, వియన్నా
  18. Pantheon, The ruins and excavations of ancient Rome, Rodolpho Lanciani, archived from the original on 2007-07-01 
  19. [1][dead link]
  20. MacDonald 1976, pp. 63, 141–2; Claridge 1998, p. 203
  21. Wilson-Jones 2003, The Enigma of the Pantheon: The Exterior, పేజీలు 199-210
  22. Wilson-Jones 2003, The Enigma of the Pantheon: The Exterior, పేజీలు199-206
  23. Parker, Freda, The Pantheon - Rome - 126 AD, Monolithic, retrieved 2009-07-08 
  24. Wilson-Jones 2003, The Enigma of the Pantheon: The Exterior, పేజీలు 206-212
  25. Wilson-Jones 2003, The Enigma of the Pantheon: The Exterior, పేజీలు 206-207
  26. Claridge 1998, p. 204
  27. Cowan 1977, p. 56
  28. Mark & Hutchinson 1986
  29. మూర్, డేవిడ్, "ది పాంథియోన్", http://www.romanconcrete.com/docs/chapt01/chapt01.htm, 1999
  30. 30.0 30.1 Roth 1992, p. 36
  31. Claridge 1998, pp. 204–5
  32. Lancaster 2005, pp. 44–46
  33. MacDonald 1976, p. 34, Wilson-Jones 2000, p. 191
  34. Wilson-Jones 2003, The Enigma of the Pantheon: The Interior, పేజీలు 182-184
  35. Lancaster 2005, p. 46
  36. Wilson-Jones 2003, The Enigma of the Pantheon: The Interior, పేజీలు 182-183.
  37. Wilson-Jones 2003, The Enigma of the Pantheon: The Interior, పేజీలు 184-197
  38. 38.0 38.1 Marder 1980, p. 35
  39. MacDonald 1976, pp. 94–132
  40. Ross 2000
  41. "Churches in Warsaw", www.destinationwarsaw.com, retrieved 2009-03-23 

వీటిని కూడా చూడండి[మార్చు]

  • శాంటా మేరియా డెల్ ఫియోర్, ఫ్లోరెన్స్
  • పాంథియోన్, ప్యారిస్
  • వోక్‌షాలే (పాంథియోన్ స్ఫూర్తితో నిర్మించిన కట్టడం)
  • రోమన్ గోపురాల జాబితా
  • భారీశిలా ప్రదేశాల జాబితా
  • రోమన్ పురాణాలు

సూచనలు[మార్చు]

  • Claridge, Amanda (1998), Rome, Oxford Archaeological Guides, Oxford Oxfordshire: Oxford University Press, ISBN 0192880039 
  • Cowan, Henry (1977), The Master Builders: : A History of Structural and Environmental Design From Ancient Egypt to the Nineteenth Century, New York: John Wiley and Sons, ISBN 0471027405 
  • Favro, Diane (2005), "Making Rome a World City", The Cambridge Companion to the Age of Augustus, Cambridge University Press, pp. 234–263, ISBN 978-0-521-00393-3 
  • Hetland, L. M. (2007), "Dating the Pantheon", Journal of Roman Archaeology 20 (1): 95–112, ISSN 1047-7594 
  • King, Ross (2000), Brunelleschi's Dome, London: Chatto & Windus, ISBN 0701169036 
  • Kleiner, Fred S. (2007), A History of Roman Art, Belmont: Wadsworth Publishing, ISBN 0534638465 
  • Lancaster, Lynne C. (2005), Concrete Vaulted Construction in Imperial Rome: Innovations in Context, Cambridge: Cambridge University Press, ISBN 0521842026 
  • MacDonald, William L. (1976), The Pantheon: Design, Meaning, and Progeny, Cambridge, MA: Harvard University Press, ISBN 0674653459 
  • Marder, Tod A. (1980), "Specchi's High Altar for the Pantheon and the Statues by Cametti and Moderati", The Burlington Magazine (The Burlington Magazine Publications, Ltd.) 122 (922): 30–40 
  • Marder, Tod A. (1991), "Alexander VII, Bernini, and the Urban Setting of the Pantheon in the Seventeenth Century", The Journal of the Society of Architectural Historians (Society of Architectural Historians) 50 (3): 273–292, doi:10.2307/990615 
  • Mark, R.; Hutchinson, P. (1986), "On the structure of the Pantheon", Art Bulletin (College Art Association) 68 (1): 24–34, doi:10.2307/3050861 
  • Rasch, Jürgen (1985), "Die Kuppel in der römischen Architektur. Entwicklung, Formgebung, Konstruktion, Architectura", Architectura 15: 117–139 
  • Roth, Leland M. (1992), Understanding Architecture: Its Elements, History, And Meaning, Boulder: Westview Press, ISBN 0064384934 
  • Thomas, Edward (1997), "The Architectural History of the Pantheon from Agrippa to Septimius Severus via Hadrian", Hephaistos 15: 163–186 
  • Wilson-Jones, Mark (2003), Principles of Roman Architecture, New Haven: Yale University Press, ISBN 030010202X 

బాహ్య లింకులు[మార్చు]

మూస:Rome landmarks