పార్వతీపురం మన్యం జిల్లా

వికీపీడియా నుండి
Jump to navigation Jump to search
పార్వతీపురం మన్యం జిల్లా
జిల్లా
Kamalingeswara Temple, Gallavilli, Andhra Pradesh - 01.jpgPedda gedda dam front look - panoramio.jpg
Palakonda.jpgVegavathi river at salur 01.jpg
A view of Eastern Ghats from outskirts of Parvathipuram.jpg
(పైనుండి క్రిందికి ఎడమనుండి కుడికి) గాళ్లవిల్లి లోని కామలింగేశ్వర దేవాలయం, పెద్ద గెడ్డ ఆనకట్ట, సాలూరు వద్ద వేగవతి నది, పార్వతీపురం నుండి తూర్పుకనుమలు, పాలకొండ దగ్గర దృశ్యం.
Location of పార్వతీపురం మన్యం జిల్లా
నిర్దేశాంకాలు: 18°48′N 83°24′E / 18.8°N 83.4°E / 18.8; 83.4Coordinates: 18°48′N 83°24′E / 18.8°N 83.4°E / 18.8; 83.4
దేశం భారతదేశం
రాష్ట్రంఆంధ్రప్రదేశ్
జిల్లా కేంద్రంపార్వతీపురం
విస్తీర్ణం
 • మొత్తం3,659 కి.మీ2 (1,413 చ. మై)
జనాభా వివరాలు
(2011)[1]
 • మొత్తం9,25,340
 • సాంద్రత250/కి.మీ2 (650/చ. మై.)
కాలమానంUTC+5:30 (IST)
జాలస్థలిparvathipurammanyam.ap.gov.in/te

పార్వతీపురం మన్యం జిల్లా, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో 2022 ఏప్రిల్ 4న ఏర్పడిన కొత్త జిల్లా. [2]దీని పరిపాలనా ప్రధాన కార్యాలయం పార్వతీపురం పట్టణంలో ఉంది. 2022 జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణలో భాగంగా ఈ జిల్లాని పూర్వపు శ్రీకాకుళం జిల్లా,విజయనగరం జిల్లాల భాగాలతో ఏర్పరచారు. ఈ జిల్లాలో పురాతనమైన శీ విశ్వనాథ దేవాలయం, రెండో తిరుపతిగా పేరుగాంచిన వెంకటేశ్వర స్వామి ఆలయం, ఆసియాలో మొదటి రబ్బర్ డ్యాం ప్రముఖ పర్యాటక కేంద్రాలు.

చరిత్ర[మార్చు]

పార్వతీపురం మన్యం జిల్లా ఇది ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణ భాగంగా 2022లో కొత్తగా ఏర్పడిన జిల్లా.[3] ఇది పూర్వపు విజయనగరం, విజయనగరం జిల్లాలోని పార్వతీపురం, సాలూరు నియోజక వర్గాలను శ్రీకాకుళం జిల్లాలోని పాలకొండ నియోజకవర్గాన్ని కలిపి కొత్త జిల్లాగా ఆవిర్బంచింది.[1][4]

భౌగోళిక స్వరూపం[మార్చు]

జిల్లా పరిపాలనా ప్రధాన కార్యాలయాలు పార్వతీపురం పట్టణంలో ఉన్నాయి.జిల్లా ప్రధాన కార్యాలయం పార్వతీపురం నుండి రాష్ట్ర రాజధాని అమరావతికి 501 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. జిల్లా విస్తీర్ణం 3,659 కి.మీ.ఉంది. జిల్లా పరిధిలో జనాభా మొత్తం 9.253 లక్షలు మంది ఉన్నారు. జిల్లాలో ప్రధానంగా షెడ్యూల్ తెగలు, గిరిజన జనాభా ఉన్నారు.ఉమ్మడి రాష్ట్రాన్ని ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణగా విభజించిన తర్వాత ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని జిల్లాల పునర్నిర్మాణం ఫలితంగా శ్రీకాకుళం, విజయనగరం జిల్లాల నుండి ఈ జిల్లా ఏర్పడింది.తూర్పున శ్రీకాకుళం జిల్లా, దక్షిణాన విజయనగరం జిల్లా, నైరుతి సరిహద్దులో విశాఖపట్నం జిల్లా, వాయవ్యంగా ఒడిశా రాష్ట్రం సరిహద్దులుగా ఉన్నాయి. జిల్లాలో కొండ ప్రాంతం ఎక్కువగా దట్టమైన చెట్లతో కూడిన అడవులతో కప్పబడి ఉంటుంది.జిల్లా ఏజెన్సీ పరిధిలోకి వస్తుంది. ఏజెన్సీ ప్రాంతం ఎక్కువగా తూర్పు కనుమల ద్వారా కప్పబడిన కొండ ప్రాంతాలను కలిగి ఉంటుంది.

వాతావరణం[మార్చు]

జిల్లాలో వాతావరణం అధిక తేమతో ఉంటుంది.వేసవి కాలం మార్చి నుండి జూన్ మధ్య వరకు ఉంటుంది. దీని తర్వాత నైరుతి రుతుపవనాల కాలం ఉంటుంది,అక్టోబరు 2వ వారం వరకు కొనసాగుతుంది.డిసెంబరు నుండి ఫిబ్రవరి వరకు సాధారణంగా మంచి వాతావరణం ఉంటుంది.కొండ ప్రాంతాలు అధిక వర్షపాతం పొందుతాయి. కాబట్టి అవి మైదానాల కంటే చల్లగా ఉంటాయి.గరిష్ఠ ఉష్ణోగ్రత మేలో కనిష్ఠ ఉష్ణోగ్రత డిసెంబరులో నమోదవుతుంది.

రవాణా మౌలిక వసతులు[మార్చు]

పార్వతీపురం పరిపాలన పట్టణం నుంచి 1కి.మి పరిధిలో రెండు రైల్వే స్టేషన్లు ఉన్నాయి. పార్వతీపురం నుండి ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ఒడిశాలోని ప్రధాన పట్టణాల మధ్య రోడ్డు మార్గం ఉంది. పార్వతీపురం పరిపాలన పట్టణం నుండి 150 కిలోమీటర్ల దూరంలో విశాఖపట్నంలో విమానాశ్రయం ఉంది.

విద్యా సౌకర్యాలు[మార్చు]

ఇక్కడ అనేక ప్రైవేట్, ప్రభుత్వ పాఠశాలలు జూనియర్ & డిగ్రీ కళాశాలలు ఉన్నాయి.డాక్ఠరు. వైఎస్ఆర్ హార్టికల్చరల్ యూనివర్సిటీ, కాలేజ్ ఆఫ్ హార్టికల్చర్ ఇక్కడ ఉంది.

పరిపాలనా విభాగాలు[మార్చు]

జిల్లా పరిధిలో 2 రెవెన్యూ డివిజన్లు, 15 మండలాలు ఉన్నాయి. జిల్లాలో పార్వతీపురం, పాలకొండ రెవెన్యూ డివిజన్లు ఉన్నాయిు. 3 పట్టణాలు, 993 గ్రామాలున్నాయి.

మండలాలు[మార్చు]

పాలకొండ డివిజనులో 7, పార్వతీపురం డివిజనులో 8 మండలాలు ఉన్నాయి.మొత్తం 15 మండలాలు వివరాలు క్రింద ఇవ్వబడ్డాయి:

పట్టణాలు[మార్చు]

జిల్లాలో పాలకొండ, పార్వతీపురం రెండు పెద్ద పట్టణాలు.

రాజకీయ విభాగాలు[మార్చు]

పార్వతీపురం మన్యం జిల్లాలో అరకు లోక్‌సభ నియోజకవర్గం, 4 అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాలు ఉన్నాయి. [5]

లోకసభ నియోజకవర్గం[మార్చు]

  1. అరకు లోక్‌సభ నియోజకవర్గం (పాక్షికం), మిగతా అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా లో వుంది.

అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాలు[మార్చు]

  1. పాలకొండ
  2. పార్వతీపురం
  3. సాలూరు
  4. కురుపాం

వ్యవసాయం[మార్చు]

పార్వతీపురం మన్యం జిల్లా ఒక వ్యవసాయ జిల్లాగా ఉంది.ఇక్కడ 68.4% కార్మికులు వ్యవసాయం చేస్తున్నారు.మొత్తం జిల్లాలో 82% గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో నివసిస్తున్నారు.వారి జీవనోపాధి కోసం వ్యవసాయంపై ఆధారపడతారు.వరి పంటను ప్రధానంగా ఖరీఫ్ సీజన్ సాగు చేస్తారు.జిల్లాలో ప్రధానంగా వరి,రాగి,చెరుకు,పప్పు ధాన్యాలు, వేరుశనగ పంటలను పండిస్తారు.జిల్లాలోని మొత్తం అటవీ ప్రాంతం 1,11,978 హెక్టార్లలో ఉంది.మొత్తం భౌగోళిక ప్రాంతంలోని 17.8% జిల్లాలో ఉంది. కాఫీ, కలప, వెదురు, బీడీ తోటలు అటవీ సంపదను పెంచుకునేందుకు, గిరిజనులకు అవకాశం ఉంది

పరిశ్రమలు[మార్చు]

జిల్లాలో 28 కిలోమీటర్ల సముద్ర తీరప్రాంతం కలిగిన జిల్లాగా ఆక్వా రంగానికి కేంద్రంగావుంది. ఏటా కోట్ల విలువైన రొయ్యలు, పిల్లలు, చేపలు ఎగుమతి చేస్తారు.80 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో ఉప్పు సాగు చేస్తారు.సముద్ర చేప దిగుబడి సంవత్సరానికి 1834 మెట్రిక్ టన్నులు చేస్తారన్నారు.

దర్శనీయ ప్రదేశాలు[మార్చు]

పార్వతీపురం మన్యం జిల్లాలో చుట్టూ అనేక పర్యాటక ప్రదేశాలు ఉన్నాయి.

  1. కాశీ విశ్వనాథ దేవాలయం. పురాతన చారిత్రాత్మక దేవాలయం.
  2. వెంకటేశ్వర స్వామి ఆలయం చిన్న తిరుపతిగా ప్రసిద్ధి చెందింది.వివిధ రాష్ట్రాల నుండి అనేక మంది యాత్రికులు ఈ ఆలయాన్ని సందర్శిస్తారు.
  3. సెయింట్ పాల్స్ లూథరన్ చర్చి పురాతన చర్చిలలో ఒకటి, దీనిని 1888లో నిర్మించారు.
  4. ఆసియాలో మొదటి రబ్బర్ డ్యాం 2006లో ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ప్రతిష్ఠాత్మకంగా ప్రారంభించిన జలయజ్ఞంలో భాగంగా పూర్తి చేసిన మొదటి ఆనకట్ట.

మూలాలు[మార్చు]

  1. 1.0 1.1 1.2 "AP: కొత్త జిల్లాల స్వరూపమిదే.. పెద్ద జిల్లా ఏదంటే?". Sakshi. 2022-04-03. Retrieved 2022-04-03.
  2. "ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం కొత్త జిల్లాల గెజిట్". ahd.aptonline.in. p. 2. Retrieved 2022-04-25.
  3. "AP: కొత్త జిల్లాల స్వరూపమిదే.. పెద్ద జిల్లా ఏదంటే?". Sakshi. 2022-04-03. Retrieved 2022-04-03.
  4. "కొత్త జిల్లా తాజా స్వరూపం". Eenadu.net. 31 March 2022. Retrieved 31 March 2022.
  5. "District-wise Assembly-Constituencies". ceoandhra.nic.in.