Jump to content

పొలొన్నరువ

వికీపీడియా నుండి
పొలోన్నరువ
පොළොන්නරුව
பொலன்னறுவை
పట్టణం
పరాక్రమబాహు I యొక్క రాజప్రాసాదం
పొలోన్నరువ వటదాగే
పరాక్రమ సముద్రం
పొలోన్నరువ is located in Sri Lanka
పొలోన్నరువ
పొలోన్నరువ
శ్రీలంకలో స్థానం
Coordinates: 7°56′N 81°0′E / 7.933°N 81.000°E / 7.933; 81.000
దేశంశ్రీలంక
ప్రావిన్స్ఉత్తర మధ్య ప్రావిన్స్
పొలోన్నరువక్రీ.శ. 1070కు ముందు
Time zoneUTC+5:30 (శ్రీలంక ప్రామాణిక కాల మండలం)
Postal code
51000
Websitehttps://www.polonnaruwa.dist.gov.lk
UNESCO World Heritage Site
Official nameపొలోన్నరువ ప్రాచీన నగరం
Criteriaసాంస్కృతికం: i, iii, vi
సూచనలు201
శాసనం1982 (6th సెషన్ )

పొలోన్నరువ , ప్రాచీన కాలంలో పులస్తిపుర, విజయరాజపుర పేర్లతో కూడా ప్రసిద్ధి చెందినది. ఇది శ్రీలంక చరిత్రలో ప్రముఖ స్థానం పొందిన నగరం, ప్రస్తుతం పొలోన్నరువ జిల్లాకు ప్రధాన పట్టణం. ఇది ఉత్తర మధ్య ప్రావిన్స్ లో ఉంది. ఆధునిక పొలోన్నరువ పట్టణాన్ని "న్యూ టౌన్" అని కూడా పిలుస్తారు. కాగా, నగరంలోని మరో భాగం పొలోన్నరువ రాజ్యంకు చెందిన రాజధాని ప్రాచీన నగరంగా ఇప్పటికీ నిలిచివుంది.

శ్రీలంక రాజ్యాలలో రెండవ అత్యంత ప్రాచీన రాజ్యమైన పొలోన్నరువను మొదట సింహళ రాజ్యం సైనిక స్థావరంగా స్థాపించింది.[1] క్రీ.శ. 10వ శతాబ్దంలో అప్పటి రాజధాని అనురాధపురంను విజయవంతంగా ఆక్రమించిన తర్వాత చోళ వంశం దీనికి జననాథమంగళం అనే పేరు పెట్టింది. పొలోన్నరువ ప్రాచీన నగరంను యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశంగా ప్రకటించింది.[2]

వ్యుత్పత్తి

[మార్చు]

"పొలోన్నరువ" అనే పేరుకు ఖచ్చితమైన మూలం తెలియదు.[3] దీని తమిళ రూపమైన పులైనరి అనే పదం, పొలోన్నరువలో లభించిన తమిళ చోళ వంశం శాసనాలలో కనిపిస్తుంది.[4] ఈ పేరు, ప్రాచీన నామమైన పులస్త్య నగర లేదా పులట్టి నగరం నుండి సంక్షిప్త రూపంలో ఏర్పడి ఉండవచ్చని భావిస్తున్నారు. ఈ పేరుకు హిందూ ఋషి పులస్త్యుడు పేరుమీదుగా "పులస్త్యుని నగరం" అనే అర్థం ఉంది.[5][6] చోళుల పాలనలో ఈ నగరానికి జననాథపురం లేదా జననాథమంగళం అనే పేర్లు ఉపయోగించబడ్డాయి.[7][8] అనంతరం జయబాహు I శాసనాలలో ఈ ప్రదేశం విజయరాజపురంగా పేర్కొనబడింది. ఈ పేరు, విజయబాహు I పేరునుండి ఉద్భవించి ఉండవచ్చని భావిస్తున్నారు.[9]

జనాభా గణాంకాలు

[మార్చు]

పొలోన్నరువలో సింహళులు మెజారిటీగా ఉన్నారు. ముస్లింలు రెండవ అతిపెద్ద జనాభా వర్గం. అదనంగా శ్రీలంక తమిళులు, భారతీయ తమిళులు స్వల్ప సంఖ్యలో నివసిస్తున్నారు. ఇతర వర్గాలలో బర్గర్లు, మలయులు ఉన్నారు.

థమంకడువా డి.ఎస్. విభాగం ప్రకారం జాతి నిర్మాణం (2012)

[మార్చు]
థమంకడువా డి.ఎస్. విభాగంలో జాతి నిర్మాణం
జనాభా శాతం శాతం
సింహళులు
  
 82.90%
ముస్లింలు
  
 15.82%
శ్రీలంక తమిళులు
  
 1.01%
భారతీయ తమిళులు
  
 0.10%
ఇతరులు
  
 0.16%

మూలం: statistics.gov.lk

చరిత్ర

[మార్చు]

పొలోన్నరువను మొదట సింహళ రాజ్యం ఒక సైనిక స్థావరంగా స్థాపించింది.[1] క్రీ.శ. 10వ శతాబ్దంలో దేశాన్ని విజయవంతంగా ఆక్రమించిన తర్వాత చోళ వంశం దీనికి జననాథమంగళం అనే పేరు పెట్టింది.[10] రాజరాజ చోళుడు I తన రాణి పేరుమీదుగా వానవన్ మహాదేవీశ్వరం అనే శివాలయాన్ని పొలోన్నరువలో నిర్మించాడు. ప్రస్తుతం ఇది శివ దేవాలేగా ప్రసిద్ధి చెందింది.[11] ఈ దేవాలయంలో గణేశుడు, పార్వతికి చెందిన కంచు విగ్రహాలు కూడా ఉన్నాయి.[6] ఈ కాలంలో శ్రీలంక ఉత్తర, మధ్య ప్రాంతాలు రాజేంద్ర చోళుడు I పాలనలో చోళ సామ్రాజ్యానికి చెందిన ఒక ప్రావిన్స్‌గా నేరుగా పరిపాలించబడ్డాయి. అయితే క్రీ.శ. 1070 తర్వాత ద్వీపంపై చోళుల పాలన ముగిసింది. అనంతరం విజయబాహు I (విజయబాహు మహారాజు) పొలోన్నరువను స్వాధీనం చేసుకున్నాడు.[12]

వలవే నదికి దక్షిణంగా ఉన్న మహానాగకుల ప్రాంతం నుండి విజయబాహు మూడు దిశలలో పొలోన్నరువపై దాడి చేయడానికి మూడు సైన్యాలను పంపించాడు. ఒక సైన్యాన్ని దేశం పశ్చిమ తీరమార్గంగా మహాతిత్త నౌకాశ్రయానికి పంపి, దక్షిణ భారతదేశం నుండి వచ్చే సహాయక దళాలను అడ్డుకున్నాడు. ఆ తరువాత ఆ సైన్యంలో భాగం వాయవ్య దిశ నుండి పొలోన్నరువపై దాడి చేసింది. రెండవ సైన్యం తూర్పు దిశలోని మాగమా ప్రాంతం నుండి వచ్చి నగరాన్ని తూర్పు నుండి ముట్టడించింది. మూడవ, ప్రధాన సైన్యానికి స్వయంగా రాజు నాయకత్వం వహిస్తూ దేశమంతా దాటి ముందుకు సాగాడు. ఈ మూడు సైన్యాలచే చుట్టుముట్టబడిన పొలోన్నరువ ఏడు నెలలపాటు ముట్టడిలో నిలిచింది. అనంతరం విజయబాహు I సేనలు నగరంలో ప్రవేశించాయి. క్రీ.శ. 1070లో విజయబాహు I పొలోన్నరువ పాలకుడిగా అయ్యాడు.[13][14] ఆ కాలంలో శ్రీలంకను తంబపన్ని అని పిలిచేవారు.

మహారాజు పరాక్రమబాహు మహా పరిపాలనలో వాణిజ్యం, వ్యవసాయం విశేషంగా అభివృద్ధి చెందాయి. ఆకాశం నుండి పడే ఒక్క నీటి బొట్టు కూడా వృథా కాకూడదని, ప్రతి నీటి బొట్టు భూమి అభివృద్ధికి ఉపయోగపడాలని ఆయన నొక్కి చెప్పినట్లు ప్రసిద్ధి చెందారు.[citation needed] అందువల్ల, ఆయన పాలనలో అనురాధపురం కాలానికి చెందిన వాటికంటే మరింత అభివృద్ధి చెందిన నీటిపారుదల వ్యవస్థలు నిర్మించబడ్డాయి. ఈ వ్యవస్థలు ఇప్పటికీ దేశపు తూర్పు ప్రాంతంలో తీవ్ర ఎండాకాలంలో వరి సాగుకు అవసరమైన నీటిని అందిస్తున్నాయి. వీటిలో అతి గొప్పది పరాక్రమ సముద్రం (Parakrama Samudra) లేదా "పరాక్రముని సముద్రం". ఇది మహావెలి నది ద్వారా పెద్ద సముద్ర నౌకలు నిలిచే నౌకాశ్రయంగా కూడా ఉపయోగించబడినట్లు పేర్కొనబడింది.[12] పరాక్రమబాహు I పాలనలో పొలోన్నరువ రాజ్యం సంపూర్ణంగా స్వయం సమృద్ధిగా ఉండేది.

ఆయనకు తక్షణ వారసుడైన నిస్సంకమల్ల Iను మినహాయిస్తే, పొలోన్నరువలోని ఇతర రాజులు అంతగా దృఢసంకల్పం కలవారు కాదు. వారు తమ రాజసభలోనే అంతర్గత విభేదాలకు లోనయ్యారు.[citation needed] అదనంగా, వారు శక్తివంతమైన దక్షిణ భారత రాజ్యాలతో వివాహ సంబంధాలు ఏర్పరచుకున్నారు. చివరకు ఈ వివాహ బంధాలు స్థానిక రాజవంశ వారసత్వాన్ని అధిగమించాయి. ఈ పరిస్థితి 1214లో ఆర్యచక్రవర్తి వంశంకు చెందిన యోధ నాయకుడు కళింగ మాఘ దండయాత్రకు దారితీసింది. ఈ దండయాత్రలో అనురాధపురం, పొలోన్నరువ మహానగరాలు అగ్నికి ఆహుతై పూర్తిగా నాశనమయ్యాయి.

ప్రస్తుత పరిస్థితి

[మార్చు]

నేడు పొలోన్నరువ ప్రాచీన నగరం, దేశంలో అత్యంత శాస్త్రీయ ప్రణాళికతో నిర్మించబడిన పురావస్తు నగరాలలో ఒకటిగా నిలిచింది. ఇది రాజ్యపు తొలి పాలకుల క్రమశిక్షణకు, వైభవానికి సాక్ష్యంగా నిలుస్తుంది. 1982లో బ్రిటిష్ సంగీత బృందం డ్యూరన్ డ్యూరన్ రూపొందించిన Save a Prayer సంగీత వీడియోలోని కొన్ని దృశ్యాలకు ఈ నగర సౌందర్యం నేపథ్యంగా ఉపయోగించబడింది. పొలోన్నరువ ప్రాచీన నగరాన్ని యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశంగా ప్రకటించింది.

ప్రాచీన నగరానికి సమీపంలో అనేక హోటళ్లు, ఆధునిక దుకాణాలు, రోజువారీ అవసరాలను తీర్చే సౌకర్యాలతో కూడిన ఒక చురుకైన పట్టణం ఉంది. ప్రధాన రహదారి వెంట సుమారు 6 కి.మీ దూరంలో ఉన్న "న్యూ టౌన్" అనే కొత్త ప్రాంతంలో అనేక ప్రభుత్వ కార్యాలయాలు ఉన్నాయి. జిల్లాలోని అతిపెద్ద పాఠశాల అయిన పొలోన్నరువ రాయల్ సెంట్రల్ కాలేజ్ ఈ న్యూ టౌన్‌లోనే ఉంది. ఉత్తర మధ్య ప్రావిన్స్ లో రెండవ అతిపెద్ద నగరమైన పొలోన్నరువ, శ్రీలంకలో అత్యంత పరిశుభ్రమైన, సుందరమైన నగరాలలో ఒకటిగా పేరుగాంచింది. పచ్చని పరిసరాలు, అద్భుతమైన ప్రాచీన కట్టడాలు, 13వ శతాబ్దంలో నిర్మించబడిన విశాలమైన పరాక్రమ సముద్రం జలాశయం, ఆకర్షణీయమైన పర్యాటక వసతులు, ఆతిథ్యపరులైన స్థానిక ప్రజలు కలిసి దీనిని ప్రముఖ పర్యాటక కేంద్రంగా నిలబెట్టాయి. పర్యాటకులను ఆకర్షించే మరో విశేషం నగరంలో నివసించే టోక్ మకాక్ కోతుల సమూహం. మానవ నివాసం ప్రారంభమైనప్పటి నుంచే ఈ కోతులు ఈ శిథిలాలలో నివసిస్తున్నాయి. మనుషులు అక్కడి నుండి వెళ్లిపోయిన తర్వాత కూడా ఇవి విజయవంతంగా జీవిస్తూ కొనసాగుతున్నాయి.

ఇవి కూడా చూడండి

[మార్చు]

మూలాలు

[మార్చు]
  1. 1 2 Sastri, K. A (2000). The CōĻas. University of Madras. pp. 172–173.
  2. ↑ "Ancient City of Polonnaruwa". World Heritage Convention, UNESCO. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 21 May 2015.
  3. ↑ Ceylon Journal of Science: Zoology & geology. Section B. (in ఇంగ్లీష్). University of Ceylon at the Government Press. 1904. p. 257.
  4. ↑ Anders Hultgård, Irāmaccantiran̲ Nākacāmi, Peter Schalk (2002). Buddhism Among Tamils in Pre-colonial Tamilakam and Ilam Part 2 (in ఇంగ్లీష్). Department of History and Religion, University of Uppsala: Almqvist & Wiksell International. p. 709. ISBN 9789155453589.{{cite book}}: CS1 maint: multiple names: authors list (link)
  5. ↑ Journal of the Ceylon Branch of the Royal Asiatic Society (in ఇంగ్లీష్). Ceylon Branch of the Royal Asiatic Society: Colombo Apothecaries Company. 1920. p. 192.
  6. 1 2 Dehejia, Vidya (1990-10-18). Art of the Imperial Cholas (in ఇంగ్లీష్). Columbia University Press. pp. 51, 77, 86–88. ISBN 9780231515245.
  7. ↑ Annual Report on South-Indian Epigraphy (in ఇంగ్లీష్). Government of India Central Publication Branch. 1986. p. 69.{{cite book}}: CS1 maint: location missing publisher (link)
  8. ↑ University of Ceylon Review (in ఇంగ్లీష్). Vol. 22–23. University of Ceylon. 1964. p. 69.
  9. ↑ Archeological survey of Ceylon: Annual Report (in ఇంగ్లీష్). Department of Archeology. 1909. p. 27.
  10. ↑ Ragupathy, Ponnampalam (1987). Early Settlements in Jaffna: An Archaeological Survey (in ఇంగ్లీష్). University of Jaffna: Thillimalar Ragupathy. p. 185.{{cite book}}: CS1 maint: publisher location (link)
  11. ↑ Man, John (1999). Atlas of the Year 1000 (in ఇంగ్లీష్). Harvard University Press. pp. 136. ISBN 9780674541870.
  12. 1 2 Nubin, Walter (2002). Sri Lanka: Current Issues and Historical Background (in ఇంగ్లీష్). Nova Science Publishers. pp. 102, 103. ISBN 9781590335734.
  13. ↑ "THE POLONNARUWA KINGS". Rhajiv Ratnatunga. lakdiva.org. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2008-09-12.
  14. ↑ "Polonnaruwa, Sri Lanka".
  • Balasooriya, Jayasinghe (2004). The Glory of Ancient Polonnaruva. Polonnaruva: Sooriya Printers. ISBN 955-8158-01-1 (పురావస్తు శిథిలాలు)
  • Forbes, Andrew; Henley, David (2012). "The Satmahal Prasada: A Historic link between Lan Na and Sri Lanka", in Ancient Chiang Mai, Volume 1. Chiang Mai: Cognoscenti Books.
  • Ulrich von Schroeder (1990). Buddhist Sculptures of Sri Lanka, XII. Monuments of Polonnaruva: pp. 632–677. Hong Kong: Visual Dharma Publications, Ltd. ISBN 962-7049-05-0 / ISBN 978-962-7049-05-0.
  • Ulrich von Schroeder (1992). The Golden Age of Sculpture in Sri Lanka – Masterpieces of Buddhist and Hindu Bronzes from Museums in Sri Lanka. ప్రదర్శన కాటలాగు, Arthur M. Sackler Gallery, Washington, D.C., 1 November 1992 – 26 September 1993. Hong Kong: Visual Dharma Publications, Ltd. ISBN 962-7049-06-9 / ISBN 978-962-7049-06-7.

బాహ్య లింకులు

[మార్చు]
"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=పొలొన్నరువ&oldid=4852872" నుండి వెలికితీశారు