ప్రకృతి వైద్యం

వికీపీడియా నుండి
(ప్రకృతి సిద్ధ ఔషధం నుండి దారిమార్పు చెందింది)
Jump to navigation Jump to search

ప్రకృతి వైద్యాన్ని (ప్రకృతి సిద్ధ ఔషధం లేదా సహజ ఔషధం అని కూడా అంటారు) ఇది సహజమైన చికిత్సలు మరియు దేహం యొక్క ప్రాణాధార శక్తిని తననితాను కాపాడుకోవడానికి, మాన్పడానికి ఉపయోగించటం పైన శ్రద్ధ చూపించే ఒక ప్రత్యామ్నాయ వైద్య విధానం. ప్రకృతి వైద్య తత్వం పవిత్రమైన పద్ధతిని ఆచరిస్తూ,శస్త్రచికిత్స మరియు మందుల వాడకాన్ని తక్కువ సమర్థిస్తుంది. ప్రకృతి వైద్యం వైద్య సముదాయం ద్వారా గుర్తింపబడిన వివిధ రకాల చికిత్సా పద్ధతులను కలిగిఉంటుంది; పథ్యం, జీవన పద్ధతుల సలహా ప్రకృతి వైద్యులు కానీ వారు అందించే సలహాలని పోలిఉంటుంది, ఆక్యుపంక్చర్ వైద్య విధానం కొన్ని సమయాలలో మాత్రమే నొప్పిని తగ్గించడంలో సహాయపడుతుంది, అలాగే హోమియోపతిని తరచుగా మిధ్యా శాస్త్రమని లేదా బూటకపు వైద్యమని అభివర్ణిస్తారు[1][2][3][4][5]. ఋజువు ఆధారిత ఔషధం (EBM) ప్రకృతి వైద్యం యొక్క శాస్త్రీయ పద్ధతిని నిర్ణయించడానికి సరైన పద్ధతిగా భావించవచ్చు.[6] ప్రకృతి వైద్యులు ఈ వృత్తిని మలచిన ముందు తరం అనుయాయులు పాటించిన టీకా పద్ధతిని వ్యతిరేకిస్తారు.[7]

ఐరోపా‌లో జరిగిన ప్రకృతి చికిత్సా ఉద్యమంలో ప్రకృతి వైద్యం మూలాలున్నాయి.[8][9] ఈ పదం 1895లో జాన్ స్కిల్ అనే వ్యక్తి ద్వారా రూపొందించబడి యూ.ఎస్. ప్రకృతి వైద్య పితామహుడు బెనిడిక్ట్ లస్ట్ [10] ద్వారా ప్రాచుర్యం పొందింది.[11] 1970లో మొదలయ్యి యునైటెడ్ స్టేట్స్ మరియు కెనడాలలో జరిగిన పవిత్ర ఆరోగ్య ఉద్యమంతో కలవడం వలన దీని మీద ఆసక్తి తిరిగి పునరుజ్జీవింపబడింది.[1][11]

ప్రకృతి వైద్యం చాలా దేశాల్లో అమల్లో ఉంది, ముఖ్యంగా యునైటెడ్ స్టేట్స్ మరియు కెనడాలలో భిన్న ప్రమాణాల నిబంధనలు మరియు వివిధ స్థాయిల్లో ఆమోదయోగ్యత కలిగివుంది. ప్రకృతి సిద్ధ ఔషధం ప్రకృతి వైద్యం మరియు 19వ శతాబ్దపు ఆరోగ్య ఉద్యమ ఉపజాతి "ప్రకృతి నివారణ శక్తి" యొక్క ఆధునిక ఆవిర్భావం. ప్రకృతి వైద్యులు నేడు చాలా దేశాలలో ప్రాథమిక చికిత్సకులుగా అనుమతి పొందిఉన్నారు, వీరు సంప్రదాయ మరియు ప్రకృతి సిద్ధ ఔషధాలు రెండింటిలో కూడా సిద్ధహస్తులుగా గుర్తించబడుతున్నారు. వారి శిక్షణ అండర్ గ్రాడ్యుయేట్ వైద్య విద్య మాదిరిగానే ఉంటుంది, వీరు కూడా కనీసం నాలుగేళ్ళపాటు ఔషధ శాస్త్రం,చిన్న చిన్న శస్త్ర చికిత్సలు కలిగివున్న ప్రకృతి వైద్య విద్యని అభ్యసించాలి. యునైటెడ్ స్టేట్స్ మరియు కెనడాలలో, ప్రకృతి వైద్యుడి (ND) లేదా ప్రకృతి సిద్ధ వైద్యుడి (NMD) యొక్క హోదా సాధారణ వైద్య శాస్త్రం దానితోపాటు సహజ నివారణలు మరియు వైద్య చికిత్సలు కలిసిన ప్రకృతి వైద్య పాఠశాల ఆమోదిత నాలుగేళ్ళ విద్యని అభ్యసించిన తరువాత లభిస్తుంది.[12][13][neutrality is disputed] అభ్యాసం యొక్క అవకాశం అధికార పరిధులను బట్టి మారుతుంటుంది, అనియంత్రిత అధికార పరిధులలో ఉండే ప్రకృతి వైద్యులు ప్రకృతి వైద్యుడి హోదా లేదా ఇతర పేర్లని వారి చదువుతో సంబంధం లేకుండా ఉపయోగించుకోవచ్చు.[14]

చరిత్ర[మార్చు]

మొన్సిగ్నోర్ సెబాస్టియన్ క్నిప్, 1821-1897
డా. బెనెడిక్ట్ లస్ట్, 1872 - 1945

ఈ పదం పుట్టకముందు కాలానికి చెందిన ప్రాచీన గ్రీకు "వైద్య పితామహుడు" హిపోక్రటిస్‌ను మొట్టమొదటి ప్రకృతి సిద్ధ ఔషధ అధివక్తగా కొందరు పరిగణిస్తారు.[15][16] ఆధునిక ప్రకృతి వైద్య విధాన మూలాలు ఐరోపా యొక్క ప్రకృతి చికిత్సా ఉద్యమంలో ఉన్నాయి.[8][9] స్కాట్లాండ్ లో థామస్ అలిన్సన్ 1880లలో తన "-ఆరోగ్యకర వైద్యాన్ని" మొదలుపెట్టాడు, పొగాకు, అతి పనిని తగ్గించి సహజ పథ్యాన్ని,వ్యాయామాన్ని ప్రోత్సహించాడు.[17][18] ముఖ్యంగా యునైటెడ్ స్టేట్స్ యొక్క పసిఫిక్ నార్త్‌వెస్ట్ ప్రాంతంలో కొన్నిసార్లు ప్రకృతి వైద్యులని సానిప్రాక్టార్ అనే పదంతో సూచిస్తారు.[11]

ప్రకృతి వైద్యం అన్న పదం 1895లో జాన్ స్కిల్ ద్వారా ప్రయోగించబడింది,[10] దీనిని "యూ.ఎస్. ప్రకృతి వైద్య పితామహుడు" బెనెడిక్ట్ లస్ట్ కొన్నారు.[11] లస్ట్ జర్మనీలో అతని నాన్న సెబాస్టియన్ క్నిప్ వద్ద హైడ్రో థెరపీ మరియు ఇతర ఆరోగ్య విద్యలను అభ్యసించాడు; క్నిప్ లస్ట్‌ను అతని ఔషధ రహిత పద్ధతులను వ్యాప్తి చెయ్యడానికి యునైటెడ్ స్టేట్స్ పంపించారు.[3] లస్ట్ ప్రకృతి వైద్యాన్ని ఒక నిర్దిష్ట పద్ధతిలా కాక ఒక విశాల విభాగంగా వివరించారు,ఇందులో హైడ్రో థెరపీ, మూలికా ఔషధ,హోమియోపతిని చేర్చడమే కాకుండా అతిగా తినడం,కాఫీ,టీ,మద్యంలను వదిలి వేయడం వంటి ఇతర పద్ధతులను చేర్చారు.[1] ఆయన దేహాన్ని ఆధ్యాత్మిక,ప్రాణాధార పదాలలో వివరిస్తూ "పూర్తిగా మానవ ప్రవృత్తి యొక్క కాస్మిక్ శక్తుల మీద ఆధారపడి ఉంటుంది" అని అన్నారు.[19]

1901లో లస్ట్ న్యూయార్క్లో ది అమెరికన్ స్కూల్ ఆఫ్ నేచురోపతిని స్థాపించారు. 1902లో అసలైన నార్త్ అమెరికన్ క్నిప్ సోసైటిస్ తీసివేసి వాటిని "నేచురోపతిక్ " సోసయిటిస్ గా పేరు మార్చారు. 1919 సెప్టెంబరులో డా. బెనిడిక్ట్ లస్ట్ ది నేచురోపతిక్ సోసైటి ఆఫ్ అమెరికాను రద్దు చేసి దానికి ప్రత్యామ్నాయంగా "అమెరికన్ నేచురోపతిక్ అసోసియేషన్"ను స్థాపించారు.[11][20][21][21] ఇరవయ్యో శతాబ్దపు మొదటి మూడు దశాబ్దాలలో 25 దేశాలలో ప్రకృతి వైద్య మరియు ఔషధ రహిత అభ్యాసాల న్యాయాల ప్రకారం ప్రకృతి వైద్యులు చట్టబద్ధమయ్యారు.[11] ప్రకృతి వైద్యాన్ని ఎంతోమంది చిరోప్రాక్టర్స్ స్వీకరించారు, అనేక కళాశాలలు డాక్టర్ ఆఫ్ నేచురోపతి (ND)ని, డాక్టర్ ఆఫ్ చిరోప్రాక్టిక్ (DC) డిగ్రీలను అందిస్తున్నాయి.[11] ఈ సమయంలో యునైటెడ్ స్టేట్స్ లో ఉన్న ప్రకృతి వైద్య కళాశాలలను లెక్క వేస్తే ఒకటి నుంచి డజను వరకు ఉంటాయి.[5][10][11]

ఒక దశలో వేగంగా వృద్ధి చెందిన ప్రకృతి వైద్యం 1930 తరువాత కొన్ని దశాబ్దాలకు క్షీణించటం మొదలుపెట్టింది. 1910లో, ది కార్నెగీ ఫౌండేషన్ ఫర్ అడ్వాన్స్‌మెంట్ ఆఫ్ టీచింగ్ ప్లెక్స్‌నెర్ నివేదికని ప్రచురించింది, దీనిలో వీరు వైద్య విద్యలోని అనేక కోణాలని ప్రత్యేకంగా నాణ్యత, శాస్త్రీయ దృక్పథం లోపించడాన్ని విమర్శించారు. పెన్సిలిన్ ఆవిష్కరణ, ఇతర అద్భుత మందులు, ఆధునిక వైద్యం నెమ్మదిగా ప్రాచుర్యం పొందడం మొదలయినవన్నీ ప్రకృతి వైద్యం క్షీణించటానికి కారణాలయ్యాయి. 1940,1950లలో అభ్యాస న్యాయాల వలన చాలా చిరోప్రాక్టిక్ కళాశాలలు తమ డిగ్రీలను తీసివేసాయి,అయినప్పటికీ చాలామంది చిరోప్రాక్టర్స్ ప్రకృతివైద్యాన్ని అభ్యసిస్తూనేఉన్నారు. 1940 నుంచి 1963 వరకు ది అమెరికన్ మెడికల్ అసోసియేషన్ సంప్రదాయ విరుద్ధ వైద్య పద్ధతులకు వ్యతిరేకంగా ప్రచారం చేసారు. 1958 కల్లా ప్రకృతివైద్య అభ్యాసం కేవలం ఐదు దేశాలలో మాత్రమే చట్టబద్ధమైనది.[11] 1968లో,ది యునైటెడ్ స్టేట్స్ డిపార్ట్మెంట్ ఆఫ్ హెల్త్,ఎడ్యుకేషన్ మరియు వెల్ఫేర్ ప్రకృతివైద్యం వైద్యశాస్త్ర పరిధిలోకి రాదని,ప్రకృతివైద్య విద్య పట్టబధ్ర విద్యార్థులు సరైన రోగనిర్ణయం చేసి సరైన చికిత్స చేయటానికి కావలసినంత జ్ఞానాన్ని ఇవ్వదని నివేదిక ఇచ్చారు;ఈ నివేదిక ప్రకృతివైద్య చికిత్సల్లో వైద్య సహాయం స్థాయిని పెంచడాన్ని ఆపివేయాలని సూచించింది.[5][22] 1977లో ఒక ఆస్ట్రేలియన్ విచారణ కమిటి ఇదేరకమైన ఉపసంహరాలని ఇచ్చింది; ఇది ప్రకృతివైద్యులకు చట్టబద్ధత ఇవ్వటాన్ని సూచించలేదు.[23] 2009 ప్రకారం 50 యూ.ఎస్.దేశాలలో పదిహేను దేశాలు ప్రకృతివైద్యులకి చట్టబద్ధత కల్పించాయి,[24] రెండు దేశాలలో (WA, VT)ప్రకృతివైద్యులు అందించే సేవలని ఇన్స్యురెన్స్ కంపెనీలు బీమాఉంటేనే అనుమతి ఇస్తారు.[25]

ప్రకృతివైద్యం ఎప్పుడూ మనుగడలో లేకుండా తొలగించబడలేదు. 1970లలో మొదలయ్యి పవిత్ర ఆరోగ్యఉద్యమంతో కలవడం వలన యునైటెడ్ స్టేట్స్,కెనడాలలో దీని మీద ఆసక్తి పెరిగింది.[1][11]

నేడు అమెరికన్ నేచరోపతిక్ మెడికల్ అక్రేడిషన్ బోర్డ్[26] ద్వారా గుర్తించబడిన సంప్రదాయ ప్రకృతివైద్యంలో సర్టిఫికేట్ మరియు డిగ్రీ కార్యక్రమాలని తొమ్మిది కళాశాలలు అందిస్తున్నాయి,ది నేషనల్ బోర్డ్ ఆఫ్ నేచురోపతిక్ ఎగ్జామినర్స్ ఆఫ్ ది ANA ప్రస్తుతం డాక్టర్ ఆఫ్ నేచురోపతి డిగ్రీ కార్యక్రమాలని అందిస్తున్న రెండు కళాశాలలకి గుర్తింపునిచ్చింది[27].

ప్రకృతిసిద్ధ ఔషధంలో ఆరు గుర్తింపు పొందిన కళాశాలల,గుర్తింపు పొందిన ప్రకృతివైద్య వైద్య కళాశాలల మరియు ఉత్తరఅమెరికాలో గుర్తింపు పొందిన ఒక వ్యక్తి ప్రాతినిధ్యం ఉంది. 1956లో చార్లెస్ స్టోన్,ఫ్రాంక్ స్పాల్దింగ్,డబ్ల్యూ.మార్టిన్ బ్లేతింగ్ పశ్చిమ దేశాల చిరోప్రాక్టిక్ కాలేజ్లు వాటి ND కార్యక్రమాలని రద్దు చేయాలన్న ఆలోచనకి ప్రతిచర్యగా పోర్ట్లాండ్ అరెజోన్లో నేషనల్ కాలేజ్ ఆఫ్ నేచురల్ మెడిసిన్ (NCNM)ని స్థాపించారు. 1978లో షీలా క్విన్,జోసెఫ్ పిజ్జర్నో,విలియం మిచెల్,లేస్ గ్రిఫిత్ జాన్ వాషింగ్టన్,సీటెల్లో బాస్టిర్ కాలేజ్ ఆఫ్ నేచురోపతిక్ మెడిసన్ (ఇప్పుడు బాస్టిర్ యూనివర్సిటీ)ను స్థాపించారు. అదే సంవత్సరంలో కెనడా,టొరంటోలో ది కెనెడియన్ కాలేజ్ ఆఫ్ నేచురోపతిక్ మెడిసిన్ స్థాపించబడింది. ఈమధ్యనే స్థాపించబడిన కళాశాలలలో 1992లో స్థాపించిన సౌత్ వెస్ట్ కాలేజ్ ఆఫ్ నేచురోపతిక్ మెడిసిన్,1992లోనే స్థాపించిన బౌచర్ ఇన్స్టిట్యుట్ ఆఫ్ నేచురోపతిక్ మెడిసిన్ లు కొన్ని. కనెక్టికట్ లోని ది యూనివర్సిటీ ఆఫ్ బ్రిడ్జ్ పోర్ట్ND కార్యక్రమాలని కాలేజ్ ఆఫ్ నేచురోపతిక్ మెడిసిన్ ద్వారా అందిస్తుంది,ఇల్లినాయిస్ లోని నేషనల్ యూనివర్సిటీ ఆఫ్ హెల్త్ సైన్స్ కొత్తగా ప్రారంభించిన ప్రకృతివైద్య కార్యక్రమం గుర్తింపు పొందవలసిఉంది.

మూల సూత్రాలు[మార్చు]

ప్రకృతివైద్య సిద్ధాంతాలు "ప్రకృతికి గల నివారణశక్తిని" నమ్ముతూ సహజంగా ఉండే, తక్కువ ఇబ్బందికర పద్ధతుల పైన దృష్టిసారిస్తాయి.[5] "సంయోజిత" ఔషధం, అణుధార్మికత, పెద్ద శస్త్రచికిత్సల వంటి చికిత్సలు ఉండవు, జీవ ఔషధాల మరియు ఆధునికశాస్త్ర పద్ధతులని వదిలివేసి దేహం,ప్రకృతిల వైవిధ్యమైన కలయికని ప్రోత్సహిస్తారు.[5][21] ఒత్తిడి నివారణ,ఆరోగ్యకరమైన ఆహారపుటలవాట్లు మరియు జీవనవిధానం ద్వారా నివారణ కలిగించడాన్ని ఉద్ఘాటిస్తారు. ప్రకృతివైద్య అభ్యాస తత్వం ఆరు మూలాంశ విలువల ద్వారా వివరించవచ్చు.[28] ప్రకృతివైద్యుని ప్రమాణంలో భిన్నవిధాలు మనుగడలో ఉన్నాయి,[29] వివిధ కళాశాలల[30] లేదా ప్రొఫెషనల్ సంఘాల ద్వారా ప్రచురించబడిన అనేక మిషన్ స్టేట్మెంట్స్,క్రమశిక్షణ సంఘాల ద్వారా ప్రచురితమైన నీతి నడవడికకు సంబంధించిన సూచనలు వీటిలో ఉన్నాయి.[31]

  1. మొదట హాని చెయ్యవద్దు; అత్యంత ప్రభావవంతమైన అతి తక్కువ నష్టాన్ని కలిగించగల ఆరోగ్య చికిత్సలను అందించాలి (ప్రిమం నాన్ నోసేరే).
  2. ప్రతి మనిషిలో అనువంశికంగా ఉన్న ప్రకృతి యొక్క స్వయం నివారణ శక్తిని గుర్తించు,గౌరవించు,ప్రోత్సహించు. (విజ్ మేదికత్రిక్స్ నేచర్,ప్రాణాధారం యొక్క ఒక రూపం).[32]
  3. లక్షణాలని అణచివేసి,తొలగించే కంటే రోగం యొక్క కారణాన్ని గుర్తించి తొలగించాలి (టోల్లే కాజం ).
  4. హేతుబద్ధమైన ఆశని నేర్పించి స్ఫూర్తినివ్వాలి,ఆరోగ్యానికి సంబంధించి స్వయం బాధ్యతని ప్రోత్సహించాలి (వైద్యుడే గురువు ).
  5. ప్రతివ్యక్తిని అతని వ్యక్తిగత ఆరోగ్య కారణాలని,ప్రభావాలని దృష్టిలో ఉంచుకొని చికిత్స చెయ్యాలి. (మొత్తం వ్యక్తికి చికిత్స చెయ్యాలి ).
  6. ఆరోగ్య పరిస్థితిని ఉద్ఘాటించి ఆరోగ్యంగా ఉండేలా ప్రోత్సహించి ప్రతి వ్యక్తి,సమూహం,మన ప్రపంచపు వ్యాధులని నివారించాలి. (ఆరోగ్య వృద్ధి, అతి మంచి నివారణ )

ఆచరణ[మార్చు]

ప్రకృతివైద్య దృష్టి ప్రత్యేక పద్ధతుల మీద కాకుండా తన తత్త్వమైన సహజ స్వయం నివారణ మీద ఉంటుంది,అభ్యాసకులు అనేక రకాల చికిత్సా పద్ధతులను ఉపయోగిస్తారు.[1][33] కొన్ని పద్ధతులు మనుగడ నిరూపించబడని అనవసర "ప్రాణాధార శక్తి స్థాయిల" మీద ఆధారపడిఉంటాయి,బాస్టిర్,NCNM,CCNM ప్రస్తుతం నడుపుతున్న పరిశోధన కార్యక్రమాల ద్వారా ఏర్పడిన సామాన్య అభిప్రాయమేమంటే ప్రకృతివైద్యం ఒక విభాగంగా సాధారణ శాస్త్ర సంభాషణల[16][34][35] నుండి వియుక్తమవుతున్నదని.[36][37][38] బాస్టిర్ NIH నుంచి పరిశోధనా నిధిని కూడా పొందుతోంది,ఈ సంబంధం 1984 నుంచి మొదలయ్యింది,బాస్టిర్ NIH నుంచి పరిశోధనా ప్రధానం పొందిన మొట్టమొదటి ప్రకృతివైద్య కళాశాల.[39] ఒక వ్యవస్థగా ప్రకృతివైద్యం యొక్క ప్రభావాన్ని పద్ధతి ప్రకారం మూల్యాంకనం చేయలేదు,వ్యక్తిగతంగా ఉపయోగించే పద్ధతుల ప్రభావం వేరు వేరుగా ఉంటుంది.[5][40]

రోగి యొక్క సుదీర్ఘమైన ముఖాముఖీతో మొదలైన ఒక సమాలోచన జీవన విధానం,వైద్యచరిత్ర,భావ తీవ్రత,శారీరక కవళికలు,శారీరక పరీక్షల మీద దృష్టి పెట్టింది.[1] సంప్రదాయ ప్రకృతివైద్యం జీవనవిధాన మార్పులు,దేహపు అంతర్గత నివారణ సామర్ధ్యానికి ఊతమిచ్చే పద్ధతులపైన దృష్టిసారిస్తుంది. సంప్రదాయ ప్రకృతివైద్యులు వ్యాధులని పరీక్షించి,చికిత్స చెయ్యరు కానీ మొత్తం దేహం బావుండడం పైన దేహం తనంతటతాను నివారించుకోగల సదుపాయాల మీద ఏకాగ్రత కనబరుస్తారు. సంప్రదాయ ప్రకృతివైద్యులు మందుల,సీరముల,ద్రావకాల వాడకాన్ని,శస్త్ర చికిత్సని లేదా వ్యాధి నిర్దిష్టమైన చికిత్సలను సూచించరు,తీసుకోరు,ప్రోత్సహించరు దానికంటే సంప్రదాయ ఔషధాన్ని అభ్యసిస్తారు.[41] ప్రకృతిసిద్ధ ఔషధ అభ్యాసకులు తమని తాము ప్రాధమిక చికిత్సకులుగా నియంత్రించుకొంటారు,వివిధ సహజ పద్ధతులతో పాటు గొప్ప మందులను ఇవ్వటం,చిన్న చిన్న శస్త్ర చికిత్సలను చేయటం,ఇతర సంప్రదాయ పద్ధతులను తమ అభ్యాసంలో భాగంగా చేసుకున్నారు. ప్రకృతివైద్యులు టీకాలను,యాంటిబయాటిక్స్ను సూచించరు,ఋజు ఆధారిత మందు తన ప్రభావాన్ని చూపిన విషయాలలో కూడా అనవసరమైన ప్రత్యామ్నాయ పద్ధతులను సూచిస్తారు.[42][43] అన్ని రకాల ప్రకృతివైద్య విద్యలు సాధారణ శాస్త్రంతో సరిపడని అంశాలను కలిగిఉంటాయి,ఇవి అభ్యాసకుడిని అవసరమైన పరీక్షలు లేదా సూచనలు చేసేందుకు కావలసినంతగా సిద్ధం చెయ్యదు.[40][43][44]

50% కంటే తక్కువమంది ప్రకృతివైద్యులు తాము జ్వరంతో ఉన్న 2 వారాల శిశువుని నిజంగా హాని జరిగే అవకాశమున్న పరిస్థితిలో చికిత్స చేస్తామని చెప్పారు.[45]

పద్ధతులు[మార్చు]

ఒక్కొక్క ప్రకృతివైద్యుడు ఉపయోగించే ప్రత్యేక పద్ధతులు శిక్షణ,అభ్యాసపు అవకాశాలతో మారుతూ ఉంటాయి. వివరించిన ఫలోత్పాదన,శాస్త్రీయ హేతుబద్ధత కూడా మారుతుంటాయి. ఇందులో: ఆక్యుపంక్చర్,అనువర్తిత కినిసాలజి,[46]వృక్ష ఔషధం,బ్రెయిన్ వేవ్ ఎంట్రయిన్మెంట్,చిలేషన్ థెరపీ ఫర్ అతేరోస్కేలోరోసిస్,[4]కోలోనిక్ ఎనేమాస్,[3]కలర్ థెరపీ,[46]క్రానియాల్ ఒస్టియోపతి,[43]కేశ విశ్లేషణ,[43]హోమియోపతి,[47]ల్రిడలజి,[46]జీవరక్త విశ్లేషణ,ప్రకృతిచికిత్స -ప్రకృతి ధాతువులైన సూర్య కిరణాలు,తాజా గాలి,వేడి లేదా చలి,పోషకాల మీద ఆధారపడి చేసే థెరపీలు (ఉదాహరణకి కూరగాయలు,మొత్తం ఆహారపు పథ్యం,ఉపవాసం,ఆల్కహాల్ మరియు పంచాదరాలని వదిలివేయడం మొదలైనవి),[48]ఓజోన్ థెరపీ,[5]శారీరక ఔషధం (ప్రకృతిసిద్ధ,ఒస్సియాస్ మరియు మృదుకణజాల మానిప్యులేట్ థెరపీ,ఆటల మందు,వ్యాయామం మరియు హైడ్రోథెరపీమొదలైనవి),మానసిక కౌన్సిలింగ్ (ఉదాహరణకి మెడిటేషన్,ప్రశాంతత,ఒత్తిడి నియంత్రణ యొక్క ఇతర పద్ధతులు),[48]జన ఆరోగ్యపుకొలతలు శుభ్రత,[28]ప్రతిచర్య శాస్త్రం,[46]రోల్ఫింగ్,[21]సంప్రదాయ చైనిస్ మందుమొదలైనవి ఉన్నాయి.

2004 సర్వే ప్రకారం వాషింగ్టన్ స్టేట్,కనెక్టికట్ లలో సాధారణంగా సూచించబడే ప్రకృతివైద్య చికిత్సలు వృక్ష ఔషధాలు,విటమిన్స్,మినరల్స్,హోమియోపతి,ఎలర్జీ చికిత్సలు.[47]

అభ్యాసకులు[మార్చు]

ప్రకృతివైద్య అభ్యాసకులు రెండు భాగాలుగా విభజించబడతారు.[41][49][50][51][52][verification needed]

1. 'సాంప్రదాయ' ప్రకృతివైద్యులు యూఎస్ లో రెండు జాతీయ సంస్థల ద్వారా ప్రాతినిధ్యం వహించబడతారు,అవి 1919లో బెనెడిక్ట్ లస్ట్[53] ద్వారా స్థాపించబడిన ది అమెరికన్ నేచురోపతిక్ అసోసియేషన్ (ANA),ఇది 5000 గుర్తింపు పొందిన అభ్యాసకులకు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తుంది,[54][verification needed]

ANA ఇన్కార్పోరేషన్ సర్టిఫికేట్ ఆఫ్ స్టాండింగ్

రెండవది 1981లో స్థాపించబడినఅమెరికన్ నేచురోపతిక్ మెడికల్ అసోసియేషన్ఇది వివిధ స్థాయిలలో గుర్తింపు పొందిన 4500 అభ్యాసకులకు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తుంది.[55] ANMA MDలను,DOలను కూడా గుర్తిస్తుంది,వీటితోపాటు వారి అభ్యాసాలలో ప్రకృతివైద్యాన్ని కలుపుకొనిఉన్న సాంప్రదాయ వైద్య ఉద్యోగులను గుర్తిస్తుంది.[5]

యునైటెడ్ స్టేట్స్ లోని సాంప్రదాయ ప్రకృతివైద్యుల ప్రకృతివైద్య శిక్షణ స్థాయిలలో తేడాలుంటాయి. సాంప్రదాయ ప్రకృతివైద్యులు డిగ్రీ కాని సర్టిఫికేట్ కార్యక్రమాలు లేదా పట్టబధ్ర డిగ్రీ కార్యక్రమాలను పూర్తి చేసి అమెరికన్ నేచురోపతిక్ మెడికల్ సర్టిఫికేషన్ బోర్డ్ (ANMCB)ద్వారా అభ్యాసక స్థాయి గుర్తింపు పొంది తమని తాము ప్రకృతివైద్య సలహాదారులుగా చెప్పుకుంటారు.[56] సాంప్రదాయ ప్రకృతివైద్యుల కోసం పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్,డాక్టోరల్ కార్యక్రమాలు కూడా ఉన్నాయి. ANMCAB ద్వారా గుర్తింపబడిన కళాశాల నుంచి డాక్టర్ ఆఫ్ నేచురోపతి పూర్తి చేసినవారు బోర్డ్ ద్వారా గుర్తింపబడిన ANMCAB[57] ప్రకృతివైద్య వైద్యుడు అవుతాడు,ANA (NBNE)యొక్క నేషనల్ బోర్డ్ ఆఫ్ నేచురోపతిక్ ఎగ్జామినర్ ద్వారా గుర్తింపు పొందిన కళాశాల నుండి డాక్టర్ ఆఫ్ నేచురోపతి డిగ్రీ పొందిన సాంప్రదాయ ప్రకృతివైద్యులు ANA ప్రతినిధి అవ్వడానికి పట్టా పొందవచ్చు.[58] వైద్యశాస్త్ర వైద్యులు (MD)లేదా డాక్టర్స్ ఆఫ్ ఒస్టియోపతి నేచురోపతిలో ఉప శిక్షణ పొందినవారు ANMCAB ద్వారా నేషనల్ బోర్డ్ గుర్తించిన ప్రకృతి వైద్య వైద్యులు అవ్వవచ్చు.[59]

సాంప్రదాయ ప్రకృతివైద్యం ఇరవయ్యో శతాబ్దపు[60] మొదటిలో యూఎస్ కాంగ్రెస్ విశ్లేషించినట్లు ఒక వృత్తి, దానికి చట్టబద్ధత అవసరం లేదు.[61] ఎందుకంటే ప్రకృతిసిద్ధ ఔషధం వైద్య చట్టబద్ధత కావలసిన కార్యకలాపాలని కలిగిఉంటుంది,దీని అభ్యాసం ఈ వృత్తిని కలిగిఉన్న కేవలం ఆ 15 రాష్ట్రాలలోనే న్యాయమైనది;ఏమయినప్పటికీ ప్రకృతిసిద్ధ ఔషధ అభ్యాసకులు యునైటెడ్ స్టేట్స్ లో ఎక్కడయినా సాంప్రదాయ ప్రకృతివైద్యాన్ని అభ్యాసం చేయవచ్చు.[ఉల్లేఖన అవసరం]

2. ప్రకృతిసిద్ధ ఔషధం యూఎస్ లో 1985లో స్థాపించబడిన అమెరికన్ అసోసియేషన్ ఆఫ్ నేచురోపతిక్ ఫిజిషియన్స్ (AANP)ద్వారా ప్రాతినిధ్యం వహించబడుతుంది,ఇది 2000మంది విద్యార్థులకు,వైద్యులకు ప్రాతినిధ్యంవహిస్తుంది దీనికి పారిశ్రామిక వ్యక్తులు మద్దతునిస్తున్నారు..[5][62]

ప్రకృతిసిద్ధ ఔషధపు వైద్యులు[మార్చు]

ప్రకృతిసిద్ధ వైద్యుడు (ND లేదా NMD) లేదా దీనికి సమానమైన పదం కనీసం 15 యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లో కొంత చట్టబద్ధత, కొన్ని శిక్షణా అవసరాలు కావలసిన ఒక రక్షిత వృత్తి, అవి కొలంబియా జిల్లా, యూఎస్ ప్రాంతాలయిన ప్యుర్టరికో మరియు వర్జిన్ ద్వీపాలు, ఐదు కెనడియన్ రాష్ట్రాలు.[63][64] ఈ రాజ్యపరిధులలో ప్రకృతిసిద్ధ వైద్యులు కౌన్సిల్ ఆన్ నేచురోపతిక్ మెడికల్ ఎడ్యుకేషన్ (CNME) ద్వారా గుర్తింపు పొందిన కళాశాల నుండి విద్యావిషయక,క్లినికల్ శిక్షణ పూర్తి చేసిన తరువాత కచ్చితంగానార్త్ అమెరికన్ బోర్డ్ ఆఫ్ నేచురోపతిక్ ఎగ్జామినర్స్ (NABNE)[65] ద్వారా పెట్టే బోర్డ్ పరీక్షలో ఉత్తీర్ణులవ్వాలి.[66] ది CNME ప్రకృతి సిద్ధ ఔషధ కార్యక్రమాల అధికార సంఘంగా యూ.ఎస్.సెక్రటరీ ఆఫ్ ఎడ్యుకేషన్ ద్వారా గుర్తించబడింది.[67] బాస్టిర్ విశ్వవిద్యాలయం,[68] NCNM,[69] SCNM,[70] CCNM,[71] బ్రిడ్జ్ పోర్ట్ విశ్వవిద్యాలయం ద్వారా నివాస కార్యక్రమాలు అందించబడుతున్నాయి.[72] నివాస శిక్షణలో NDలు పాల్గొనాల్సిన అవసరం లేదు.[5] చాలామంది ప్రకృతివైద్యులు తమనితాము ప్రాధమిక చికిత్సకులుగా చెప్పుకుంటారు.[1][12][73] ND శిక్షణ ప్రాధమిక వైద్య పరీక్షలు,వైద్య చిత్రణపద్ధతులు,చిన్న శస్త్ర శికిత్స,రక్త పరీక్షలను కలిగిఉంటుంది. CNME కొన్ని ఇతర పద్ధతులైన చిన్న శస్త్రచికిత్స,సహజ శిశుజననం,ఇంట్రావెనస్ థెరపీలను కలిగిఉంటుంది,వీరు ఈ పనులు చెయ్యడానికి చట్టబద్ధత లేనప్పటికీ;ఈ పనులు చెయ్యడానికి అదనపు శిక్షణ అవసరం పడుతుంది,అంతేకాక అన్ని ప్రాంతాలలో అభ్యాసం చెయ్యడానికి వీలు లేదు. ఈ శిక్షణ MDల శిక్షణకి భిన్నంగా ఉంటుంది,దీనికి వైద్య కళాశాలలో అవసరం లేని కొన్ని థెరపీలు అవసరం పడతాయి,అవి వృక్ష వైద్య శాస్త్రం,క్లినికల్ పోషకాలు,నేచురోపతిక్ మానిప్యులేషన్ మరియు హోమియోపతి మొదలయినవి.[74] ప్రకృతివైద్య కళాశాల ప్రాణాధార శక్తి[1] గురించి కూడా నేర్పుతుంది,ఈ అంశం ఆధునిక శాస్త్రం మరియు వైద్యంతో పోల్చినపుడు గుర్తించనవసరంలేనటువంటిది.[1][3][4][73][75] హోమియోపతి చాలా వివాదాస్పదమైనది, తరచుగా "బూటకం" లేదా "మిధ్యా శాస్త్రం" అని పిలువబడుతుంది.[1][4][5]

2005లో ది మస్సాచ్యుసెట్స్ మెడికల్ సొసైటి కామన్వెల్త్ లో NDలు నివాసాలలో అభ్యాసయోగ్యం కాదని,వాటికి చట్టబద్ధత ఇవ్వటానికి వ్యతిరేకిస్తూ,వాటిని సరితూగని లేదా హానికర చికిత్సలుగా పేర్కొన్నది.[44] ది మస్సాచ్యుసెట్స్ స్పెషల్ కమిషన్ బహుమాన మరియు ప్రత్యామ్నాయ వైద్య అభ్యాసకులకు చట్టబద్ధత ఇవ్వాలన్న అభ్యర్ధనను,అభిప్రాయాలను తోసిపుచ్చింది.[76]

నార్త్ అమెరికాలో గుర్తింపు పొందిన ఆరు కళాశాలలలో నేర్పించే కౌన్సిల్ ఆన్ నేచురోపతిక్ మెడికల్ ఎడ్యుకేషన్ ద్వారా వివరించబడిన ఆవిష్కరణల మూలాంశాలు ఈ క్రింది విధంగా ఉన్నాయి:[2]ఆక్యుపంక్చర్,సంప్రదాయ చైనిస్ ఔషధం,మూలికా ఔషధం,హోమియోపతి,ప్రకృతిచికిత్స (ప్రకృతి ధాతువుల మీద ఆధారపడి చేసే కొన్ని రకాల థెరపీలు),పోషకాలు,శారీరక ఔషధం,మానసిక కౌన్సిలింగ్.

వాషింగ్టన్ రాష్ట్రంలో ప్రకృతివైద్యులు ప్రాధమిక చికిత్సకులుగా[77] చట్టబద్ధత కలిగిఉంటారు, చాలామంది ప్రకృతి వైద్య వైద్యులు ప్రకృతివైద్యుని హోదాని ప్రాథమిక చికిత్సకునిగా అందించే కొన్ని అవకాశాలు గల భీమాని కూడా అంగీకరిస్తారు.[25] కనెక్టికట్,వాషింగ్టన్ లలో ఆ రాష్ట్ర న్యాయాల ప్రకారం బీమాఇచ్చేవారు ప్రకృతిసిద్ధ సేవలకు కొంత అవకాశం కల్పించాలి,గణనీయమైన సంఖ్యలో ప్రకృతివైద్యులని కలిగి ఉన్న వేరే రాష్ట్రం ఓరెగాన్ లో అయితే ఇది అవసరం లేదు.[25]

ఇతర ఆరోగ్య సంరక్షణ వృత్తి నిపుణులు[మార్చు]

1998 టాస్క్ ఫోర్స్ నివేదిక ప్రకారం,కొంత మంది వైద్యులు వారి అభ్యాసాలకి [78] కొన్ని ప్రకృతిసిద్ధ పద్ధతులని కలపడాన్ని ఎన్నుకొంటున్నారు,టెక్సాస్ వంటి రాష్ట్రాలు తమ అభ్యాసంలో ప్రత్యామ్నాయ,బహుమాన వైద్య పద్ధతులను కలుపుకొనే MDలకు మార్గదర్శకాలను ఇవ్వటం మొదలుపెట్టింది. [79] ప్రకృతిసిద్ధ వైద్య పద్ధతులలో విద్యని కొనసాగిస్తున్న ఆరోగ్య సంరక్షణ నిపుణులలో భిన్న ధృక్పదాలు ఉన్నప్పటికీ అనేక వృత్తులలో ఉదాహరణకి వైద్యులు,శారీరక థెరపిస్టులు,చిరోప్రాక్టర్స్, అక్యుపంక్చరిస్టులు,దంతవైద్యులు,పరిశోధకులు,పశువైద్యులు,వైద్యుని సహాయకులు,నర్సులు మొదలైనవారంతా ప్రకృతివైద్యాన్ని తమ వైద్యంలో భాగంగా అందిస్తున్నారు.[80] ఈ వృత్తికారులు సాధారణంగా వారి నిజ హోదాని కలిగిఉండి 'పవిత్ర','సహజ',లేదా 'మిళిత' అన్న పదాలని వారి అభ్యాసాన్ని సూచించడానికి ఉపయోగిస్తుంటారు. ది అమెరికన్ నేచురోపతిక్ మెడికల్ అసోసియేషన్ (ANMA) మరియు అమెరికన్ నేచురోపతిక్ మెడికల్ సర్టిఫికేషన్ అండ్ అక్రేడిషన్ బోర్డ్ (ANMCAB)లు ప్రకృతిసిద్ధ విద్య ద్వారా తమ చదువులు పూర్తి చేసిన,తమ అభ్యాసాలలో ప్రకృతివైద్యాన్ని మిళితం చేసిన వారికోసం వైద్యశాస్త్ర వైద్యుల (MD) మరియు డాక్టర్స్ ఆఫ్ ఒస్టియోపతి (DO) కార్యక్రమాల గుర్తింపు, సర్టిఫికేషన్ అందిస్తున్నాయి.[59]

క్రమబద్ధీకరణ[మార్చు]

ఆస్ట్రేలియా[మార్చు]

ఆస్ట్రేలియాలో రాష్ట్రాల ప్రకారం చట్టబద్ధత లేదు,ఇక్కడ ఈ పరిశ్రమ స్వయం ప్రతిపత్తి కలది. ఆ పేరుకి రక్షణ,అర్ధం లేదు ఇక్కడ ఎవరైనా ప్రకృతివైద్యునిగా అభ్యాసం చేయవచ్చు. వృత్తి నష్టపరిహరపుభీమాలేదా ప్రజల విశ్వాసాన్ని చురగోనడానికి ఒకేఒక మార్గం ఏదయినా వృత్తి సంఘంలో చేరడం, ఇది గుర్తింపు పొందిన కోర్స్ ని పూర్తి చేయడం ద్వారా వృత్తి సర్టిఫికేట్ని పొందడం ద్వారా మాత్రమే సాధ్యపడుతుంది. ప్రస్తుతం ఆస్ట్రేలియాలో సహజ ఔషధ పద్ధతులలో నమోదు చేయబడిన వాటిలో విక్టోరియా రాష్ట్రంలో మాత్రమే చైనిస్ ఔషదానికి సంబంధించినదే ఉంది.[81]

1977లో ఒక కమిటీ ఆస్ట్రేలియాలోని అన్ని ప్రకృతి వైద్య కళాశాలలను సమీక్షించి గుర్తించింది ఏమిటంటే చాలా కాలేజీల పాఠ్యంశాలు ప్రాధమిక జీవవైద్యశాస్త్ర పరిధిలో కాగితం మీద బాగానే ఉన్నప్పటికీ నిజ శిక్షణకి వచ్చేటప్పటికి దానికి కోర్సుకి కొంచమే సంబంధం ఉందని. ఏ సందర్భంలో కూడా ఆచరణాత్మక ఫలితాలు అందుబాటులో లేవు. కమిటీ పాల్గొన్న పాఠ్య బోధనలలో పాఠ్య పుస్తకపు వివరణలో అంశాల ప్రాధాన్యత వాటి పనితీరులను అర్ధం చేసుకొనే పద్ధతి కంటే వైద్య శాస్త్రపు పదాంశాలను పరిచయం చేయడం మాత్రమే ఎక్కువ ఉంది. కమిటీకి ప్రకృతివైద్యులు ప్రతిపాదించిన అనేక సిద్ధాంత విషయాల బోధనలో ఎటువంటి ఆవశ్యకత కనబడలేదు. కొంతమంది వ్యక్తులు ప్రత్యేకంగా హోమియోపతిలో ఆసక్తిని కనబరిచారు, బాచ్ పుష్ప చిట్కాలు లేదా ఖనిజ లవణాలు చర్చించబడ్డాయి, కానీ వివిధ కళాశాలలలో ఈ కోర్సుల ఎంపికలో పద్ధతి,ఈ థెరపీల ఉపయోగం కనిపించలేదు. సిద్ధాంత ఎంపిక ప్రకృతివైద్యుల పిచ్చి ఆలోచన మీద ఆధారపడి చేసినదే కానీ పాఠ్య పుస్తకాలలో సూచించిన అంశాలు దానికి వ్యతిరేకంగా ఎటువంటి ఆవశ్యక సూచనలు లేకుండా బోధించడానికి వీలు కాని రీతిలో ఉన్నాయన్న అభిప్రాయంతో కమిటీ తిరిగి వెళ్ళింది.[23]

భారతదేశం[మార్చు]

భారతదేశంలో 5 1/2 ఏళ్ళ బాచిలర్ ఆఫ్ నేచురోపతి అండ్ యోగిక్ సైన్స్ (BNYS)డిగ్రీని అందించే డిగ్రీ కోర్సు ఉంది. భారతదేశంలో మొత్తం 11 కళాశాలలు ఉన్నాయి అందులో నాలుగు కళాశాలలు తమిళనాడు రాష్ట్రంలో ఉన్నాయి.[82]

ప్రకృతివైద్యం,యోగా భారతదేశపు వైద్య విధానం AYUSH విభాగం, కుటుంబ&ఆరోగ్య సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ, గవర్నమెంట్ ఆఫ్ ఇండియా కిందకి వస్తుంది. [83]

భారత ప్రభుత్వం 1969లో "సెంట్రల్ కౌన్సిల్ ఫర్ రీసెర్చ్ ఇన్ ఆయుర్వేద, యోగా & నేచురోపతి, యునాని,సిద్ధ అండ్ హోమియోపతి" ని స్వయంప్రతిపత్తి గల సంస్థగా కుటుంబ ఆరోగ్య సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ ఆధ్వర్యంలో స్థాపించింది. 1978వరకు ఈ సంస్థ పని ప్రత్యామ్నాయ వైద్య శాఖలపైన శాస్త్రీయ పరిశోధన చేయడం. ఈ సమయంలో ప్రకృతివైద్యపు అభివృద్ధి నేరుగా కుటుంబ ఆరోగ్య సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ ఆధ్వర్యంలో ఉండేది. 1978 మార్చ్ లో సమ్మిళిత కమిటీ రద్దు చేయబడి నాలుగు వ్యక్తిగత పరిశోధక సంఘాలుగా మార్చబడ్డాయి, అవి ఆయుర్వేదం,సిద్ధ,యునాని, హోమియోపతి, యోగా & ప్రకృతివైద్యానికి ఒక్కొక్కటి. [84]

1986 డిసెంబర్ 22న ది నేషనల్ ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ నేచురోపతి పూణేలో స్థాపించబడింది. ఇది మనుగడలో ఉన్న జ్ఞానపు స్థిరీకరణ దాని ప్రచార సదుపాయాలను ప్రోత్సహిస్తూ, ప్రకృతివైద్య పరిశోధన భారతదేశం మొత్తం మీద చేపడుతుంది. ఈ సంస్థకి ఆరోగ్య శాఖ కేంద్ర మంత్రి ప్రెసిడెంట్ గా గల అధికార గణం", ఉంది. [85]

ఉత్తర అమెరికా[మార్చు]

ఐదు కెనెడియన్ పరగణాలలో పదిహేను యూఎస్ రాష్ట్రాలు, కొలంబియా జిల్లాకు చెందిన గుర్తింపు పొందిననార్త్ అమెరికాలోని ప్రకృతిసిద్ధ వైద్య కళాశాలలలో శిక్షణ పొందిన ప్రకృతిసిద్ధ వైద్యులుమాత్రమే ND లేదా NMD అనే హోదాని ఉపయోగించుకోవటానికి అర్హులు. మిగతా చోట్ల "ప్రకృతివైద్యుడు", "ప్రకృతిసిద్ధ వైద్యుడు", "సహజ వైద్య వైద్యుడు" అన్న అరక్షిత హోదాలు ఉంటాయి.[14]

నార్త్ అమెరికాలో ప్రకృతివైద్యాన్ని వివరించే ప్రతి న్యాయపరిధి ప్రకృతిసిద్ధ వైద్యుల అభ్యాస అస్కారాన్ని నియంత్రించడంలో భేదాలు ఉన్నాయి. కొన్ని ప్రాంతాలలో చిన్న శస్త్రచికిత్సకి,మందులు సూచించడానికి,వెన్నుముక సంబంధిత రోగాలను చూడడానికి, అబ్స్తేత్రికస్, గయనకాలజికి అనుమతి ఉంది, ఇతర ప్రాంతాలలో ఇవి ప్రకృతివైద్య అభ్యాస అవకాశాల నుంచి తొలగించబడ్డాయి. [86]

కెనడా[మార్చు]

ఐదు కెనెడియన్ పరగణాలు ప్రకృతిసిద్ధ వైద్యులకి చట్టబద్ధత కల్పించాయి అవి: బ్రిటీష్ కొలంబియా,మానిటోబా,నోవా స్కాషియ,ఒంటారియో,సస్కచేవన్.[87] బ్రిటీష్ కొలంబియా 1936 నుంచి ప్రకృతిసిద్ధ ఔషధాన్ని వాడుతుంది,గుర్తింపు పొందిన ND'లను,మందులు ఇవ్వడాన్ని, చిన్న చిన్న శస్త్ర చికిత్సలు చేయడాన్ని అనుమతించే ఎకైక కెనడియన్ పరగణ.[88]

అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు[మార్చు]

ఉతహ్ దేశంలో తప్ప మిగిలిన దేశాలలో ప్రకృతివైద్య వైద్యులు వారి గ్రాడ్యుయేషన్, అభ్యాస [5] సమయాలలో నివాసాలకి వెళ్ళాల్సిన అవసరం లేదు. [93]

యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్[మార్చు]

యునైటెడ్ కింగడంలో ప్రకృతివైద్య వృత్తిని ప్రభుత్వం ప్రతిపాదిత నియంత్రణలో ఉంచలేదు ఇక్కడ ప్రకృతివైద్యం అనియంత్రితం. అతి పెద్ద రిజిస్ట్రిన్గ్ బాడీ ది జనరల్ కౌన్సిల్ &రిజిస్టర్ ఆఫ్ నేచురోపత్స్ యూకేలో మూడు కోర్సులను గుర్తించింది, ఇందులో రెండు ఒస్టియోపతిక్ కళాశాలలలో నేర్పబడతాయి: అవి ది బ్రిటీష్ కాలేజ్ ఆఫ్ ఒస్టియోపతిక్ మెడిసన్; ది కాలేజ్ ఆఫ్ ఒస్టియోపత్స్ ఎడ్యుకేషనల్ ట్రస్ట్; ఇంకొకటి యూనివర్సిటి ఆఫ్ వెస్ట్ మినిస్టర్ స్కూల్ ఆఫ్ ఇంటిగ్రేటడ్ హెల్త్ లో BSc హెల్త్ సైన్స్ (ప్రకృతివైద్యం)లో ఒక అంశంగా ఉంది.[ఉల్లేఖన అవసరం]

అసోసియేషన్ ఆఫ్ నేచురోపతిక్ ప్రాక్టిషనర్స్,ది బ్రిటీష్ నేచురోపతిక్ అసోసియేషన్ అనే సంస్థలు కూడా ఉన్నాయి.

ఋజువు ఆధారం[మార్చు]

ఋజు ఆధారిత ఔషధం (EBM) ప్రకృతిసిద్ధ ఔషధం వంటి అవసరమైన శాస్త్రీయ ఆధారం కొరవడిన సహజ మందును పరిశీలించడానికి సరైన పద్ధతిగా సూచించబడింది. [6] సాంప్రదాయ ప్రకృతివైద్య అభ్యాసకులు సర్వే చేసి ఆస్ట్రేలియా జనిత EBM తమ ప్రాణాధార,పవిత్ర సిద్ధాంతాల నమ్మకాల పైన జరుగుతున్న సైద్ధాంతిక అవమానమని తేల్చారు. [6] వారు సహజ ఔషధ అభ్యాస గాఢతను వివరించారు.[6] ఆస్ట్రేలియాలో సర్వే చేసిన సాంప్రదాయ సహజ ఔషధ అభ్యాసకులు EBM భావనని అర్ధం చేసుకోవడం, అనువర్తింప చెయ్యడంలో ఇబ్బందులు ఉన్నాయి.[6] సామాన్య జనుల చేత ఎక్కువగా ఆమోదం పొందబడినప్పటికీ ప్రకృతివైద్యం పైన వైద్య సముదాయ సభ్యులు క్లిష్ట,వ్యతిరేక భావనని కలిగిఉన్నారు.[94] ప్రకృతి వైద్యపు అతి శాస్త్రీయ జ్ఞానంతో మంచి సిద్ధాంత పద్ధతులను సాధించవచ్చు,ఇది ఆరోగ్య సంరక్షణ వ్యవస్థకి ఆర్థిక లాభాన్ని కలిగించే వృద్ధి చెందిన థెరపీ పద్ధతులను అందిస్తుంది. [94] ప్రకృతిసిద్ధ ఔషధ వైద్యులు ఈ వృత్తి యొక్క అభివృద్ధి,చెల్లుబాటు కోసం పరిశోధనలలో పాలుపంచుకోవటం, ఆధునిక శాస్త్రీయ సిద్ధాంతాలను చికిత్సా అభ్యాసంలో చేర్చడం మొదలు పెట్టారు.[95] విస్తృత స్థాయి సాధారణ రోగాల నివారణ,చికిత్సలకు ఉపయోగించే ప్రకృతి సిద్ధ ఔషధం యొక్క భద్రత,దాని ప్రభావాల పైన పరిశీలనలను ప్రకృతివైద్యులు,వైద్యులు కలిసి చేసే ప్రయత్నాలు పెరుగుతున్నాయి,ఇవే కాక ప్రకృతివైద్య సేవలను వాడడం వాళ్ళ రోగి ఆరోగ్యం వృద్ధికితక్కువ ఖర్చులో బాగుపడే అవకాశం ఉందన్న దిశలో కూడా నిర్ణయాలకి ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయి.[96] జర్మనీలో ప్రకృతివైద్య ప్రత్యామ్నాయ చికిత్సలు అధారపడ గల రిఫ్లేక్సాలజి లాంటి శాస్త్రాలుగా అమ్మబడుతున్నాయి. ఏమైనప్పటికీ రిఫ్లేక్సాలజి ఒక అశాస్త్రీయ పద్ధతి,దీనికి ప్రకృతివైద్య చికిత్సలకు ఎటువంటి సమానత లేదు,దీనికి ఎటువంటి శాస్త్రీయ ఆధారం లభించలేదు. [97] రిఫ్లేక్సాలజికి వ్యతిరేకంగా శాస్త్రీయంగా నిజమైన ప్రకృతివైద్య పద్ధతులు దానికి ప్రత్యామ్నాయం కాదు,కాని ఇవి ఆధునిక వైద్యానికి ఒక ఉపభాగం. [97]

విమర్శ[మార్చు]

ప్రకృతిసిద్ధ ఔషధం ఋజువు కానీ, ఒప్పోకొని ఇతర వివాదాస్పద ప్రత్యామ్నాయా వైద్య చికిత్సలతో కలిసి ఉండటం, దీని ప్రాణాధార లక్షణాలకి విమర్శించబడుతుంది.[75] ఎటువంటి ప్రత్యామ్నాయ సంరక్షణ లేకుండా వాడటం ప్రమాదానికి దారి తీసే అవకాశం ఉంది;ఈ ప్రమాద అవకాశం శిక్షణ స్థాయిని బట్టి తగ్గే అవకాశం ఉంది.[1][4] ఒక రోగి ప్రకృతివైద్యుల ద్వారా రూపొందించబడిన చికిత్సలని తీసుకుంటున్నప్పుడు వారు పరీక్షించని రోగాలు చికిత్సకి లోనవ్వకుండా ఉండే ప్రమాదం కూడా ఉంది. హోమియోపతి,ఇరిడలాజి వంటి కొన్ని ప్రకృతివైద్య చికిత్సలు ప్రపంచవ్యాప్తంగా మిధ్యాశాస్త్రం లేదా బూటకంగా భావించబడుతున్నాయి.[98][99][100] సహజ పద్ధతులు,రసాయనాలు కృత్రిమ లేదా సంశ్లేశాల కంటే సురక్షితమైనవి ప్రభావవంతమైనవి అయి ఉండాల్సిన అవసరం లేదు;ఒక ప్రభావాన్ని తగ్గించే సామర్ధ్యం గల ఏ చికిత్సయినా తొలగించలేని దుష్ప్రభావాలని కూడా కలిగిఉంటాయి.[3][5][101][102]

ప్రకృతివైద్యులతో పాటు అశాస్త్రీయ ఆరోగ్య సంరక్ష అభ్యాసకులు లోతైన ఆరోగ్య సంరక్షక జ్ఞానం లేని,ఇచ్చేవాళ్ళ మీద ఆధారపడిఉండే ప్రజల మీద అశాస్త్రీయ పద్ధతులు,మతకం ఉపయోగిస్తారు.[103] బూటకం ప్రజలకి హాని చేయటమే కాకుండా శాస్త్రీయ పరిశోధన చేసే సామర్ధ్యాన్ని తగ్గిస్తుంది అందువలన ఇవి శాస్త్రవేత్తల చేత వ్యతిరేకించబడినవి అని విలియం టి.జార్విస్ అన్నారు.[103]

స్టీఫెన్ బార్రెట్ ఆఫ్ క్వాక్ వాచ్ మరియు నేషనల్ కౌన్సిల్ ఎగయినేస్ట్ హెల్త్ ఫ్రాడ్ ప్రకృతివైద్య తత్వాలు "సరళమైనవి వీటి అభ్యాసాలు బుటకాలతో నిండి ఉన్నాయి."[3]

కే.సి.అట్వుడ్ రాయిట్స్ మేడ్స్కేప్ జనరల్ మెడిసిన్ అనే జర్నల్లో "ప్రకృతి సిద్ధ ఔషధ వైద్యుడిని నేడు "సాంప్రదాయ" మరియు "సహజ ఔషధం" రెండిటినీ అభ్యసించే ప్రాథమిక సంరక్షక వైద్యునిగా అనవచ్చు. వారి శిక్షణ వైద్యశాస్త్ర వైద్యులు అభ్యసించే ప్రాధమిక సంరక్షణలో అణువంత కూడా ఉండవు. వారి సాహిత్యాన్ని పరిశీలిస్తే, ఇవి మిధ్యా శాస్త్రీయ,అప్రభావ,అనైతిక,ప్రమాదకరమైన సామర్ధ్యము గల అభ్యాసాలతో నిండి ఉన్నాయని తెలుస్తుంది."[73] ఇంకో వ్యాసంలో అట్వుడ్ "ప్రకృతివైద్యులను తమ సహోద్యోగులుగా భావించే వైద్యులు ఆధునిక వైద్య శాస్త్రపు మౌళిక నైతిక అంశాలలో వారిని ప్రతిపక్షంగా భావించాలి. ఒకవేళ ప్రకృతివైద్యులు "అశాస్త్రీయ అభ్యాసకులుగా" నిర్ణయించబడకపోతే ఆ పదానికి సరైన అర్ధం లేదు. బూటకాల గురించి ఒక వ్యాసంలో రాసిన వైద్యుడిని "పక్షపాతి"గా అనుకోవలిసిన అవసరం లేదు,వైద్యునిగా అతనికి నైతికంగా గల ఒక ఆక్షేపణని మాత్రమే తెలియచేసాడు."[4]

ఆర్నాల్డ్ ఎస్.రేల్మాన్ ప్రకారం ది టెక్స్ట్ బుక్ ఆఫ్ నేచురల్ మెడిసిన్ బోధనా సాధనంగా అనావశ్యకమైనది,ఎందుకంటే ఇది అనేక సాధారణ రోగాల చికిత్స గురించి చెప్పడాన్ని వదిలివేసింది,చికిత్సలను సరైన పద్ధతిలో వివరించలేదు "ప్రభావవంతమైనవి కావు అని",ఔషధాల ఖరీదును పెంచే ఋజువు కాని మూలికా చిట్కాలని ప్రచారం చేస్తున్నారు. అతను ముగిస్తూ "వ్యాధిగ్రస్త రోగులు సాధారణ ప్రకృతివైద్య అభ్యాసకుడి నుంచి సంరక్షణ కోరినప్పుడు ఏర్పడే ప్రమాద అవకాశాలు సాధ్యమైన లాభాల కంటే ఎక్కువ బరువు తూగుతాయి."[104]

టీకాలివ్వడం[మార్చు]

ప్రకృతివైద్యం,హోమియోపతి,చిరోప్రాక్టిక్ అనే అనేక రకాల ప్రత్యామ్నాయ వైద్యాలుటీకా వేయడంపైన వ్యతిరేక నమ్మకాలపైన, వ్యతిరేక అభిప్రాయాలు గల అభ్యాసకులతో నిండిఉన్నాయి. ఇందులో వైద్యశాస్త్రపరంగా శిక్షణ పొందని ప్రకృతివైద్యులు ఉన్నారు. ఈ టీకా వ్యతిరేకతకు కారణాలు సంక్లిష్టమైనవి,మిగతా కొన్ని కారణాలు ఈ వృత్తులను స్థాపించిన తత్వాలలో ఉన్నాయి.[7] కెనడాలోని ఒక పెద్ద బహుమాన మరియు ప్రత్యామ్నాయ వైద్య కళాశాల వివిధ విభాగాల విద్యార్థుల పైన చేసిన సర్వే నివేదిక ప్రకారం ఆ విద్యార్థులు తరువాతి సంవత్సరాలలో టీకా వేయడాన్ని కొత్త విద్యార్థుల కంటే ఎక్కువగా వ్యతిరేకించారు.[105]

యూనివర్సిటీ ఆఫ్ వాషింగ్టన్1-2 సంవత్సరాల నుండి 1-17 సంవత్సరాల మధ్య గల పిల్లలకి వచ్చే నివారించగల వ్యాధులకి టీకా వేయడంలో అడిగిన బీమాచరిత్రల మీద పరిశోధన చేసింది. రెండు సమూహాలలో వారు ప్రకృతివైద్యులని కలిసినప్పుడు టీకా వేయించుకోవడం గణనీయంగా తగ్గిపోయింది. ఈ పరిశీలన ప్రకృతివైద్యుల కలయికతో టీకా ద్వారా తగ్గే జబ్బులకి కూడా టీకాలు వేయించుకోవడం తగ్గిపోయింది.[42]

ఇవి కూడా చూడండి[మార్చు]

సూచనలు[మార్చు]

  1. 1.00 1.01 1.02 1.03 1.04 1.05 1.06 1.07 1.08 1.09 1.10 Frey, Rebecca J (2009). "Naturopathic Medicine". Gale Encyclopedia of Medicine. Gale (Cengage). Retrieved 2009-03-21. Unknown parameter |month= ignored (help)
  2. 2.0 2.1 "Handbook of accreditation for Naturopathic Programs" (PDF). Council on Naturopathic Medical Education. 2008. p. 51. Cite web requires |website= (help)
  3. 3.0 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 Barrett S. "A close look at naturopathy". Cite web requires |website= (help)
  4. 4.0 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 Atwood KC (March 26, 2004). "Naturopathy, pseudoscience, and medicine: myths and fallacies vs truth". Medscape Gen Med. 6 (1): 33. PMC 1140750. PMID 15208545.
  5. 5.00 5.01 5.02 5.03 5.04 5.05 5.06 5.07 5.08 5.09 5.10 5.11 5.12 "Naturopathic medicine". American Cancer Society. 2007-03-26. Retrieved 2009-03-21. Cite news requires |newspaper= (help)
  6. 6.0 6.1 6.2 6.3 6.4 Jagtenberg T, Evans S, Grant A, Howden I, Lewis M, Singer J (2006). "Evidence-based medicine and naturopathy". J Altern Complement Med. 12 (3): 323–8. PMID 16646733.CS1 maint: multiple names: authors list (link)
  7. 7.0 7.1 Ernst E (2001). "Rise in popularity of complementary and alternative medicine: reasons and consequences for vaccination". Vaccine. 20 (Suppl 1): S89–93. doi:10.1016/S0264-410X(01)00290-0. PMID 11587822.
  8. 8.0 8.1 Brown PS (April 1, 1988). "Nineteenth-century American health reformers and the early nature cure movement in Britain". Medical History. 32 (2): 174–194. PMC 1139856. PMID 3287059.
  9. 9.0 9.1 "History of Naturopathy". 2007. Cite web requires |website= (help)
  10. 10.0 10.1 10.2 "Report 12 of the Council on Scientific Affairs (A-97)". American Medical Association. 1997. Cite web requires |website= (help)
  11. 11.0 11.1 11.2 11.3 11.4 11.5 11.6 11.7 11.8 11.9 Baer, H.A (2001). "The sociopolitical status of US naturopathy at the dawn of the 21st century". Medical Anthropology Quarterly. 15 (3): 329–346. doi:10.1525/maq.2001.15.3.329.
  12. 12.0 12.1 "Handbook of Accreditation for Naturopathic Medicine Programs" (PDF). Council on Naturopathic Medical Education. p. 45. Cite web requires |website= (help)
  13. "Academic Curriculum". Association of Accredited Naturopathic Medical Colleges. 2008. Cite web requires |website= (help) (ప్రాథమిక మూలం)
  14. 14.0 14.1 [http: //medicalboard.iowa.gov/Naturopathy.html "A Policy Statement on Naturopathy"] Check |url= value (help). Cite web requires |website= (help)
  15. "What is Naturopathy?". 1998. Cite web requires |website= (help)
  16. 16.0 16.1 "NCAHF Fact Sheet on Naturopathy". National Council Against Health Fraud. 2001-07-30. Retrieved 2009-04-17. Cite web requires |website= (help)
  17. "How it all began". Cite web requires |website= (help)
  18. John A S Beard (3 May 2008). "Views & Reviews Medical Classics A System of Hygienic Medicine (1886) and The Advantages of Wholemeal Bread (1889)". British Medical Journal. 336 (336): 1023. doi:10.1136/bmj.39562.446528.59.
  19. బెనెడిక్ట్ లస్ట్, cited in: Whorton, James C. (2002). Nature cures: the history of alternative medicine in America. Oxford [Oxfordshire]: Oxford University Press. p. 224. ISBN 0-19-517162-4.
  20. DC డిపార్ట్మెంట్ అఫ్ కన్జ్యుమర్ అఫైర్స్, కార్పోరేట్ డివిజన్. (1909 నుండి విరామం లేకుండా చేర్చబడుతున్నది)
  21. 21.0 21.1 21.2 21.3 Beyersteine, Barry L. "Naturopathy: a critical analysis". Retrieved 2009-03-21. Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help); Cite web requires |website= (help)
  22. Cohen, Wilbur J (1968-12). Independent Practitioners Under Medicare: a report to the Congress. United States Department of Health, Education, and Welfare. Check date values in: |date= (help)
  23. 23.0 23.1 Webb, Edwin C (1977). Report of the Committee of Inquiry into Chiropractic, Osteopathy, Homoeopathy and Naturopathy. Canberra: Australian Government Publishing Service. ISBN 064292287X.
  24. "Licensed States & Licensing Authorities". American Association of Naturopathic Physicians. 2 July 2009. Cite web requires |website= (help)
  25. 25.0 25.1 25.2 "Naturopathic medicine" (PDF). 21 October 2004. మూలం (PDF) నుండి 4 March 2005 న ఆర్కైవు చేసారు. Cite web requires |website= (help)
  26. http://www.anmab.org/members.html
  27. నేషనన్ బోర్డు అఫ్ నేచురోపతిక్ ఎగ్జామినర్స్ అఫ్ ది ANA, అంగీకరించిన కార్యక్రమాల పట్టిక, అమెరికన్ నేచురోపతిక్ అసోసియేషన్, వాషింగ్టన్ DC
  28. 28.0 28.1 Clark, Carolyn Chambers (1999). Encyclopedia of Complementary Health Practice. New York: Springer. pp. 57–58. ISBN 9780826112392.
  29. "Naturopathic Doctor's Oath". Cite web requires |website= (help)
  30. "Principles of Naturopathic Medicine". Cite web requires |website= (help)
  31. "Guide to the Ethical Conduct of Naturopathic Doctors" (PDF). మూలం (PDF) నుండి 2005-04-10 న ఆర్కైవు చేసారు. Cite web requires |website= (help)
  32. Vincent Di Stefano (2006). Holism and Complementary Medicine: Origins and Principles. Allen & Unwin Academic. p. 107. ISBN 1741148464.
  33. Carroll, Robert Todd. "Naturopathy". Skeptic's Dictionary. Retrieved 2009-04-17.
  34. Herbert Victor, Barrett Stephen (1994). The vitamin pushers: how the "health food" industry is selling America a bill of goods. Buffalo, New York: Prometheus Books. ISBN 0-87975-909-7.
  35. Barrett, Stephen; Raso, Jack (1993). Mystical diets: paranormal, spiritual, and occult nutrition practices. Buffalo, New York: Prometheus Books. ISBN 0-87975-761-2.CS1 maint: multiple names: authors list (link)
  36. "Bastyr University Research Institute". Bastyr University. Text "http://bastyr.edu/research/default.asp " ignored (help); Cite web requires |website= (help); Missing or empty |url= (help); |access-date= requires |url= (help) (ప్రాథమిక మూలం)
  37. "Helfgott Research Institute". Helfgott. Retrieved 2009-09-22. Cite web requires |website= (help)
  38. "Research". The Canadian College of Naturopathic Medicine. Retrieved 2009-09-22. Cite web requires |website= (help)
  39. "Students and Graduates Receive CAM Research Training Under NIH Grant". Bastyr University. 2008-11-05. Retrieved 2009-09-22. Cite web requires |website= (help)
  40. 40.0 40.1 Singh S; Ernst E (2008). Trick or treatment : the undeniable facts about alternative medicine. New York: W. W. Norton. ISBN 0393066614. OCLC 181139440.
  41. 41.0 41.1 http://nccam.nih.gov/health/naturopathy/
  42. 42.0 42.1 Downey L, Tyree PT, Huebner CE, Lafferty WE (2009). "Pediatric vaccination and vaccine-preventable disease acquisition: associations with care by complementary and alternative medicine providers". Matern Child Health J. doi:10.1007/s10995-009-0519-5. PMID 19760163.CS1 maint: multiple names: authors list (link)
  43. 43.0 43.1 43.2 43.3 Skolnick, Andrew A. (2004-11-18). "Voice of Reason: Licensing Naturopaths May Be Hazardous to Your Health". Live Science. Retrieved 2009-04-17.
  44. 44.0 44.1 Gulla, Richard P. (May 11, 2005). "Massachusetts Medical Society Testifies in Opposition to Licensing Naturopaths". Massachusetts Medical Society. Retrieved 2009-04-17. Cite news requires |newspaper= (help)
  45. Yussman SM, Ryan SA, Auinger P, Weitzman M (2004). "Visits to complementary and alternative medicine providers by children and adolescents in the United States". Ambul Pediatr. 4 (5): 429–35. doi:10.1367/A03-091R1.1. PMID 15369404.CS1 maint: multiple names: authors list (link)
  46. 46.0 46.1 46.2 46.3 Holly J. Hough, Catherine Dower, Edward H. O’Neil (2001). Profile of a profession: naturopathic practice (PDF). Center for the Health Professions, University of California. p. 54. Unknown parameter |month= ignored (help)CS1 maint: multiple names: authors list (link)
  47. 47.0 47.1 Boon HS, Cherkin DC, Erro J, Sherman KJ, Milliman B, Booker J, Cramer EH, Smith MJ, Deyo RA, Eisenberg DM (2004). "Practice patterns of naturopathic physicians: results from a random survey of licensed practitioners in two US States". BMC Complement Altern Med. 20 (4): 14. PMID 15496231.CS1 maint: multiple names: authors list (link)
  48. 48.0 48.1 Jacqueline Young (2007). Complementary Medicine for Dummies. Chichester, England: Wiley. ISBN 9780470026250. OCLC 174043853. Unknown parameter |chapters= ignored (help)
  49. ది ప్లాట్ఫారం అఫ్ ది అమెరికన్ నేచురోపతిక్ అసోసియేషన్, గోల్డెన్ జూబ్లీ కాంగ్రెస్ చిత్రించిన విధంగా. జూలై 27th – ఆగష్టు 2nd, 1947
  50. http://www.health.state.mn.us/divs/hpsc/hop/nawg/summary092308.pdf
  51. http://medicalboard.iowa.gov/Naturopathy.html
  52. http://careers.stateuniversity.com/pages/7827/Naturopath.html
  53. అమెరికన్ నేచురోపతిక్ అసోసియేషన్ సర్టిఫికేట్ అఫ్ ఇన్కార్పొరేషన్ అండ్ స్టాండింగ్, DC డిపార్ట్మెంట్ అఫ్ కన్జ్యుమర్ అఫైర్స్, కార్పోరేట్ డివిజన్ ద్వారా వెలువడినది.
  54. ది ఎన్సైక్లోపెడియా అఫ్ అసోసియేషన్స్: 40th ఎడిషన్ pp 1594
  55. http://anma.org/
  56. "American Naturopathic Medical Certification Board". =American Naturopathic Medical Certification Board. Retrieved March 12, 2010. Cite web requires |website= (help)
  57. [7] ^ ^ ఐబిడ్
  58. Paul Wendel (1951). Standardized Naturopathy. Brooklyn: Wendel. OCLC 6617124.
  59. 59.0 59.1 http://www.anmcb.org/
  60. Chap. 352 @ 1326, 5.3936, Public No. 831 [also found as 45 St. 1339] dated February 27, 1929 and its clarifying amendments H.R. 12169 of May 5, 1930 & January 28, 1931 and corresponding House Report #2432 of January 30, 1930.
  61. లవ్టన్ వి. స్టీలే, 152 U.S. 133 (1894)
  62. http://www.naturopathic.org/content.asp?pl=9&contentid=9
  63. 63.0 63.1 "American Association of Naturopathic Physicians". Cite web requires |website= (help)
  64. "Welcome". Canadian Association of Naturopathic Doctors. Cite web requires |website= (help)
  65. "NABNE". North American Board of Naturopathic Examiners. Cite web requires |website= (help)
  66. "Council on Naturopathic Medical Education". Cite web requires |website= (help)
  67. "College Accreditation in the United States". U.S. Secretary of Education. 2009-09-09. p. 8. Retrieved 2009-09-22. Cite web requires |website= (help)
  68. "Degree : Naturopathic Medicine". Bastyr University. 2009-05-28. Retrieved 2009-09-22. Cite web requires |website= (help)
  69. "Naturopathic Medicine Residency Program". National College of Natural Medicine. 2009-01-26. Retrieved 2009-09-22. Cite web requires |website= (help)
  70. "Residencies at SCNM". Scnm.edu. Retrieved 2009-09-22. Cite web requires |website= (help)
  71. "Clinical Residency at The Canadian College of Naturopathic Medicine". Ccnm.edu. 2008-02-04. Retrieved 2009-09-22. Cite web requires |website= (help)
  72. "Residency Programs at Bridgeport". University of Bridgeport. Retrieved 2009-09-22. Cite web requires |website= (help)
  73. 73.0 73.1 73.2 Atwood KC (2003). "Naturopathy: a critical appraisal". 5 (4): 39. PMID 14745386. Cite journal requires |journal= (help)
  74. "Academic Curriculum - Association of Accredited Naturopathic Medical Colleges". Aanmc.org. Retrieved 2009-09-22. Cite web requires |website= (help)
  75. 75.0 75.1 McKnight, P (2009-03-07). "Naturopathy's main article of faith cannot be validated: Reliance on vital forces leaves its practises based on beliefs without scientific backing". Vancouver Sun. Retrieved 2009-03-21.
  76. "Majority Report of the Special Commission on Complementary and Alternative Medical Practitioners: A Report to the Legislature" (PDF). 2002. Unknown parameter |month= ignored (help); Cite web requires |website= (help)
  77. "Chapter 18.36A RCW: Naturopathy". Apps.leg.wa.gov. Retrieved 2009-09-22. Cite web requires |website= (help)
  78. Finocchio LJ, Dower CM, Blick NT, Gragnola CM and the Taskforce on Health Care Workforce Regulation (1998). "Strengthening Consumer Protection: Priorities for Health Care Workforce Regulation" (PDF). San Francisco: Pew Health Professions Commission. Retrieved 2009-04-01. Unknown parameter |month= ignored (help); Cite web requires |website= (help)CS1 maint: multiple names: authors list (link)
  79. టెక్సాస్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ కోడ్ టైటిల్ 22, పార్ట్ 9 § 200.3, 1998
  80. Hough HJ, Dower C, O’Neil EH (2001). "Profile of a profession: naturopathic practice" (PDF). San Francisco: Center for the Health Professions, University of California, San Francisco. Retrieved 2009-04-21. Unknown parameter |month= ignored (help); Cite web requires |website= (help)CS1 maint: multiple names: authors list (link)
  81. "Joint RACGP/AIMA Working Party Terms of Reference". The Royal Australian College of General Practitioners. Cite web requires |website= (help)
  82. "Naturopathic Colleges in India". Findnd.com. Retrieved 2009-09-22. Cite web requires |website= (help)
  83. డిపార్ట్మెంట్ ఆఫ్ ఆయుర్వేద , యోగ & నేచురోపతి, యునాని, సిద్ధ అండ్ హోమియోపతి (AYUSH)
  84. "Central Council for Research in Yoga and Naturopathy". Findnd.com. Retrieved 2009-09-22. Cite web requires |website= (help)
  85. నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ అఫ్ నేచురోపతి, పూణే
  86. "Sunrise Review: Naturopathic Physicians" (PDF). State of Colorado. 2008. p. 19. Cite web requires |website= (help)
  87. [http: //www.cand.ca/index.php?40 కెనడియన్ అసోసియేషన్ అఫ్ నేచురోపతిక్ డాక్టర్స్]
  88. CBC వార్తలు - B.C. ప్రకృతి వైద్యులకి మందును సూచించే హక్కును కల్పిస్తుంది
  89. "Ley para Reglamentar el Ejercicio de la Medicina Naturopática en Puerto Rico [Law to Regulate the Practice of Naturopathic Medicine in Puerto Rico]" (PDF) (Spanish లో). 30 December 1997. Cite web requires |website= (help)CS1 maint: unrecognized language (link)
  90. 90.0 90.1 90.2 "Reports to the Board of Trustees". American Medical Association. 2006-11. మూలం (PDF) నుండి 2010-11-19 న ఆర్కైవు చేసారు. Retrieved 2009-03-19. Cite news requires |newspaper= (help); Check date values in: |date= (help)
  91. "South Carolina Code of Laws Section 40-31-10". Cite web requires |website= (help)
  92. "Tennessee Code 63-6-205". Tennessee State Legislature. Cite web requires |website= (help)
  93. "Application for licensure : naturopathic physician" (PDF). State of Utah Division of Occupational and Professional Licensing. Cite web requires |website= (help)
  94. 94.0 94.1 Beck T (2001). "[On the general basis of naturopathy and complementary medicine]". Forsch Komplementarmed Klass Naturheilkd. 8 (1): 24–32. PMID 11340311.
  95. Smith MJ, Logan AC (2002). "Naturopathy". Med Clin North Am. 86 (1): 173–84. PMID 11795088.
  96. Dunne N, Benda W, Kim L, Mittman P, Barrett R, Snider P, Pizzorno J (2005). "Naturopathic medicine: what can patients expect?". J Fam Pract. 54 (12): 1067–72. PMID 16321345.CS1 maint: multiple names: authors list (link)
  97. 97.0 97.1 Heide M, Heide MH (2009). "[Reflexology--nothing in common with scientific naturopathic treatments]". Versicherungsmedizin. 61 (3): 129–35. PMID 19860172.
  98. National Science Board (2002). "Science and engineering indicators". Arlington, Virginia: National Science Foundation Directorate for Social, Behavioral and Economic Sciences. Unknown parameter |section_title= ignored (help); Unknown parameter |chapter_title= ignored (|chapter= suggested) (help); Unknown parameter |month= ignored (help); Cite web requires |website= (help); |chapter= ignored (help)
  99. Wahlberg A (2007). "A quackery with a difference—new medical pluralism and the problem of 'dangerous practitioners' in the United Kingdom". Social Science & Medicine. 65 (11): 2307–2316. doi:10.1016/j.socscimed.2007.07.024. PMID 17719708.
  100. "Iridology is nonsense". Cite web requires |website= (help), ఇతర సూచనల కొరకు వెబ్ పేజ్
  101. Carroll, Robert. "Natural". The Skeptic's Dictionary. Retrieved 2009-03-21.
  102. "NCAHF Position Paper on Over the Counter Herbal Remedies (1995)". National Council Against Health Fraud. 1995. Retrieved 2009-04-17. Cite web requires |website= (help)
  103. 103.0 103.1 Jarvis, WT (1992). "Quackery: a national scandal". Clinical chemistry. 38 (8B Pt 2): 1574–86. ISSN 0009-9147. PMID 1643742. Unknown parameter |month= ignored (help)
  104. Relman, Arnold S. (2001-01-09). "Textbook of Natural Medicine". Quackwatch. Retrieved 2009-04-17. Cite web requires |website= (help)
  105. Busse JW, Wilson K, Campbell JB (2008). "Attitudes towards vaccination among chiropractic and naturopathic students". Vaccine. 26 (49): 6237–42. doi:10.1016/j.vaccine.2008.07.020. PMID 18674581.CS1 maint: multiple names: authors list (link)

బాహ్య లింకులు[మార్చు]

మూస:Traditional Medicine