Jump to content

పార్థినాన్

లంకెలను మార్చు
వికీపీడియా నుండి
Parthenon
Παρθενώνας
The Parthenon in 1978
పటం
Interactive map of the Parthenon area
General information
TypeTemple
Architectural styleClassical
LocationAthens, Greece
Coordinates37°58′17″N 23°43′36″E / 37.9715°N 23.7266°E / 37.9715; 23.7266
Completed432 BC;[1][2] 2458 సంవత్సరాలు ago
DestroyedPartially in 1687
Height
Height13.72 m (45.0 ft)[3]
Dimensions
Other dimensionsCella: 29.8 by 19.2 m (98 by 63 ft)
Technical details
Floor area73 by 34 m (240 by 112 ft)[4]
Design and construction
ArchitectsIktinos, Callicrates
Other designersPhidias (sculptor)

పార్థినాన్ అనేది గ్రీస్‌లోని ఏథెనియన్ అక్రోపోలిస్‌లో ఉన్న ఒక పూర్వ దేవాలయం. [5] ఇది ఏథెనా దేవతకు అంకితం చేయబడింది. దీని అలంకార శిల్పాలు శాస్త్రీయ గ్రీకు కళ ఉన్నత శిఖరాలలో కొన్నిగా పరిగణించబడతాయి, పార్థినాన్ ప్రాచీన గ్రీస్, పాశ్చాత్య నాగరికత, ప్రజాస్వామ్యానికి శాశ్వత చిహ్నంగా పరిగణించబడుతుంది. [6] [7]

గ్రీకో-పర్షియన్ యుద్ధాల సమయంలో పర్షియన్ ఆక్రమణదారులపై గ్రీకులు సాధించిన విజయానికి కృతజ్ఞతగా క్రీ.పూ. 5వ శతాబ్దంలో పార్థినాన్ నిర్మించబడింది. [8] చాలా గ్రీకు దేవాలయాల వలె, పార్థినాన్ కూడా నగర ఖజానాగా పనిచేసింది. [9] [10] డెలియన్ లీగ్ అత్యంత శక్తివంతంగా ఉన్న సమయంలో, క్రీ.పూ. 447లో నిర్మాణం ప్రారంభమైంది. దీని నిర్మాణం క్రీ.పూ. 438లో పూర్తయింది; కళాకృతులు, అలంకరణల పని క్రీ.పూ. 432 వరకు కొనసాగింది. కొంతకాలం పాటు, ఇది డెలియన్ లీగ్ ఖజానాగా పనిచేసింది, ఆ లీగ్ తరువాత ఏథెనియన్ సామ్రాజ్యంగా మారింది.

క్రీ.శ. 6వ శతాబ్దం చివరి దశాబ్దంలో, పార్థినాన్ కన్య మేరీకి అంకితం చేయబడిన క్రైస్తవ చర్చిగా మార్చబడింది. 15వ శతాబ్దం మధ్యలో ఒట్టోమన్ల ఆక్రమణ తరువాత, ఇది మసీదుగా మారింది. మోరియన్ యుద్ధంలో, 1687 లో అక్రోపోలిస్ ముట్టడి సమయంలో, ఒట్టోమన్లు ఆయుధ సామగ్రి నిల్వ కేంద్రంగా ఉపయోగించుకున్న పార్థినాన్‌పై ఒక వెనీషియన్ బాంబు పడింది. ఫలితంగా జరిగిన పేలుడు పార్థెనాన్‌ను తీవ్రంగా దెబ్బతీసింది. 1800 నుండి 1803 వరకు, [11] 7వ ఎర్ల్ ఆఫ్ ఎల్గిన్ వివాదాస్పదంగా మిగిలి ఉన్న అనేక శిల్పాలను తొలగించి, తదనంతరం వాటిని ఇంగ్లాండ్‌కు రవాణా చేశాడు. అక్కడ అవి ఇప్పుడు ఎల్గిన్ మార్బుల్స్ లేదా పార్థెనాన్ మార్బుల్స్ అని పిలువబడతాయి. [12] 1975 నుండి, మిగిలి ఉన్న కళాఖండాలను సంరక్షించడానికి, వాటి నిర్మాణ సమగ్రతను నిర్ధారించడానికి అనేక పెద్ద ఎత్తున పునరుద్ధరణ ప్రాజెక్టులు చేపట్టబడ్డాయి. [13] [14]

పార్థెనాన్ నుండి ఏథెన్స్ దృశ్యం

పునరుద్ధరణ

[మార్చు]
జనవరి 2023లో పార్థెనాన్

1981లో, భూకంపం తూర్పు ముఖభాగానికి నష్టం కలిగించింది. [15] వాయు కాలుష్యం, ఆమ్ల వర్షం వల్ల పాలరాయి, రాతి పని దెబ్బతిన్నాయి. [16]

1975లో గ్రీకు ప్రభుత్వం అక్రోపోలిస్ స్మారక చిహ్నాల పరిరక్షణ కమిటీ (ESMA)ని స్థాపించడంతో, అక్రోపోలిస్‌లోని భవనాలను పరిరక్షించడానికి, పునరుద్ధరించడానికి ఒక వ్యవస్థీకృత ప్రయత్నం ప్రారంభమైంది. వివిధ శాస్త్ర రంగాలకు చెందిన నిపుణులైన పండితుల ఆ బృందం, పునరుద్ధరణ ప్రయత్నాలకు మార్గనిర్దేశం చేయడానికి ఆ ప్రదేశం గురించిన విద్యాపరమైన అవగాహనను పర్యవేక్షిస్తుంది. [17] ఆ తర్వాత ఈ ప్రాజెక్ట్ యూరోపియన్ యూనియన్ నుంచి నిధులు, సాంకేతిక సహాయాన్ని ఆకర్షించింది. ఒక పురావస్తు కమిటీ ఆ ప్రదేశంలో మిగిలి ఉన్న ప్రతి కళాఖండాన్ని క్షుణ్ణంగా నమోదు చేసింది, వాస్తుశిల్పులు వాటి అసలు స్థానాలను నిర్ధారించడానికి కంప్యూటర్ నమూనాలతో సహాయం చేశారు. ముఖ్యంగా ముఖ్యమైన, సున్నితమైన శిల్పాలను అక్రోపోలిస్ మ్యూజియంకు తరలించారు.

పాలరాయి దిమ్మెలను తరలించడానికి ఒక క్రేన్‌ను ఏర్పాటు చేశారు; ఉపయోగంలో లేనప్పుడు ఆ క్రేన్‌ను పైకప్పు కిందకు మడిచిపెట్టేలా రూపొందించారు. [18] కొన్ని సందర్భాల్లో, మునుపటి పునర్నిర్మాణాలు సరికావని తేలింది. వీటిని విడదీసి, జాగ్రత్తగా పునరుద్ధరణ ప్రక్రియను ప్రారంభించారు.

మొదట్లో, వివిధ బ్లాక్‌లను పొడవైన ఇనుప H పిన్‌లతో కలిపి ఉంచేవారు. ఈ పిన్‌లకు పూర్తిగా సీసం పూత ఉండేది, ఇది ఇనుమును తుప్పు పట్టకుండా కాపాడింది. 19వ శతాబ్దంలో చేర్చబడిన స్థిరీకరణ పిన్‌లకు సీసం పూత లేకపోవడం వల్ల అవి తుప్పు పట్టాయి. క్షయం ఉత్పత్తి (తుప్పు) వ్యాకోచ స్వభావం కలిగి ఉన్నందున, ఆ వ్యాకోచం పాలరాయి పగలడం ద్వారా మరింత నష్టాన్ని కలిగించింది. [19]

15 సంవత్సరాల తర్వాత పార్థెనాన్ పశ్చిమ ముఖభాగంలోని నిర్మాణ పరంపరను తొలగించిన తరువాత, అక్టోబర్ 2025లో పినిక్స్ నుండి చూసిన ఏథెన్స్ అక్రోపోలిస్.

మరింత నష్టం జరుగుతుందనే భయంతో 1993లో పార్థెనాన్ ఫ్రీజ్ పశ్చిమ భాగం నుండి మిగిలి ఉన్న చివరి పలకలను స్మారక చిహ్నం నుండి తొలగించారు. [20] వాటిని ఇప్పుడు కొత్త అక్రోపోలిస్ మ్యూజియంకు తరలించారు. [21] 2005లో మిగిలిన శిల్పాలను శుభ్రపరచడం పూర్తయ్యే వరకు, [22] పాలరాయి ఉపరితలంపై నల్లటి పొరలు, పూతలు ఉండేవి. [23] 2008 జనవరి 20 నుండి మార్చి చివరి వరకు, ఇటీవలి సంవత్సరాలలో స్మారక చిహ్నాల నుండి విడదీయబడిన సుమారు 80 కళాఖండాలతో సహా 4200 వస్తువులు (శిల్పాలు, శాసనాలు, చిన్న టెర్రకోట వస్తువులు) అక్రోపోలిస్‌లోని పాత మ్యూజియం నుండి కొత్త అక్రోపోలిస్ మ్యూజియంకు తరలించబడ్డాయి. [24] [25]

2019లో, గ్రీస్ సెంట్రల్ ఆర్కియాలజికల్ కౌన్సిల్ అంతర్గత సెల్లా ఉత్తర గోడ (ఇతర భాగాలతో పాటు) పునరుద్ధరణకు ఆమోదం తెలిపింది. ఈ ప్రాజెక్టులో భాగంగా 360 పురాతన రాళ్లను పునరుద్ధరించి, 90 కొత్త పెంటెలిక్ మార్బుల్ ముక్కలను అమర్చడం జరుగుతుంది, తద్వారా కొత్త పదార్థాల వాడకాన్ని వీలైనంత వరకు తగ్గిస్తారు. ఈ పునరుద్ధరణల అంతిమ ఫలితం అంతర్గత సెల్లాలోని ప్రతి గోడలో కొంత భాగాన్ని లేదా చాలా భాగాన్ని పాక్షికంగా పునరుద్ధరించడం. [26]

19వ శతాబ్దం నుండి, పార్థినాన్ వెలుపలి భాగం సెప్టెంబర్ 2025 వరకు వివిధ స్థాయిలలో పరంపరలతో కప్పబడి ఉంది, ఆ సమయంలో పశ్చిమ వైపున ఉన్న పరంపరను తాత్కాలికంగా తొలగించారు. పునరుద్ధరణ పనులు పూర్తయిన తర్వాత 2026 నాటికి స్మారక చిహ్నం నుండి అన్ని స్కాఫోల్డింగ్‌లను పూర్తిగా తొలగించాలని గ్రీక్ ప్రభుత్వం భావిస్తున్నట్లు చెబుతోంది. [27] పార్థెనాన్ పూర్తిగా పునరుద్ధరించబడిన పశ్చిమ పెడిమెంట్‌ను జూన్ 2026లో ఆవిష్కరించారు. [28]


మూలాలు

[మార్చు]
  1. ↑ ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని <ref> ట్యాగు; "academic.reed.edu" అనే పేరుగల ref లలో పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు
  2. ↑ ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని <ref> ట్యాగు; "ancientgreece.com" అనే పేరుగల ref లలో పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు
  3. ↑ Penprase, Bryan E. (2010). The Power of Stars: How Celestial Observations Have Shaped Civilization. Springer Science & Business Media. p. 221. ISBN 978-1-4419-6803-6. Retrieved 8 March 2017.
  4. ↑ Wilson, Benjamin Franklin (1920). The Parthenon at Athens, Greece and at Nashville, Tennessee. Nashville, Tennessee: Stephen Hutcheson and the Online Distributed. Archived from the original on 6 June 2021. Retrieved 11 November 2020.{{cite book}}: CS1 maint: bot: original URL status unknown (link)
  5. ↑ Barletta, Barbara A. (2005). "The Architecture and Architects of the Classical Parthenon". In Jenifer Neils (ed.). The Parthenon: From Antiquity to the Present. Cambridge University Press. p. 67. ISBN 978-0-521-82093-6. The Parthenon (Plate 1, Fig. 17) is probably the most celebrated of all Greek temples.
  6. ↑ Beard, Mary (2010). The Parthenon. Profile Books. p. 118. ISBN 978-1-84765-063-4.
  7. ↑ Titi, Catharine (2023). The Parthenon Marbles and International Law (in ఇంగ్లీష్). pp. 42, 45. doi:10.1007/978-3-031-26357-6. ISBN 978-3-031-26356-9. Archived from the original on 29 May 2023. Retrieved 30 May 2023.
  8. ↑ Bury, J. B.; Meiggs, Russell (1956). A history of Greece to the death of Alexander the Great, 3rd ed. Oxford: Oxford University Press. pp. 367–369.
  9. ↑ Robertson, Miriam (1981). A Shorter History of Greek Art. Cambridge: Cambridge University Press. p. 90. ISBN 978-0-521-28084-6.
  10. ↑ Davison, Claire Cullen; Lundgreen, Birte (2009). Pheidias:The Sculptures and Ancient Sources. Vol. 105. London: Institute of Classical Studies, University of London. p. 209. ISBN 978-1-905670-21-5. Retrieved 10 September 2017.
  11. ↑ "Lord Elgin and the Parthenon Sculptures". British Museum. Archived from the original on 3 February 2013.
  12. ↑ "How the Parthenon Lost Its Marbles". History Magazine. 28 March 2017. Archived from the original on 17 April 2019. Retrieved 17 April 2019.
  13. ↑ "Reasons of Interventions". YSMA. Archived from the original on 10 October 2021. Retrieved 10 October 2021.
  14. ↑ Magazine, Smithsonian. "Unlocking Mysteries of the Parthenon". Smithsonian Magazine (in ఇంగ్లీష్). Archived from the original on 30 June 2022. Retrieved 23 July 2022.
  15. ↑ "The Parthenon at Athens". www.goddess-athena.org. Retrieved 29 December 2008.
  16. ↑ "The Parthenon Marbles – Past And Future, Contemporary Review". Contemporary Review. 2001. Archived from the original on 19 March 2006.
  17. ↑ "Acropolis Restoration Service". YSMA (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). Retrieved 18 July 2022.
  18. ↑ "Crane Shifts Masonry of Ancient Parthenon in Restoration Program". AP NEWS (in ఇంగ్లీష్). Archived from the original on 14 May 2022. Retrieved 14 May 2022.{{cite web}}: CS1 maint: bot: original URL status unknown (link)
  19. ↑ Hadingham, Evan (2008). "Unlocking the Mysteries of the Parthenon". Smithsonian Magazine. Archived from the original on 14 May 2009. Retrieved 22 February 2008.
  20. ↑ National Documentation Centre – Ministry of Culture Archived 5 సెప్టెంబరు 2009 at the Wayback Machine, see History of the Frieze
  21. ↑ "The Parthenon Marbles – Past And Future, Contemporary Review". Contemporary Review. 2001. Archived from the original on 19 March 2006."The Parthenon Marbles – Past And Future, Contemporary Review".
  22. ↑ "Springer Proceedings in Physics". United States Geological Survey. 7 November 2005. Retrieved 20 January 2009.[permanent dead link]
  23. ↑ "Preserving And Protecting Monuments". Springer Berlin Heidelberg. 14 August 2007. Archived from the original on 18 June 2009. Retrieved 25 June 2009.
  24. ↑ "Outdoor transfer of artefacts from the old to the new acropolis museum". Retrieved 29 December 2008.
  25. ↑ "News". New Acropolis Museum. Archived from the original on 21 December 2021. Retrieved 29 December 2008.
  26. ↑ Sakis, Ioannidis (5 May 2019). "Parthenon's Inner Sanctum to be Restored". Greece Is. Archived from the original on 31 January 2022. Retrieved 31 January 2022.
  27. ↑ "Greece's famed Parthenon free of scaffolding for first time in decades". AP News. 11 October 2025. Retrieved 11 October 2025.
  28. ↑ "Greece's Parthenon gets a facelift, revealing a look not seen for 220 years". AP News (in ఇంగ్లీష్). 2026-06-18. Retrieved 2026-06-19.
"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=పార్థినాన్&oldid=4936159" నుండి వెలికితీశారు