పురాణ కవిత్వం
కవిత్వంలో, ఇతిహాసం అనేది ఒక సుదీర్ఘమైన కథాత్మక పద్యం, ఇది సాధారణంగా దేవుళ్ళు లేదా ఇతర అతీంద్రియ శక్తులతో వ్యవహరించడంలో, తమ వారసుల కోసం మర్త్య విశ్వానికి రూపాన్ని ఇచ్చిన అసాధారణ పాత్రల అసాధారణ కార్యాల గురించి ఉంటుంది. [1] మౌఖిక సంప్రదాయం విషయానికి వస్తే, ఇతిహాస కావ్యాలు అధికారిక భాషను కలిగి ఉంటాయి, సాధారణంగా పదానికి పదం నేర్చుకుంటారు, దీనికి విరుద్ధంగా కథనాలు రోజువారీ భాషను కలిగి ఉంటాయి, వీటిని వాస్తవిక లేదా కల్పనగా వర్గీకరించారు, వీటిలో మొదటిది వైవిధ్యానికి తక్కువ అవకాశం కలిగి ఉంటుంది. [2]
పాశ్చాత్య సాహిత్యం, సంస్కృతిని తీర్చిదిద్దిన ప్రభావవంతమైన ఇతిహాసాలలో హోమర్ ఇలియడ్, ఒడిస్సీ ; వర్జిల్ ఎనీడ్ ;, అజ్ఞాత రచయిత బెయోవుల్ఫ్ ఉన్నాయి. ఈ శైలి 'ఎపిక్' అనే విశేషణానికి ప్రేరణనిచ్చింది, అలాగే ఇతిహాసాల లక్షణాలను రేకెత్తించే లేదా అనుకరించే ఇతర మాధ్యమాలలో ( ఇతిహాస చిత్రాలు వంటివి) ఉత్పన్న రచనలకు కూడా ప్రేరణనిచ్చింది.
వ్యుత్పత్తి
[మార్చు]ఆంగ్ల పదం ' ఎపిక్' లాటిన్ పదం ' epicus నుండి వచ్చింది., ఇది ప్రాచీన గ్రీకు విశేషణం epikos నుండి వచ్చింది ( ἐπικός ), epos నుండి ( ἔπος ), [3] 'పదం, కథ, పద్యం'.
ప్రాచీన గ్రీకులో, 'ఇతిహాసం' అనేది డాక్టిలిక్ హెక్సామీటర్ ( epea ) లోని కవిత్వం మొత్తాన్ని సూచిస్తుంది, ఇందులో హోమర్ మాత్రమే కాకుండా హెసియోడ్ జ్ఞాన కవిత్వం, డెల్ఫిక్ దేవవాణి వాక్యాలు, ఓర్ఫియస్కు ఆపాదించబడిన విచిత్రమైన వేదాంత పద్యాలు కూడా ఉన్నాయి. అయితే, తర్వాతి కాలపు సంప్రదాయం 'ఇతిహాసం' అనే పదాన్ని, ఈ వ్యాసంలో వివరించినట్లుగా, వీరగాథకు మాత్రమే పరిమితం చేసింది.
అవలోకనం
[మార్చు]
లిపి ఆవిష్కరణకు పూర్వమే ఉద్భవించిన, హోమర్ వంటి వారి ప్రాథమిక ఇతిహాసాలను కవులు రచించారు. వారు సంక్లిష్టమైన అలంకారిక, ఛందస్సు పద్ధతులను ఉపయోగించి, సాంప్రదాయబద్ధంగా అందిన ఇతిహాసాన్ని కంఠస్థం చేసి, తమ ప్రదర్శనలలో దానికి మరిన్ని అంశాలను జోడించేవారు. వర్జిల్, రోడ్స్కు చెందిన అపోలోనియస్, డాంటే, కామోస్, మిల్టన్ వంటి తర్వాతి రచయితలు హోమర్ శైలిని, ఇతివృత్తాన్ని స్వీకరించి, తమకు అనుగుణంగా మార్చుకున్నారు, కానీ కేవలం రచనా నైపుణ్యం ఉన్నవారికి మాత్రమే అందుబాటులో ఉండే పద్ధతులను ఉపయోగించారు.
గుర్తించబడిన అత్యంత పురాతన ఇతిహాసం గిల్గమేష్ ఇతిహాసం ( c. 2500–1300 BCE ), ఇది నియో-సుమేరియన్ సామ్రాజ్యం సమయంలో ప్రాచీన సుమేర్లో నమోదు చేయబడింది. ఈ కావ్యం ఉరుక్ రాజు అయిన గిల్గమేష్ పరాక్రమాలను వివరిస్తుంది. చారిత్రక వ్యక్తిగా గుర్తించబడినప్పటికీ, ఇతిహాసంలో చిత్రీకరించబడిన గిల్గమేష్, చాలావరకు ఒక పురాణ లేదా పౌరాణిక వ్యక్తి. [4]
ప్రాచీన కాలం నాటి అతి పొడవైన లిఖిత ఇతిహాసం ప్రాచీన భారతీయ మహాభారతం ( c. 3rd century BC – క్రీ.శ. 3వ శతాబ్దం), [5] ఇందులో 100,000 శ్లోకాలు లేదా 200,000 పైగా పద్య పంక్తులు (ప్రతి శ్లోకం ఒక ద్విపద), అలాగే సుదీర్ఘ గద్య భాగాలు ఉన్నాయి, కాబట్టి సుమారు 1.8 మిలియన్ పదాలతో ఇది షాహనామా పొడవుకు దాదాపు రెట్టింపు, రామాయణం పొడవుకు నాలుగు రెట్లు, ఇలియడ్, ఒడిస్సీ రెండింటి పొడవుకు దాదాపు పది రెట్లు ఉంటుంది. [6] [7] [8]
ఇతిహాస కావ్యానికి ప్రసిద్ధ ఉదాహరణలలో సుమేరియన్ గిల్గమేష్ ఇతిహాసం, సంస్కృతంలో ప్రాచీన భారతీయ మహాభారతం, రామాయణం, తమిళంలో సిలప్పతికారమ్, మణిమేఖలై, పర్షియన్ షాహనామా, ప్రాచీన గ్రీకు ఒడిస్సీ, ఇలియడ్, వర్జిల్ ఏనీడ్, పాత ఆంగ్ల బీయోవుల్ఫ్, డాంటే డివైన్ కామెడీ, ఫిన్నిష్ కాలెవాలా, జర్మన్ Nibelungenlied ఉన్నాయి. ఫ్రెంచ్ సాంగ్ ఆఫ్ రోలాండ్, స్పానిష్ కాంటార్ డి మియో సిడ్, పోర్చుగీస్ ఓస్ లుసియాడాస్, అర్మేనియన్ డేర్డెవిల్స్ ఆఫ్ సస్సౌన్, పాత తూర్పు స్లావిక్ ది టేల్ ఆఫ్ ఇగోర్స్ క్యాంపెయిన్, జాన్ మిల్టన్ ప్యారడైజ్ లాస్ట్, ది సీక్రెట్ హిస్టరీ ఆఫ్ ది మంగోల్స్, కిర్గిజ్ మానస్, మాలియన్ సుండియాటా. ఆధునిక యుగంలోని ఇతిహాస పద్యాలలో డెరెక్ వాల్కాట్ ఒమెరోస్, మిర్సియా కార్టరెస్కు ది లెవాంట్, ఆడమ్ మిక్కీవిచ్ పాన్ టాడ్యూస్జ్ ఉన్నాయి . 1946 నుండి 1958 వరకు ఐదు సంపుటాలలో ప్రచురించబడిన విలియం కార్లోస్ విలియమ్స్ రచించిన ప్యాటర్సన్, ఎజ్రా పౌండ్ రచించిన మరొక ఆధునిక ఇతిహాసం, ది కాంటోస్ నుండి పాక్షికంగా ప్రేరణ పొందింది. [9]
మౌఖిక ఇతిహాసాలు
[మార్చు]తొలి ఇతిహాసాలు నిరక్షరాస్య సమాజాలు, మౌఖిక కవితా సంప్రదాయాల నుండి ఉద్భవించాయి. సంస్కృతి వ్యాప్తిని తెలియజేయడానికి, సులభతరం చేయడానికి వ్రాతపూర్వక గ్రంథాలతో పాటు మౌఖిక సంప్రదాయాన్ని ఉపయోగించారు. [10] ఈ సంప్రదాయాలలో, కవిత్వం ప్రేక్షకులకు, ప్రదర్శకుల మధ్య కేవలం మౌఖిక మాధ్యమం ద్వారానే అందించబడుతుంది. 20వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో బాల్కన్లలోని సజీవ మౌఖిక ఇతిహాస సంప్రదాయాలపై మిల్మాన్ ప్యారీ, ఆల్బర్ట్ లార్డ్ చేసిన అధ్యయనం, ఈ పద్యాలను రచించడానికి ఉపయోగించిన పారాటాక్టిక్ నమూనాను ప్రదర్శించింది. వారు నిరూపించినదేమిటంటే, మౌఖిక ఇతిహాసాలు సాధారణంగా చిన్న చిన్న ఘట్టాలుగా నిర్మించబడతాయి, వాటిలో ప్రతి ఘట్టం సమాన హోదా, ఆసక్తి, ప్రాముఖ్యతను కలిగి ఉంటుంది. ఇది కంఠస్థం చేయడాన్ని సులభతరం చేస్తుంది, ఎందుకంటే కవి తాను ప్రదర్శించేటప్పుడు ప్రతి ఘట్టాన్ని వరుసగా గుర్తుచేసుకుంటూ, పూర్తి చేసిన ఘట్టాలను ఉపయోగించి మొత్తం ఇతిహాసాన్ని పునర్నిర్మిస్తాడు. హోమర్ ఇతిహాసాల లిఖిత గ్రంథాలకు అత్యంత సంభావ్య మూలం మౌఖిక ప్రదర్శన నుండి చెప్పబడినదేనని ప్యారీ, లార్డ్ కూడా వాదిస్తున్నారు.
పాశ్చాత్య సాహిత్యంలో తొలి రచనలైన హోమెరిక్ ఇతిహాసాలు ప్రాథమికంగా మౌఖిక కవితా రూపమని మిల్మాన్ ప్యారీ, ఆల్బర్ట్ లార్డ్ వాదించారు. ఈ రచనలు పాశ్చాత్య సాహిత్యంలో ఇతిహాస ప్రక్రియకు ఆధారాన్ని ఏర్పరుస్తాయి. దాదాపు పాశ్చాత్య ఇతిహాసాలన్నీ (వర్జిల్ ఏనీడ్, డాంటే డివైన్ కామెడీతో సహా) ఈ కావ్యాలతో ప్రారంభమైన సంప్రదాయానికి కొనసాగింపుగా తమను తాము స్పృహతో ప్రదర్శించుకుంటాయి.
కూర్పు, సంప్రదాయాలు
[మార్చు]తన ‘పొయెటిక్స్’ గ్రంథంలో, అరిస్టాటిల్ ఇతిహాసాన్ని గేయ కవిత్వం, నాటకం (విషాదం, హాస్య రూపంలో) లకు భిన్నంగా, కవిత్వ రూపాలలో ఒకటిగా నిర్వచించాడు.
- ఇన్ మీడియాస్ రెస్ ("విషయాల మధ్యలో") మొదలవుతుంది.
- ఈ కథా నేపథ్యం చాలా విశాలమైనది, ఇది అనేక దేశాలను, ప్రపంచాన్ని లేదా విశ్వాన్ని ఆవరించి ఉంటుంది.
- ఒక ప్రేరణా దేవతను ప్రార్థించడంతో (మహా ప్రార్థన) మొదలవుతుంది.
- ఇతివృత్తం ప్రకటనతో ప్రారంభమవుతుంది.
- దూషణ పదాల వాడకాన్ని కలిగి ఉంటుంది.
- ఎపిక్ కేటలాగ్ అని పిలువబడే పొడవైన జాబితాలను కలిగి ఉంటుంది.
- సుదీర్ఘమైన, అధికారిక ప్రసంగాలను కలిగి ఉంటుంది.
- మానవ వ్యవహారాలలో దైవిక జోక్యాన్ని సూచిస్తుంది.
- నాగరికత విలువలకు ప్రతిరూపంగా నిలిచే వీరులను కలిగి ఉంటుంది.
- తరచుగా విషాద కథానాయకుడు పాతాళ లోకంలోకి లేదా నరకంలోకి దిగిపోవడాన్ని ఇది చిత్రిస్తుంది.
కథానాయకుడు సాధారణంగా ఒక చక్రీయ ప్రయాణం లేదా అన్వేషణలో పాల్గొంటాడు, ఆ ప్రయాణంలో తనను ఓడించాలని ప్రయత్నించే విరోధులను ఎదుర్కొంటాడు, ఆ ప్రయాణం వలన గణనీయంగా రూపాంతరం చెంది ఇంటికి తిరిగి వస్తాడు. ఇతిహాస కథానాయకుడు, ఆ ఇతిహాసం పుట్టిన సమాజం విలువ ఇచ్చే లక్షణాలను ప్రదర్శిస్తాడు, కార్యాలు చేస్తాడు, కొన్ని నైతిక విలువలకు ఉదాహరణగా నిలుస్తాడు. చాలా మంది ఇతిహాస వీరులు వారి వారి సంస్కృతుల గాథలలో పదేపదే కనిపించే పాత్రలుగా ఉంటారు.
మూలాలు
[మార్చు]- ↑ Michael Meyer (2005). The Bedford Introduction to Literature. Bedford: St. Martin's Press. pp. 21–28. ISBN 0-312-41242-8.
- ↑ Vansina, Jan (1985). Oral tradition as history. p. 13.
- ↑ "epic". Oxford English Dictionary (Online ed.). Oxford University Press. (Subscription or participating institution membership required.)
- ↑ Lawall, Sarah N.; Mack, Maynard, eds. (1999). Norton Anthology of World Masterpieces: The Western Tradition. Vol. 1 (7 ed.). New York, NY: W.W. Norton. pp. 10–11. ISBN 978-0-393-97289-4.
- ↑ Austin, p. 21 Archived 25 డిసెంబరు 2022 at the Wayback Machine.
- ↑ Lochtefeld, James G. (2002). The Illustrated Encyclopedia of Hinduism. Vol. A–M. The Rosen Publishing Group. p. 399. ISBN 978-0-8239-3179-8.
- ↑ Sharma, T.R.S.; Gaur, June; Akademi, Sahitya (2000). Ancient Indian Literature: An anthology. New Delhi, IN: Sahitya Akademi. p. 137. ISBN 978-81-260-0794-3.
- ↑ Spodek, Howard; Richard Mason (2006). The World's History. New Jersey: Pearson Education. p. 224. ISBN 0-13-177318-6.
- ↑ Leibowitz, Herbert (29 December 2011). "Herbert Leibowitz on William Carlos Williams and Ezra Pound: Episodes from a sixty-year friendship". News. Library of America (loa.org) (blog) (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). Retrieved 2020-10-12.
- ↑ Goody, Jack (1987). The Interface Between the Written and the Oral. Cambridge University Press. pp. 110–121. ISBN 978-0-521-33794-6.