Jump to content

పాలస్టైన్ లిబరేషన్ ఆర్గనైజేషన్

వికీపీడియా నుండి
పాలస్టైన్ లిబరేషన్ ఆర్గనైజేషన్
منظمة التحرير الفلسطينية
Munaẓẓamat at-Taḥrīr al-Filasṭīniyyah
సంక్షిప్తీకరణపిఎల్‌వో
స్థాపకులుఅహ్మద్ షుకేరి
స్థాపన తేదీ1964 మే 28
(62 సంవత్సరాలు, 80 రోజులు)[1]
ప్రధాన కార్యాలయంఅల్-బిరే, వెస్ట్ బ్యాంక్[2][3]
రాజకీయ విధానం
International affiliationఐరాస సభ్యత్వేతర పరిశీలకులు
గేయంFida'i[16]
Party flag
Website
http://www.plo.ps/en

పాలస్తీనా లిబరేషన్ ఆర్గనైజేషన్ అనేది ఆక్రమిత పాలస్తీనా భూభాగాల్లోని పాలస్తీనా ప్రజల అధికారిక ప్రతినిధిగా అంతర్జాతీయంగా గుర్తింపు పొందిన ఒక పాలస్తీనా జాతీయవాద కూటమి.[17][18] దీనికి ప్రస్తుతం వెస్ట్ బ్యాంక్ నగరమైన అల్-బిరేహ్ కేంద్రంగా ఉన్న పాలస్తీనా అథారిటీ ప్రాతినిధ్యం వహిస్తోంది.

1964లో స్థాపించబడిన పిఎల్‌వో, ప్రారంభంలో ఇజ్రాయెల్ నిర్మూలనను సమర్థిస్తూ, పూర్వపు తప్పనిసరి పాలస్తీనా భూభాగం మొత్తం మీద ఒక అరబ్ రాజ్యాన్ని స్థాపించడానికి ప్రయత్నించింది. 1993 లో ఇజ్రాయెల్ ప్రభుత్వం, పిఎల్‌ఓ ల మధ్య జరిగిన మధ్యవర్తిత్వ చర్చల (ఓస్లో I ఒప్పందం) ఫలితంగా పిఎల్‌ఓ, ఇజ్రాయెల్ చట్టబద్ధతను గుర్తించి, ఆక్రమిత భూభాగాల నుండి ఇజ్రాయెల్ వైదొలగాలని ఆదేశించిన ఐక్యరాజ్యసమితి భద్రతా మండలి తీర్మానం 242ను అంగీకరించింది. అదే సమయంలో ఇజ్రాయెల్, పాలస్తీనా ప్రజలకు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న పిఎల్‌ఓను ఒక చట్టబద్ధమైన అధికార సంస్థగా గుర్తించింది. [19] ఇజ్రాయెల్-పిఎల్‌ఓ పరస్పర గుర్తింపు లేఖలు (1993) ఉన్నప్పటికీ, పిఎల్‌ఓ నాయకుడు యాసర్ అరాఫత్ ఇజ్రాయెల్‌పై హింసను విడనాడినప్పటికీ, రెండవ ఇంతిఫాదా (2000-2005) సమయంలో పిఎల్‌ఓ తీవ్రవాద కార్యకలాపాలలో నిమగ్నమైంది. 2018 అక్టోబరు 29 న, పిఎల్‌ఓ సెంట్రల్ కౌన్సిల్, ఇజ్రాయెల్‌కు పాలస్తీనా గుర్తింపును నిలిపివేసింది.[20][21]

పాలస్తీనా రాజ్యానికి అధికారికంగా గుర్తింపు పొందిన ప్రభుత్వంగా, ఇది 1974 నుండి ఐక్యరాజ్యసమితి పరిశీలకుడి హోదాను పొందుతోంది. ఓస్లో ఒప్పందాలకు ముందు, పిఎల్‌ఓ లోని మిలిటెంట్ విభాగాలు ఇజ్రాయెల్‌లోను, విదేశాలలోనూ ఇజ్రాయెల్ సైన్యం పైన, పౌరుల పైనా హింసాత్మక చర్యలకు పాల్పడ్డాయి. [22] [23] 1987 లో యునైటెడ్ స్టేట్స్ దీనిని ఒక ఉగ్రవాద సమూహంగా ప్రకటించింది. అయితే 1988 నుండి అధ్యక్షుడి మినహాయింపు అమెరికా-పిఎల్‌ఓ సంప్రదింపులను అనుమతించింది.[24]

చరిత్ర, సాయుధ చర్యలు

[మార్చు]

ప్రారంభ చర్యలు

[మార్చు]

1964లో కైరోలో జరిగిన తన మొదటి శిఖరాగ్ర సమావేశంలో, అరబ్ లీగ్ పాలస్తీనా ప్రజలకు ప్రాతినిధ్యం వహించే ఒక సంస్థను ఏర్పాటు చేయడానికి శ్రీకారం చుట్టింది. [25] పాలస్తీనా జాతీయ మండలి 1964 మే 28న జెరూసలంలో సమావేశమైంది. సమావేశం ముగిసిన తరువాత, 1964 జూన్ 2న పిఎల్‌ఓ ను స్థాపించారు. అరబ్ ఐక్యత, పాలస్తీనా విముక్తి అది పేర్కొన్న "పరస్పర పూరక లక్ష్యాలు".[26]

పిఎల్‌ఓ తన ఆవిర్భావ సమయంలో 1965 జనవరిలో ఇజ్రాయెల్ జాతీయ నీటి వాహక నౌకపై దాడి చేయడంతో తన తీవ్రవాద ప్రచారాన్ని ప్రారంభించింది.[24] ఈ బృందం జోర్డాన్ (అప్పట్లో వెస్ట్ బ్యాంక్ కూడా ఇందులో భాగంగా ఉండేది), లెబనాన్, ఈజిప్ట్ (గాజా స్ట్రిప్), సిరియాలోని తమ స్థావరాల నుండి ఇజ్రాయెల్‌పై దాడి చేయడానికి గెరిల్లా వ్యూహాలను ఉపయోగించింది.

పిఎల్‌ఓ సభ్య సంస్థలు పాల్పడిన ఉగ్రవాద చర్యలుగా పరిగణించబడిన వాటిలో అత్యంత ముఖ్యమైనవి 1970వ దశకంలో జరిగాయి. 1970లో డెమోక్రటిక్ ఫ్రంట్ ఫర్ ది లిబరేషన్ ఆఫ్ పాలస్తీన్ (DFLP) జరిపిన అవివిమ్ పాఠశాల బస్సు మారణకాండలో తొమ్మిది మంది పిల్లలు, ముగ్గురు పెద్దలు మరణించగా, 19 మంది వికలాంగులయ్యారు. 1960వ దశకం చివరిలో, 1970వ దశకం ప్రారంభంలో, అల్-ఫతా తర్వాత పిఎల్‌ఓలో రెండవ అతిపెద్ద వర్గమైన పాపులర్ ఫ్రంట్ ఫర్ ది లిబరేషన్ ఆఫ్ పాలస్తీన్, ప్రధానంగా ఇజ్రాయెల్‌ను లక్ష్యంగా చేసుకుని అనేక దాడులు, విమాన హైజాకింగ్‌లకు పాల్పడింది. వీటిలో అత్యంత అపఖ్యాతి పాలైన డాసన్స్ ఫీల్డ్ హైజాకింగ్‌లు, బ్లాక్ సెప్టెంబరు సంక్షోభానికి దారితీశాయి.

1972 లో బ్లాక్ సెప్టెంబరు ఆర్గనైజేషన్, ఇజ్రాయెల్ ఒలింపిక్ క్రీడాకారులపై మ్యూనిచ్ మారణకాండను జరిపింది. పిఎల్‌ఓ తో దానికి సంబంధం ఉందా లేదా అనేది వివాదాస్పదంగా ఉండేది. 1974లో, DFLP సభ్యులు ఇజ్రాయెల్‌లోని ఒక పాఠశాలను స్వాధీనం చేసుకుని, మా'అలోట్ మారణకాండలో మొత్తం 26 మంది విద్యార్థులు, పెద్దలను చంపి, 70 మందికి పైగా గాయపరిచారు. 1975లో జరిగిన సావోయ్ హోటల్ బందీల ఘటనలో 8 మంది బందీలు, ముగ్గురు సైనికులు మరణించారు. దీనిని ఫతా జరిపింది. 1978లో జరిగిన కోస్టల్ రోడ్ మారణకాండలో 37 మంది ఇజ్రాయెలీలు మరణించగా, 76 మంది గాయపడ్డారు, దీనిని కూడా ఫతాయే జరిపింది.

జోర్డాన్‌లో పిఎల్‌ఓ కార్యకలాపాలు: 1967–1971

[మార్చు]

1967 నుంచి 1970 సెప్టెంబరు వరకూ, జోర్డాన్‌ నిశ్శబ్ద మద్దతుతో పీఎల్‌ఓ ఇజ్రాయెల్‌పై క్రమంగా దెబ్బతీసే యుద్ధం సాగించింది. ఈ కాలంలో పీఎల్‌ఓ, బెట్‌ షీన్ లోయ ప్రాంతీయ మండలంలోని మోషావిమ్‌, కిబ్బుట్జిమ్‌లపై ఫిరంగి దాడులు చేసింది. అదే సమయంలో ఫిదాయీన్ దళాలు ఇజ్రాయెల్ సైన్యంపై అనేక దాడులు జరిపాయి. దీనికి ప్రతిగా ఇజ్రాయెల్ జోర్డాన్‌లోని పీఎల్‌ఓ శిబిరాలపై, ముఖ్యంగా కరామెహ్‌పై దాడి చేసింది. జోర్డాన్ సైన్యం ఒత్తిడి తెచ్చిన తర్వాతే ఇజ్రాయెల్ వెనక్కి వెళ్లింది.[27]

చివరకు 1971 జూలైలో జోర్డాన్ నుంచి పీఎల్‌ఓను లెబనాన్‌కు బహిష్కరించడంతో ఈ ఘర్షణ ముగిసింది.

1970లో “బ్లాక్ సెప్టెంబర్”గా ప్రసిద్ధి చెందిన ఘటనల్లో, జోర్డాన్ సైన్యం పీఎల్‌ఓ సాయుధ గుంపులపై దాడి చేయడంతో పీఎల్‌ఓకు భారీ దెబ్బ తగిలింది. పాలస్తీనా గుంపులను జోర్డాన్ నుంచి బహిష్కరించారు. తరువాత 1970లలో పీఎల్‌ఓ, డమాస్కస్‌, బీరూట్ కేంద్రాలుగా పనిచేసిన ఎనిమిది సంస్థల సమాఖ్యగా మారింది. ఇవన్నీ జియోనిజం లేదా ఇజ్రాయెల్ ఆక్రమణకు వ్యతిరేకంగా సాయుధ పోరాటానికే అంకితమయ్యాయి. ఇజ్రాయెల్‌పై నేరుగా ఢీకొనే యుద్ధాలు, గెరిల్లా దాడులు వీటి ప్రధాన పద్ధతులు. బ్లాక్ సెప్టెంబరు తర్వాత కైరో ఒప్పందం కారణంగా పీఎల్‌ఓ లెబనాన్‌లో స్థిరపడింది.

లెబనీస్ అంతర్యుద్ధం: 1971–1982

[మార్చు]

1960ల చివరికి, ముఖ్యంగా 1970–71 బ్లాక్ సెప్టెంబర్ ఘటనల తర్వాత పాలస్తీనా యోధులను జోర్డాన్ నుంచి పంపివేయడంతో, లెబనాన్ పీఎల్‌ఓ కార్యకలాపాలకు కేంద్రంగా మారింది. పాలస్తీనా సాయుధ సంస్థలు తమ ప్రధాన కార్యాలయాలను దక్షిణ లెబనాన్‌కు తరలించాయి. అక్కడి పాలస్తీనా శరణార్థ శిబిరాల మద్దతుతో గలిలీ ప్రాంతంపైనా, ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఇజ్రాయెల్‌, యూదుల లక్ష్యాలపైనా దాడులు కొనసాగించాయి. పాలస్తీనీయులు లెబనాన్ రాజకీయాల్లో మరింతగా జోక్యం చేసుకోవడం, దానికి ప్రతిగా ఇజ్రాయెల్ చర్యలు పెరగడం వల్ల పరిస్థితి క్రమంగా విషమించింది.

1970 ల మధ్య నాటికి అరాఫత్‌, అతని ఫతా ఉద్యమం రెండూ బలహీన పడ్డాయి. అరాఫత్‌ ఎక్కువగా దౌత్యపరమైన పరిష్కారాల వైపు మొగ్గుచూపాడు. అతని “టెన్ పాయింట్ ప్రోగ్రామూ”, 1967 కు ముందు సరిహద్దుల ఆధారంగా రెండు దేశాల పరిష్కారాన్ని ప్రతిపాదించిన ఐక్యరాజ్యసమితి భద్రతా మండలి తీర్మానానికి అతను ఇచ్చిన మద్దతూ దీనికి ప్రతీకగా నిలిచాయి. అయితే “రిజెక్షనిస్ట్ ఫ్రంట్” అనే వర్గం దౌత్య చర్చలను తీవ్రంగా వ్యతిరేకించింది. అమెరికా కూడా ఆ దౌత్య పరిష్కారాన్ని అడ్డుకుంది. 1975 లో పాలస్తీనా సాయుధ గుంపులు, క్రైస్తవ మిలీషియాల మధ్య ఉద్రిక్తతలు లెబనాన్ అంతర్యుద్ధంగా మారాయి. ఇందులో అన్ని వర్గాలూ పాల్గొన్నాయి. 1976 జనవరి 20న, కరంటీనా హత్యాకాండకు ప్రతీకారంగా పీఎల్‌ఓ, “డమూర్ హత్యాకాండ”లో పాల్గొంది. పీఎల్‌ఓ, లెబనీస్ నేషనల్ మూవ్‌మెంట్‌లు కలిసి డమూర్ అనే క్రైస్తవ పట్టణంపై దాడి చేసి 684 మంది పౌరులను చంపాయి. మిగిలిన ప్రజలు పట్టణం విడిచి పారిపోవాల్సి వచ్చింది. 1976 లో సిరియా యుద్ధంలో చేరి, లెబనాన్‌ను ఆక్రమించింది. దీంతో 29 సంవత్సరాల సిరియా ఆక్రమిత పాలన ప్రారంభమైంది. 1978లో లెబనాన్‌లో స్థావరాలు పెట్టుకున్న పాలస్తీనా యోధులు చేసిన “కోస్టల్ రోడ్ హత్యాకాండ”కు ప్రతిగా ఇజ్రాయెల్ దక్షిణ లెబనాన్‌పై దాడి చేసింది.

వెస్ట్ బ్యాంక్, గాజా స్ట్రిప్‌ లలోని ప్రజలు, సంఘర్షణ పరిష్కారానికి అరాఫత్‌నే తమ ఉత్తమ ఆశాకిరణంగా భావించారు. ఇజ్రాయెల్, ఈజిప్టుల మధ్య 1978లో జరిగిన క్యాంప్ డేవిడ్ ఒప్పందాల అనంతరం ఇది మరింత స్పష్టమైంది. ఈ ఒప్పందాలను పాలస్తీనియన్లు తమ స్వీయ-నిర్ణయాధికార ఆకాంక్షలకు ఒక దెబ్బగా భావించారు. 1974 నుండి పిఎల్‌ఓకి బద్ధ శత్రువైన అబూ నిడల్, యూరోపియన్ ఎకనామిక్ కమ్యూనిటీకి పిఎల్‌ఓ దౌత్య ప్రతినిధిని హత్య చేశాడు. ఈ సంస్థ 1980 నాటి వెనిస్ డిక్లరేషన్‌లో పాలస్తీనియన్ల స్వీయ-నిర్ణయాధికారాన్ని ఇజ్రాయెల్ గుర్తించాలని పిలుపునిచ్చింది.

అరాఫత్‌‌కు వ్యతిరేకత కేవలం కఠిన అరబ్ వర్గాల్లోనే కాదు, ఇజ్రాయెల్ కుడిపక్షంలో కూడా తీవ్రంగా ఉండేది. మెనాహెం బిగిన్ పలుమార్లు, పీఎల్‌ఓ ఐక్యరాజ్యసమితి భద్రతా మండలి తీర్మానం 242ను అంగీకరించి, ఇజ్రాయెల్ ఉనికిని గుర్తించినా కూడా, తాను ఆ సంస్థతో ఎప్పటికీ చర్చలు జరపనని అన్నాడు.[28] ఇది అమెరికా అధికారిక వైఖరికి విరుద్ధం. ఎందుకంటే పీఎల్‌ఓ తీర్మానం 242ను అంగీకరించి ఇజ్రాయెల్‌ను గుర్తిస్తే, తమ ప్రభుత్వం చర్చలకు సిద్ధమని అమెరికా ప్రకటించింది. అయితే అప్పటివరకు పీఎల్‌ఓ ఆ దిశగా ముందుకు రాలేదు. ఇతర అరబ్ నాయకులు మాత్రం అంతర్జాతీయ అభిప్రాయానికి అనుగుణంగా దౌత్య పరిష్కారాల కోసం పిలుపునిచ్చారు. ఉదాహరణకు ఈజిప్ట్ నాయకుడు అన్వర్ సాదత్‌, 1981 ఆగస్టులో వాషింగ్టన్ పర్యటనలో శాంతి ప్రయత్నాలను ప్రోత్సహించాడు. అదే సమయంలో సౌదీ అరేబియా యువరాజు ఫహద్ తన శాంతి ప్రతిపాదనను ప్రకటించాడు. అరాఫత్‌ చేస్తున్న దౌత్య ప్రయత్నాలు కూడా కొనసాగుతున్నాయి. ఈ పరిణామాల వల్ల “శాంతికి భాగస్వామి లేడు” అనే ఇజ్రాయెల్ వాదన బలహీనపడింది. ఇజ్రాయెల్ కఠినవాదుల దృష్టిలో, సైనిక సంస్థగా ఉన్నప్పటి కంటే శాంతి చర్చల్లో పాల్గొనే రాజకీయ సంస్థగా మారిన పాలస్తీనీయులే పెద్ద సవాలుగా కనిపించారు.

1981లో ఏరియల్ షరోన్‌ను రక్షణ మంత్రిగా నియమించిన తర్వాత, ఆక్రమిత వెస్ట్ బ్యాంక్, గాజా స్ట్రిప్‌ లలో రాజకీయ అభివృద్ధిని అనుమతించే ఇజ్రాయెల్ ప్రభుత్వ విధానం మారింది. స్థానిక పిఎల్‌ఓ అనుకూల నాయకులను తొలగించి, వారి స్థానంలో ఇజ్రాయెల్ పౌర పరిపాలనను నియమించడం ద్వారా రాజకీయ అభివృద్ధికి సంబంధించిన నిబంధనలను నిర్దేశించడానికి ఇజ్రాయెల్ ప్రభుత్వం విఫలయత్నం చేసింది.

1982 లో లెబనాన్‌లో ఉన్న పాలస్తీనా మిలిటెంట్లు ఒక సీనియర్ ఇజ్రాయెల్ దౌత్యవేత్తపై దాడి చేసిన తరువాత, ఇజ్రాయెల్, లెబనీస్ క్రైస్తవ మిలీషియాలతో సమన్వయంతో చాలా పెద్ద ఎత్తున లెబనాన్‌పై దాడి చేసింది. ఈ దాడి బీరూట్ వరకు చేరుకుని, చివరికి అదే సంవత్సరం జూన్‌లో పిఎల్‌ఓ ప్రధాన కార్యాలయాన్ని కూల్చివేయడానికి దారితీసింది. షియా మిలిటెంట్ సంస్థల ఏకీకరణకు సమాంతరంగా లెబనాన్‌లో తక్కువ స్థాయిలో పాలస్తీనా తిరుగుబాటు కొనసాగింది. కానీ ఇది ఇజ్రాయెల్ సైన్యానికీ ఇతర లెబనీస్ వర్గాలకూ ద్వితీయ ప్రాధాన్యత గల అంశంగా మారింది. పిఎల్‌ఓను కూల్చివేయడంతో, లెబనీస్ అంతర్యుద్ధం క్రమంగా ఒక సుదీర్ఘ సంఘర్షణగా మారింది. ఇది ప్రధానంగా పిఎల్‌ఓ-క్రైస్తవుల మధ్య సంఘర్షణ నుండి సున్నీ, షియా, డ్రూజ్, క్రైస్తవులతో సహా అన్ని లెబనీస్ వర్గాల ప్రమేయం ఉన్న సంఘర్షణగా రూపాంతరం చెందింది.

ట్యూనిస్‌లో ప్రధాన కార్యాలయం: 1982–1991

[మార్చు]

1982 లెబనాన్ యుద్ధంలో ఇజ్రాయెల్ లెబనాన్ నుండి తరిమివేసిన తరువాత పిఎల్‌వో, 1982 లో ట్యునీషియాలోని ట్యునిస్‌కు తరలివెళ్లింది. బీరుట్‌లో ఇజ్రాయెల్ దళాలు జరిపిన భారీ దాడుల తరువాత, 8,000 మంది పిఎల్‌ఓ యోధులు నగరాన్ని ఖాళీ చేసి చెల్లాచెదురయ్యారని అంచనా.

1985 అక్టోబరు 1న, 'ఆపరేషన్ వుడెన్ లెగ్'లో భాగంగా, ఇజ్రాయెల్ వైమానిక దళానికి చెందిన F-15 విమానాలు ట్యునిస్ లోని పిఎల్‌ఓ ప్రధాన కార్యాలయంపై బాంబు దాడి చేశాయి. ఈ దాడిలో 60 మందికి పైగా మరణించారు.

పిఎల్‌ఓ చరిత్రలో ట్యూనిస్ కాలం (1982–1991) ఒక ప్రతికూల ఘట్టమని సూచించబడింది. ఇది ఓస్లో చర్చలకూ, తత్ఫలితంగా పాలస్తీనా అథారిటీ (PA) ఏర్పాటుకూ దారితీసింది. ప్రవాసంలో ఉన్న పిఎల్‌ఓ, అధిక సంఖ్యలో ఉన్న పాలస్తీనియన్లకు దూరంగా ఉండి, దాని ప్రభావాన్ని చాలావరకు కోల్పోయింది. బీరుట్‌లో పిఎల్‌ఓ బహిరంగ ఉనికిని ప్రోత్సహించిన పరిశోధనా కేంద్రాలు, రాజకీయ చర్చలు లేదా పాత్రికేయ ప్రయత్నాలు గణనీయంగా తగ్గిపోయాయి. ఉండేకొద్దీ పాలస్తీనియన్లు దూరమౌతూ వచ్చారు. ఇది అంతానికి నాంది అని చాలా మంది భావించారు.

ఓస్లో I ఒప్పందం (1993)

[మార్చు]

1993లో ఇజ్రాయెల్ ప్రభుత్వం, పిఎల్‌ఓ ల మధ్య జరిగిన మధ్యవర్తిత్వ చర్చల ( ఓస్లో I ఒప్పందం ) ఫలితంగా, శాంతియుతంగా మనుగడ సాగించే ఇజ్రాయెల్ హక్కును పిఎల్‌ఓ గుర్తించింది. ఐక్యరాజ్యసమితి భద్రతా మండలి తీర్మానం 242ను అంగీకరించింది ("యుద్ధం ద్వారా భూభాగాన్ని స్వాధీనం చేసుకోవడం ఆమోదయోగ్యం కాదు. మధ్యప్రాచ్యంలో న్యాయమైన, శాశ్వతమైన శాంతి కోసం కృషి చేయవలసిన అవసరం ఉంది. తద్వారా ఆ ప్రాంతంలోని ప్రతి దేశం భద్రతతో జీవించగలదు"), అదే సమయంలో ఇజ్రాయెల్, పాలస్తీనా ప్రజలకు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న పిఎల్‌ఓను ఒక చట్టబద్ధమైన అధికార సంస్థగా గుర్తించింది. [19] ఇజ్రాయెల్-పిఎల్‌ఓ పరస్పర గుర్తింపు లేఖలు (1993) ఉన్నప్పటికీ, పిఎల్‌ఓ నాయకుడు యాసర్ అరాఫత్ ఇజ్రాయెల్‌కు వ్యతిరేకంగా "ఉగ్రవాదం, ఇతర హింసాత్మక చర్యలను" త్యజించినప్పటికీ, పిఎల్‌ఓ మాత్రం తీవ్రవాద కార్యకలాపాలలో నిమగ్నమయ్యే ఉంది - ముఖ్యంగా రెండవ ఇంతిఫాదా సమయంలో.

రెండవ ఇంతిఫాదా: 2000–2004

[మార్చు]

పాలస్తీనా అథారిటీ ఛైర్మన్ యాసర్ అరాఫత్, ఇజ్రాయెల్ ప్రధానమంత్రి ఎహుద్ బరాక్‌ల మధ్య 2000 జూలైలో జరిగిన క్యాంప్ డేవిడ్ చర్చలు విఫలమవడంతోటే రెండవ లేదా అల్-అక్సా ఇంతిఫాదా ప్రారంభమైంది. ఈ ఇంతిఫాదా అధికారికంగా ఎన్నడూ ముగియలేదు, కానీ 2005లో హింస సాపేక్షంగా తక్కువ స్థాయికి చేరుకుంది. 2000–2004 మధ్య జరిగిన మొత్తం సంఘర్షణలో సైనిక సిబ్బంది, పౌరులతో సహా మరణించిన వారి సంఖ్య 3,223 మంది పాలస్తీనియన్లు, 950 మంది ఇజ్రాయెలీలు అని అంచనా వేసారు. అయితే, ఈ సంఖ్య పోరాట యోధులు, పౌరుల మధ్య తేడాను చూపనందుకు విమర్శకు గురైంది. ఇజ్రాయెలీయులపై జరిగిన అనేక దాడులకు పిఎల్‌ఓ సభ్యులు బాధ్యత వహించారు. పాలస్తీనియన్ల దాడులలో మరణించిన లేదా గాయపడిన వారి కుటుంబాలు యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లో పిఎల్‌ఓ పై దావా వేశాయి. ఒక దావా విచారణకు వెళ్ళకముందే పరిష్కరించబడింది.[29][30] మరొకటి విచారణకు వెళ్ళింది. ఆ విచారణలో, 2001 నుండి 2004 వరకు ఇజ్రాయెల్‌లో జరిగిన అనేక ఉగ్రవాద దాడులలో US పౌరుల మరణాలు, గాయాలకు పిఎల్‌ఓ బాధ్యత వహించాలని తేలింది. $655.5 మిలియన్ల జరిమానా చెల్లించాలని ఆదేశించబడింది. [31] విదేశాలలో జరిగిన చర్యలపై US సమాఖ్య అధికార పరిధి లేకపోవడం వల్ల అప్పీల్‌లో ఈ తీర్పు రద్దు చేయబడింది.[32]

సంస్థ

[మార్చు]

నిర్మాణం

[మార్చు]
ఓరియంట్ హౌస్, జెరూసలేంలోని పూర్వ పిఎల్‌ఓ ప్రధాన కార్యాలయం

"పాలస్తీనా స్వాతంత్ర్యానికీ, విముక్తి కోసం పోరాటానికీ కట్టుబడి ఉన్న" వివిధ పాలస్తీనా ఉద్యమాల వివిధ లౌకిక భావజాలాలను పిఎల్‌వో తనలో పొందుపరుచుకుంది. అందుకే ఆ సంస్థకు ఆ పేరు వచ్చింది. ఇది అధికారికంగా "అనేక ప్రతిఘటన ఉద్యమ సంస్థలు, రాజకీయ పార్టీలు, ప్రజా సంస్థలను" కలుపుకుని ఉన్న ఒక గొడుగు సంస్థ.[33] ప్రారంభం నుండి, పిఎల్‌ఓ ఒక ప్రవాస ప్రభుత్వంగా రూపొందించబడింది. దీనిలో పాలస్తీనా ప్రజలచే ఎన్నుకోబడిన పార్లమెంటు, పాలస్తీనా జాతీయ మండలి (PNC), పిఎల్‌ఓలో అత్యున్నత అధికారంగా PNC చే ఎన్నుకోబడిన కార్యనిర్వాహక ప్రభుత్వం (EC) ఉంటాయి. [33] అయితే, ఆచరణలో, ఈ సంస్థ "పాలస్తీనా విముక్తి" అనే విముక్తి సంస్థగా దాని పనితీరుకు అవసరమైన సైనిక స్వభావంతో ఉండేది.[25]

పాలస్తీనా జాతీయ చార్టర్ పిఎల్‌ఓ భావజాలాన్ని వివరిస్తుంది. "ప్రాథమిక చట్టం" అని పిలువబడే ఒక రాజ్యాంగాన్ని ఆమోదించారు. ఇది సంస్థ అంతర్గత నిర్మాణాన్నీ, పాలస్తీనా ప్రజల ప్రాతినిధ్యాన్నీ నిర్దేశిస్తుంది. పాలస్తీనీయులు నివసిస్తున్న దేశాలన్నిటి లోని పాలస్తీనియన్లందరూ పాల్గొనే స్వేచ్ఛాయుత సాధారణ ఎన్నికలు జరిగే వరకూ పిఎల్‌ఓను పాలించడానికి 1963 లో ఒక ముసాయిదా రాజ్యాంగాన్ని రాసుకున్నారు.[34] ఈ రాజ్యాంగాన్ని 1968 లో సవరించారు. [35]

సంస్థలు

[మార్చు]

పాలస్తీనా జాతీయ మండలిలో (PNC) 740 మంది సభ్యులు, కార్యనిర్వాహక కమిటీ లేదా ఎక్స్‌కోలో 18 మంది సభ్యులు ఉన్నారు. 1973లో PNC స్థాపించిన పాలస్తీనా కేంద్ర మండలి (CC లేదా PCC), పిఎల్‌ఓ యొక్క రెండవ ప్రధాన సంస్థ. [36] CCలో పిఎల్‌ఓ కార్యనిర్వాహక కమిటీ, PNC, PLC, ఇతర పాలస్తీనా సంస్థల నుండి 124 మంది సభ్యులు ఉంటారు.[37] ECలో PLC నుండి 15 మంది ప్రతినిధులు ఉంటారు.[33] PNC, EC ల మధ్య మధ్యవర్తి సంస్థగా CC పనిచేస్తుంది. PNC సమావేశాల్లో లేనప్పుడు, CC విధాన నిర్ణయాలు తీసుకుంటూ, PNC, పిఎల్‌ఓ-EC మధ్య ఒక వారధిగా పనిచేస్తుంది. CCని PNC ఎన్నుకుంటుంది. దీనికి PNC స్పీకర్ అధ్యక్షత వహిస్తారు.[38]

PNC అనేది జెరూసలేంతో సహా ఆక్రమిత పాలస్తీనా భూభాగం లోపలా బయటా ఉన్న పాలస్తీనియన్లందరికీ పార్లమెంటుగా పనిచేస్తుంది. పిఎల్‌ఓ అంతర్గతంగా, దాని "ప్రాథమిక చట్టం" ద్వారా పాలించబడుతుంది. ఇది పిఎల్‌ఓ లోని వివిధ అంగాల మధ్య అధికారాలనూ సంబంధాలనూ వివరిస్తుంది.[36]

అహ్మద్ షుకేరి 1964 నుండి 1967 వరకు పిఎల్‌ఓ కార్యనిర్వాహక కమిటీకి మొదటి ఛైర్మన్‌గా ఉన్నాడు.[39] 1967 లో అతని స్థానంలో యాహియా హమ్ముదా నియమితుడయ్యాడు. యాసర్ అరాఫత్ 1969 నుండి 2004 లో మరణించే వరకూ ఆ పదవిలో ఉన్నాడు. అతని తర్వాత మహమూద్ అబ్బాస్ (అబూ మాజెన్ అని కూడా పిలుస్తారు) ఆ పదవిని చేపట్టాడు.[40][41]

ఒక అంతర్గత పిఎల్‌ఓ పత్రం ప్రకారం, ఎన్నికలు సాధ్యం కాకపోతే PNC తన కార్యకలాపాలను కొనసాగిస్తుంది. ఎన్నికలు జరగని పక్షంలో, PNCలోని చాలా మంది సభ్యులను కార్యనిర్వాహక కమిటీ నియమిస్తుంది. ఆ పత్రం ఇంకా ఇలా పేర్కొంది, "PNC ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న పాలస్తీనా సమాజంలోని అన్ని రంగాలకు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తుంది. ఇందులో ప్రతిఘటన ఉద్యమంలోని అనేక సంస్థలు, రాజకీయ పార్టీలు, ప్రజా సంస్థలు, మేధావులు, మత నాయకులు, వ్యాపారవేత్తలతో సహా జీవితంలోని అన్ని రంగాల నుండి స్వతంత్ర వ్యక్తులు, ప్రముఖులూ ఉంటారు". [36]

ప్రచురణలు

[మార్చు]

పిఎల్‌ఓ వివిధ వార్తాపత్రికలు, పత్రికలు, కరపత్రాలను ప్రచురించింది. వాటిలో మొదటిది ఫలస్తీనునా.[42] 1970ల చివరలో దాని ప్రచురణలు పెరిగాయి, వాటిలో ఇరవై తొమ్మిది దినపత్రికలు, పద్దెనిమిది వారపత్రికలు, పదమూడు పక్షపత్రికలు, అరవై రెండు మాసపత్రికలు, పదహారు త్రైమాసిక పత్రికలు, ఇరవై ఒకటి వార్షిక పత్రికలూ ఉన్నాయి. [43] వాటిలో కొన్ని ఫలస్తీన్ అల్ థవ్రా, షు'ఉన్ ఫిలిస్టినియ్యా.[43] [44] దాని అధికారిక వార్తా సంస్థ వఫా.[44]

పిఎల్‌ఓ X పిఏ

[మార్చు]

1993–1995 ఓస్లో ఒప్పందాల ద్వారా ఆక్రమిత పాలస్తీనా భూభాగాల కోసం ఒక పాలస్తీనా అథారిటీ (PA)ని సృష్టించారు. దాంతో ఆ భూభాగాల్లోని పాలస్తీనా జనాభాను పిఎల్‌ఓ నుండీ, ప్రవాసంలో ఉన్న పాలస్తీనియన్ల నుండీ ఉద్దేశపూర్వకంగా వేరు చేశారు. ఒక ప్రత్యేక పార్లమెంటును, ప్రభుత్వాన్నీ స్థాపించారు. మహమూద్ అబ్బాస్ ఓస్లో ఒప్పందాల రూపకర్తలలో ఒకడు.

పిఎల్‌ఓ లోని చాలామంది ఓస్లో ఒప్పందాలను వ్యతిరేకించినప్పటికీ, కార్యనిర్వాహక కమిటీ, కేంద్ర మండలి ఈ ఒప్పందాలను ఆమోదించాయి. పాలస్తీనా ప్రధాన రాజకీయ సంస్థగా పాలస్తీనా అథారిటీ పిఎల్‌ఓ స్థానాన్ని ఆక్రమించడంతో, ఇది పిఎల్‌ఓ పతనానికి నాంది పలికింది. ఓస్లో ప్రక్రియను వ్యతిరేకించిన పిఎల్‌ఓ లోని రాజకీయ వర్గాలను అణచివేసారు.

పిఎల్‌ఓ, PA లలోని అధికారాన్ని యాసర్ అరాఫత్ అనే ఒకే వ్యక్తిలో ఏకీకృతం చేయడం ద్వారా పిఎల్‌ఓ, తన విభజనను అధిగమించగలిగింది. 2002 లో అరాఫత్, పిఎల్‌ఓ/ఎగ్జిక్యూటివ్ కమిటీ ఛైర్మన్‌గా, పిఎల్‌ఓ లోని ఆధిపత్య వర్గమైన ఫతాకు ఛైర్మన్‌గా, అలాగే పాలస్తీనా జాతీయ అథారిటీ అధ్యక్షుడిగా పదవులు నిర్వహించాడు. అతను పాలస్తీనా జాతీయ భద్రతా దళాలను కూడా నియంత్రించాడు.

2006–2007లో హమాస్ నేతృత్వంలోని పి.ఎ. ప్రభుత్వం అధికారంలో ఉన్నప్పుడు మాత్రమే పి.ఎల్.ఓ. తిరిగి తెరపైకి వచ్చింది. 2007 లో హమాస్ గాజాను స్వాధీనం చేసుకున్న తర్వాత, అబ్బాస్ పిఎల్‌సి నీ, పాలస్తీనా ప్రాథమిక చట్టంలోని కొన్ని విభాగాలనూ రద్దు చేస్తూ ఒక డిక్రీని జారీ చేసి, సలాం ఫయ్యాద్‌ను ప్రధానమంత్రిగా నియమించారు.

ఐక్యరాజ్యసమితిలో పాలస్తీనా అధికారిక ప్రతినిధిగా పి.ఎల్.ఓ కొనసాగుతోంది.

మొదటి ఇంతిఫాదా

[మార్చు]

1987 లో వెస్ట్ బ్యాంక్, గాజా స్ట్రిప్‌ లలో మొదటి ఇంతిఫాదా చెలరేగింది. ఆ ఇంతిఫాదా పిఎల్‌ఓను ఆశ్చర్యపరిచింది.[45] విదేశీ నాయకత్వం ఈ సంఘటనలను పరోక్షంగా మాత్రమే ప్రభావితం చేయగలిగింది. అనేక ప్రముఖ పాలస్తీనా వర్గాలతో కూడిన 'యూనిఫైడ్ నేషనల్ లీడర్‌షిప్ ఆఫ్ ది అప్‌రైజింగ్' (UNLU) అనే కొత్త స్థానిక నాయకత్వం ఉద్భవించింది. 1988లో జోర్డాన్ రాజు హుస్సేన్, వెస్ట్ బ్యాంక్‌ను జోర్డాన్ నుండి పరిపాలనాపరంగా, చట్టపరంగా వేరు చేస్తున్నట్లు ప్రకటించిన తరువాత, [46] పాలస్తీనా జాతీయ మండలి అల్జీర్స్‌లో 'పాలస్తీనా స్వాతంత్ర్య ప్రకటన'ను ఆమోదించి, స్వతంత్ర పాలస్తీనాను ప్రకటించింది. ఈ ప్రకటన భద్రతా మండలి తీర్మానాలు 242, 338 లను స్పష్టంగా ప్రస్తావించకుండా, ఐక్యరాజ్యసమితి తీర్మానాలను సూచించింది.

ఒక నెల తర్వాత, ఈ తీర్మానాల ఆధారంగా సంఘర్షణకు ఒక పరిష్కారాన్ని కనుగొనడానికి పిఎల్‌ఓ మద్దతు ఇస్తుందని అరాఫత్ జెనీవాలో ప్రకటించారు. వాస్తవానికి, వెస్ట్ బ్యాంక్, గాజాల్లో పాలస్తీనియన్లు తమ సొంత రాజ్యాన్ని ఏర్పాటు చేసుకోవడానికి అనుమతించబడతారనే అవగాహనతో, 1967 పూర్వపు సరిహద్దులలో ఇజ్రాయెల్ ఉనికిలో ఉండే హక్కును పిఎల్‌ఓ గుర్తించింది. అరాఫత్ చేసిన ఈ స్పష్టీకరణను యునైటెడ్ స్టేట్స్ అంగీకరించి, పిఎల్‌ఓ అధికారులతో దౌత్య సంబంధాలను అనుమతించడం ప్రారంభించింది. 100కు పైగా దేశాలు పాలస్తీనా రాజ్యాన్ని గుర్తించినప్పటికీ, స్వాతంత్ర్య ప్రకటన రాజ్య ప్రతిపత్తికి దారితీయలేదు.

ఓస్లో ఒప్పందాలు

[మార్చు]

1993 లో పిఎల్‌ఓ, ఇజ్రాయెల్‌తో ఓస్లో ఒప్పందాలపై రహస్యంగా చర్చించింది. [47] ఈ ఒప్పందాలపై 1993 ఆగస్టు 20న సంతకాలు జరిగాయి.[47] ఆ తర్వాత 1993 సెప్టెంబరు 13న వాషింగ్టన్, DCలో యాసర్ అరాఫత్, యిట్జాక్ రబీన్‌ల సమక్షంలో బహిరంగ కార్యక్రమం జరిగింది.[48] ఈ ఒప్పందాల ఫలితంగా పాలస్తీనా అథారిటీ ఏర్పాటైంది. గాజా స్ట్రిప్ లోను, వెస్ట్ బ్యాంక్‌లోని జెరిఖో నగరం లోనూ పాలస్తీనియన్లకు స్వయం పరిపాలన హక్కును కల్పించాయి. యాసర్ అరాఫత్ పాలస్తీనా అథారిటీకి అధిపతిగా నియమితుడయ్యాడు. ఎన్నికల కోసం ఒక కాలపట్టికను రూపొందించారు. పిఎల్‌ఓ ప్రధాన కార్యాలయాన్ని వెస్ట్ బ్యాంక్‌లోని రమల్లాకు తరలించారు.

సంపద వివాదం

[మార్చు]

బ్రిటిష్ నేషనల్ క్రిమినల్ ఇంటెలిజెన్స్ సర్వీస్ 1993 లో ఇచ్చిన నివేదిక ప్రకారం, పిఎల్‌ఓ "అన్ని ఉగ్రవాద సంస్థలలోకెల్లా అత్యంత ధనికమైనది", దీనికి $8–$10 బిలియన్ల ఆస్తులున్నాయి. "విరాళాలు, దోపిడీ, ముడుపులు, చట్టవిరుద్ధ ఆయుధాల వ్యాపారం, మాదకద్రవ్యాల అక్రమ రవాణా, మనీలాండరింగ్, మోసం మొదలైన వాటి" నుండి ఏటా $1.5–$2 బిలియన్ల ఆదాయం ఉంది.[49] పాలస్తీనా విమోచన సంస్థ రహస్య ఆస్తుల అంచనాలు చాలా విభిన్నంగా ఉన్నాయి. పూర్తి చిత్రం అరాఫత్‌కు మాత్రమే తెలుసు. ఒక మాజీ పిఎల్‌ఓ ఆర్థిక మంత్రి, అది $3 బిలియన్ల నుండి $5 బిలియన్ల వరకు ఉందని చెప్పారు.[50]

సభ్యత్వం

[మార్చు]

ప్రస్తుత సభ్యులలో వీరు ఉన్నారు

[మార్చు]
పార్టీ అబ్ర్. స్థాపించబడింది. నాయకుడు. సిద్ధాంతం స్థానం
ALF
1969
 రాకాడ్ సేలం సద్దాం మతం కుడి-వింగ్[a]
DFLP
1968
 నాయెఫ్ హవత్మేహ్ మావోయిజం[51][52] ఎడమవైపు దూరం
PAF
1993
 జమీల్ షిహాదేహ్ సోషలిజం ఎడమ-వింగ్
FIDA
1990
 సాలేహ్ రా 'ఫత్ శాస్త్రీయ సామ్యవాదం ఎడమ-వింగ్[53]
PLF
1961
 వాసెల్ అబూ యూసుఫ్ బాథిజం[54] ఎడమ-వింగ్
Fatah
فتح
1965
 మహ్మద్ అబ్బాస్ అరబ్ సోషలిజం[55] మధ్య నుండి మధ్య-ఎడమ [56][57]
PPP
1982
 బస్సం అస్-సాల్హీ మార్క్సిజం[58] ఎడమ-వింగ్ నుండి సుదూర-ఎడమఎడమవైపు దూరం
PPSF
1967
 అహ్మద్ మజ్దలానీ[59] సోషలిజం ఎడమ-వింగ్
PFLP
1967
 అహ్మద్ సఅదాత్ మార్క్సిజం-లెనినిజం ఎడమవైపు దూరం
PFLP-GC
1968
 తలాల్ నాజీ అరబ్ జాతీయవాదం ఎడమ-వింగ్[61]
As-Sa'iqa
الصاعقة
1966
 మహ్మద్ కీస్ నియో-బాత్ మతం ఎడమవైపు దూరం[b]

పిఎల్‌ఓ మాజీ సభ్య సమూహాలలో ఇవి ఉన్నాయి

[మార్చు]
పార్టీ అబ్ర్. స్థాపించబడింది. నాయకుడు. సిద్ధాంతం స్థానం
PLF
1983
 అబూ నిడాల్ అష్కర్ అరబ్ జాతీయవాదం ఎడమ-వింగ్
Fatah al-Intifada
فتح الانتفاضة
1983
 వివాదాస్పదం[62][63] అరబ్ సోషలిజం ఎడమ-వింగ్
PPSF
1991
 ఖలీద్ అబ్దుల్ మజీద్ సోషలిజం ఎడమ-వింగ్
RPCP
1982
 కమ్యూనిజం ఎడమవైపు దూరం

కార్యనిర్వాహక కమిటీ చైర్మన్లు

[మార్చు]
పేరు చిత్రం పదం
అహ్మద్ షుకేరి 2 జూన్ 1964 – 24 డిసెంబరు 1967
యాహ్యా హమ్ముడా 24 డిసెంబరు 1967 – 2 ఫిబ్రవరి 1969
యాసర్ అరాఫత్ 4 ఫిబ్రవరి 1969 – 11 నవంబరు 2004
మహమూద్ అబ్బాస్ (11 నవంబరు 2004 వరకు [అరఫాత్ తరపున] వ్యవహరించారు)

29 అక్టోబరు 2004 – ప్రస్తుతం

ఇవి కూడా చూడండి

[మార్చు]
  • పాలస్తీనా దళాల కూటమి
  • ఫతా-హమాస్ సంఘర్షణ
  • పాలస్తీనా రాజ్య చరిత్ర
  • పాలస్తీనాలో మానవ హక్కులు
  • ఇజ్రాయెల్-పాలస్తీనా సంఘర్షణ
  • ఆక్రమిత పాలస్తీనా భూభాగాలు
  • పాలస్తీనా విమోచన సైన్యం
  • పాలస్తీనా రాజకీయ హింస
  • పిఎల్‌ఓ చర్చల వ్యవహారాల విభాగం
  • కువైట్ నుండి పాలస్తీనియన్ల వలస (1990–91)
  • తిరస్కరణవాద ఫ్రంట్
  • ఇజ్రాయెల్-పాలస్తీనా సంఘర్షణ కాలక్రమం

గమనికలు

[మార్చు]
  1. ↑ Due to its association with the Ba'ath Party (Iraqi-dominated faction)
  2. ↑ Due to its association with the Ba'ath Party (Syrian-dominated faction)

సూచనలు

[మార్చు]
  1. ↑ "Arabs Create Organization For Recovery of Palestine". The New York Times. Reuters. 29 May 1964. Archived from the original on 7 April 2023. Retrieved 22 July 2018. The creation of Palestine liberation organization was announced today...
  2. ↑ Sawafta, Ali (30 November 2010). "In West Bank, Ramallah looks ever more like capital". Reuters. Archived from the original on 14 February 2023. Retrieved 16 October 2017.
  3. ↑ Toameh, Khaled Abu (24 November 2010). "Abbas: Referendum law is 'obstacle to peace'". Jerusalem Post. Archived from the original on 20 December 2016. Retrieved 27 October 2023.
  4. ↑ Szekely, Ora (2016-11-26). The Politics of Militant Group Survival in the Middle East: Resources, Relationships, and Resistance (in ఇంగ్లీష్). Springer. p. 51. ISBN 978-3-319-40141-6.
  5. ↑ Spyer, Jonathan (2011-01-01). The Transforming Fire: The Rise of the Israel-Islamist Conflict (in ఇంగ్లీష్). A&C Black. p. 23. ISBN 978-1-4411-6663-0.
  6. ↑ "Quién fue Yasser Arafat?". 17 March 2019. Archived from the original on 30 March 2019. Retrieved 8 November 2023.
  7. ↑ Grafton, David D. (2009-03-16). Piety, Politics, and Power: Lutherans Encountering Islam in the Middle East (in ఇంగ్లీష్). Wipf and Stock Publishers. p. 222. ISBN 978-1-63087-718-7.
  8. ↑ Lieber, Dov (15 January 2018). "Rewriting history, Abbas calls Israel a 'colonial project' unrelated to Judaism". The Times of Israel. Archived from the original on 26 June 2023. Retrieved 8 November 2023.
  9. 1 2 "Jailed PFLP Leader: Only a One-state Solution Is Possible". Haaretz (in ఇంగ్లీష్). Archived from the original on 23 July 2022. Retrieved 2023-11-08.
  10. ↑ "Fatah spokesperson talks about the potential for a two-state solution in Palestine". NPR. September 22, 2025. Retrieved October 18, 2025.
  11. ↑ Ora Szekely, ed. (2016). The Politics of Militant Group Survival in the Middle East: Resources, Relationships, and Resistance. Springer International Publishing. p. 54. To balance against their rivals, the Gulf states tended to back the comparatively conservative Fatah.
  12. ↑ "The Left Has Played a Key Role in the Palestinian Struggle". Jacobin. July 2, 2024. Retrieved October 18, 2025. Today's absence of a progressive option between two conservative nationalist parties, Fatah and Hamas, contributes to the impasse that Palestinians face in terms of political initiative.
  13. ↑ Robert O Freedman, ed. (July 9, 2019). The Middle East Since Camp David. Taylor & Francis. By 1969 (the year Arafat assumed chairmanship of the PLO/EC and Fatah moved to unite the PLO) the corporate identities of the various groups were already becoming established. Groups like the PFLP and DFLP emerged as independent organizations with revolutionary/internationalist outlooks in contrast to Fatah's more conservative nationalism.
  14. ↑ [11][12][13]
  15. 1 2 Rubenberg, Cheryl (2003). The Palestinians: In Search of a Just Peace (in ఇంగ్లీష్). Lynne Rienner Publishers. p. 41. ISBN 978-1-58826-225-7.
  16. ↑ "Palestine". National Anthems. Archived from the original on 23 May 2020. Retrieved 15 January 2017.
  17. ↑ Al-Madfai, Madiha Rashid (1993). Jordan, the United States and the Middle East Peace Process, 1974–1991. Cambridge Middle East Library, Cambridge University Press. p. 21. ISBN 978-0-521-41523-1. On 28 October 1974, the seventh Arab summit conference held in Rabat designated the PLO as the sole legitimate representative of the Palestinian people and reaffirmed their right to establish an independent state of urgency.
  18. ↑ Geldenhuys, Deon (1990). Isolated states: a comparative analysis. Cambridge University Press. p. 155. ISBN 978-0-521-40268-2. The organisation has also been recognized as the sole legitimate representative of the Palestinian people by well over 100 states ...
  19. 1 2 Murphy, Kim (10 September 1993). "Israel and PLO, in Historic Bid for Peace, Agree to Mutual Recognition". Los Angeles Times. Archived from the original on 23 April 2010. Retrieved 13 August 2024.Murphy, Kim (10 September 1993).
  20. ↑ Mustafa, Rami (29 October 2018). المجلس المركزي الفلسطيني يعلن تعليق الاعتراف بدولة إسرائيل [The Palestinian Central Council announces the suspension of recognition of the State of Israel]. El Watan. Archived from the original on 7 November 2018. Retrieved 29 October 2018.
  21. ↑ "Palestinian Central Council suspends recognition of Israel". www.aa.com.tr. Archived from the original on 2 November 2023. Retrieved 2023-11-02.
  22. ↑ Beyer, Lisa (12 November 2004). "Arafat: A Life in Retrospect". Time. Archived from the original on 8 October 2022. Retrieved 8 March 2017.
  23. ↑ "PLO to Limit Attacks, Arafat Says". Los Angeles Times. 17 October 2000. Retrieved 8 March 2017.
  24. 1 2 Ehrenfeld, Rachel (2003). "The Palestinians". Funding Evil, How Terrorism Is Financed – and How to Stop It (PDF) (preview chapter). Bonus Books. Archived from the original (PDF) on 26 April 2011. Retrieved 2023-10-27 – via Funding for Peace Coalition.Ehrenfeld, Rachel (2003).
  25. 1 2 The PLO and the crisis of representation Archived 22 మార్చి 2016 at the Wayback Machine.
  26. ↑ "Permanent Observer Mission of Palestine to the United Nations – Palestine National Charter of 1964". 30 November 2010. Archived from the original on 30 November 2010. Retrieved 8 March 2017.
  27. ↑ Ben-Tzedef, Eviatar (24 March 2008). "Inferno at Karameh". nfc (in హీబ్రూ). Archived from the original on 21 September 2008. Retrieved 3 September 2008.
  28. ↑ Calvocoressi, Peter (13 September 2013). World Politics since 1945 (in ఇంగ్లీష్). Routledge. ISBN 978-1-317-86359-5.
  29. ↑ Weiser, Benjamin (12 August 1997). "A Settlement With P.L.O. Over Terror On a Cruise". The New York Times.
  30. ↑ Rapoport, Michael (12 August 1997). "PLO Settles Klinghoffer Suit Over Achille Lauro Murder". Wall Street Journal – via www.wsj.com.
  31. ↑ Weiser, Benjamin (23 February 2015). "Palestinian Groups Are Found Liable at Manhattan Terror Trial". The New York Times. Archived from the original on 23 July 2016. Retrieved 8 March 2017.
  32. ↑ Court Throws Out $655.5 Million Terrorism Verdict Against Palestinian Groups Archived 5 సెప్టెంబరు 2016 at the Wayback Machine, B. Weiser, 31 August 2016, The New York Times
  33. 1 2 3 Palestine Liberation Organization Archived 23 ఆగస్టు 2015 at the Wayback Machine.
  34. ↑ The Draft Constitution of the Palestine Liberation Organization (1963) Archived 26 డిసెంబరు 2013 at the Wayback Machine See Article 4.
  35. ↑ Palestine Liberation Organization (PLO):Constitution Archived 16 అక్టోబరు 2015 at the Wayback Machine.
  36. 1 2 3 Memo: Distinction between PLO, PA, PNC, PLC Archived 11 అక్టోబరు 2023 at the Wayback Machine.
  37. ↑ "PLO Central Council Members" (PDF). Passia.org. Archived from the original (PDF) on 4 March 2016. Retrieved 8 March 2017.
  38. ↑ "Arab Gateway: Palestinian organisations (1)". www.al-bab.com. Archived from the original on 1 October 2002. Retrieved 15 January 2022.
  39. ↑ Pineschi (1997). The Palestine Yearbook of International Law 1987–1988. Martinus Nijhoff Publishers. ISBN 978-90-411-0341-3.
  40. ↑ "Mahmoud Abbas elected chairman of PLO". NBC News. 2004.
  41. ↑ "Profile: Mahmoud Abbas". BBC News (in బ్రిటిష్ ఇంగ్లీష్). 29 November 2012. Retrieved 8 December 2017.
  42. ↑ . "Periodicals and Pamphlets Published by the Palestinian Commando Organizations".
  43. 1 2 . "PLO Cultural Activism: Mediating Liberation Aesthetics in Revolutionary Contexts".
  44. 1 2 . "What is the PLO?".
  45. ↑ Yasser Arafat obituary Archived 11 జనవరి 2017 at the Wayback Machine, socialistworld.net (Committee for a Worker's International) 11 November 2004.
  46. ↑ King Hussein, Address to the Nation Archived 14 ఫిబ్రవరి 2019 at the Wayback Machine, Amman, Jordan, 31 July 1988.
  47. 1 2 Beyer, Cornelia (2008). Violent Globalisms. Ashgate Publishing. ISBN 978-0-7546-7205-0.
  48. ↑ Mattar, Philip (2005). Encyclopedia of the Palestinians. Infobase. ISBN 978-0-8160-6986-6.
  49. ↑ The Palestine Liberation Organization: Terrorism and Prospects for Peace in the Holy Land, Daniel Baracskay, 2011, page 83, Praeger Security International, ISBN 978-0-313-38151-5
  50. ↑ "Arafat left mystery on PLO's holdings". Chicago Tribune. 16 November 2004. Archived from the original on 12 June 2021. Retrieved 25 April 2021.
  51. ↑ Bollens, Scott A. (2000). On Narrow Ground: Urban Policy and Ethnic Conflict in Jerusalem and Belfast. State University of New York Press. p. 366.
  52. ↑ Velez, Federico (2015). Latin American Revolutionaries and the Arab World: From the Suez Canal to the Arab Spring. Ashgate Publishing Limited. p. 106.
  53. ↑ "Palestine Democratic Union (Palestine)". www.crwflags.com.
  54. ↑ "Not only Fatah and Hamas: A guide to Palestinian political parties". tgchannels.org. 6 August 2024.
  55. ↑ "Quién fue Yasser Arafat?". 17 March 2019.
  56. ↑ Colin P. Clarke, ed. (2018). Terrorism. The PLO is comprised of centrist-nationalist groups (such as al-Fatah), rightist groups, leftist groups (including communists), militant groups, and nonmilitant groups.
  57. ↑ Youssef H., Aboul-Enein, ed. (2011). Militant Islamist Ideology: Understanding the Global Threat. Naval Institute Press. p. 230. ISBN 9781317755098. Fatah is a major Palestinian political party and the largest faction of the Palestine liberation Organization (PlO), a multiparty confederation. in Palestinian politics, it is on the center-left of the spectrum.
  58. ↑ "13 IMCWP, Contribution of the Palestinian PP [En.]". Solidnet.org. 11 December 2011. Retrieved 8 March 2017.{{cite web}}: CS1 maint: deprecated archival service (link)
  59. ↑ "PPSF elects new Secretary General replacing deceased former leader". Ma'an News Agency. 12 August 2009. Archived from the original on 27 May 2013. Retrieved 1 July 2025.
  60. ↑ "fasael – منظمة التحرير الفلسطينية". Palestine Liberation Organization (in అరబిక్). Archived from the original on 6 August 2024. Retrieved 29 August 2024.
  61. ↑ Error on call to Template:cite paper: Parameter title must be specified
  62. ↑ "Fatah al-Intifada in Syria Dismisses Its Secretary-General, Who Responds by Freezing the Central Committee". Action Group for Palestinians of Syria. 12 February 2025. Archived from the original on 12 March 2025. Retrieved 1 July 2025.
  63. ↑ "Syria's pro-Assad Palestinian factions tout organizational changes". Daily Sabah. 12 February 2025. Retrieved 1 July 2025.
"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=పాలస్టైన్_లిబరేషన్_ఆర్గనైజేషన్&oldid=4852909" నుండి వెలికితీశారు