పెరియార్ నేషనల్ పార్క్
| పెరియార్ జాతీయ ఉద్యానవనం | |
|---|---|
 | |
  పెరియార్ జాతీయ ఉద్యానవనం Location within Kerala  పెరియార్ జాతీయ ఉద్యానవనం Location within India | |
 Interactive map of పెరియార్ జాతీయ ఉద్యానవనం | |
| Location | ఇడుక్కి, పతనంతిట్ట, కేరళ, భారతదేశం |
| Nearest city | కోట్టయం, కొచ్చి |
| Coordinates | 9°34′39″N 77°10′48″E / 9.5775°N 77.1800°E |
| Area | 350.54 km2 (135.34 sq mi) |
| Established | 1934-1950 (నెల్లిక్కంపెట్టి గేమ్ శాంక్చురీగా), 1950-ప్రస్తుతం (పెరియార్ వన్యప్రాణి అభయారణ్యంగా) |
| Visitors | 754,306 (in 2016) |
| Governing body | భారత ప్రభుత్వం, కేరళ అటవీ వన్యప్రాణి శాఖ ఫీల్డ్ డైరెక్టర్: శ్రీ జార్జి పి మాథెచన్ |
పెరియార్ జాతీయ ఉద్యానవనం, వన్యప్రాణి అభయారణ్యం (PNP) భారతదేశం లోని కేరళ రాష్ట్రం, ఇడుక్కి, పతనంతిట్ట జిల్లాల్లో ఉన్న రక్షిత ప్రాంతం. ఇది ప్రసిద్ధ పులుల సంరక్షణ కేంద్రం, ఏనుగుల సంరక్షణ కేంద్రం. ఈ రక్షిత ప్రాంతం 925 చదరపు కిలోమీటర్ల వైశాల్యంలో విస్తరించి ఉంది. ఇందులో 350.54 చదరపు కిలోమీటర్ల ప్రధాన ప్రాంతాన్ని 1982లో పెరియార్ జాతీయ ఉద్యానవనంగా ప్రకటించారు.[1] ఈ ఉద్యానవనం అరుదైన, ప్రాంతీయ విశిష్ట, అంతరించిపోతున్న వృక్షజాలం, జంతుజాలానికి నిలయం. కేరళలోని రెండు ముఖ్యమైన నదులైన పెరియార్, పంబ నదులకు ఇది ప్రధాన జలగ్రహణ ప్రాంతంగా పనిచేస్తుంది.
ఈ ఉద్యానవనం దక్షిణ పశ్చిమ కనుమలు లోని తమిళనాడు సరిహద్దు వెంట కార్డమమ్ కొండలు, పందళం కొండలలో ఎత్తైన ప్రాంతంలో ఉంది. ఇది తేక్కడిలోని కుమిలి నుండి 4 కిలోమీటర్లు, తొడుపుళకు ఆగ్నేయంగా 86 కిలోమీటర్లు, కోట్టయం కు తూర్పుగా 103 కిలోమీటర్లు, మధురై కి పశ్చిమంగా 110 కిలోమీటర్లు, కొచ్చి కి ఆగ్నేయంగా 147 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది.[2]
చరిత్ర
[మార్చు]కేరళలో వన్యప్రాణులు, జీవవైవిధ్య సంరక్షణకు సంబంధించి మొదటి అధికారిక చర్య 1934లో తిరువాంకూరు మహారాజు చిత్తిర తిరునాళ్ బలరామ వర్మ ద్వారా తీసుకోబడింది. తేయాకు తోటల ఆక్రమణను నిరోధించడానికి పెరియార్ సరస్సు చుట్టూ ఉన్న అడవులను ప్రైవేట్ రిజర్వ్గా ప్రకటించారు. దీనిని నెల్లిక్కంపెట్టి రిజర్వ్గా స్థాపించారు. 1950లో భారత రాజకీయ విలీనం తర్వాత ఇది వన్యప్రాణి అభయారణ్యంగా రూపాంతరం చెందింది. ఈ అభయారణ్యాన్ని కేంద్ర ప్రభుత్వ ప్రాజెక్ట్ టైగర్ కార్యక్రమంలో చేర్చి, 1978లో పెరియార్ టైగర్ రిజర్వ్గా పేరు మార్చారు.[3]
భూగోళశాస్త్రం
[మార్చు]
పెరియార్ జాతీయ ఉద్యానవనం కార్డమమ్ కొండల పర్వత ప్రాంతం మధ్యలో ఉంది. ఉత్తరాన సరిహద్దు అంతరాష్ట్ర సరిహద్దులోని మేడగానంకు దగ్గరగా ఉన్న ప్రదేశం నుండి వెల్లిమలై వరకు ప్రారంభమవుతుంది. తూర్పున సరిహద్దు వెల్లిమలై నుండి కల్లిమలై శిఖరం (1615 మీ) వరకు అంతరాష్ట్ర సరిహద్దును అనుసరిస్తుంది.[4] ఇది 1700 మీటర్లకు పైగా ఎత్తు ఉన్న పర్వత శ్రేణులతో సరిహద్దు కలిగి ఉంది. పశ్చిమం వైపు 1200 మీటర్ల ఎత్తైన పీఠభూమిగా విస్తరించి ఉంది. ఈ స్థాయి నుండి ఎత్తు నిటారుగా తగ్గి రిజర్వ్ అత్యంత లోతైన ప్రాంతమైన పంబ నది 100 మీటర్ల లోయ వరకు పడిపోతుంది. ఉద్యానవనంలో అత్యంత ఎత్తైన శిఖరం 2019 మీటర్ల ఎత్తు ఉన్న కొట్టమల. ఇది భారతదేశంలో 2000 మీటర్ల కంటే ఎత్తైన దక్షిణ శిఖరం. పెరియార్, పంబ నదులు రెండూ ఈ రిజర్వ్ అడవులలోని మ్లాప్పార వద్ద జన్మిస్తాయి.[5] ఉద్యానవనం పరిధిలోని ఇతర ప్రముఖ శిఖరాలు పచ్చయార్మల, వెల్లిమల, సుందరంమల, చొక్కంపెట్టి మల, కరిమల.[6] ఇక్కడి భూభాగం దట్టమైన అడవులతో నిటారుగా, ఎత్తుపల్లాలతో ఉన్న కొండలను కలిగి ఉంటుంది.
ఈ అభయారణ్యం 31 చదరపు కిలోమీటర్ల వైశాల్యం గల పెరియార్ సరస్సును చుట్టి ఉంటుంది.[7] ఇది 1895లో ముల్లపెరియార్ ఆనకట్ట నిర్మించినప్పుడు ఏర్పడింది. జలాశయం, పెరియార్ నది అటవీ కొండల చుట్టూ తిరుగుతూ స్థానిక వన్యప్రాణులకు శాశ్వత నీటి వనరును అందిస్తాయి.
శీతోష్ణస్థితి
[మార్చు]ఎత్తును బట్టి ఉష్ణోగ్రత మారుతూ ఉంటుంది, డిసెంబర్, జనవరి నెలల్లో 15 °C నుండి ఏప్రిల్, మే నెలల్లో 31 °C వరకు ఉంటుంది. వార్షిక వర్షపాతం 2000, 3000 మిమీ మధ్య ఉంటుంది, ఇందులో మూడింట రెండు వంతుల వర్షపాతం జూన్, సెప్టెంబర్ మధ్య నైరుతి రుతుపవనాల సమయంలో సంభవిస్తుంది. మిగిలిన భాగం ఎక్కువగా అక్టోబర్, డిసెంబర్ మధ్య ఈశాన్య రుతుపవనాల సమయంలో కురుస్తుంది. ఏప్రిల్లో కొంత వర్షపాతంతో వేసవికాలం వేడిగా, శీతాకాలం చల్లగా ఉంటుంది.
సరిహద్దులు
[మార్చు]- ఉత్తరం: సరిహద్దు అంతరాష్ట్ర సరిహద్దులో ఉన్న మేడగానంకు దగ్గరగా ఉన్న ప్రదేశం నుండి వెల్లిమలై వరకు ప్రారంభమవుతుంది.
- తూర్పు: ఆ తర్వాత సరిహద్దు వెల్లిమలై నుండి కల్లిమలై శిఖరం (1615 మీ) వరకు అంతరాష్ట్ర సరిహద్దును అనుసరిస్తుంది.
- దక్షణం: ఆ తర్వాత సరిహద్దు ప్రధాన రిడ్జ్ వెంట చొక్కంపెట్టిమలై శిఖరం (1805 మీ) వరకు వెళుతుంది. అక్కడి నుండి ప్రధాన రిడ్జ్ వెంట ఉడుమలై (1594 మీ) వరకు ఉంటుంది (ఇది రన్ని ఫారెస్ట్ డివిజన్, ప్రస్తుత పెరియార్ టైగర్ రిజర్వ్ను విభజించే సరిహద్దు).
- పశ్చిమం: ఆ తర్వాత పెరియార్ టైగర్ రిజర్వ్, రన్ని ఫారెస్ట్ డివిజన్ను విభజించే ప్రధాన రిడ్జ్ వెంట సరిహద్దు ఉత్తరం వైపు మణికమలైకి, అక్కడి నుండి సుందరమలై (1813 మీ) వరకు సాగుతుంది. సుందరమలై నుండి సరిహద్దు ప్రధాన రిడ్జ్ వెంట మంగళదేవి టాప్ (1737 మీ) కి, అక్కడి నుండి పచిమలై టాప్ (1805 మీ) కి వెళుతుంది. పుచిమల టాప్ నుండి సరిహద్దు నల్లా ఒడ్డు వెంట మన్నార్కవల నుండి వచ్చే నల్లాను అనుసరించి పాండరవర-మలై, పౌపార మధ్య పెరియార్ సరస్సులో కలిసే వరకు చేరకోటై నది వెంట సాగుతుంది.[8]
వృక్షజాలం
[మార్చు]
ఈ ఉద్యానవనం ఉష్ణమండల, ఉప-ఉష్ణమండల తేమతో కూడిన వెడల్పాటి ఆకుల అడవులు, పర్వత గడ్డిభూములు, పొదలు, మానవ నిర్మిత యూకలిప్టస్ తోటలు, చిత్తడి నేలలు, సరస్సు, నదీ పర్యావరణ వ్యవస్థలతో కూడి ఉంది.[9] ఈ ఉద్యానవనం నుండి మొత్తం 1965 రకాల పుష్పించే మొక్కలు సేకరించబడి వర్ణించబడ్డాయి. వీటిలో అంతరించిపోయే ప్రమాదంలో ఉన్న 17 జాతులు ఉన్నాయి.[6] పైన పేర్కొన్న పుష్పించే వృక్ష జాతులలో, సుమారు 171 గడ్డి జాతులు, 140 ఆర్కిడ్ జాతులు ఉద్యానవనంలో నమోదయ్యాయి.[9] నీటి వనరుల అంచులు, పర్వత ఆవాసాల వద్ద ఉన్న బహిరంగ గడ్డిభూములలో గడ్డి కనిపిస్తుంది. సాంబార్ జింకలు, ఆసియా ఏనుగులు, గురుపోతులు, అడవి పందులు వంటి వివిధ శాకాహారులు ఇక్కడ మేస్తూ కనిపిస్తాయి.
ఇక్కడ ఉన్న అడవులు టేకు, రోజ్వుడ్, తండ్రి చెట్లు, చందనం, మామిడి, నేరేడు, చింత, రావి, మరి, వెదురు మొదలైన రకాలతో కూడి ఉంటాయి. కలపనాభి చెట్టు కూడా ఉద్యానవనంలో పెరుగుతుంది.
ఉద్యానవనం చుట్టూ వ్యవసాయ ప్రాంతాలు, ముఖ్యంగా టీ, యాలకులు, కాఫీ తోటలు ఉన్నాయి.[9]
జంతుజాలం
[మార్చు]_at_Periyar_National_Park_&_Wildlife_Sanctuary.jpg)
క్షీరదాలు
[మార్చు]ఈ ఉద్యానవనంలో అనేక ముప్పు ఎదుర్కొంటున్న జాతులతో సహా 35 క్షీరద జాతులు నమోదయ్యాయి. ఇది ఒక ముఖ్యమైన పులులు, ఏనుగుల రిజర్వ్. 2017లో ఉద్యానవనం 925 చదరపు కిలోమీటర్ల పరిధిలో మొత్తం 40 బెంగాల్ పులులు ఉన్నట్లు లెక్కించారు.[10] ఇది ఆసియా ఏనుగులకు నిలయం, కొన్ని తెల్ల పులులు కూడా ఇక్కడ కనిపిస్తాయి. ఇతర క్షీరదాలలో గురుపోతు, సాంబార్ జింక, అడవి పంది, మలబార్ ఉడుత, కొండముచ్చు, అడవి పిల్లలు, అడవి కుక్కలు, ఎలుగుబంట్లు, నీలగిరి తార్, సింహం తోక కోతులు ఉన్నాయి.[11]
పక్షులు
[మార్చు]వలస పక్షులతో సహా సుమారు 266 రకాల పక్షులను ఉద్యానవనంలో చూడవచ్చు. స్థానిక పక్షులలో మలబార్ గ్రే హార్న్బిల్, నీలగిరి వుడ్ పిజియన్, బ్లూ-వింగ్డ్ పారాకీట్, నీలగిరి ఫ్లైక్యాచర్, వైట్-బెల్లీడ్ రెడ్స్టార్ట్, బ్లాక్-నెకెడ్ స్టార్క్ మొదలైనవి ఉన్నాయి.[12]
2016 డిసెంబరు 1–4 తేదీలలో పెరియార్ టైగర్ రిజర్వ్ ఆధ్వర్యంలో నిర్వహించిన నాలుగు రోజుల సర్వేలో అంతకుముందు గుర్తించని 13 కొత్త పక్షి, 16 సీతాకోకచిలుక జాతులు ఉన్నట్లు కనుగొనబడింది.[13]
సరిసృపాలు
[మార్చు]
45 జాతుల సరిసృపాలు ఉన్నాయి - 30 పాములు, 13 బల్లులు, రెండు తాబేళ్లు. పాములలో కింగ్ కోబ్రా, మలబార్ పిట్ వైపర్, పగడపు పాములు ఉన్నాయి.
ఉభయచరాలు
[మార్చు]ఉద్యానవనంలోని ఉభయచరాలలో కప్పలు, ఇతర ఉభయచర జాతులు ఉన్నాయి.[14]
చేపలు
[మార్చు]స్థానిక సరస్సులు, నదులలో సుమారు 40 జాతుల చేపలు కనిపిస్తాయి. వీటిలో పెరియార్ ట్రౌట్, పెరియార్ లాటియా, పెరియార్ బార్బ్ ఉన్నాయి.[15]
కీటకాలు
[మార్చు]
.jpg)
దక్షిణ భారతదేశపు అతిపెద్ద సీతాకోకచిలుకతో సహా సుమారు 160 సీతాకోకచిలుక జాతులు ఉన్నాయి.[16] పెరియార్ టైగర్ కన్జర్వేషన్ ఫౌండేషన్, ఇండియన్ డ్రాగన్ఫ్లై సొసైటీ, అటవీ వన్యప్రాణి శాఖ సంయుక్తంగా అక్టోబర్ 2017లో నిర్వహించిన సర్వేలో ఏషియన్ ఎమరాల్డ్ శ్రేణితో సహా 77 రకాల తుమ్మెద జాతులను కనుగొన్నారు.[17]
ముఖ్య సంఘటనల చరిత్ర
[మార్చు]- 1895 – ముల్లపెరియార్ ఆనకట్ట నిర్మాణం
- 1899 – పెరియార్ లేక్ రిజర్వ్ ఏర్పాటు
- 1933 – ఎస్.సి.హెచ్. రాబిన్సన్ మొదటి గేమ్ వార్డెన్గా నియామకం
- 1934 – నెల్లిక్కంపెట్టి గేమ్ శాంక్చురీ ఏర్పాటు
- 1950 – పెరియార్ వన్యప్రాణి అభయారణ్యంగా బలోపేతం
- 1978 – పెరియార్ను పులుల సంరక్షణ కేంద్రంగా ప్రకటన
- 1982 – ప్రధాన ప్రాంతాన్ని జాతీయ ఉద్యానవనంగా ప్రాథమిక నోటిఫికేషన్
- 1991 – ఏనుగుల ప్రాజెక్ట్ పరిధిలోకి తీసుకురావడం
- 1996 – ఇండియా ఈకో-డెవలప్మెంట్ ప్రాజెక్ట్ ప్రారంభం
- 2001 – పెరియార్ ఈస్ట్, పెరియార్ వెస్ట్గా విభజన
- 2004 – పెరియార్ ఫౌండేషన్ ఏర్పాటు
- 2007 – గూడ్రికల్ రేంజ్లోని 148 చదరపు కిలోమీటర్ల ప్రాంతం రిజర్వ్లో చేర్చబడింది[2]
- 2011 – నేషనల్ టైగర్ కన్జర్వేషన్ అథారిటీ, కేంద్ర పర్యావరణ అటవీ మంత్రిత్వ శాఖ ద్వారా పెరియార్ టైగర్ రిజర్వ్ నిర్వహణ మదింపు చేయబడింది[18]
- 2012 – పొన్నంబలమేడు వద్ద మరో 148 చదరపు కిలోమీటర్ల సదాహరిత అడవి రిజర్వ్లో చేర్చబడింది[19]
పర్యావరణ వ్యవస్థ విలువ
[మార్చు]పెరియార్ టైగర్ రిజర్వ్ (PTR) ఏటా 17.6 బిలియన్ రూపాయల విలువైన ప్రయోజనాలను అందిస్తుందని అంచనా వేయబడింది. జీన్-పూల్ సంరక్షణ, తమిళనాడు జిల్లాలకు నీటి సరఫరా, వన్యప్రాణులకు ఆవాసం, స్థానిక సమాజాలకు ఉపాధి కల్పన, సమీప పట్టణాలు, జిల్లాలకు నీటి శుద్ధి సేవలు, వినోద విలువలు ఇందులో ప్రధాన పర్యావరణ సేవలుగా ఉన్నాయి.[20]
ఇవి కూడా చూడండి
[మార్చు]మూలాలు
[మార్చు]- ↑ "Kerala Forest Department". forest.kerala.gov.in. Retrieved 2025-02-06.
- 1 2 Welcome to Periyar Tiger Reserve, Periyar Tiger Reserve, 2012, archived from the original on 3 November 2019, retrieved 2012-01-31
- ↑ "History". Kerala Tourism.org. Government of Kerala. Archived from the original on 11 January 2024. Retrieved 11 January 2024.
- ↑ (G.O. (P) No.65/2003/F&WLD dated Thiruvananthapuram, 20 December 03)
- ↑ Periyar Tiger Reserve - UNESCO World Heritage site, Periyar Tiger Reserve, 2021, archived from the original on 12 August 2021, retrieved 2021-08-12
- 1 2 N. Sasidharan (July 1998). STUDIES ON THE FLORA OF PERIYAR TIGER RESERV (PDF) (Technical report). Kerala Forest Research Institute. 150. Retrieved 24 January 2016.
- ↑ Periyar River, Encyclopedia Britannica, 2016, archived from the original on 20 October 2021, retrieved 2021-08-12
- ↑ (G.O. (P) No.65/2003/F&WLD dated Thiruvananthapuram, 20 December 03)
- 1 2 3 Flora - Periyar Tiger Reserve. Archived 19 అక్టోబరు 2013 at the Wayback Machine Department of Tourism, Kerala.
- ↑ "35 tigers at Periyar Tiger Reserve: Survey". The Times of India. 6 January 2017.
- ↑ Mammals - Periyar Tiger Reserve. Archived 19 అక్టోబరు 2013 at the Wayback Machine Department of Tourism, Kerala.
- ↑ Birds - Periyar Tiger Reserve. Archived 19 అక్టోబరు 2013 at the Wayback Machine Department of Tourism, Kerala.
- ↑ "New bird, butterfly species found in PTR". The Hindu. 5 December 2016. Archived from the original on 21 December 2016. Retrieved 7 December 2016.
- ↑ Reptiles and amphibians - Periyar Tiger Reserve. Archived 19 అక్టోబరు 2013 at the Wayback Machine Department of Tourism, Kerala.
- ↑ Fish - Periyar Tiger Reserve. Archived 19 అక్టోబరు 2013 at the Wayback Machine Department of Tourism, Kerala.
- ↑ Butterflies and moths - Periyar Tiger Reserve. Archived 19 అక్టోబరు 2013 at the Wayback Machine Department of Tourism, Kerala.
- ↑ "Survey finds surprise sighting of Indian Emerald dragonfly". The Hindu. 2017-11-01. Archived from the original on 20 December 2019. Retrieved 15 September 2018.
- ↑ Sudhi, K. S. Acclaim for Periyar, Parambikulam tiger reserves. The Hindu 17 May 2011.
- ↑ Pillai, P. T. M. Ponnambalamedu comes under Periyar Tiger Reserve. IBNLive.com India, 28 January 2012.
- ↑ "Annual Report (2015-16)" (PDF). National Tiger Conservation Authority.