పిత్తాశయశోథ
| Cholecystitis | |
|---|---|
 | |
| Acute cholecystitis as seen on CT. Note the fat stranding around the enlarged gallbladder. | |
| ప్రత్యేకత | General surgery, gastroenterology |
| లక్షణాలు | Right upper abdominal pain, nausea, vomiting, fever[1] |
| కాల వ్యవధి | Short term or long term[2] |
| కారణాలు | Gallstones, severe illness[1][3] |
| ప్రమాద కారకములు | Birth control pills, pregnancy, family history, obesity, diabetes, liver disease, rapid weight loss[4] |
| రోగనిర్ధారణ పద్ధతి | Abdominal ultrasound[5] |
| భేదాత్మక రోగనిర్థారణ పద్ధతి | Hepatitis, peptic ulcer disease, pancreatitis, pneumonia, angina[6] |
| చికిత్స | Gallbladder removal surgery, gallbladder drainage[7][5] |
| రోగ నిరూపణ | Generally good with treatment[4] |
కోలిసిస్టైటిస్ అనేది పిత్తాశయం వాపు . లక్షణాలలో కుడి పై పొట్ట నొప్పి, వికారం, వాంతులు, అప్పుడప్పుడు జ్వరం ఉంటాయి.[1] తరచుగా పిత్తాశయ దాడులు (బైలియరీ కోలిక్) తీవ్రమైన కోలిసిస్టైటిస్‌కు ముందు వస్తాయి.[1] సాధారణ పిత్తాశయ దాడి కంటే కోలిసిస్టైటిస్‌లో నొప్పి ఎక్కువ కాలం ఉంటుంది.[1] సరైన చికిత్స లేకుండా, పిత్తాశయ శోథ పునరావృత సంఘటనలు సాధారణం.[1] తీవ్రమైన కోలిసిస్టైటిస్ సమస్యలలో గాల్‌స్టోన్ ప్యాంక్రియాటైటిస్, సాధారణ పిత్త వాహిక రాళ్లు లేదా సాధారణ పిత్త వాహిక వాపు ఉన్నాయి.[8]
90% కంటే ఎక్కువ సార్లు తీవ్రమైన పిత్తాశయ శోథ పిత్తాశయ రాళ్ల ద్వారా సిస్టిక్ నాళం మూసుకుపోవడం వల్ల వస్తుంది. పిత్తాశయ రాళ్లకు ప్రమాద కారకాలలో గర్భనిరోధక మాత్రలు, గర్భం, కుటుంబంలో పిత్తాశయ రాళ్ల చరిత్ర, ఊబకాయం, మధుమేహం, కాలేయ వ్యాధి లేదా వేగంగా బరువు తగ్గడం వంటివి ఉన్నాయి.[4] అప్పుడప్పుడు, వాస్కులైటిస్ లేదా కీమోథెరపీ ఫలితంగా, లేదా తీవ్రమైన గాయం లేదా కాలిన గాయాల నుండి కోలుకునే సమయంలో తీవ్రమైన కోలిసిస్టైటిస్ సంభవిస్తుంది.[9] లక్షణాలు, ప్రయోగశాల పరీక్షల ఆధారంగా పిత్తాశయ శోథను అనుమానిస్తారు. ఆ తర్వాత రోగ నిర్ధారణను నిర్ధారించడానికి సాధారణంగా ఉదర అల్ట్రాసౌండ్‌ను ఉపయోగిస్తారు.[5]
సాధారణంగా చికిత్స లాపరోస్కోపిక్ గాల్ బ్లాడర్ తొలగింపుతో జరుగుతుంది, వీలైతే 24 గంటలలోపు.[7] శస్త్రచికిత్స సమయంలో పైత్యరస నాళాల ఫోటోలు తీయడం మంచిది. యాంటీబయాటిక్స్ సాధారణ ఉపయోగం వివాదాస్పదమైనది. శస్త్రచికిత్స సకాలంలో జరగకపోతే లేదా కేసు సంక్లిష్టంగా ఉంటే వాటిని సిఫార్సు చేస్తారు.[5] సాధారణ పిత్త వాహికలోని రాళ్లను శస్త్రచికిత్సకు ముందు ఎండోస్కోపిక్ రెట్రోగ్రేడ్ కోలాంగియోపాంక్రియాటోగ్రఫీ (ERCP) ద్వారా లేదా శస్త్రచికిత్స సమయంలో తొలగించవచ్చు.[7] శస్త్రచికిత్స వల్ల వచ్చే సమస్యలు అరుదు.[4] శస్త్రచికిత్స చేయించుకోలేని వ్యక్తులలో, పిత్తాశయ డ్రైనేజీని ప్రయత్నించవచ్చు.[5]
అభివృద్ధి చెందిన ప్రపంచంలో సుమారు 10–15% మంది పెద్దలకు పిత్తాశయ రాళ్లు ఉన్నాయి.[5] పురుషుల కంటే మహిళల్లో రాళ్లు ఎక్కువగా ఏర్పడతాయి, ఇవి 40 ఏళ్ల తర్వాత ఎక్కువగా సంభవిస్తాయి [4] కొన్ని జాతి సమూహాలు ఎక్కువగా ప్రభావితమవుతాయి; ఉదాహరణకు, 48% అమెరికన్ ఇండియన్లకు పిత్తాశయ రాళ్లు ఉన్నాయి.[4] రాళ్లు ఉన్న వ్యక్తులలో, ప్రతి సంవత్సరం 1–4% మందికి పిత్తాశయ నొప్పి వస్తుంది.[5] చికిత్స చేయకపోతే, పిత్తాశయ శూల ఉన్న వారిలో సుమారు 20% మందికి తీవ్రమైన పిత్తాశయ శోథ వస్తుంది.[5] పిత్తాశయాన్ని తొలగించిన తర్వాత ఫలితాలు సాధారణంగా బాగుంటాయి.[4] చికిత్స లేకుండా, దీర్ఘకాలిక పిత్తాశయ శోథ సంభవించవచ్చు.[2] ఈ పదం గ్రీకు భాష నుండి వచ్చింది, కోలెసిస్ట్- అంటే "పిత్తాశయం", -ఇటిస్ అంటే "వాపు".[10]
మూలాలు
[మార్చు]- 1 2 3 4 5 6 ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని
<ref>ట్యాగు; "NEJM2008" అనే పేరుగల ref లలో పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు - 1 2 Feldman, Mark (2010). Sleisenger & Fordtran's Gastrointestinal and liver disease pathophysiology, diagnosis, management (9 ed.). [S.l.]: MD Consult. p. 1065. ISBN 9781437727678. Archived from the original on 2017-09-08.
- ↑ Levy, Angela D.; Mortele, Koenraad J.; Yeh, Benjamin M. (2015). Gastrointestinal Imaging (in ఇంగ్లీష్). Oxford University Press. p. 456. ISBN 9780199392148. Archived from the original on 2017-09-08.
- 1 2 3 4 5 6 7 "Gallstones". NIDDK. November 2013. Archived from the original on 28 July 2016. Retrieved 27 July 2016.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 . "2016 WSES guidelines on acute calculous cholecystitis.".Ansaloni, L (2016). "2016 WSES guidelines on acute calculous cholecystitis". World Journal of Emergency Surgery : WJES. 11: 25. doi:10.1186/s13017-016-0082-5. PMC 4908702. PMID 27307785.
{{cite journal}}: CS1 maint: unflagged free DOI (link) - ↑ Ferri, Fred F. (2010). Ferri's differential diagnosis : a practical guide to the differential diagnosis of symptoms, signs, and clinical disorders (2nd ed.). Philadelphia, PA: Elsevier/Mosby. p. Chapter C. ISBN 978-0323076999.
- 1 2 3 ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని
<ref>ట్యాగు; "Pat2015" అనే పేరుగల ref లలో పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు - ↑ ఉల్లేఖన లోపం: చెల్లని
<ref>ట్యాగు; "NICE2014" అనే పేరుగల ref లలో పాఠ్యమేమీ ఇవ్వలేదు - ↑ "Section VIII". Sleisenger and Fordtran's Gastrointestinal and Liver Disease: Pathophysiology, Diagnosis, Management (10 ed.). Elsevier Health Sciences. 2015. p. 1154. ISBN 9781455749898. Archived from the original on 2017-09-08.
- ↑ Collins, Edwards (2013). A Short Course in Medical Terminology. Lippincott Williams & Wilkins. p. 246. ISBN 9781469835785. Archived from the original on 2017-09-08.