పెద్ది సాంబశివరావు
పెద్ది సాంబశివరావు (జననం: 1943 జూలై 1) ప్రసిద్ధ తెలుగు నిఘంటు నిర్మాత, రచయిత, సాంకేతిక పరిజ్ఞాన శిక్షణకర్త. ఆయన వివిధ భాషలు, శాస్త్రాలకు సంబంధించి 50కి పైగా నిఘంటువుల నిర్మాణానికి కృషి చేశారు. వైద్య ఆరోగ్య శాఖలో పారా మెడికల్ ఆఫీసర్గా పనిచేసి పదవీ విరమణ చేసిన అనంతరం, తెలుగు భాషా అభివృద్ధి కోసం, ముఖ్యంగా సాంకేతిక రంగంలో తెలుగు వినియోగాన్ని పెంచడానికి ఆయన విశేష కృషి చేస్తున్నారు.[1]
ప్రారంభ జీవితం, విద్య
[మార్చు]పెద్ది సాంబశివరావు 1943 జూలై 1న జన్మించారు. ఆయన ఆంధ్రా యూనివర్సిటీ నుండి బి.ఎ. (ఆంత్రోపాలజీ), నాగార్జున యూనివర్సిటీ నుండి ఎం.ఎ. (సోషియాలజీ) పట్టాలను అందుకున్నారు. కుష్టు వ్యాధి, అనుబంధ వైద్య విషయాలలో డిప్లొమా చేశారు.
వృత్తి జీవితం
[మార్చు]ఆయన ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ వైద్య ఆరోగ్య శాఖలో పారామెడికల్ వర్కర్గా ప్రస్థానాన్ని ప్రారంభించి, పర్యవేక్షకుడిగా, ఆపై జిల్లాస్థాయిలో కుష్టు వ్యాధి, క్షయ, హెచ్.ఐ.వి/ఎయిడ్స్ విభాగాల్లో పారామెడికల్ ఆఫీసర్గా (గెజిటెడ్) పనిచేసి 2001 జూన్ లో పదవీ విరమణ చేశారు. పదవీ విరమణ అనంతరం జర్మన్ లెప్రసీ & టిబి రిలీఫ్ అసోసియేషన్ (ఇండియా) లో 2001 నుండి 2006 వరకు సాంకేతిక సహాయకుడిగా సేవలందించారు.
భాషా, సాహిత్య సేవలు
[మార్చు]వైద్య శాఖలో ఉన్నప్పుడే కుష్టు వ్యాధిపై "రిలీఫ్" అనే ద్వైభాషిక పత్రికను స్థాపించి ఎడిటర్గా వ్యవహరించారు. 2012లో ప్రసిద్ధ శంకర నారాయణ ద్విభాషా నిఘంటువును నవీకరించే బాధ్యతను చేపట్టడంతో నిఘంటు నిర్మాణ రంగంలోకి ప్రవేశించారు.
నిఘంటు నిర్మాణం
[మార్చు]ఇంగ్లీష్, తెలుగు, హిందీ, సంస్కృతం, ఒడియా, కన్నడ వంటి భాషల్లో దాదాపు 50 నిఘంటువులను రూపొందించారు. వీటిలో వైద్య[2], సాంకేతిక, పరిపాలన, శాస్త్ర రంగాలకు సంబంధించిన ప్రత్యేక పదకోశాలు ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా యూనికోడ్ సాంకేతికతను ఉపయోగించి కంప్యూటరుకు అనుగుణంగా నిఘంటువులను రూపొందించడంలో ఆయన కృషి చేస్తున్నారు.[3]
డిజిటలైజేషన్, అన్నమయ్య కీర్తనలు
[మార్చు]- గుంటూరులోని అన్నమయ్య గ్రంథాలయంలో సుమారు 70,000 తెలుగు, 30,000 ఆంగ్ల పుస్తకాల డిజిటలైజేషన్ ప్రక్రియలో కీలక పాత్ర పోషించారు.
- తాళ్ళపాక అన్నమాచార్యుల 29 సంపుటాల కీర్తనలకు (సుమారు 17,000 కీర్తనలు) సమగ్ర విషయసూచికను, యూనికోడ్ పాఠ్యాన్ని తయారు చేశారు.
- 60 మంది పండితుల సహకారంతో 2700 ఆధ్యాత్మిక కీర్తనల వివరణలను అంతర్జాలంలో, యూట్యూబ్లో అందుబాటులోకి తెచ్చారు.
శిక్షకుడిగా
[మార్చు]NSS, NCC, రోటరాక్ట్ వంటి సంస్థల ద్వారా యువతకు వ్యక్తిత్వ వికాసం, పబ్లిక్ స్పీకింగ్, సాఫ్ట్ స్కిల్స్ లో శిక్షణ ఇచ్చారు. స్పోకెన్ ఇంగ్లీష్, కంప్యూటర్ పరిజ్ఞానంపై అనేక తరగతులు నిర్వహించారు.
రచనలు
[మార్చు]జీవిత చరిత్రలు
[మార్చు]- ఫాదర్ డామియన్
- బాబా ఆమ్టే
- థామస్ ఆల్వా ఎడిసన్
- మేడమ్ క్యూరీ, ఫ్లోరెన్స్ నైటింగేల్ & హెలెన్ కెల్లర్ (సంకలనం)
- డాక్టర్ హేన్సన్
ఇతర పుస్తకాలు
[మార్చు]- ఉదయ కిరణాలు (కవితలు)
- టావో గీతాలు
- శిల-శిల్పం నువ్వే (వ్యక్తిత్వ వికాసం)
- మట్టి నుంచి మాణిక్యం దాకా
పురస్కారాలు
[మార్చు]- భారత్ బుక్ ఆఫ్ రికార్డ్స్ (2017)
- ఆంధ్రా బుక్ ఆఫ్ రికార్డ్స్
- ఇండియన్ అమెరికన్ ఫ్రెండ్షిప్ కౌన్సిల్ ఆధ్వర్యంలో డల్లాస్ (అమెరికా) లో సన్మానం.
వికీ బుక్స్ రచనలు
[మార్చు]త్రిభాషా నిఘంటువు (తెలుగు-ఇంగ్లీషు-హింది)[permanent dead link]
ఇతర లింకులు
[మార్చు]మూలాలు
[మార్చు]- ↑ https://www.eenadu.net/videos/playvideo/peddi-sambasivarao-interview/1/33885
- ↑ https://www.amazon.in/Medical-Dictionary-English-English-Telugu-Peddi-Sambasivarao/dp/9334270446
- ↑ https://www.etvbharat.com/te/!state/peddi-sambasiva-rao-andhra-pradesh-rural-and-urban-population-book-andhra-pradesh-news-aps25082400656
- Jonathan, P. Samuel (2018-05-10). "Android app for his dictionary this time". The Hindu. Retrieved 2024-05-20.
- India, The Hans (2015-03-19). "Introducing Annamayya to the digital world". www.thehansindia.com. Retrieved 2024-05-20.
- "About Us – Telugu Thejam" (in అమెరికన్ ఇంగ్లీష్). Retrieved 2020-09-11.[permanent dead link]
- Pages using infobox person with deprecated parameters
- Pages using infobox person with conflicting parameters
- Articles with dead external links from ఫిబ్రవరి 2026
- Articles with dead external links from మే 2026
- Articles with dead external links from జనవరి 2026
- తెలుగు రచయితలు
- తెలుగు నిఘంటు రూపకర్తలు
- 1943 జననాలు
- జీవిస్తున్న ప్రజలు