Jump to content

పి. లంకేష్

వికీపీడియా నుండి

 

పి. లంకేష్
పల్యాడ లంకేషప్ప

(1935-03-08)1935 మార్చి 8
కోనగవల్లి, షిమోగా, కర్ణాటక, భారతదేశం
మరణం2000 జనవరి 25(2000-01-25) (వయసు: 64)
బెంగళూరు, కర్ణాటక, భారతదేశం
వృత్తి
  • రచయిత
  • ఫిల్మ్ ఎడిటర్
  • చిత్రనిర్మాత
  • కవి
  • నాటక రచయిత
  • ఉపాధ్యాయుడు
Notable workకెరెయ నేరన్ను కెరెగె చెల్లి (1960)
ముస్సంజేయ కథా ప్రసంగం (1978)
కళ్లు కరగువ సమయ (1990)
Spouseఇందిరా లంకేష్
పిల్లలుగౌరీ లంకేష్, కవితా లంకేశ్, ఇంద్రజిత్ లంకేష్
పురస్కారాలుజాతీయ ఉత్తమ దర్శకుడి అవార్డు: 1976
సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు: 1993

పల్యా లంకేష్ (1935 మార్చి 8 - 2000 జనవరి 25) కన్నడ భాషకు చెందిన భారతీయ కవి, కాల్పనిక రచయిత, నాటక రచయిత, అనువాదకుడు, స్క్రీన్ ప్లే రచయిత, పాత్రికేయుడు.[1] ఆయన చిత్ర దర్శకుడు కూడా. ఆయన కుమార్తె గౌరీ లంకేష్‌ (1962 – 2017) భారతీయ జర్నలిస్టు, ఉద్యమకారిణి, మరో కుమార్తె కవితా లంకేష్ ఒక భారతీయ చిత్ర దర్శకురాలు, స్క్రీన్ రైటర్, గీత రచయిత్రి. కాగా కుమారుడు ఇంద్రజిత్ లంకేష్ పత్రికను నిర్వహిస్తున్నాడు.

కెరీర్

[మార్చు]

పి. లంకేష్ కర్ణాటకలోని షిమోగా కొణగావల్లి అనే చిన్న గ్రామంలో జన్మించాడు. బెంగళూరు సెంట్రల్ కాలేజీ నుండి ఆంగ్లంలో ఆనర్స్ డిగ్రీతో పట్టభద్రుడైన తరువాత ఆయన మైసూరులోని మహారాజా కళాశాల నుండి ఆంగ్లంలో మాస్టర్ ఆఫ్ ఆర్ట్స్ డిగ్రీని పూర్తి చేసాడు.[2]

1976 చిత్రం పల్లవి కి గాను ఆయనను ఉత్తమ దర్శకత్వం కోసం జాతీయ అవార్డు వరించింది.[3] ఆయన 1980లో బెంగళూరు విశ్వవిద్యాలయం ఆంగ్లంలో అసిస్టెంట్ ప్రొఫెసర్ గా తన ఉద్యోగాన్ని విడిచిపెట్టి, కన్నడ సంస్కృతి, రాజకీయాలను ప్రభావితం చేసిన మొదటి కన్నడ టాబ్లాయిడ్ లంకేష్ పత్రికను ప్రారంభించాడు. లంకేష్ మొదటి రచన కెరియ నీరు కెరెగె చెల్లి (1963) అనే చిన్న కథల సంకలనం.

లంకేష్ పత్రిక

[మార్చు]

లంకేష్ 1980 నుండి 2000లో ఆయన మరణించే వరకు లంకేష్ పత్రిక సంపాదకుడిగా ఉన్నాడు.[4] సామ్యవాది రాంమనోహర్ లోహియా లౌకిక, కుల వ్యతిరేక అభిప్రాయాలకు ప్రభావితం అయ్యాడు.[5] లంకేష్ పత్రికను ప్రారంభించడానికి ముందు, అతను, స్నేహితులు తేజస్వి, కె.రామదాస్ కర్ణాటకలో సుదీర్ఘంగా పర్యటించారు, తమ కొత్త సోషలిస్టు పార్టీ కర్ణాటక ప్రగతిశీల వేదికకు ఓటు వేయడానికి ప్రజలను సమీకరించారు. పేదలు, దళితులు, ముస్లింల దుస్థితి పట్ల బాధ్యత వ్యవహరించాడు.[6][7][8]

లంకేష్ మరణానంతరం పత్రికను రెండు భాగాలుగా విభజించారు, ఒకదానిని ఆయన కుమార్తె గౌరీ లంకేష్ సంపాదకీయం చేయగా, మరొకటి ఆయన కుమారుడు ఇంద్రజిత్ లంకేష్ నిర్వహిస్తున్నాడు.[9] లంకేష్ మరో కుమార్తె చిత్ర దర్శకురాలు కవితా లంకేష్.[10] తొలి కన్నడ పత్రిక లంకేష్ పత్రిక కర్ణాటక రాజకీయాలు, సంస్కృతిపై భారీ ప్రభావం చూపింది. ఇది హై బెంగళూరు, అగ్ని వంటి ఇతర వార్తా పత్రికల ఏర్పాటుకు దారితీసింది, ఇవి నేరాలు, రాజకీయ కుంభకోణాలపై ఎక్కువ దృష్టి సారించాయి.[11]

అవార్డులు

[మార్చు]
  • పల్లవి చిత్రానికి ఉత్తమ దర్శకత్వం విభాగంలో జాతీయ అవార్డు. (1976)
  • సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు - కల్లు కరగువ సమయ మట్ట ఇథారా కథెగాలు (1993)
  • కర్ణాటక సాహిత్య అకాడమీ గౌరవ పురస్కారం (1986).
  • బి. హెచ్. శ్రీధర ప్రశస్తి.
  • కర్ణాటక రాజ్య నాటక అకాడమీ ప్రశస్తి.
  • ఆర్యభట్ట సాహిత్య ప్రశస్తి.
  • ఉత్తమ చిత్రంగా ఫిల్మ్‌ఫేర్ అవార్డు - ఎల్లిండో బండవారు - 1980

ఫిల్మోగ్రఫీ

[మార్చు]
  • పల్లవి (ఉత్తమ దర్శకత్వం కోసం జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డు, 1976).[12]
  • అనురూపా (1978).
  • ఖండవిడే కో మామస్విడే కో (1979).
  • ఎల్లిండలొ బండవరు (1980).

మరణం

[మార్చు]

లంకేష్ 2000 జనవరి 25న 64 సంవత్సరాల వయసులో గుండెపోటుతో మరణించాడు.[13]

మూలాలు

[మార్చు]
  1. Khajane, Muralidhara (8 March 2015). "A journalist, poet, filmmaker and actor". The Hindu (in Indian English). ISSN 0971-751X. Retrieved 21 February 2025.
  2. Khajane, Muralidhara (8 March 2015). "A journalist, poet, filmmaker and actor". The Hindu (in Indian English). ISSN 0971-751X. Retrieved 21 February 2025.
  3. Khajane, Muralidhara (8 March 2015). "A journalist, poet, filmmaker and actor". The Hindu (in Indian English). ISSN 0971-751X. Retrieved 21 February 2025.
  4. Khajane, Muralidhara (8 March 2015). "A journalist, poet, filmmaker and actor". The Hindu (in Indian English). ISSN 0971-751X. Retrieved 21 February 2025.
  5. Khajane, Muralidhara (8 March 2015). "A journalist, poet, filmmaker and actor". The Hindu (in Indian English). ISSN 0971-751X. Retrieved 21 February 2025.
  6. Khajane, Muralidhara (8 March 2015). "A journalist, poet, filmmaker and actor". The Hindu (in Indian English). ISSN 0971-751X. Retrieved 21 February 2025.
  7. Manake Karanjiya Sparsha. Compiled by Gauri Lankesh.Lankesh Prakashana.Bengaluru(2010) page i
  8. Khajane, Muralidhara (8 March 2015). "A journalist, poet, filmmaker and actor". The Hindu (in Indian English). ISSN 0971-751X. Retrieved 21 February 2025.
  9. Khajane, Muralidhara (8 March 2015). "A journalist, poet, filmmaker and actor". The Hindu (in Indian English). ISSN 0971-751X. Retrieved 21 February 2025.
  10. Khajane, Muralidhara (8 March 2015). "A journalist, poet, filmmaker and actor". The Hindu (in Indian English). ISSN 0971-751X. Retrieved 21 February 2025.
  11. Manake Karanjiya Sparsha. Compiled by Gauri Lankesh.Lankesh Prakashana.Bengaluru(2010) page i
  12. Khajane, Muralidhara (8 March 2015). "A journalist, poet, filmmaker and actor". The Hindu (in Indian English). ISSN 0971-751X. Retrieved 21 February 2025.
  13. Khajane, Muralidhara (8 March 2015). "A journalist, poet, filmmaker and actor". The Hindu (in Indian English). ISSN 0971-751X. Retrieved 21 February 2025.