పెద్ద కుమ్మరి పిట్ట
| పెద్ద కుమ్మరి పిట్ట | |
|---|---|
| పి. జెడ్. జైలానికస్ , శ్రీలంక | |
| భారతదేశంలోని భరత్పూర్లో రికార్డ్ చేయబడిన కాల్లు | |
| Scientific classification | |
| Unrecognized taxon (fix): | పి. జైలానికస్ |
| Species: | Template:Taxonomy/పి. జైలానికస్ప జైలానికస్
|
| Binomial name | |
| Template:Taxonomy/పి. జైలానికస్ప జైలానికస్ ( గ్మెలిన్, జెఎఫ్ , 1788)
| |
| Synonyms | |
|
మెగాలైమా జైలానికా[2] | |

పెద్ద కుమ్మరి పిట్ట (ఆంగ్లం:బ్రౌన్ -హెడెడ్ బార్బెట్) (సైలోపోగాన్ జైలానికస్) అనేది భారత ఉపఖండానికి చెందిన ఒక ఆసియా బార్బెట్ జాతి. ఇది అక్కడి ఉష్ణమండల, ఉప-ఉష్ణమండల తేమతో కూడిన వెడల్పాటి ఆకులు గల అడవులలో నివసిస్తుంది.
వర్గీకరణ
[మార్చు]గోధుమ-తల గల బార్బెట్ను 1788లో జర్మన్ ప్రకృతి శాస్త్రవేత్త జోహన్ ఫ్రెడరిక్ జిమెలిన్ తన సవరించిన, విస్తరించిన కార్ల్ లిన్నెయస్ సిస్టమా నేచురా సంచికలో అధికారికంగా వర్ణించారు. ఆయన దానిని బక్కో జాతి చెందిన పఫ్బర్డ్స్తో కలిపి, బుక్కో జైలికస్ అనే ద్విపద పేరు సృష్టించాడు.[3] 1776లో ప్రకృతి శాస్త్రవేత్త పీటర్ బ్రౌన్ శ్రీలంకలో సేకరించిన నమూనా నుండి వర్ణించబడిన, ఉదహరించబడిన "పసుపు చెంపగల బార్బెట్" పై జిమెలిన్ తన వివరణను ఆధారం చేసుకున్నాడు.[4] గోధుమ-తల గల బార్బెట్ ఇప్పుడు 1836లో సాలమన్ ముల్లెర్ పరిచయం చేసిన ప్సిలోపోగాన్ జాతికి చెందిన 32 బార్బెట్లలో ఒకటి.[5]
మూడు ఉపజాతులు గుర్తించబడ్డాయి:[5]
- పి. జెడ్. ఇనోర్నాటస్ (వాల్డెన్, 1870) -పశ్చిమ భారతదేశం
- పి. జెడ్. కానిసెప్స్ (ఫ్రాంక్లిన్, 1831-నేపాల్ నుండి మధ్య భారతదేశం వరకు
- పి. జెడ్. జెలానికస్ (జె. ఎఫ్. 1788) -దక్షిణ భారతదేశం & శ్రీలంక
వివరణ
[మార్చు]వయోజన పక్షికి చారల గోధుమ రంగు తల, మెడ & రొమ్ము, పసుపు కంటి మచ్చ ఉంటాయి. మిగిలిన ఈకలు ఆకుపచ్చగా ఉంటాయి. ఇది 27 సెం.మీ (11 అంగుళాలు) పొడవు ఉండి, పెద్ద తల, పొట్టి మెడ & పొట్టి తోకను కలిగి ఉంటుంది.
దాని అరుపు పదేపదే 'కుట్రూ...కుట్రూ...కుట్రూ' అని ఉంటుంది, కానీ చలికాలంలో నిశ్శబ్దంగా ఉంటుంది. ఒకటి అరవడం మొదలుపెడితే, మిగతావి కూడా ఆ అరుపును అందుకుంటాయి.
పంపిణీ & ఆవాసం
[మార్చు]ఇది విస్తృతంగా వ్యాపించి ఉంది, ఉత్తరాన దక్షిణ నేపాల్ తెరాయ్ నుండి దక్షిణాన శ్రీలంక వరకు విస్తరించి ఉంది, ఇది ద్వీపకల్ప భారతదేశంలోని చాలా భాగాన్ని కలిగి ఉంది, ఐయుసిఎన్ రెడ్ లిస్ట్ అతి తక్కువ ఆందోళన జాబితా చేయబడింది.[1]
ప్రవర్తన & జీవావరణ శాస్త్రం
[మార్చు]ఇది తోటలు, అటవీ ప్రాంతాలలో నివసించే ఒక జాతి పక్షి, ఇది పండ్లు & కీటకాలను తింటుంది . ఇది మానవులను బాగా తట్టుకుంటుంది, తరచుగా నగర పార్కులలో కనిపిస్తుంది. ఇది చెట్టు తొర్రలో గూడు కట్టి, 2-4 గుడ్లు పెడుతుంది. ఇది మామిడి, పండిన పనస, బొప్పాయి, అరటి, అత్తి , ఇలాంటి సాగు చేసిన పండ్ల చెట్లను ఆహారంగా తీసుకుంటుంది. దీని ఆవాసంలో పట్టణ, గ్రామీణ తోటలు ఉంటాయి; ఇది దట్టమైన అడవులకు దూరంగా ఉంటుంది. ఇది చెట్టులో తగిన తొర్రలో గూడు కడుతుంది, ఆ తొర్రను తరచుగా అదే తవ్వుకుంటుంది. ఆడ, మగ పక్షులు రెండూ గుడ్లను పొదుగుతాయి, తరచుగా వాటి 'కురా, కురా' పిలుపుల ద్వారా ఒకదానితో ఒకటి సంభాషించుకుంటాయి.[5]

మూలాలు
[మార్చు]- ↑ 1.0 1.1 BirdLife International (2016). "Psilopogon zeylanicus". IUCN Red List of Threatened Species. 2016 e.T22681597A92912739. doi:10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22681597A92912739.en. Retrieved 19 November 2021.
- ↑ The Book of Indian Birds (Thirteenth ed.). New Delhi: Bombay Natural History Society and Oxford University Press. 2002. p. 194. ISBN 978-0-19-566523-9.
- ↑ Systema naturae per regna tria naturae: secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis (in Latin). Vol. 1, Part 1 (13th ed.). Lipsiae [Leipzig]: Georg. Emanuel. Beer. 1788. p. 408.
{{cite book}}: CS1 maint: unrecognized language (link) - ↑ Nouvelles illustrations de zoologie: contenant cinquante planches enlumineés d'oiseaux curieux, et qui non etés jamais descrits, et quelques de quadrupedes, de reptiles et d'insectes, avec de courtes descriptions systematBuffoniques [New illustrations of zoology, containing fifty coloured plates of new, curious, and non-descript birds, with a few quadrupeds, reptiles and insects]. London: Imprimé pour B. White. 1776. p. 34; Plate 15.
- ↑ 5.0 5.1 5.2 Gill, Frank; Donsker, David; Rasmussen, Pamela, eds. (January 2023). "Jacamars, puffbirds, toucans, barbets, honeyguides". IOC World Bird List Version 13.1. International Ornithologists' Union. Retrieved 17 February 2023.