Jump to content

పాంథియోన్, రోమ్

వికీపీడియా నుండి
Pantheon
Façade of the Pantheon
మతం
అనుబంధంCatholic Church
Minor basilica, Rectory church
Roman temple (formerly)
LeadershipMsgr. Daniele Micheletti
13 May 609
ప్రదేశం
ప్రదేశంRome, Italy
పటం
Pantheon యొక్క ఇంటరాక్టివ్ మ్యాప్
నిర్దేశాంకాలు41°53′55″N 12°28′36″E / 41.8986°N 12.4768°E / 41.8986; 12.4768
వాస్తుశిల్పం
నిర్మాణశైలిRoman
Completed126; 1900 సంవత్సరాల క్రితం (126)
Specifications
Direction of façade
North
పొడవు84 metres (276 ft)
వెడల్పు58 metres (190 ft)
ఎత్తు (గరిష్ట)58 metres (190 ft)
Website
Official website

పాంథియాన్ అనేది ఇటలీలోని రోమ్‌లో ఉన్న ఒక పురాతన దేవాలయం. దీనిని మొదట చక్రవర్తి అగస్టస్ (క్రీ.పూ. 27–క్రీ.శ. 14) హయాంలో నిర్మించి, హాడ్రియన్ (117–138) హయాంలో పునర్నిర్మించారు; క్రీ.శ. 609 నుండి, ఇది సెయింట్ మేరీ, అమరవీరుల బసిలికా (ఇటాలియన్: బాసిలికా శాంటా మారియా యాడ్ మార్టిరెస్) అని పిలువబడే ఒక కాథలిక్ చర్చి. ఇది బహుశా అత్యంత ప్రసిద్ధమైనది, నిర్మాణపరంగా అత్యంత ప్రభావవంతమైన రోటుండా.

ప్రస్తుత పాంథియోన్, అగస్టస్ పాలనలో మార్కస్ విప్సానియస్ అగ్రిప్పా ఆదేశంతో నిర్మించిన ఒక పాత దేవాలయం ఉన్న ప్రదేశంలో నిర్మించబడింది. అసలు భవనం కాలిపోయిన తర్వాత, ప్రస్తుత భవనాన్ని చక్రవర్తి హాడ్రియన్ పూర్తి చేసి, బహుశా c. క్రీ.శ. 126. దీని నిర్మాణ తేదీ అనిశ్చితంగా ఉంది, ఎందుకంటే హాడ్రియన్ పాత దేవాలయం నుండి అగ్రిప్ప అసలు తేదీ శాసనాన్ని కొత్త దేవాలయంపై తిరిగి చెక్కించాలని నిర్ణయించుకున్నాడు.

పెడిమెంట్ కింద పెద్ద గ్రానైట్ కొరింథియన్ స్తంభాలతో (మొదటి వరుసలో ఎనిమిది, వెనుక నాలుగు చొప్పున రెండు సమూహాలు) ఉన్న పోర్టికో మినహా, ఈ భవనం ప్రణాళికలో గుండ్రంగా ఉంటుంది. దీర్ఘచతురస్రాకారపు ముఖద్వారం వరండాను రోటుండాతో కలుపుతుంది, ఇది రోమన్ కాంక్రీటుతో (దీనిని ఓపస్ కేమెంటిసియం అని కూడా పిలుస్తారు) నిర్మించిన, మధ్యలో ఆకాశం వైపు తెరుచుకునే రంధ్రం ( ఓకులస్ ) ఉన్న, పెట్టెల వంటి ఆకృతి గల కాంక్రీటు గుమ్మటం కింద ఉంది. నిర్మించిన దాదాపు రెండు వేల సంవత్సరాల తర్వాత కూడా, పాంథియోన్ గోపురం ఇప్పటికీ ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద బలవర్ధకం లేని కాంక్రీట్ గోపురంగా నిలిచి ఉంది. ఓకులస్ వరకు ఉన్న ఎత్తు, లోపలి వృత్తం వ్యాసం సమానంగా ఉంటాయి, 43 metres (142 ft).

ఇది అన్ని ప్రాచీన రోమన్ భవనాలలో ఉత్తమంగా సంరక్షించబడిన వాటిలో ఒకటి, దీనికి ప్రధాన కారణం దాని చరిత్ర పొడవునా ఇది నిరంతర ఉపయోగంలో ఉండటమే. 7వ శతాబ్దం నుండి, ఇది సెయింట్ మేరీ, అమరవీరులకు ( Latin అంకితం చేయబడిన చర్చిగా ఉంది. ), "శాంటా మారియా రోటోండా" అని పిలుస్తారు. [1] పాంథియోన్ ముందు ఉన్న చౌరస్తాను పియాజా డెల్లా రొటొండా అని పిలుస్తారు. పాంథియోన్ అనేది ఒక ప్రభుత్వ ఆస్తి, దీనిని ఇటలీ సాంస్కృతిక వారసత్వం, కార్యకలాపాలు, పర్యాటక మంత్రిత్వ శాఖ పోలో మ్యూజియల్ డెల్ లాజియో ద్వారా నిర్వహిస్తుంది.

సాంప్రదాయ దేవాలయ ముఖద్వారంతో కూడిన పాంథియోన్ పెద్ద వృత్తాకార గోపుర గర్భగుడి, రోమన్ వాస్తుశిల్పంలో విశిష్టమైనది. అయినప్పటికీ, సాంప్రదాయ శైలులు పునరుద్ధరించబడినప్పుడు ఇది ఒక ప్రామాణిక నమూనాగా మారింది, తర్వాతి వాస్తుశిల్పులచే చాలాసార్లు అనుకరించబడింది.

వాస్తుశిల్పంపై ప్రభావం

[మార్చు]

రీన్‌ఫోర్స్‌మెంట్ లేని కాంక్రీట్‌తో నిర్మించిన అతిపెద్ద గోపురం పాంథియోన్. [2] ప్రాచీన రోమన్ స్మారక కట్టడాలలో ఉత్తమంగా సంరక్షించబడిన ఉదాహరణగా, పాంథియోన్ కనీసం పునరుజ్జీవన కాలం నుండి పాశ్చాత్య వాస్తుశిల్పంపై అపారమైన ప్రభావాన్ని చూపింది. [3] బ్రూనెల్లెస్చి 42-metre (138 ft) తో ప్రారంభించిఫ్లోరెన్స్‌లోని మారియా డెల్ ఫియోర్ గోపురం, 1436లో పూర్తయింది. [4] అత్యంత ముఖ్యమైన నిర్మాణాలలో ఒకటి జియాన్ లోరెంజో బెర్నినిచే అరిసియాలోని శాంటా మారియా అస్సంటా చర్చి (1664), ఇది రోమన్ అసలు నిర్మాణాన్ని పునరుద్ధరించిన అతని పనిని అనుసరించింది. బెర్లిన్‌లోని సెయింట్ హెడ్విగ్ కేథడ్రల్ (1747–73) పాంథియోన్ తర్వాత "ఉద్దేశపూర్వకంగా రూపొందించబడింది". [5] ఇంగ్లాండ్‌లోని 1774 బెల్ ఐల్ హౌస్‌ను కూడా పాంథియోన్ ఒక రూపంగా పరిగణిస్తారు. [6] పాంథియోన్ నుండి ప్రేరణ పొందిన ఇతర గోపురాలలో మాల్టాలోని మోస్టా రొటుండా (1833) కూడా ఉంది. [7]

పాంథియోన్ పోర్టికో-డోమ్ రూపాన్ని 19వ, 20వ శతాబ్దాలలోని ప్రభుత్వ, ప్రజా భవనాలు, నగర భవనాలు, విశ్వవిద్యాలయ భవనాలు, ప్రజా గ్రంథాలయాలతో సహా అనేక భవనాలలో గుర్తించవచ్చు. [8] 19వ శతాబ్దంలో వర్జీనియా విశ్వవిద్యాలయంలో గ్రంథాలయంగా నిర్మించిన రొటుండా, వాస్తుశాస్త్ర విద్యార్థులు దాని నుండి నేర్చుకోవాలనే ఉద్దేశ్యంతో నిర్మించబడింది. థామస్ జెఫర్సన్ పాంథియోన్‌కు చెందిన ఆండ్రియా పల్లాడియో చిత్రాలపై ఆధారపడ్డాడు. [9] ఓస్లోలోని ప్రసిద్ధ ఫ్రాగ్నర్ పార్క్‌లో ఉన్న 1824 హెన్రియెట్ వెగ్నర్ పెవిలియన్‌లో పాంథియోన్ గోపురం చిత్రించిన చిన్న ప్రతిరూపం ఉంది. [10] ఆర్కిటెక్ట్ కార్ల్ లుడ్విగ్ ఎంగెల్ 1837 నోకియా చర్చి కోసం పాంథియోన్ నిర్మాణం నుండి కూడా ప్రేరణ పొందాడు. [11] న్యూయార్క్ నగరంలో 1818లో ప్రారంభమైన రొటుండా గ్యాలరీ వంటి ఇతర ముఖ్యమైన ప్రతిరూపాలు మనుగడ సాగించలేదు. [12] పాంథియోన్ గోపురం వోల్క్స్‌హాల్‌కు కూడా ప్రేరణగా నిలిచింది, ఇది నాజీ జర్మన్ వాస్తుశిల్పి ఆల్బర్ట్ స్పీర్ చేత అడాల్ఫ్ హిట్లర్ ఉద్దేశించిన బెర్లిన్‌ను " జర్మనియా "గా పునర్నిర్మించడానికి ప్రణాళిక చేయబడిన ఒక అసెంబ్లీ హాల్. [13]

మూలాలు

[మార్చు]
  1. ↑ MacDonald 1976, p. 18
  2. ↑ Philip Wilkinson (2012). Great Buildings. Dorling Kindersley Limited. p. 29. ISBN 9781409322429.
  3. ↑ MacDonald 1976, pp. 94–132
  4. ↑ King 2000
  5. ↑ "Geschichte der Sankt Hedwigs-Kathedrale". hedwigs-kathedrale.de (in జర్మన్). Archived from the original on 20 January 2026. welcher sich bewusst an das Pantheon anlehnte
  6. ↑ ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని <ref> ట్యాగు; "Summerson 1980, 38–39" అనే పేరుగల ref లలో పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు
  7. ↑ Schiavone, Michael J. (2009). Dictionary of Maltese Biographies Vol. 2 G–Z. Pubblikazzjonijiet Indipendenza. pp. 989–990. ISBN 978-9993291329.
  8. ↑ MacDonald, William Lloyd (2002). The Pantheon: Design, Meaning, and Progeny. Harvard University Press. pp. 94. ISBN 978-0674010192.
  9. ↑ Marc J. Neveu; Negin Djavaherian, eds. (2015). Architecture's Appeal: How Theory Informs Architectural Praxis. Taylor & Francis. p. 56. ISBN 9781317688938.
  10. ↑ "Historiske sommerturer: I Frognerparken". Aftenposten. Retrieved 26 May 2024.
  11. ↑ "Engel, Carl Ludvig (1778–1840)". National Biography of Finland. Retrieved 4 February 2024.
  12. ↑ Gotham: A History of New York City to 1898. Oxford University Press. 1998. p. 468.
  13. ↑ Taut, Bruno (2015). "The New Life: An Architectonic Apocalypse". In Mindrup, Matthew; Altenmüller-Lewis, Ulrike (eds.). The City Crown. Taylor & Francis. p. 78. ISBN 9781317038078.

బాహ్య లింకులు

[మార్చు]
"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=పాంథియోన్,_రోమ్&oldid=4949997" నుండి వెలికితీశారు